Karar Detayı

T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 10/07/2024
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 29/11/2024

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, davalının, müvekkili hakkında Denizli 9. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasıyla alacak takibi yaptığını, müvekkilinin takibe konulmuş olan bonodan dolayı davalıya herhangi bir borcu olmadığını, dava dilekçelerine ekli olarak sundukları 08/09/2017 tarihli Şirket Hisse Devirlerine İlişkin Protokol'ün ... numaralı bendi gereğince takibe konu edilen senedin davacıya iadesi gerektiği halde davalı tarafın iade etmeyip kötü niyetli olarak icra takibi başlattığını, protokolün ... maddesinde adı geçen ... ile icra takibinde alacaklı görünen ...'un baba-oğul olduklarını, protokol imza edilip gerekleri yerine getirildikten sonra defalarca bononun kendilerinden istenmiş ise de davacıya iade edilmediğini, bu nedenlerle kötü niyetle açılan takibin durdurulmasına, akabinde iptaline, kötü niyetle hareket eden davalının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, davacı tarafın gerçeğe aykırı davasını ve iddiasını kabul etmediklerini, borçlusu davacı ... olan 124.000,00 Euro 15.02.2016 tanzim, 30.08.2016 vade tarihli senetten kaynaklı olarak borçlu olunmadığı iddia edilmiş ise de bu iddianın kabulünün mümkün olmadığını, bahse konu protokolden müvekkilinin haberinin olmadığını, müvekkilinin böyle bir protokole imza atmadığını, müvekkilinin tarafı olmadığı, imzalamadığı bir protokolden dolayı alacaklı olmadığının kabul edilmesi hatta bu iddianın dinlemesinin dahi mümkün olmadığını, dava dilekçesi ekinde sunulu protokol suretinde taraf olanın ... olduğunu, ... olmadığını, bu halde davacı yanın borçlu olmadığına ilişkin iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bu nedenlerle davanın reddi ile davacı tarafın kötü niyetli olması sebebiyle %20'den az olmamak üzere inkâr tazminatına çarptırılmasına, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 18/03/2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kaldırma ilamı gereğince Denizli Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası Uyap sistemi üzerinden celp edilmiş olup yapılan hazırlık soruşturması neticesinde verilen takipsizlik kararının kesinleştiği görülmekle davacı tarafça takibe konu bono nedeniyle borçlu olmadıkları usulüne uygun deliler ile ispat edilemediğinden davacının davasının reddine,şartları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine ..." şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının eksik inceleme sonucu usul ve yasaya aykırı olarak verildiğini, dosya sunulan 08/09/2017 tarihli şirket hisselerine ilişkin protokolünün ... nolu bendi gereğince takibe konu edilen senedin davacıya iadesi gerektiği halde iade edilmeyip kötü niyetli olarak icra takibi başlatıldığını, protokol hükümleri gereğince davacının davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, protokolün ...maddesi adı geçen ... ile icra takibinde alacaklı görünen ...'un baba-oğul olduğunu, hisse devrine ilişkin anlaşmanın yerine getirilmesi için düzenlenen özel hükümlerde 4.madde gereği davacıyla ... arasındaki hisse devirleri takas usulleriyle gerçekleştirileceğinden davacı tarafından herhangi bir ödeme yapılmasına gerek bulunmadığını, protokol gereği hisse devirleri gerçekleşmesine rağmen dava dışı ... protokole aykırı olarak ilgili senedi davacıya iade etmeyip babası ...'un adı yazılarak icraya konduğunu, Denizli Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen takipsizlik kararının da yerinde olmadığını, hukuk hakiminin beraat kararıyla bağlı değilse de maddi vakalarının tespitine ilişkin olgu ve hükümlerle bağlı olduğunu, takibe konu edilen senedin protokolde gösterilen senetle aynı olduğu apaçık ortada iken ilk derece mahkemesinin bu şekilde hüküm kurmasının vicdana ve hukuka aykırı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, İİK 72/3.maddesi gereğince açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Hukuk Genel Kurulunun 24.02.2010 tarihli ve ... Esas, ... Karar; 28.03.2018 tarihli ve ... Esas, ... Karar; 11.02.2020 tarihli ve ... Esas, ... Karar ile 15.09.2020 tarihli ve ... Esas, ... Karar sayılı kararlarında da vurgulandığı üzere bononun teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için, neyin teminatı olarak verildiğinin ya bononun önündeki veya arkasındaki yazılar veya ayrı bir belge (2004 sayılı Kanun'un 169/a maddesinde öngörülen) ile teminat senedi olduğunun kanıtlanması gerekir.
Bononun teminat senedi olduğu senet metninden anlaşılamıyor ise 2004 sayılı Kanun'un 169/a maddesi kapsamında bononun sözleşme ile bağlantısı kanıtlanmalıdır. Sözleşmede senedin vade, tanzim tarihi ve miktarlarına açık bir şekilde atıf bulunmalıdır. Senede açıkça atıf bulunan sözleşmede senedin teminat amacıyla verilmiş olduğu belirtilmiş olabilir. Nitekim bu hususlar Hukuk Genel Kurulunun 10.05.2023 tarihli ve ... Esas, ... Karar ile 14.06.2023 tarihli ve ... Esas, ... Karar sayılı kararlarında da benimsenmiştir.
Somut olayda; alacaklı bono lehtarı ... tarafından, davacı borçlu bono keşidecisi ... aleyhine bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatılması üzerine davacı borçlu vekili takip dayanağı senedin 08/09/2017 tarihli şirket hisse devirlerine ilişkin protokol ve izlenecek yol haritası başlıklı sözleşmenin ...maddesi gereğince ... tarafından ...'ya iade edilecek senet olduğunu hisse devir protokolü gereğince ...'nun hissesini takas karşılığı ... devretmesi nedeniyle protokolde belirtilen ve iade edileceği ...madde de yazılı olan senedin iade edilmediğini belirterek menfi tespit davası açmıştır.
Takibe dayanak senet 6102 sayılı Kanun'un 776 ncı maddesi uyarınca tüm unsurları içeren kambiyo senedi niteliğini haiz bono olup üzerinde teminata ilişkin bir kayıt bulunmadığından borçlunun başvurusu 2004 sayılı Kanun'un 169/a maddesi kapsamında borca itirazdır. Bu anlamda olmak üzere dayanak belgenin hangi ilişkinin teminatı olduğu yazılı belge ile kanıtlanmalıdır. 2004 sayılı Kanun'un 169/a maddesi uyarınca belgede takip dayanağı senede açıkça atıf yapılması zorunlu olup, açıkça atıf yapıldığının kabulü için senedin, vade ve tanzim tarihleriyle miktarlarının belirtilmesi gereklidir.
Eldeki uyuşmazlıkta ise, davacı taraf 08/09/2017 tarihli protokol de belirtilen senedin takibe dayanak senetle aynı senet olduğunu iddia etmiş ise de, söz konusu protokolde belirtilen senedin ... iade edileceğinin yazılı olduğu, takibe dayanak senette ise lehtar bölümünde ...'un isminin bulunduğu söz konusu protokoldeki belirtilen senetle, takibe konu senedin aynı olduğuna dair davalı tarafın bir kabulünün bulunmadığı, davacı tarafın, dava konusu bononun protokolde belirtilen ve iade edileceği yazılı olan senedin takibe dayanak senetle aynı senet olduğunu, lehtar kısmı boş olarak verildiğini, davalı tarafından protokole aykırı olarak doldurularak icraya konulduğu hususlarını senede karşı senetle ispat kuralı gereği kesin delillerle ispat edemediği, davacı tarafın dava dilekçesinde yemin deline dayanmadığı, Dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda ilk derece mahkemesince bu senet nedeniyle yapılan soruşturma dosyası kapsamında davalı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı ve bu karara itirazı üzerine sulh ceza hakimliğince kesin olarak verilen itirazın reddine ilişkin kararı dosya içerisine alındığı hususları birlikte değerlendirildiğinde ilk derece mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60 TL maktu istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1 bendi gereğince aynı kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.

...