mahkeme 2024/679 E. 2025/482 K.

T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/679 Esas
KARAR NO : 2025/482

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 22/01/2024
KARAR TARİHİ : 11/09/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı ... taksi ile ... istikametinden ... istikametine seyir halindeyken km ... geldiğinde direksiyon hakimiyetini kaybederek yine aynı istikamette sağ seritten seyreden müvekkil şirkete ait ... plakalı kamyonetine sağ arka kısımlarına çarpması sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrasında müvekkilin aracında hasar meydana gelmiş olup müvekkilin aracı onarım için ... tarihinde yetkili servise çekildiğini, müvekkil aracı serviste 86 gün kaldığını ve müvekkil aracı bu süre boyunca kullanamadığını, müvekkil aracı kullanamamasından kaynaklı olarak bu süreçte kazanç kaybına uğradığını, davalılarca müvekkilin araçtan mahrum kalma zararı giderilmediğinden, tarafımızca davalılar aleyhine mahrum kalma tazminatı konulu ... İcra Dairesi .../... E. Sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davalılar tarafından ilgili icra dosyasında haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edildiğini, itiraz dilekçesinde ödemeye ilişkin herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığını, bu nedenle borçluların itirazlarının iptali (asıl alacak ve faize itirazının iptaline) takibin devamı ve borçluların haksız itirazı sonucu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına çarptırılması için işbu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, ... İcra Dairesi .../... E. Sayılı dosyaya borçluların yaptığı haksız ve hukuka aykırı itirazın iptali ile takibin devamına davalı borçluların kötüniyeti sabit olduğundan, aleyhlerinde alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı bir şirket olup müvekkil de ticari taksi mahiyetindeki ticari işten kaynaklı tacir olduğunu, iki tarafında tacir olduğu gözetildiğinde; hukuki uyuşmazlığın ticari bir ilişkiden doğduğu, ticaret mahkemesinin görevli olduğunu, bu sebeple; asliye ticaret mahkemeleri görevli olduğu gibi, zorunlu arabuluculuk kanun yollarına başvuruları da zorunlu olduğunu, davacı tarafından ... tarihinde gerçekleşen kazada müvekkil ...'in ... plakalı aracını kullanan ...'ın tek ve asli kusurlu olduğu, bahse konu hasarlara tek başına sebebiyet verdiği, direksiyon hakimiyetini kayıp ederek sağ şeritte seyir eden araca sağ arkadan çarptığı iddia edildiğini, davalı ...'ın önünde seyir halinde olan aracı güvenli, yeterli bir mesafede izleyip takip mesafesini korurken; önünde seyir halinde olan davacıya ait araç şerit ihlali yaparak hız kuralları ve ilgili diğer trafik kurallarını ihlal ederek kazanın oluşmasına sebebiyet verdiğini, bahsedilenin aksine, kaza ... isimli şahsın sevk ve idaresindeki müvekkile ait ... plakalı araçla seyir halindeyken kaza tespit tutanağının aksine sol şeritte değil sağ şeritte hız ve ilgili takip mesafesi kurallarına uygun olarak hareket ettiği esnada ... Mahalllesi ... Caddesi ... .../... adresinde bizzat davacının mülkiyetinde olan ve ... plakalı aracın sol şeritten takip ve hız mesafesini korumadan, sinyal kurallarına uymadan takip mesafesini gözetmeksizin çarpması suretiyle meydana geldiğini, bu nedenle, müvekkile ait araç sağ şeritte istikametinde ilgili kurallara riayet ederek yoluna devam etmek istemiş fakat diğer ... plakalı araç sol şeritten takip mesafesini ve hızını ayarlamadan, ses ve ışık cihazı ile uyarıda bulunmadan müvekkile ait araca vurduğunu, yani kazanın oluşumuna iddiaların aksine davacı aracın sürücüsü tam ve asli kusurlu bir şekilde sebebiyet verdiğini, her ne kadar davacı dilekçesinde kaza tespit tutanağından kusurlu olduğumuz sonucuna varmış ise de; bahse konu kaza tespit tutanağında sadece olayın anlatımıyla yetinilmiş, kazaya ait kamera görüntüleri mevcut ise de izlenilerek değerlendirme ve tespit yapıldığı belirtilmeden; kusura ilişkin eksik ve hatalı tespit ya da değerlendirmelerde bulunulduğunu, müvekkile atfedilen kusurun ve oranının kabul edilmediğini tekrarla kaza yerinin incelenmesi, kazaya ait kamera görüntüleri ile fotoğrafların detaylı incelenerek tekrardan rapor alınması gerektiğini, kısaca, dava konusu kazanın