mahkeme 2023/2717 E. 2024/247 K.

T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 05/10/2023
DAVANIN KONUSU: Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 09/02/2024

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, alacağını devreden ... ın 01.12.2011 günü saat 10:00 sıralarında davalı tarafça sigortalanan deposuna gittiğinde deposunun asma kilidinin kırılmış, depo giriş kapısının yarıya kadar açık, giriş kapısının kilit aksamının zorlanmış, kapıda bulunan buzlu camın da kırılmış olduğunu fark ettiğini, olay yerine gelen inceleme ekiplerinin hırsızlık olduğuna kanaat getirdiğini, alacağı devreden ... ın bu işyerini .... nolu poliçe ile Ticari Risk Sigortası adı altında davalıya sigortalattığını, davalı şirkete 01.12.2011 tarihinde yapılan başvurunun reddedildiğini, ret kararından sonra ... ın bu olaya ilişkin olarak dava açtığını, yargılama aşamasında davaya konu alacağın .... tarafından 21.02.2014 tarihinde HMK'nın 125/2 bendi uyarınca müvekkili ...'ye devredildiğini, devir belgesinin bulunduğunu tüm bu nedenlerle devreden ... ın hırsızlık nedeniyle uğradığı zarar olan 268.866,73 TL'nin davalıya başvuru tarihi olan 01.12.2011 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte alacağı devralan davacıya ödenmesine karar verilmesini HMK'nın 115/2 ve TBK'nın 158. maddesi gereği alacağın zamanaşımına uğramadığını, bozma kararı verilen dosyanın zamanaşımı süresini kestiğini beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, davacının TBK'nın 158. maddesinde belirtilen ek süreden yararlanabilmesinin mümkün olmadığını, davanın zamanaşımı süresi dolduktan sonra açıldığını, zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, usule ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla meydana gelen hırsızlık olayı ile ilgili talebin Hırsızlık Sigortası Genel Şartları'nın A.5. maddesi gereği teminat dışında olması nedeniyle bir zarar varsa da bu zarardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, dava dışı sigortalının hırsızlık olayının gerçekleşmesinden çok kısa bir süre önce diğer aylara oranla çok yüksek miktarda mal satın almasının kötüniyete dayandığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan ilk yargılama sonunda; davacının Yargıtay kararları uyarınca 6098 sayılı Kanun'un 158. maddesinde düzenlenen ek süreden faydalanması gerektiği, daha önce ... Esas - ... Karar sayılı dosyada yargılama yapılıp, bilirkişi raporu aldırılmış olduğu, usul ekonomisi açısından yeniden bilirkişi raporu aldırılmayarak mevcut raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılarak davanın kabulü ile 268.866,73 TL sigorta tazminatının temerrütün oluştuğu 25.02.2012 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalı ... şirketinden tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Dairemizin 13/01/2023 tarih, .... Esas .... Karar sayılı ilamı ile; TBK'nın 158. maddesi haricindeki alacak zamanaşımına ilişkin mahkemece herhangi bir karar verilmediği, Yargıtay kararında da açıklandığı üzere, belirsiz alacak davası olarak açılan ilk davadaki 100.000,00 TL'lik talep yönünden davanın açıldığı 03/05/2012 tarihi itibariyle zamanaşımının kesildiği, alacağın ıslah edilen kısmı yönünden ise zamanaşımının ıslah tarihi itibariyle değerlendirilmesi gerektiği, ıslah tarihine göre davalının zamanaşımı itirazı yönünden olumlu olumsuz karar verilmemesi, delil olarak dayanılan Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....Esas sayılı dosyasında birden fazla rapor alınıp bir kısmının lehte, bir kısmının ise aleyhte olduğu halde raporların taraflara tebliğ edilmeyip savunma hakkının kısıtlanması, rapora itiraz olması ve itirazın mahkemece yerinde görülmesi halinde yeniden rapor alınması gerektiğinin gözetilmemesi, HMK'nın 297. maddesine göre denetime elverişli olacak şekilde hangi raporun hükme esas alındığının yazılmaması, poliçenin özel şartlar bölümünde uygulanacak faizin 1 yıllık Devlet İstatistik Enstitüsü Üretici Fiyat Endeksi oranı ile basit usulde hesaplanan faiz olduğu belirtilmesine rağmen bu hususun dikkate alınmaması gerekçeleriyle ilk derece mahkemesi kararı 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmıştır.
Dairemizin kaldırma kararı sonrasında yapılan yargılama neticesinde ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; 01/12/2011 olay tarihinde fiili stok sayımı ile toplam bedeli
268.866,73 TL olan emtianın çalındığının tespit edildiği, alınan raporun çelişkileri giderecek şekilde düzenlendiği ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu, raporun düzenlenmesi ile talep edilen alacak miktarının yerinde olduğu anlaşılmış ise de belirsiz alacak davası olarak açılan ilk davadaki 100.000,00 TL'lik talep yönünden davanın açıldığı 03/05/2012 tarihi itibariyle zamanaşımının kesildiği, ıslah edilen 168.866,73 TL yönünden yapılan değerlendirmede ise; ilk dava tarihinin 03/05/2012 olduğu, ıslah tarihi olan 14/04/2014 tarihinde hırsızlık olayının gerçekleştiği 01/12/2011 tarihinden itibaren 2 yılllık sürenin geçtiği, rizikonun 01/12/2011 tarihinde gerçekleşmiş olduğu ve bu tarihte de alacağın riziko tarihinde muaccel olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile; 100.000,00 TL'nin (temerrüt tarihi olarak Poliçe Genel Şartları B.5. maddesi gereğince davacı tarafından en son 24/01/20212 tarihinde rizikonun gerçekleştiğine dair davalı sigortaya bilgi ve belgelerin ulaştırılması ile 30 günlük süreden sonraki ilk gün 25/02/2012 hesap edilmiş olmakla) 25.02.2012 tarihinden itibaren işleyecek 1 yıllık Devlet İstatistik Enstitüsü üretici fiyat endeksi oranı ile basit usulde hesaplanacak faiz oranı üzerinden davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin 168.866,73 TL yönünden talebin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı ve davalı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalıya 01/12/2011 tarihinde yapılan başvuru ile rizikonun gerçekleştiğini, 03/05/2012 tarihine 100.000,00 TL bedelle alacak davası açıldığını, 14/04/2014 tarihinde yapılan birden fazla bilirkişi incelemeleri neticesinde alacağın tümü olan 268.866,73 TL için 168.866,73 TL ıslah edilerek alacak kaleminin netleştirildiğini, rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren zamanaşımını kesen dava açma, duruşma tutanakları, dilekçeler, bilirkişi raporları, bilirkişi raporlarına karşı beyan ve ıslah dilekçelerinin olduğunu, zamanaşımını durduran ve kesen tüm hallerin rizikonun gerçekleştiği tarihten, ıslah tarihine kadar gerçekleşmiş olmasına rağmen buna ek olarak kanun maddesinde yazan 6 yıllık sürenin içerisinde ıslahın gerçekleşmiş olmasına rağmen kısmen kabul kararının hukuka aykırı olduğunu beyan ederek kısmen kabul kararının kaldırılarak, 268.866,73 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 6098 sayılı TBK'nın 158. maddesi gereğince davanın görevsiz, yetkisiz mahkemede açılması ya da düzeltilebilecek bir yanlışlık yapılması halinde ek sürenin kullanılabileceğini, davacı tarafından belirsiz alacak olarak ikame edilen davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddedildiği ve kesinleştiği dikkate alındığında işbu yanlışlığın sonradan düzeltilebilinecek bir yanlışlık olmadığını, davacı tarafın TBK'nın 158. maddesinde belirtilen ek süreden faydalanmasının hukuken mümkün olmadığını, dava şartı yokluğunun sonradan düzeltilebilen bir eksiklik olmadığını, alacak iddiasında bulunan davacının ancak bu iddialarını yeni bir alacak davası ikame ederek talep etmesi gerektiğini, talep konusu olayın 01/12/2011 tarihinde meydana geldiğini, davacı tarafından davanın 15/12/2017 tarihinde açıldığı, 01/12/2011 tarihiyle alacağın muaccel olduğunu, davanın açıldığı tarih itibariyle öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, davacı temlik edenin tutmakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtlarının gerçeği yansıtmadığını ve usule uygun tutulmadığını, davacı yanın iddialarının gerçeği yansıtmadığını, hükme esas alınan raporların aksine stokta iddia edilen kadar malın bulunmadığının dava dışı sigortalının vergiye esas beyan edilen matrahı ve vergi kayıtları ile sabit olduğunu, davacının yıllık kazancı dikkate alındığında davaya konu hırsızlık tarihinde dava dışı sigortalının elinde yıllık kazanç bedeli malın yaklaşık 10 katından fazlasını stok olarak bulundurma ihtimalinin ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, faiz başlangıcının da hatalı olduğunu, temerrüt tarihinin sigorta şirketine başvuru tarihi olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, sigorta sözleşmesi genel şartları gereğince muacceliyetin hasarla ilgili tüm evrakların teslimi sonrasında başladığını beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, sigorta poliçesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, Dairemizin kaldırma ilamının gerekleri yerine getirilerek yargılama yapılmasına, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporuna itibar edilerek davacının 268.866,73 TL zararı olduğunun tespit edilmesine rağmen ıslah tarihi itibariyle ıslah edilen kısım yönünden zamanaşımının dolduğunun anlaşılmasına göre ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılması karşısında; davacı ve davalı vekillerinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı ve davalı vekillerinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL istinaf karar harcının davacı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 6.831,00 TL nispi istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 1.707,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.123,25 TL istinaf karar harcının davalı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,
4-Tarafların istinaf başvuruları nedeniyle yaptıkları yargılama masraflarının kendi üzerlerinde BIRAKILMASINA,
5-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
6-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 352/1-b maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince dava değerinin 378.290,00 TL'nin altında olması nedeniyle kesin olarak karar verildi.

...