mahkeme 2022/1036 E. 2025/743 K.

T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ:02/02/2021
DAVANIN KONUSU:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:16/09/2025

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından 09/112/2019 tarihinde, çalışanı aracılığıyla, alıcı firma ... A.Ş' ye gönderilmek üzere dört adet ürünü davalı şirkete teslim ettiğini, müvekkili tarafından gönderilen dört adet üründen sadece üç adetinin alıcı firmaya teslim edildiğini, bir adet ürünün akıbeti sorulduğunda teslimat aşamasında olduğunun bilgisinin verildiğini, ancak alıcı firma ile olan görüşmelerinde ürünün ağır hasarlı olarak kendilerine teslim edilmeye çalışılmasından dolayı ürünü kabul etmediklerine dair tutanak düzenlendiği bilgisi verildiğini, zarar gören ürünün halen davalı kargo firmasında bulunduğunu ve ürün bedelinin 3.405,21.-Euro olduğunu, müvekkili şirkete ait ürünün bedelinin en yüksek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, gönderim esnasında gönderici tarafından kargo içeriğine dair herhangi bir bilgi yada belgenin müvekkili şirkete sunulmadığını, davacının basiretli bir tacir olarak ticaretini gerçekleştirirken sevk irsaliyesi ve fatura düzenleme mecburiyetinin bulunduğunu, müvekkili şirketin taşıma sözleşmesi kurulurken ibraz edilen fatura bilgi ve belgelerle kargo içeriğinden haberdar olabildiğini, sözleşmenin kurulduğu anda fatura bölümüne herhangi bir kayıt oluşturulmadığını ve bilgi de verilmediğini, davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, taraflar arasında davacıya ait dört adet ... botun taşınarak davacının gönderdiği dava dışı şirkete teslim edilmesi hususunda kargo taşıma anlaşması yapıldığı, ürünlerin davacı gönderici tarafından davalı kargo şirketinin Hatay ... şubesine, muhteviyatı belirtilmeden, 09/12/2019 tarihinde 4 koli, her biri 70-kg. dan toplam 280-kg. Olarak teslim edildiği, 1.100-TL taşıma bedelinin peşin olarak ödendiği, teslim sırasında kolilerin hasarlı ya da taşınan eşyanın muhteviyatına uygun olmadığı yönünde bir tespit yapılmadığı, 12/12/2019 tarihinde kolilerin alıcıya teslimi esnasında bir adet kolinin eksik olduğunun belirlendiği, daha sonra bu kolinin davalı kargo şirketi tarafından bulunarak 16/12/2019 tarihinde alıcıya teslim edilmek istendiği ancak ürünün patlatılarak açılmış ve hasarlı olması nedeniyle alıcı tarafından teslim alınmayarak davalı kargo şirketinin ... Şubesinde bekletildiği,
TTK'nın 875. Maddesinde "Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.
Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır. " şeklindeki düzenleme yapıldığı, bu düzenleme ile taşınan eşyanın aktarma esnasında kaybedilip daha sonra paketinden çıkarılmış ve açılarak patlatılmış hasarlı bir halde bulunarak alıcıya teslim edilmeye çalışılması karşısında davalı taşıyıcının meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, cevap dilekçesi ile ibraz edilen delillere göre davalının sorumluluğunu kaldıran ya da azaltan her hangi bir husus bulunmadığı,
TTK'nın 880. Maddesinde tazminatta esas alınacak değerin; "Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır.
Eşyanın hasara uğraması hâlinde, onun taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki fark tazmin edilir. Zararı azaltmak ve gidermek için yapılacak harcamaların birinci cümleye göre saptanacak değer farkını karşıladığı karine olarak kabul edilir.
