mahkeme 2024/253 E. 2025/349 K.

T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/253
KARAR NO : 2025/349

DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 12/03/2024
KARAR TARİHİ : 24/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalının ticari ilişkisi olması sebebiyle taraflar arasında ... ve ... alım-satım ilişkisinden kaynaklanan ve tanzim edilen faturalar ile sabit bakiye kalan ...-TL bedelli borcun tahsili amacıyla Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığını, başlatılan ilamsız icra takibinde ödeme emrinin usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğini, davalı tarafından yapılan itiraz sonucu takibin durdurulduğunu, haksız, kötüniyetli ve mesnetsiz olarak yapılan itirazın iptalinin gerektiğini, uyuşmazlığın arabuluculuğa tabi olması nedeniyle arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak müzakereler sonucunda anlaşılamadığını, davalı şirketin Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosyasına sunmuş oldukları borca itiraz dilekçesinde ''belirtilen miktarda bir borcu yoktur. Fatura bedeli konusunda herhangi bir borcu bulunmamaktadır.'' şeklinde beyanda bulunulduğunu, davalı şirketin, davacının düzenlediği ve kendisine gönderdiğini beyan ettiği irsaliyeli faturalara ilişkin itirazının olmadığını, davalı tarafın, malların kendisine teslim edilmesine rağmen bedellerini ödememesi sebebiyle ... TL davalının mal kaçırma kastı olması sebebi ile öncelikle davalının taşınır ve taşınmaz mal varlığı ve banka hesapları üzerine teminatsız olarak İhtiyati Tedbir konulmasına aksi halde mahkemece talep edilecek teminat karşılığı ihtiyati tedbir konulmasına, dava sonunda ise davanın kabulü ile davalı tarafından Antalya Genel İcra dairesinin .../... esas sayılı icra takibine haksız ve hukuka aykırı olarak yapılan itirazın iptaline, takibinin işlemiş ve işleyecek faiz ve ferileri ile birlikte kaldığı yerden devamına, haksız ve kötü niyetli olarak yapılmış bulunan itiraz nedeniyle %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında TTK anlamında mal veya hizmet tedarik sözleşmesinin bulunmadığını, tarafların sadece davacı tarafça sağlanabilecek mallar hakkında ... konuşması gerçekleştirdiğini, taraflar arasında yapılan konuşmalar sonucunda davacı şirkete sipariş verdiğini, davacı şirketin bu sebeple, bu mal alım satımına ilişkin olarak kendisine tebliğ edilen faturalara itirazda bulunmadığını, her ne kadar davacı şirketçe faturalar düzenlense de mevcut durumda bu faturaların karşılığı olarak davacı şirketten alınmak istenen malların davalıya teslim edilmediğini, bu nedenle davacı şirkete hiçbir ödemede bulunulmadığını, davacının satıcı şirket olarak malları teslim yükümlülüğünü yerine getirmemesine rağmen kestiği faturaları haksız ve hukuka aykırı olarak Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyası ile takibe koyduğunu, davacı tarafça sunulan ... konuşma kayıtlarının herhangi bir iddiayı kanıtlar delil vasfının bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davalı şirketin temerrüde düşürülmediğini bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, alacaklı aleyhine alacağın % 20 sinden az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflara usulüne uygun meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmıştır.
Kurumlar Vergi Dairesine müzekkere yazılarak, dava konusu faturalara ilişkin mal veya hizmet satımı ile ilgili beyannameli satış formları, BA ve BS formları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı takip dosyasının bir sureti Uyap sistem üzerinden Mahkememiz dosyası içerisine alınmıştır.
Mahkememiz yargılama sırasında ;
... tarihli oturum ... nolu ara karar gereği tarafların ticari defter ve belgelerinin uyuşmazlığa ilişkin olarak incelenmesine karar verilmiş, mali müşavir bilirkişi tarafından sunulan ... tarihli raporda özetle; "...Davacı Şirketin Ticari Defter Kayıtlarına Göre;Antalya Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğü ... vergi kimlik numarasında kayıtlı Davacı ... firmasının dosya kapsamına sunduğu 2023 ve 2024 yılı ticari defter kayıtların üzerinde yapılan tetkik ve incelemelerde Davacı şirketin 2023 ve 2024 yılı ticari defter kayıtlarının! Seri No lu Elektronik Defter Tutma Genel Tebliğ uyarınca elektronik ortamda (e-Defter) tuttuğu, bu hususla ilgili Mali Mühür, E İmza, Berat ve Elektronik Sisteme sahip olduğu,
Davacı tarafın 2023 ve 2024 yılı ticari defterlerinin TTK'na göre usulüne uygun tutulduğu, açılış ve kapanış kayıtlarının kanuni süresinde usulüne uygun yapıldığı,
Takdiri ve değerlendirilmesi Yüce Mahkemeni: it olmak üzere Davacı şirketin 2023 ve 2024 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil olma niteliğini taşıdığı,
Davacı tarafça Davalı adına düzenlenen ve takip ve dava konusu borcun kaynağını oluşturan
Faturaların yukarıda tabloda görüleceği üzere davalı ...'ın Ba formlarında yer aldığı,
Davacı şirketin 2023 ve 2024 yılı ticari defter kayıtlarında Davalıya ait carinin muavin kaydını ... ... hesap kodundan takip ettiği,
Yukarıda tabloda yer alan muavin kaydından da görüleceği üzere Davacının 2023 ve 2024 yılı ticari defter kayıtlarına göre Davacının Davalıdan ... Takip Tarihi itibariyle ... TL asıl alacaklı olduğu gözüktüğü,
Davacı tarafça takip talebinde asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren TTK 1530 kapsamında ticari temerrüt faizi talep edildiği,
Talep edilen tazminat, tazminat oranı ve tutarı ile diğer hususlardaki takdir ve değerlendirmelerin Yüce Mahkemenize ait olduğu," sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davalı tarafça ticari defter ve belgelerinin ibraz edilmediği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava, fatura alacağına dayalı yapılan ilamsız takipte itiraz üzerine takibin durmasından sonra alacaklı tarafından açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce incelenmesi gereken hususun: Takip tarihi itibariyle talep edilebilecek alacak miktarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
6100 sayılı HMK 220. maddesinde; "İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.
Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.
Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir." düzenlemesi mevcuttur.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 17.02.2022 tarih 2019/11-328 E-2022/154 K . sayılı kararında, "...Davacı tarafça ileri sürülen iddiaların ispatı için davalının ticarî defterleri yanında diğer delillere de dayanılmış olup davalının ticarî defterlerinin ibrazı ve bundan kaçınmanın sonuçlarına ilişkin olarak uygulama alanı bulacak olan düzenlemeler, HMK’nın 219 ve 220. maddeleridir. Her ne kadar mahkemece, delil olarak davalı defterlerine münhasıran dayanılmadığından bahisle davalının ticarî defterini ibrazından kaçınmasının davalı aleyhine sonuç doğurmayacağı belirtilmiş ise de; davacının ileri sürdüğü iddiaların ispatı için delil olarak münhasıran davalının ticarî defterlerine dayanmamış olması, belgelerin/ticarî defterlerin mazeretsiz olarak ibraz edilememelerinin sonuçlarını düzenleyen HMK’nın 220. maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmez. Zira ileri sürülen hususların ispatında münhasıran davalı defterlerine dayanılmamış olması durumunda uygulanmayacak hüküm TTK’nın 83/2. maddesi olup somut olay bakımından HMK’nın 220. maddesi geçerliliğini korur.
