Karar Detayı

T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/941
KARAR NO : 2024/795

DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/03/2024
KARAR TARİHİ : 03/12/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili ... Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin icra takibine ve davaya konu faturalarda da belirtildiği üzere müvekkili tarafından davalı ile yapılan taşeron firma iş sözleşmesi gereğince bağlantı ve montaj işlerini yapmasına ve teslim etmesine rağmen davalı tarafın faturalarda belirtilen bedelleri ödemediğini, dava tarafın müvekkiline borcunu ödememesi nedeniyle davalı hakkında ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası ile icra takibine başlanıldığını, davalı tarafından icra takibine itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durduğunu, davalı tarafından yapılan borca ilişkin itirazın süre kazanmaya yönelik haksız v dayanaksız bir itiraz olduğunu, faturalarda da belirtildiği üzere müvekkili tarafından davalı ile yapılan taşeron firma iş sözleşmesi gereğince ... ili ... ilçesi ...'na ait ... adresli ...nin kablo kanalı, ... kablosu, ... kablosu, ... tabanı bağlantısı ve montajı, ... bağlantısı ve montajı, ... bağlantısı ve montajı, ... ... montajı yapım işi, ... kablosu, kablo kanalı bağlantısı ve montajı işlerini yapıp teslim etmesine rağmen davalı tarafın faturalarda belirtilen bedelleri müvekkiline ödemediğini, haklı davanın kabulüne, davalı borçlu tarafından asıl alacak, asıl alacağa işlemiş faiz, takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ve icra takip masrafları, icra vekalet ücreti ile birlikte tahsiline imkan verecek şekilde davalının ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itiraz iptali ile takibin devamına, davalı tarafından takibe haksız, kötüniyetli ve süre kazanmaya yönelik itiraz edilmesi nedeniyle davalı tarafın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine mahkum edilmesine, fazlaya ve munzam zarara ilişkin hakların saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
... Vergi Dairesinden gelen yazı cevabında davalının işletme hesabına tabi ticari faaliyette bulundukları tacir sıfatı taşımadıkları anlaşılmıştır.
Bir davanın ticari dava olup olmadığı TTK'nın 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre belirlenmektedir.
Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır. Mutlak ticari davalar TTK'nın 4/1-a bendi uyarınca; tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın TTK'da düzenlenen hususlardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.
TTK'nın 4/1. maddesi uyarınca nisbi ticari dava olması için, her iki tarafın tacir olması ve davanın ticari işletmelerinden doğması gerekir. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Türk Ticaret Kanunu'nun 3.maddesinde; "ticari iş" kavramı açıklanmış ve "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." denilmiştir.
Ticaret hayatının temel öznesi olan "tacir" de yine işletme kavramı bağlamında tanımlanmış ve "bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi"ye tacir deneceği TTK'nın 12/1.maddesinde belirtilmiştir.
Türk Ticaret Kanunu tacir kavramını gerçek kişiler ve tüzel kişilerde ayrı ayrı ele almış, gerçek kişilerde tacir sıfatının kazanılması bir ticari işletmenin mevcut olması, bir ticari işletmenin işletilmesi ve ticari işletmenin kısmen de olsa o kişi adına işletilmesi unsurlarına bağlanmıştır. Tüzel kişi tacir kavramının kapsamı ise TTK'nın 16/1. maddesinde düzenlenmiştir.
Yukarıda açıklanan kanun maddeleri ve emsal içtihatlar doğrultusunda; dava; TTK.nun 4/1-a-f bentlerinde sayılan mutlak ticari davalardan (tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın) değildir. Davalı hakkında vergi dairesinden getirtilen yazı cevapları ile davalının işletme hesabına tabi olduğu, 1. Veya 2. Sınıf tacir ayrımına dahil olmadığı ve 2. sınıf tüccarlara (esnaf) ilişkin hükümlere tabi olduğu ikinci sınıf tüccarın, tacir sayılmadığı, işletme hesabına göre defter tuttuğu anlaşılmaktadır.( İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 44. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO:2021/1450 KARAR NO: 2021/1444). Her ne kadar ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan emniyet araştırmasında davalının ...nin davalı adına kayıtlı olduğu bilgisi verildiğinden her iki tarafın şirketleri adına ticari amaçla hareket ettiğinden davanın ticari dava niteliğinde bulunduğu belirtilmiş ise de; bir davanın ticari nitelikte kabul edilebilmesi için TTK'nın 4/1. maddesi uyarınca, her iki tarafın tacir olması ve davanın ticari işletmelerinden doğması gerekir. Davalının tacir olmadığı gibi ... Ticaret Sİcil Müdürlüğü'nün ... tarihli cevabi yazısından adına kayıtlı bir ticari işletmesinin veya ortaklığının da bulunmadığı dolayısıyla davanın da hukuki niteliği itibariyle ticari dava olmadığı, bu nedenle uyuşmazlığın mahkememiz görev alanına girmediği anlaşılmıştır.
Görev, 6100 Sayılı HMK’nın 1. maddesi hükmü gereği kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece yargılamanın her safhasında kendiliğinden gözetilmelidir. Bu durumda, davanın Asliye Hukuk Mahkemesinin görevine girdiği gözetilerek mahkememizce karşı görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı gerekçeli kararda anlaşılacağı üzere;
1-Davanın 6100 sayılı Kanunun 114/1-c maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 115/2. Maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, karar kesinleştikten sonra talep halinde dosyanın görevli ... NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
2-Taraflardan birinin, H.M.K.'nun 20. Maddesi gereğince görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep edebileceği, aksi takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin ihtarına,
3-Yargılama giderlerinin görevli mahkemece dikkate alınmasına,
4-Mahkememiz kararının istinaf edilmeden kesinleşmesi halinde olumsuz görev uyuşmazlığı oluşacağından dosyanın re'sen Antalya BAM ... Hukuk Dairesine gönderilmesine,
Dair; Tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/12/2024

Katip ...
e-imza

Hakim ...
e-imza