Eşyanın değeri piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edilir. Eşya, taşımak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır." şeklinde hesaplanması gerektiğinin düzenlendiği, buna göre davacı tarafından taşınan ürünün davacıya maliyetine ve davacının alıcıya satışına ilişkin fatura içeriklerine göre teslim edilmediği iddia edilen 1 adet ... ürününün davacı şirkete maliyetinin KDV dahil 2.360-EURO (taşınmak üzere teslim edilen tarihteki kura göre 15.256,45-TL.), davacı tarafından alıcıya satış bedelinin ise KDV dahil 3.405,21-EURO (taşınmak üzere teslim edilen tarihteki kura göre 22.013,32-TL.) olduğu anlaşılmış,
Ancak TTK'nın 882. Maddesinde taşıyıcının sorumluluk sınırının düzenlendiği, bu maddeye göre; "Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu;
a) Gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının,
b) Gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının,net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
Taşıyıcının, taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluğu, taşıma ücretinin üç katı ile sınırlıdır.
Özel Çekme Hakkı, eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrilir. "
Diğer giderlerin tazmini ise 883. Maddede "Taşıyıcı, zıya veya hasardan sorumlu olduğu hâllerde, 880 ilâ 882 nci maddelere göre ödenmesi gereken tazminatı ödedikten başka, taşıma ücretini geri verir ve taşıma ile ilgili vergileri, resimleri ve taşıma işi nedeniyle doğan diğer giderleri de karşılar. Ancak, hasar hâlinde, birinci cümle uyarınca yapılacak ödemeler 880 inci maddenin ikinci fıkrasına göre saptanacak bedel ile orantılı olarak belirlenir. Başkaca zararlar karşılanmaz. " şeklinde düzenlenmiş olup, bu madde uyarınca mahkememizce yapılan hesaba göre: alıcıya teslim edilmesi gereken her bir koli ortalama 70 kg. Olduğundan (4 koli toplamı 280-kg.) alıcıya teslim edilmeyen ...'ın ağırlığının 70- kg. olduğu,
Eşyanın taşıyıcıya teslim tarihi olan 09/12/2019 tarihinde TC. Merkez Bankasının ilan ettiği özel çekme hakkı karşılığının 7.9979-TL olduğu,
Ayrıca eksik teslim edilen 70-kg.lık eşyanın taşıma bedelinin (1.100 x 70/280 =) 275-TL'ye tekabül ettiği anlaşılmakla taşıyıcının sorumluluk sınırının : (70 x 8,33 x 7.9979) + 275 = 4.938,58-TL. İle sınırlandırıldığından bu miktarın kabul edilmesi gerektiği, somut olayda TTK'nın 880. Maddesine göre belirlenen ve talep edilen miktarın, TTK'nın 882. Maddesinde belirtilen sınırın üzerinde olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme'nin somut davayı TTK 882. madde kapsamında değerlendirerek davalıyı üst sorumluluk sınırından yararlandırmasının hatalı olduğunu, somut davanın TTK 886. madde kapsamında değerlendirilmesi ve davalı ağır kusurlu olduğundan üst sorumlululuk sınırından yararlandırılmaması gerektiğini, Yerel Mahkeme'nin davalının ağır kusurlu olduğu iddialarını ve TTK Md. 886’yı değerlendirmeksizin eksik inceleme ile hatalı karar verdiğini, davalı Kargo Şirketinin somut olayda ağır kusurlu olduğundan TTK 882. madde uygulanmayacağını, TTK 886. maddesinin uygulanacağını, davaya konu malın davalının ağır kusuru sebebiyle tamir olmayacağını, tamir olsa bile işe yaramayacağını ve eskisi gibi iyi bir hale gelmeyecek kadar ağır hasar aldığını, davalı kargo şirketinin taşıma esnasında, ağır kusurlu şekilde, ürünün paketinin açılıp emniyet mandalının çekilerek araç içerisinde patlatılmasına sebep olduğunu, bu durumun davalının ağır kusuru olarak kabul edileceğini, davalının ağır kusurlu olduğunu somut olayda TTK 882. maddede yer alan söz konusu ağırlık ve SDR sınırına takılmaksızın TTK 886. madde doğrultusunda tam tazminata hükmedilmesi gerektiğini, Yerel Mahkeme ve bilirkişilerin TTK 886. madde kapsamında davalının sorumluluk sınırının kalkıp kalkmayacağına yönelik hiçbir değerlendirme yapmadığını, Yerel Mahkeme'nin, eksik ve TTK md. 886’yı değerlendirmeden hatalı hüküm kurduğunu, Yerel Mahkemenin, TTK’nın 886. Maddesiyle TTK'nın 882. maddesi uyarınca taşıyıcının üst sorumluluk sınırına ilişkin