Yargılama sırasında davacının ticarî defterleri ve diğer deliller üzerinde gerçekleştirilen bilirkişi incelemesi sonucu dosya arasına alınan ... tarihli raporda; davacının ticarî defterlerine göre alacaklı olduğu belirlenmiştir. Öte yandan dava konusu turizm hizmetinin sunumuna dair faturaların davalı tarafın ticarî defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususu ile taraflar arasındaki ticarî ilişkinin mahiyetinin belirlenmesi amacıyla davalının ticarî defterlerinin ibrazı istenmiş olmakla birlikte davalı tarafından ticarî defterler ibraz edilmediği gibi buna ilişkin herhangi bir mazeret de ileri sürülmemiştir. Mevcut durum itibariyle davalıya sunulduğu iddia olunan turizm hizmetlerine ilişkin bilgi ve belgelerin davalının ticarî defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususunun, taraflar arasında çekişme konusu vakıalar ve davanın aydınlatılması kapsamında belirlenmesi zorunludur. Dolayısıyla HMK’nın 220/1. maddesi çerçevesinde davalının ticarî defterlerinin, davacı tarafça ileri sürülen hususların ispatına elverişli olduğu ve ibrazına dair talebin kanuna uygun olduğu açıktır.
Neticeten davalı tarafa gönderilen tebligatlarda, ticarî defterlerin ibraz edilmemesi hâlinde ortaya çıkacak sonuçların ihtar edilmiş olması ve davalı tarafça ibraz etmeme nedenine ilişkin herhangi bir mazeretin sunulmamış olması karşısında mahkemece, HMK’nın 220/3. maddesi ve ticarî defterlerin ibrazı ile ticarî defterlerle ispata ilişkin hükümler çerçevesinde yapılacak değerlendirme sonrasında hâsıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir..." şeklinde belirtilmiştir.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 15/11/2012 tarih, 2012/9636 Esas, 2012/17068 Karar sayılı emsal içtihadında; "...faturada yazılı malların kendisine teslim edilmediğini, böyle bir mal olmadığını iddia ettiği, oysa vergi dairelerinden celp olunan Ba ve Bs formlarından takibe dayanak olan faturanın gerek davalı, gerekse davacı tarafından ayrı ayrı bağlı oldukları vergi dairelerine bildirildiğinin görüldüğü, Ba formu ile davalının Kasım 2009 döneminde davacı şirketten aldığı mala karşılık takibe dayanak fatura ile ilgili bildirimde bulunduğu Ba formunun düzenlendiği tarihin ... olduğu ve takip tarihinden önce olduğu, buna göre ... tarihinde takip konusu fatura ile Ba formu düzenleyen davalının 8 günlük faturaya itiraz süresi içinde faturaya itirazının olduğu yönünde bir delil de bulunmadığı, davalının vergi dairesine böyle bir bildirim yapmasının, takip dayanağı faturanın içeriğinin benimsendiği ve faturada yazılı malların alındığını gösterdiği, davalının bunun aksini gösterir delil sunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA,"6100 sayılı HMK 220. maddesinde; "İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.
Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.
Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir." düzenlemesi mevcuttur.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 17.02.2022 tarih 2019/11-328 E-2022/154 K . sayılı kararında, "...Davacı tarafça ileri sürülen iddiaların ispatı için davalının ticarî defterleri yanında diğer delillere de dayanılmış olup davalının ticarî defterlerinin ibrazı ve bundan kaçınmanın sonuçlarına ilişkin olarak uygulama alanı bulacak olan düzenlemeler, HMK’nın 219 ve 220. maddeleridir. Her ne kadar mahkemece, delil olarak davalı defterlerine münhasıran dayanılmadığından bahisle davalının ticarî defterini ibrazından kaçınmasının davalı aleyhine sonuç doğurmayacağı belirtilmiş ise de; davacının ileri sürdüğü iddiaların ispatı için delil olarak münhasıran davalının ticarî defterlerine dayanmamış olması, belgelerin/ticarî defterlerin mazeretsiz olarak ibraz edilememelerinin sonuçlarını düzenleyen HMK’nın 220. maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmez. Zira ileri sürülen hususların ispatında münhasıran davalı defterlerine dayanılmamış olması durumunda uygulanmayacak hüküm TTK’nın 83/2. maddesi olup somut olay bakımından HMK’nın 220. maddesi geçerliliğini korur.
Yargılama sırasında davacının ticarî defterleri ve diğer deliller üzerinde gerçekleştirilen bilirkişi incelemesi sonucu dosya arasına alınan ... tarihli raporda; davacının ticarî defterlerine göre alacaklı olduğu belirlenmiştir. Öte yandan dava konusu turizm hizmetinin sunumuna dair faturaların davalı tarafın ticarî defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususu ile taraflar arasındaki ticarî ilişkinin mahiyetinin belirlenmesi amacıyla davalının ticarî defterlerinin ibrazı istenmiş olmakla birlikte davalı tarafından ticarî defterler ibraz edilmediği gibi buna ilişkin herhangi bir mazeret de ileri sürülmemiştir. Mevcut durum itibariyle davalıya sunulduğu iddia olunan turizm hizmetlerine ilişkin bilgi ve belgelerin davalının ticarî defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususunun, taraflar arasında çekişme konusu vakıalar ve davanın aydınlatılması kapsamında belirlenmesi zorunludur. Dolayısıyla HMK’nın 220/1. maddesi çerçevesinde davalının ticarî defterlerinin, davacı tarafça ileri sürülen hususların ispatına elverişli olduğu ve ibrazına dair talebin kanuna uygun olduğu açıktır.
Neticeten davalı tarafa gönderilen tebligatlarda, ticarî defterlerin ibraz edilmemesi hâlinde ortaya çıkacak sonuçların ihtar edilmiş olması ve davalı tarafça ibraz etmeme nedenine ilişkin herhangi bir mazeretin sunulmamış olması karşısında mahkemece, HMK’nın 220/3. maddesi ve ticarî defterlerin ibrazı ile ticarî defterlerle ispata ilişkin hükümler çerçevesinde yapılacak değerlendirme sonrasında hâsıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir..." şeklinde belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen kanun maddesi ve emsal içtihat doğrultusunda yapılan değerlendirmede: davalı şirket adına çıkarılan davetiyeye rağmen ticari defter ve belgelerin borca ve fer'ilerine itiraz eden tarafından bilirkişi incelemesine esas olmak üzere ibraz edilmediği, davacının ise ticari defter ve belgelerini ibraz ettiği yapılan bilirkişi incelemesi sonunda davacının alacaklı olduğunun anlaşıldığı, ticari defter ve belgelerini 6100 sayılı HMK 220. Maddesi gereğince ibraz etmeyen davalının davacının ticari defter ve belgelerinde kayıtlı olan borcu kabul etmiş sayılacağının kabulü ile davacının itirazın iptali isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacının icra inkar tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede ; Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 20.06.2016 tarih 2016/2941 E. 2016/10949 K. Sayılı ilamında " Dolayısıyla alacak likit, bir başka deyişle bilinebilir, belirlenebilir bir alacaktır. Mahkemece bu husus gözetilerek davacı yararına İİK.nun 67/2 maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği" şeklindeki düzenleme dikkate alındığında ... TL icra inkar tazminatının da davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle, davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, buna göre; Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasında borçlu davalının itirazının ... TL asıl alacak üzerinden İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi UYGULANMASINA,
2-Hükmolunan alacağın %20’si oranında hesaplanan ... TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEDE İRAD KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince kabul miktarı üzerinden hesaplanan ... TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan davetiye, posta ve bilirkişi giderinden ibaret toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden ... TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEDE İRAD KAYDINA,
7-Davacı tarafından dava açılırken yapılan toplam ... TL ilk dava masrafının davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
8-Davacı ve davalı tarafça yatırılan artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın taraflara İADESİNE,
Dair; davacı vekili duruşma salonunda, davalı vekili e duruşma yoluyla yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/06/2025

Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır