mahkeme 2025/505 E. 2025/543 K.

T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
ARA KARAR TARİHİ:25/03/2025
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:17/06/2025

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Başkanın görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; davanın kambiyo senedi nevinde olduğundan ticari dava niteliğinde olduğunu, davalının yerleşim yerinin Antalya olduğunu ve bu nedenle dava dosyasının yetkili mahkemede açılmış olduğunu, davanın konusunun menfi tespit olması hasebiyle herhangi bir süreye tabi olmadığını, icra takip aşamasına geçilmediğini, çeklerin gününün henüz gelmediğini, dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş olduğunu, anlaşamama ile sonuçlanmış olduğunu, davacının 17/10/2022 tarihinde kurulmuş olduğunu, şirketin tek yetkili müdürünün ... olduğunu, imza sirküleri gereğince de imzaya yetkili olduğunu, davacı ile davalının ticari ilişki içerisinde olduğunu, dönem dönem davacının, davalı tarafa ürün pazarladığını, fatura karşılığında da ödemelerini aldığını, ancak davalı tarafça müvekkiline herhangi bir ürün satmadığını, davalı tarafın ticari faaliyetinin ahşap olduğunu, davacının ise makine ithalat ve ihracatı olduğunu, davalı ile ciranta olan ...'ın kardeş olduğunu, dava dışı ...'ın şirket ile ilgili işlem yapmaya vekaletenin bulunduğunu, ...'ın davaya konu çekleri cirolamış olduğunu ve hatır çeki olduğundan haberdar olduğunu, zira davalı tarafın "hatır çeki olarak çek asıllarını elden teslim almıştır" şeklinde yazı ile çekleri teslim almış olduğunu, davacının, davaya konu çeklerin karşılığında hiçbir bedel almadığını, ancak 31.01.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 400.000TL bedelli çeki, 20.02.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000TL bedelli çeki ve 28.02.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000TL bedelli çekleri de cirolanan kişilere ödemek durumunda kaldığını, yapılan ödemelere ilişkin kayıtların ticari defterlerde kayıtlı olduğunu, bu hususta sebepsiz zenginleşmeden doğan hakları saklı tuttuklarını, müvekkilinin ticari itibarının zedelenmemesi için karşılıksız çek davacı ve icra takipleri ile karşılaşmaması için bahse konu üç çeki de ödemiş olduğunu, ayırca bu çekleri öderken davacının zorluk yaşadığını, 20.02.2025 tarihli çekin 250.000TL kısmını nakit, kalan 250.000TL kısmını hamil ile 10.03.2025 tarihinde ödemek üzere 20.000TL vade farkı ile 270.000TL olarak ödemiş olduğunu, davacının davalıya teslim ettiği çeklerin; 31.01.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 400.000 TL bedelli çeki,20.02.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çeki, 28.02.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çeki, 30.03.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çeki, 30.03.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 400.000 TL bedelli çeki, 30.04.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çeki, 30.04.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çeki, 30.05.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çeki, 30.05.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çekler olduğunu, bahsi geçen çeklerden ilk üçü olan 31.01.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 400.000 TL bedelli çeki,20.02.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çeki, 28.02.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çekleri davacının ödemek zorunda kaldığını, çek tarihlerine bakıldığında sıradaki çekin 30/03/2025 tarihinde olduğunu, davacının ticari itibarının zedelenmemesi ve sonrasında ortaya çıkabilecek zararların önüne geçilmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, sonuç olarak; sıradaki çekin günü 30.03.2025 olması göz önünde bulundurularak çek tarihinden önce ve teminatsız, olmadığı takdirde mahkemece uygun görülen bir teminat karşılığında, dava konusu çeklerin bedellerinin muhatap banka tarafından (... A.Ş.) davalı lehtara ve diğer kötüniyetli cirantalara/hamillere ödenmesinin önlenmesi, dava konusu çeklerin bankalarda protesto edilmesinin önlenmesi, dava konusu çeklerin tahsilinin önlenmesi bakımından davalı lehtar ve diğer kötüniyetli cirantalar/hamliller tarafından başlatılacak veya başlatılmış icra takibinin tedbiren durdurulması ve sona erdirilmesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davaya konu; 30.03.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çeki, 30.03.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 400.000 TL bedelli çeki, 30.04.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çeki, 30.04.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çeki, 30.05.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çeki, 30.05.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çekin davacıya iadesine karar verilmesini, davanın KABULÜ ile davacının davalı tarafa borçlu olmadığının TESPİTİNE karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece 25/03/2025 tarihli ara karar ile; "... davacılar vekilinin tedbir talebinin sadece davalı yönünden kısmen kabulü ile; davaya konu; 30.03.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çeki, 30.03.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 400.000 TL bedelli çeki, 30.04.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000TL bedelli çeki, 30.04.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000TL bedelli çeki, 30.05.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000TL bedelli çeki, 30.05.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000TL bedelli çekin toplam çek tutarları olan 2.900.000,00TL'nin takdiren %15'i olan 453.000,00TL nakdi veya süresiz kesin banka teminat mektubu karşılığında sadece davalı tarafından ibraz edilmesi halinde kendisine ödenmemesi ve davalı tarafından tedbir tarihinden sonra icraya konu edilmesi halinde icra takibinin durdurulmasına, davada taraf olmayan 3.kişiler aleyhine tedbir kararı verilemeyeceğinden davacı vekilinin 3.kişiler yönünden talep ettiği tedbirin ve hamilin yasal hakları kısıtlanamayacağından protesto edilmemeleri talebinin reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Ara karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şahıs şirketinin ticari ilişki içerisinde olduğunu, davalı tarafın müvekkili şirkete hiçbir zaman ürün satmadığını, davalı tarafın ticari faaliyetinin ahşap olduğunu, müvekkili şirketin ticari faaliyetinin ise makine ithalat ve ihracatı olduğunu, dolayısıyla müvekkili şirketin davalı taraftan alım yapabilecek bir ticari faaliyetinin bulunmadığını, davalı ... ile ciranta ...'ın kardeş olduğunu, dava dışı ...'ın şirket ile ilgili işlem yapmaya vekaletinin bulunduğunu, ciranta ...'ın kötüniyetli olduğunu, ... yazışmaları ile davalı tarafın hatır çeki aldığının sabit olduğunu, çeklerin baştan itibaren bedelsiz olduğunu, müvekkilinin davalı taraf ile olan arkadaşlık ilişkisine binaen davalı tarafın ticari açıdan zorlanması, kendini döndürememesi sebepleri ile bedelsiz şekilde lehine çek tanzim ettiğini, davalı tarafın, çeklerin günü geldiğinde ödeyeceğini beyan ettiğini, müvekkilinin de buna güvendiğini, ancak gelinen noktada beş çeki de davalı tarafın ödemediğini, müvekkilininde şirketin ticari itibarının zarar görmemesi, bankalarda krediler için olumsuzluk yaşanmaması adına çekleri ödediğini, ancak, diğer çeklerin de davalı tarafından ödenmeyeceğinin gelinen noktada açık olduğunu, dolayısıyla müvekkili şirketin bankalar nezdinde ve ticari hayatında bu durumun olumsuzluklar yaratacağını, çünkü müvekkili şirketin de işbu çekleri ödemesi şu aşamada imkansız olduğunu, ödemediği takdirde "karşılıksızdır" işlemi yapılmasına sebebiyet verme ve ilerleyen dönemlerde de çek hesabı açma yasağı yahut adli para cezası ve icra tehdidi ile karşılaşması muhtemel olduğunu, haklılıklarının ispat edildiğini, tedbir kararının cirolayan hamilleri kapsayacak şekilde olması gerektiğini, ticari işletmenin itibarının zedelenmemesi ile birlikte şirket borçlarının da bir kısmının ödenebilmesi amacıyla bahsedilen ihtiyati tedbirin önem arz ettiğini, çekler hakkında, davalının ve diğer kötüniyetli hamillerin tahsil etmesinin önüne geçilebilmesi amacıyla teminatsız olarak, olmadığı takdirde uygun bir teminat karşılığında ivedilikle ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, 30.04.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çek, 30.04.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çek, 30.05.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çek, 30.05.2025 tarihli ...’ın ... Seri Numaralı 500.000 TL bedelli çek yönünden ara kararın kaldırılarak tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Talep, ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne ilişkin ara kararın kaldırılması isteminden ibarettir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, menfi tespit davasının takipten önce açılmış olması halinde İİK'nın 72/2. maddesi uyarınca delil durumu değerlendirilerek takibin durdurulmasına karar verilmesi mümkün ise de, davanın tarafı olmayan üçüncü kişilerin haklarını etkiler şekilde tedbir kararı verilmesinin usulen mümkün olmamasına, ara kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi ara kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL maktu istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın İlk Derece Mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak karar verildi. 17/06/2025
...