mahkeme 2025/438 E. 2025/788 K.

T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:20/06/2018
DAVA:Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ:15/09/2025
KARAR YAZIM TARİHİ:16/09/2025

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... yönetimindeki ... plaka sayılı aracın yaya geçidinde karşıya geçmekte olan ...'ya çarparak yayayı yolun sağına savurduğu ve bu esnada sağ şeritten seyretmekte olan davalı ...'a ait, diğer davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ve ... Sigorta A.Ş. (daha sonra ... Sigorta A.Ş. ile birleşen) nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olan ve davalı ... idaresindeki ... plaka sayılı aracın ikinci kez yaya ...'ya çarpması neticesinde adı geçenin hayatını kaybettiği, ölen ...'nin davacı ...'nın eşi, davacılar ..., ... ve ...'nın babaları olduğu, olaya ilişkin yürütülen ceza yargılamasında davalı sürücüye asli kusur verildiği, davacıların eş - babalarının vefatı nedeniyle yakınının maddi ve manevi desteğinden mahrum kaldığını beyanla ve fazlaya ilişkin hakkı saklı tutulması kaydıyla davacı ... için 2.000,00 TL, davacılar ..., ... ve ...'nın her biri için 1.000,00'er TL olmak üzere toplam 5.000,00 TL maddi tazminatın davalı ... Sigorta A.Ş.'den ihbar tarihinden ve diğer davalı gerçek kişiler bakımından olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle, yine her bir davacı için 25.000,00'er TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın kasko sigortacısı olan davalı ... Sigorta A.Ş.'den (daha sonra ... Sigorta A.Ş. ile birleşen) başvuru tarihinden, diğer davalı gerçek kişilerden ise olay tarihinde işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde şirketleri nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunduğu, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, sigorta genel şartları kapsamında ve azami poliçe limiti 268.000,00 TL ile sınırlı olduğu, kusurun, zararın ve desteklik iddialarının usulünce ispatı gerektiği, dava konusu olaya ilişkin müvekkili sigortaya yapılan başvuru üzerine 09/02/2017 tarihinde 30.895,87 TL tazminat ödemesi yapıldığını beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde şirketleri nezdinde kasko poliçesi ile sigortalı olduğu, şahıs başı bedeni teminatın 50.000,00 TL limite kadar geçerli ve manevi tazminat için ise kaza başı azami 25.000,00 TL teminat limiti bulunduğu, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranı ile sınırlı olduğundan kusurun ve manen zarara uğrandığı iddialarının usulünce ispatı gerektiği, dava ikamesi öncesi ödeme yapılmak istendiği ancak dava açılacağından sebep ödemenin kabul edilmediği, dolayısıyla temerrüte düşülmediğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı süresi içerisinde davanın açılmadığı, kusurun ve zararın ispatı gerektiği, maddi ve manevi tazminatların fahiş tutarda istendiği, davacıların tamamının 18 yaşından büyük ve reşit olması nedeniyle ölenin destekliğinden çıktığı, fahiş miktarda manevi tazminat talep edildiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Antalya 27. Asliye Ceza Mahkemesinin 06/03/2017 gün ve ... esas, ... sayılı karar örneği, trafik kazası tespit tutanağı, kusur ve tazminat bilirkişi raporları, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; makine mühendisi bilirkişisinden temin edilen rapora göre dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde davacılar yakını müteveffa yayanın %75 oranında asli derecede, davalı sürücü ...'ın %25 oranında tali derecede kusurlu olduğu, kazaya karışan ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in ise hadisenin vukunda herhangi bir kusurunun bulunmadığının tespit edildiği, bu kusur oranlarının dosyadaki somut delillere dayandırıldığı, oluşa ve trafik mevzuatına uygun hazırlandığı ve mahkemece de aynen benimsendiği, tazminat bilirkişi raporuna göre davacı çocukların 25 yaşı üstünde olması, evli ve ayrı evde yaşaması, çalışmaya engel durumlarının bulunmaması hasebiyle babalarının destekliğinden çıktığı, bu nedenle çocuklar için destekten yoksun kalma tazminatı payı ayrılmadığı, davacı eş ... için yapılan hesaplamada ise uyuşmazlık konusu kazaya ilişkin olarak adı geçen davacıya 16/04/2018 tarihinde 30.895,87 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödendiği, tediye tarihindeki verilere göre ödemenin yeterli olduğu ve destekten yoksun kalma zararının tamamen karşılandığı, maddi tazminat taleplerinin sübuta ermediği, manevi tazminat istemleri bakımından, olayın meydana geliş şekli, kusur oranları, tarafların ekonomik ve sosyal konumları, hayatını kaybedenin ölüm yaşı ve davacılar ile yakınlık derecesi ve diğer etmenlere göre manevi tazminat taleplerinin kısmen haklı olduğu gerekçesiyle maddi tazminat davasının reddine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı eş ... için 25.000,00 TL, diğer davacılar ..., ... ve ...'nın her biri için 20.000,00'er TL olmak üzere toplam 85.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar... ve ...'tan müşterek ve müteselsil tahsiline, fazlaya dair manevi tazminat taleplerinin reddine, davalı ... Sigorta A.Ş. yönden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu trafik kazasında ikinci kez çarpan aracın davacılar yakını yayanın ölümüne sebebiyet verdiği, olaya ilişkin yürütülen ceza davasında davalı sürücü ...'ın asli kusurlu olduğunun tespit edildiği ve taksirle öldürme suçundan davalı...'ye verilen mahkumiyet kararının kesinleştiğini, müvekkillerinin ölenin hem farazi hem de gerçek destekleri konumunda bulunduklarını, ölüme sebebiyet veren aracın sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacısı olan davalıların müvekkillerinin destekten yoksun kalma zararını karşılamakla yükümlü olduğunu, desteğin sağlığındayken uzman doktor olarak yüksek maaşla yurt dışında çalıştığını, tazminat raporundaki desteğin gelirinin gerçek kazanç durumunu yansıtmadığı ve müteveffanın mesleği ve elde ettiği geliriyle uyumlu olmadığını, dava öncesi ödenen tazminatın davacının zararını karşıladığı yönündeki hatalı değerlendirme yapıldığını, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından cevap dilekçesinde kaza yapan ... plaka sayılı aracın kasko sigorta poliçesi bulunduğunun açıkça belirtildiği halde bu davalı hakkında pasif husumet yokluğundan ret kararı verildiğini, teminat limitleri dahilinde davalı kasko sigortacısının manevi tazminattan sorumlu olduğunu, kaldı ki dava öncesi yapılan başvuru üzerine sigorta şirketi tarafından ... hesabı yapılarak ödeme yapılmak için kendilerine teklif sunulduğunu, ancak müvekkillerinden ...'ın ve kaletnamesi eksik olmasından mütevellit bu noksanın tamamlanması istendiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri gibi karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili sürücünün yaya geçidine yaklaşırken durabilecek hızda olduğundan herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığını, ilk kez yayaya çarpan araç sürücüsü ...'in tamamen kusursuz sayılmasına karşın müvekkili sürücüye kusur atfedilmesinin neden sonuç ilişkisiyle bağdaşmadığını, aksi durumda dahi tarafların kusur oranları gözetildiğinde fahiş miktarda manevi tazminatlara hükmedildiğini, hükmün ferilerine ilişkin olarak davacıların ihtiyari dava arkadaşı konumunda bulunmaları sebebiyle reddedilen her tazminat için davalı lehine ayrı ayrı vekalet ücreti verilmesi gerektiğini, mahkemece maddi tazminatın reddinden dolayı tek vekalet ücreti ve manevi tazminatın kısmen reddinden dolayı tek vekalet ücreti takdir edildiğini, davacılar için ise tam kabul kararı verilmiş gibi davacılar lehine vekalet ücreti belirlendiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davacılar vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı sürücünün kusura yönelik itirazının yersiz olduğunu, yine manevi tazminatın fahiş miktarda takdir edildiği yönündeki savunmasının da isabetsiz olup bilakis hükmedilen tazminatların davacıları tatmin etmediğini, vekalet ücreti takdiri bakımından herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.
Davalı ... vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; maddi tazminat bakımından dava öncesi davacı eşe yapılan ödeme ile zararın tamamen karşılandığını, diğer davacı çocuklarında ölenin maddi destekliğinden çıktığını, davacılar desteğinin asli kusuruna karşın fahiş miktarda manevi tazminat takdir edildiğini, olay sonrası davacı tarafa yardım yapılmak istenmiş ise de karşı tarafın bu durumu kabul etmemesi sebebiyle girişimlerinin sonuçsuz kaldığını beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'nin birleştiğini, müvekkilleri bakımından verilen ret kararlarının isabetli olduğunu, dava öncesi yapılan ödeme ile destekten yoksun kalma zararının tamamen karşılandığıni, manevi tazminat bakımından olay tarihindeki asgari ücretin 85 katı tutarına denk gelecek şekilde ve fahiş miktarda manevi tazminata hükmedildiğini beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalanların aynı kanunun 53/3. maddesi gereğince maddi tazminat, yine aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ölenin yakınları manevi tazminat isteyebilirler. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Somut olayda, önce dava dışı ... yönetimindeki ... plaka sayılı aracın ve sonrasında davalı ... idaresindeki ... plaka sayılı aracın ikinci kez yaya ...'ya çarpması neticesinde adı geçen hayatını kaybetmiştir. Davalı sürücü... idaresindeki araç davalı ...'a ait olup diğer davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ve ... Sigorta A.Ş. (daha sonra ... Sigorta A.Ş. ile birleşen) nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalıdır. Kaza neticesinde hayatı kaybeden ... davacı ...'nın eşi, davacılar ..., ... ve ...'nın babasıdır. Davacılar bu ölüm nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradığını belirterek destekten yoksun kalma tazminatı ile bir miktar manevi tazminatların ölüme sebebiyet veren aracın kayıt maliki, sürücüsü ve trafik ve kasko sigortacısı olan davalılardan tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda maddi tazminat taleplerinin reddine, manevi tazminat istemlerinin davalı gerçek kişiler yönünden kısmen kabulüne davalı kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. bakımından pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
Antalya 27. Asliye Ceza Mahkemesinin 06/03/2017 gün ve ... esas, ... sayılı kararı ile dava dışı sürücü ...'in bir kişini taksirle ölümüne sebebiyet verme suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de adı geçenin kusuru bulunmadığından CMK'nın 223/2-c maddesi uyarınca beraatına; davalı ...'ın davacılar yakını ...'ya karşı işlediği taksirle ölüme neden olma suçundan TCK 85/1 ve 62. maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Beraat ve mahkumiyet kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesi 01/11/2017 gün, ... esas ve ... sayılı karar ile sanık ... hakkında verilen beraat kararına yönelik başvurunun esastan reddine, diğer sanık ... bakımından başvurunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden kurulan hükümde sanık ...'ye daha evvel tatbik olunan ceza maddelerine ilaveten TCK 52. maddesinin de uygulanması suretiyle neticeten davalı sanık ...'ın 18.200,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına kesin olarak karar verilmiştir.
Kural olarak Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince verilen kararlar hukuk hakimi bakımından bağlayıcı değildir. Ancak, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir, ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olup, taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşımaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/09/2008 tarih ve 2008/4/564 esas, 2008/536 kararı).
Bu bilgiler ışığında somut dosya kapsamı değerlendirildiğinde;
1-)Somut olayda vefat eden davacıların murisi olan ...'nın ... ülkesinde ... Ltd. Şti.'de çalıştığına ilişkin maaş belgesi dosya arasına getirtilmiş ve bilirkişi raporu ile mahkeme kararında bu maaş belgesine göre yapılan hesaplamalar dikkate alınarak karar verilmiş ise de; sunulan maaş belgesinde müteveffanın aldığı maaşın hem ... para birimi olan tenge üzerinden miktarı yazılmış, ayrıca USD cinsinden maaş miktarı da yazılmıştır. Davacılar ise müteveffanın Amerikan doları üzerinden maaşının ödendiğini ileri sürmüştür. Sunulan maaş belgesinde müteveffanın hangi para birimi üzerinden maaşının ödendiği yönünde açık ve net bir bilgiye yer verilmemiştir. Davacıya yapılan ödemeye ilişkin herhangi bir belge de dosyaya sunulmadığından hangi para birimi üzerinden ödeme yapıldığı denetlenememiştir. Bu durumda, müteveffanın ölmeden önce aldığı maaşın hangi para birimi üzerinden yatırıldığını tespit etmek amacıyla davacılar vekiline, müteveffa ile çalıştığı şirket arasında düzenlenmiş iş / hizmet sözleşmesi mevcut ise bu sözleşmesinin sunulması için süre verilmesi, ayrıca ödemelerin hangi para birimi üzerinden yapıldığının tespiti için sunulacak başkaca bir belge (dekont, banka hesabı ve sair) mevcut ise bu belgeleri sunması için süre verilerek, sunulması halinde müteveffanın gelirini hangi para birimi üzerinden aldığı tespit edilerek, gerekirse aktüerya bilirkişisinden bu konuda ek rapor almak suretiyle davacıların destekten yoksun kalma tazminat miktarlarının belirlenerek yeniden hüküm kurulması gerekir. Bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak bu hususta araştırma yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir.
2-)İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında, davalı işletenin kasko sigortacısı olduğu ileri sürülen ... Sigorta A.Ş.'ye, kaza tarihi itibariyle kasko/İMM sigorta poliçesinin mevcut olması halinde gönderilmesi amacıyla müzekkere yazılmasına rağmen, bu müzekkerenin cevabı dosya arasında alınmadan hüküm kurulması yoluna gidildiği görülmüştür. Oysa ki, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin kaza tarihi itibariyle bir sigorta poliçesinin bulunması halinde tazminattan sorumlu olacağı aşikardır. Bu nedenle, ... Sigorta A.Ş.'ye yazılan müzekkere cevabı dosya arasında alınmaksızın bu davalı yönünden davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, müzekkere cevabı dosya arasında alınarak davalının husumet durumu kesin bir biçimde belirlenerek sonuna göre karar verilmesi amacıyla kararın kaldırılması gerekmiştir.
3-)Somut davada davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı söz konusu olmayıp davacıların her biri ihtiyari dava arkadaşı konumundadır. Bu nedenle davalı lehine hükmolunan vekalet ücretlerinin bir davacı yönünden ayrı ayrı takdir edilmesi gerekirken, davalı lehine tek vekalet ücreti takdir edilmek suretiyle karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacılar vekili ile davalı ... vekilinin istinaf istemlerinin yukarıda gösterilen sebepler yönünden kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davacılar vekili ile davalı ... vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar vekili ve davalı ... vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE,
2-Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı, 28/11/2024 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
4-Davacılar vekilinin ve davalı ... vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
5-Davacılar ve davalı ... tarafından ayrı ayrı peşin yatırılan 1.683,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 615,40 ‬TL istinaf karar harcının davacılara, 1.451,58 ‬TL istinaf karar harcının davalı ...'a isteği halinde iadesine,
6-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 15/09/2025 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.
...