düzenlemelerden davalının yararlanıp yararlanamayacağının da değerlendirildiği taşıma hukukunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak neticesine göre bir karar vermediğini, eksik inceleme sonucu hatalı karar verdiğini, Yerel Mahkeme kararının kaldırılarak, SDR-Kilogram sınırına takılmaksızın TTK 886. madde kapsamında müvekkil lehine tam tazminata hükmedilerek davanın tamamen kabulüne karar verilmesini, aksi halde Yerel Mahkeme kararının kaldırılarak, dava dilekçesindeki ve aşamalardaki yazılı ve sözlü beyanları doğrultusunda “davalının ağır kusurlu olup olmadığının ve TTK’nın 886. maddesiyle TTK'nın 882. maddesi uyarınca taşıyıcının üst sorumluluk sınırına ilişkin düzenlemelerden davalının yararlanıp yararlanamayacağının da değerlendirileceği şekilde taşıma hukukunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak neticesine göre bir karar verilmek üzere dosyanın yerel mahkemeye iadesine” karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, yurtiçi eşya (kargo) taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce yapılan istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK’nın 355. maddesi uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların bulunup bulunmadığı gözetilerek yapılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca; taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Eşyanın tamamen veya kısmen zıyaı halinde tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır.
TTK’nın 882. maddesine göre, 880 ve 881. maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkı karşılığı tutar ile sınırlıdır. Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı halinde de, değerini kaybeden kısmın net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için aynı sınırlama uygulanır. Genel kural, taşıyıcının zıya ve hasardan sınırlı sorumluluğu olmakla birlikte; TTK’nın 886. maddesi uyarınca, zarara kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle sebebiyet verdiği ispatlanan taşıyıcı ya da TTK’nın 879. maddesinde belirtilen kişiler, sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz.
Somut olayda; taraflar arasında davacıya ait dört adet .. botun dava dışı şirkete teslimi hususunda kargo taşıma sözleşmesi yapıldığı, 12.12.2019 tarihinde alıcıya yapılan teslim sırasında bir adet kolinin eksik olduğunun tespit edildiği, daha sonra bu kolinin davalı kargo şirketi tarafından bulunarak 16.12.2019 tarihinde alıcıya teslim edilmek istendiği, ancak, kolinin patlatılarak açıldığı ve hasarlı olduğu gerekçesiyle alıcı tarafından teslim alınmadığı, bu haliyle ürünün davalı kargo şirketinin ... Şubesi’nde bekletildiği, alıcı tarafından hasarlı ürüne ilişkin fotoğraflama yapıldığı görülmüştür. Davacı, hasarın kargo şirketi çalışanının mandalı çekmesi sonucu oluştuğunu iddia etmiş, davalı ise hasarın ürünün yetersiz paketlenmesinden kaynaklandığını savunmuştur.
Ne var ki, ilk derece mahkemesince zarara taşıyıcının kasten veya pervasızca bir davranışının sebebiyet verip vermediği hususunda herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.
Bu itibarla, mahkemece rapor aldırılarak, TTK’nın 886. maddesi uyarınca davalının sorumluluk sınırlamasından yararlanıp yararlanamayacağı belirlenmeli; davalının sınırlı sorumluluğa tabi olduğunun saptanması halinde ise, TTK’nın 880. maddesi uyarınca eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre tazminat tutarı hesaplanmalı, TTK’nın 882. maddesi uyarınca üst sorumluluk sınırı tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. (Bkz. Yargıtay 11. HD, 2016/11514 E., 2018/3479 K.) Eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/02/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi/ne GÖNDERİLMESİNE,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 59.30 TL maktu istinaf karar harcının İlk Derece Mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesinde yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a. maddesince uyarınca kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.16/09/2025
...