meydana gelmesinde müvekkile ait araç sürücüsü tek başına kusurlu olmadığını, taraflar arasındaki asıl ihtilaf kusur durumuna ilişkin olduğundan öncelikle kusur tespiti için dosyanın adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesine sevki ile tarafların kusur durumuna ilişkin rapor alınmasını, haksız ve hukuka aykırı davanın öncelikle usulden reddine, aksi kanaat olunur ise; esastan reddine, davanın ...'ye ihbar edilmesine, aksi halde dosyanın meydana geldiği iddia edilen kaza ve kazanç kaybı konusunda uzman bilirkişiye tevdi ile rapor alınmasına, kusurun ve kazanç kaybının ispatlanamaması halinde davanın reddi ile yargılama, harç ve giderleri ile ücreti-i vekaletin davacı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Antalya ... Vergi Dairesinden gelen yazı cevabında davalı ...'nin basit usul ticari kazanç mükellefiyeti bulunduğunun bildirildiği, Antalya Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığının cevabi yazısında davalı ...'ın kaydına rastlanılmadığı, davalı ...'nin ... Ulaştırma Hizmetleri Esnaf Odası kayıtlı olduğunun bildirildiği görülmekle davalıların tacir sıfatı taşımadıkları anlaşılmıştır.
Bir davanın ticari dava olup olmadığı TTK'nın 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre belirlenmektedir.
Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır. Mutlak ticari davalar TTK'nın 4/1-a bendi uyarınca; tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın TTK'da düzenlenen hususlardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.
TTK'nın 4/1. maddesi uyarınca nisbi ticari dava olması için, her iki tarafın tacir olması ve davanın ticari işletmelerinden doğması gerekir. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Yukarıda açıklanan kanun maddeleri ve emsal içtihatlar doğrultusunda; dava; TTK.nun 4/1-a-f bentlerinde sayılan mutlak ticari davalardan (tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın) değildir. Davalı hakkında vergi dairesinden getirtilen yazı cevapları ile davalının işletme hesabına tabi olduğu, 1. Veya 2. Sınıf tacir ayrımına dahil olmadığı ve 2. sınıf tüccarlara (esnaf) ilişkin hükümlere tabi olduğu ikinci sınıf tüccarın, tacir sayılmadığı, işletme hesabına göre defter tuttuğu anlaşılmaktadır.( İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 44. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO:2021/1450 KARAR NO: 2021/1444). Her ne kadar ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan emniyet araştırmasında davalının ... şirketinin davalı adına kayıtlı olduğu bilgisi verildiğinden her iki tarafın şirketleri adına ticari amaçla hareket ettiğinden davanın ticari dava niteliğinde bulunduğu belirtilmiş ise de; bir davanın ticari nitelikte kabul edilebilmesi için TTK'nın 4/1. maddesi uyarınca, her iki tarafın tacir olması ve davanın ticari işletmelerinden doğması gerekir. Davalıların tacir olmadığı, davanın da hukuki niteliği itibariyle ticari dava olmadığı, bu nedenle uyuşmazlığın mahkememiz görev alanına girmediği anlaşılmıştır. Görev, 6100 Sayılı HMK’nın 1. maddesi hükmü gereği kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece yargılamanın her safhasında kendiliğinden gözetilmelidir. Bu durumda, davanın Asliye Hukuk Mahkemesinin görevine girdiği gözetilerek mahkememizce karşı görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın 6100 sayılı Kanunun 114/1-c maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 115/2. Maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, karar kesinleştikten sonra talep halinde dosyanın görevli KEMER NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
2-Taraflardan birinin, H.M.K.'nun 20. Maddesi gereğince görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep edebileceği, aksi takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin ihtarına,
3-Yargılama giderlerinin görevli mahkemece dikkate alınmasına,
4-Mahkememiz kararının istinaf edilmeden kesinleşmesi halinde olumsuz görev uyuşmazlığı oluşacağından dosyanın re'sen Antalya BAM İlgili Hukuk Dairesine gönderilmesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde Antalya ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/09/2025

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır