mahkeme 2022/1080 E. 2025/715 K.

T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:12/09/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:10/02/2022
DAVA:İtirazın İptali
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİH:12/09/2025

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; müvekkili şirket ... ile davalı ... Mermer arasında ticari faaliyetler dolayısıyla cari hesap ilişkisi olduğunu, müvekkili tarafından faturalar kesildiğini ve bu faturaların cari hesaba eklendiğini, davalı şirket tarafından davacıya eksik ödeme yapıldığını, bu nedenle bakiye kalan alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine Denizli 8. İcra Dairesi'nin ... Esas numaralı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı yanın söz konusu icra takip dosyasında haksız ve hukuki dayanaktan yoksun borca itirazı neticesinde 03.09.2020 tarihinde icra takibinin durduğunu, müvekkili şirket ile davalı-borçlu şirket arasındaki ticari alım satım ilişkileri çerçevesinde proforma faturaların davacı şirket tarafından düzenlendiğini ve davalı şirketin yetkili temsilcilerinin imza etmesiyle varılan mutabakat çerçevesinde de ticari alım satım faaliyetlerinin gerçekleştirildiğini, davacı şirket tarafından ticari satıma konu faturalar kesilip davalı-borçlu yanın cari hesabına eklendiğini, davalı şirket yetkilisi tarafından imza edilen proforma faturalardan da anlaşılacağı üzere davacı şirket ile davalı-borçlu arasındaki ticari satımın bedellerinin ödenmesi konusunda Amerikan Doları (USD) para biriminde anlaşmaya varıldığını, davalı şirket tarafından borcun ifasına yönelik olarak davacı şirkete verilen çeklerin TL para birimi cinsinden düzenlendiğini beyanla davalının haksız ve kötü niyetli itirazının iptaline, davalı borçlunun asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili; davalı müvekkili ... San. ve Tic. A.Ş. ile davacı ... Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında herhangi bir yazılı sözleşme olmadığını, ticari ilişkinin olduğunu davacı tarafça müvekkiline gönderilen proforma faturaların davalının onaylamasının ardından davalı tarafça ödenmesi gereken tutarlara ilişkin faturaların e-fatura olarak gönderildiğini, e-faturalarda belirlenen bedellerin proforma faturalarda belirtildiği üzere davalı tarafından ileri tarihli çekler olarak davacı tarafa keşide edildiğini ancak davacının söz konusu çekleri kabul ettiğini, akabinde kötü niyetli olarak çek bedellerinin USD para birimi olarak düzenlenmediğinden bahisle keşide tarihinden vade tarihine kadar USD para birimindeki kur farkı artışından kaynaklı icra takibi başlattığını, davalının haksız ve hukuka aykırı olarak Denizli 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası nezdinde başlatılan icra takibine itiraz ettiğini, akabinde ise davacı tarafça huzurundaki davanın açıldığını, davacı tarafın kur farkı alacağı talebinde tamamen haksız ve kötü niyetli olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece; "Her ne kadar taraflar arasındaki satım sözleşmesine konu mallar döviz karşılığı satış yapılmış ise de, dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporları ve davalı savunmalarından davalı tarafından davaya konu fatura bedellerinin çeklerle ödendiği, davacı tarafın alacağın tahsili için davalı tarafından verilen "TL" cinsinden düzenlenen çekleri teslim aldığı anlaşılmakla, çekin bir ödeme aracı olması nedeniyle çek üzerindeki bedel dışında herhangi bir kur farkı talep edilemeyeceğinden davacının tüm alacağının bu bedel üzerinden ödenmesini kabul ettiği, bu haliyle davacı tarafın kur farkından kaynaklanan alacağının bulunmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İlk Derece Mahkemesi'nce verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki ticari ilişki gereğince davalı yandan bakiye 7.059,87 USD alacaklı olan müvekkili şirket adına Denizli 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali amacıyla huzurdaki davanın açıldığını, ticari satıma konu malların döviz cinsinden davalı yana satışı yapılmış olmasına rağmen davalı yan tarafından vadeli çekler ile ödeme yapılması nedeniyle müvekkili şirketin kur farkından doğan alacağının tahsili gerektiğini ancak Yerel Mahkeme kararında çekin ödeme aracı olması nedeniyle kur farkı alacağının talep edilemeyeceği sebebine dayanılarak dosya kapsamına, usul ve yasalara aykırı şekilde davanın reddine karar verildiğini, ticari satıma konu malların davalı yana döviz karşılığı satılmış olması sabit olmakla birlikte Yerel Mahkeme tarafından ödeme tarihindeki kur dikkate alınmak suretiyle bilirkişi raporunun dahi alındığını ancak usul ve yasalara aykırı şekilde davanın reddine karar verildiğini, dosya kapsamında alınan ... tarihli bilirkişi ek raporunda davalı tarafından müvekkili şirkete yapılan kısmi ödemelerin ödeme günündeki kurdan çevrilerek ve çekin tahsil tarihindeki rayici üzerinden hesaplaması yapıldığını ve müvekkil şirketin davalı yandan 7.059,87 USD alacaklı olduğunun tespit edildiğini, her ne kadar Yerel Mahkeme kararında çek ile yapılan ödemeye atıf yapılmak suretiyle çekin ödeme aracı olması davanın reddine gerekçe olarak gösterilmişse de kur farkı talep edilebilmesi için aranan tek şartın faturaya konu malların döviz karşılığı satılmış olması olduğunu, davalı yan tarafından müvekkili şirkete çek ile yapılan ödemeler peyder pey yapılmış olup ifa amacıyla değil ifa uğruna ödeme yapılmış olması nedeniyle borcu sona erdirmediğini ve kur farkının da hesaplanması gerektiğini, bilirkişi ek raporu doğrultusunda haklı davalarının kabulüne karar verilmesi gerekirken açıkça hukuka aykırı şekilde davanın reddine karar verildiğini ileri sürerek davanın kabulüne karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Dairemizce de istinaf incelemesi bu çerçevede yapılmıştır.
Yargılamada ileri sürülen iddia ve cevaplar, mevcut deliller ve tüm dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde;
Dava; satım sözleşmesine dayalı kur farkı alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 359/3. maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgiler, yasaya uygun gerektirici nedenler, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, taraflar arasında yapılmış yazılı bir sözleşmenin mevcut olmadığı, davaya konu fatura bedellerinin davalı tarafça çeklerle ödendiği, davacı tarafın alacağın tahsili için davalı tarafından verilen Türk Lirası cinsinden düzenlenen çekleri kabul ettiği, yine taraflar arasında kur farkı ödeneceğine dair bir anlaşma yapıldığının da davacı tarafça ispatlanamadığı, çek bir ödeme aracı olup yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca davacı tarafça kabul edilen ileri tarihli çeklerden dolayı ayrıca kur farkı talep edilemeyeceği, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun geçici 3/5. maddesinin yürürlüğünden sonra da bu hususta herhangi bir içtihat değişikliğine gidilmediği (Bkz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 27.05.2024 tarihli 2023/1611 Esas 2024/4348 Karar sayılı ilamı), Yerel Mahkemece davacı tarafın kur farkından kaynaklanan alacağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, HMK'nın 355/1. maddesi gereği inceleme istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmakla, re'sen gözetilmesi gereken kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, bu itibarla davacı vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu ve bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin olarak alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL istinaf karar harcının davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davacıya İADESİNE,
6-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 12/09/2025
...