Karar Detayı

T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 04/07/2024
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 02/12/2024

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, . ... Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasına konu 14/10/2021 düzenleme, 14/10/2020 vade tarihli, 100.000,00 TL bedelli, alacaklısı ... ve borçlusu müteveffa ... olan bononun bedelsizliğinden dolayı iptalini ve menfi tespit talep ettiklerini, davacı müvekkilleri ve davalının müteveffa ... evlatları ve yasal mirasçıları olduğunu, müteveffanın senedin düzenlendiği tarihte 84 yaşında olduğunu, üç yıldan uzun bir süredir kanser tedavisi gördüğünü, dönem dönem bilincini tamamen kaybettiğini, davalı ile müteveffa arasında herhangi bir borç ilişkisi olmadığını, davalının müteveffayı kandırarak baskı altında ve ölüm döşeğinde söz konusu evrağı imzalattığını, anne ile oğul arasında senede konu bir alacağın olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müteveffanın sosyal ve ekonomik durumunun 100.000,00 TL'lik bir ticari ilişki kurmalarına müsait olmadığını, müteveffanın söz konusu senedin düzenlendiği tarihte 84 yaşında olduğunu ve yaşı itibari ile ehliyetsiz olduğunu, söz konusu senedin bedelsiz olduğunu, imza haricindeki zorunlu unsurların hiçbirinin müteveffanın eli ürünü olmadığını belirterek, ... Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasındaki işlemlerin teminatsız bir şekilde durdurulması konusunda ivedilikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ... terekesine bir tekere temsilcisi tayin edilmesini, 14/10/2020 vade tarihli, 100.000,00 TL bedelli, ... ve borçlusu ... olan bononun öncelikle hükümsüzlüğüne karar verilmesini, mümkün olmaması halinde ise bononun bedelsizliğinden dolayı ... ve dolayısıyla davacı müvekkillerinin borçlu olmadığının tesipiti ile söz konusu senedin iptaline karar verilmesini, davalı aleyhine takip konusu alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, öncelikle derdestlik itirazında bulunduklarını, aynı konuda açılmış Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası bulunduğunu, derdestlik nedeni ile usulden reddini talep ettiklerini, muris ... müvekkili lehine 14/10/2020 düzenleme, 01/08/2021 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli bonoyu düzenleyip müvekkiline verdiğini, ancak senet alacağının vadesi gelmesi ile birlikte muaccel hale gelmesine rağmen murisin borcunu ödemediğini, bunun üzerine müvekkili tarafından borçlu muris hakkında Alanya İcra Müdürlüğü' nün ... E sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacı tarafın talep ve iddialarının asılsız olduğunu ve reddi gerektiğini belirterek davanın reddine, dava değerinin %20' sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... davacılar Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına konu, 14.10.2020 düzenleme tarihli, 01.08.2021 vade tarihli, 100.000,00-TL bedelli bono nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti istemi ile dava açmıştır. Davacıların murisi olan ... tarafından da Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasında da aynı bono ve icra takibi nedeniyle aynı sebeplere dayanarak aynı taleple davalı aleyhine menfi tespit davası açılmış; muris hayatta iken yetkisizlik kararı verilmiş, karar kesinleşmemiştir. Derdestlik, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/I-ı. maddesinde dava şartı olarak düzenlenmiştir. Derdestlik nedeni ile davanın reddi için üç koşulun birlikte bulunması gerekmektedir. Bunlar: davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış olması, birinci davanın görülmekte olması, daha önce açılmış ve görülmekte olan dava ile ikinci davanın aynı olmasıdır. Bu dava ile görülmekte olan başka bir davanın aynı dava olduğunu söyleyebilmek için ise maddi anlamda kesin hüküm gibi her iki davanın taraflarının, konusunun ve dava sebeplerinin aynı olması gerekmektedir. Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası ve mahkememizdeki dava dosyasının taraflarının, konusunun ve dava sebeplerinin aynı olduğu görüldüğünden davanın, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/1-ı. Maddesi gereği dava şartı yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir. Diğer taraftan, davacılar ve davalı, bononun keşidecisi ... mirasçıları olup, davacı vekiline terekeye temsilci atanması hususunda dava açmak üzere kesin süre verilmiş, kesin süre içerisinde dava açılmamış olduğundan, davanın husumet nedeniyle de reddi gerekmekte ise de husumetten önce dava şartları hakkında karar vermek gerektiği"şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının ilgili takip dosyasında hem alacaklı hem borçlu sıfatına haiz olduğunu, bu nedenle terekeye temsilci atanması gerektiğini, bu eksikliğin giderilmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu, derdestlik iddiasında bulunulan dosyanın davacısı ile iş bu dosya davacılarının aynı olmadığını, iki davanın birbirinden farklı olduğunu, davanın açılmasına müvekkillerinin sebebiyet vermediğini, aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya içerisinde yer alan davacı ... ait nüfus kayıt örneği incelendiğinde, davacının 04/09/2024 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK’nın 55. maddesi uyarınca, “Taraflardan birinin ölümü halinde mirasçılar mirası kabul veya reddetmemiş ise bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir.” Diğer taraftan, dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, TMK’nın 28/1 maddesi uyarınca ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. Bu durumda mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davaları, ölen tarafın mirasını reddetmeyen mirasçılarının, davayı mecburî dava arkadaşı olarak hep birlikte takip etmeleri gerekir.
Yukarıda belirtilen hukuki ve fiili durumlar ışığında mahkemece, davacının mirasçılarının tespiti ile kendilerine usulünce davaya devam edip etmeyeceklerinin sorulması ve iştirak halindeki mülkiyet hükümlerine göre tümünün devam etmek istediklerini bildirmeleri halinde bu mirasçılara davacı sıfatı verilmek suretiyle; bir kısmının devam etmek istemediklerini bildirmeleri halinde terekeye temsilci tayin ettirmek suretiyle davaya devam edilerek gereken kararın verilmesi gerekmektedir .
Yine davacılar ve davalı takip borçlusu ... mirasçıları olup takip alacaklısı ... de aynı zamanda ... mirasçısıdır. Bu durumda ... yönünden alacaklı ve borçlu sıfatı birleşmiş olduğundan eldeki davada terekeye temsilci tayini gerekirken bu husus yerine getirilmeden yani taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesi hatalı olmuştur.
Sonuç olarak, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 04/07/2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
9-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.

...