mahkeme 2023/821 E. 2024/687 K.

T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/821
KARAR NO : 2024/687

DAVA : Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ : 14/12/2023
KARAR TARİHİ : 05/11/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı bankadan ticari kredi kullandığını, Antalya Banka Alacakları İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile asıl alacak için ... TL ile takip başlatıldığını, yıllık %40 sabit faiz talep edildiğini, müvekkiline usulüne uygun muacceliyet ihtarnamesi yapılmadan ve asıl alacağa faizleri de ekleyerek takip yapıldığının açık olduğunu, usulsüz muacceliyet ihtarnamesi ile asıl alacak yönünden ve dava tarihine kadar işlemiş faizler yönünden icra dosyasından davalı tarihi itibari ile dosya kapak hesabı alınarak Yargıtay kararları dikkate alınarak dava tarihi itibariyle müvekkilinin asıl alaca ve işlemiş faiz yönünden şimdilik ... TL borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın zamanaşımına uğradığını, görevsizlik itirazında bulunduklarını, davacının ve dava dışı ...'nın ... ve ... tarihlerinde Genel Kredi Sözleşmesini imzaladığını, kredilerin zamanında ödenmemesi üzerine Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin davacının bildirdiği adresine ve o tarihteki güncel adresine tebliğ edildiğini, ödeme yapılmaması üzerine hesap kat edilerek Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, uygulanan faiz ve BSMV hesaplamalarının taraflar arasındaki sözleşmeye ve hukuka uygun olduğunu, temerrüt faizinin TCMB bildirilen azami faizin %50 fazlası oranında uygulanması yönünde güncel ve emsal nitelikteki kararlar doğrultusunda hesaplama yapılması gerektiğini bildirerek davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, İİK'nun 72. Maddesi gereği icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının tetkikinden; alacaklısının ..., borçlusunun ise ... ve ... olduğu, ...-TL asıl alacak, ...-TL işlemiş faiz, ...-TL BSMV olmak üzere toplam ...-TL alacak için başlatılan ilamsız icra takibi olduğu anlaşılmıştır.
Antalya Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası celbedilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce davalı bankadan ilgili evraklar getirtilmiş ve dosyamız bankacı bilirkişiye tevdi edilmiş, bankacı bilirkişi ... tarihli raporunda sonuç olarak;
"Dava tarihi itibariyle hesaplama yapılırken taraflarınca, icra dairesi kapak hesabındaki tahsil harcı (%9,10) ve vekalet ücreti oranları ile masraf kalemleri kullanıldığını, ¸
Dava konusu taksitli ticari kredi ... kefaletli olduğu için öncelikle bu kredi riskine mahsup yapılmış olup, bakiye asıl alacak ... kredisine ait olduğunu, T.C. Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü ... E. sayılı icra takip talebinde, ...'nın sorumluluk tutarının, kefalet limiti olan ... TL ve buna işleyecek faiz ve vergileri olduğu belirtilmiştir. Bu durumda oranlama yöntemiyle, takip borç bakiyesinde ...'nın sorumlu olduğu tutarın;
Kefalet Tutarı/Takip Toplamı( .../ ...= ...)
Bakiye borç*... = ...*... = ... TL olduğu ipotekli takip dosyasında yapılan tahsilata ilişkin olarak talep edilebilecek ilave belgeler, gerek banka yasal takip hesabında görülen alacak kayıtlarının gerekse ipotekli taşınmazın ihale bedelinin iş bu dava konusu ilamsız icra takibine tahsilat kaydının nasıl yapılacağına ilişkin olarak icra hesaplamaları konusunda uzman bir bilirkişinin görüşünün alınması gerektiği" hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davalı tarafın itirazları dikkate alınarak, itirazlar ile icra dosyaları da incelenmek suretiyle rapor tanzimi için dosyaya rapor sunan bilirkişi ile icra mevzuatında uzman nitelikli hesaplama bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti ... tarihli raporda özetle; Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasında dava tarihi ... tarihi itibari ile yapılan hesaplama neticesinde bakiye borcun ... TL olduğu hesaplanmıştır. İcra dairesi tarafından yapılan ... tarihli hesapta ise dosya borcunun ... TL olduğu hesaplanmış olup, bu itibarla; icra dairesi tarafından dosya borcunun ... TL fazla hesaplandığı tespit edilmiştir. Ancak; iş bu davada davacı olan kefil sıfatlı ...'nın hesaplanan ... borcun T.B.K. 583. Madde uyarınca sadece azami kefalet limiti olan ... TL'sinden sorumlu olacağı, Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasında dava tarihi itibari ile hesaplanan bakiye ... TL borcun ... TL'sinin asıl alacak, ... TL'sinin işlemiş faiz, ... TL'sinin BSMV alacağı olduğu tespit edilmiş olup, ... TL faize esas asıl alacak tutarına dava tarihinden itibaren %40 oranında faiz işletilebileceğinin tespit edildiğini, Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasında, aynı borçtan kaynaklı ... E. sayılı satış dosyasında tahsil harcı tahsil edildiğinden dava tarihi itibari ile tahsil harcı tahsil edilemeyeceği, icra vekalet ücretinin de dava tarihi itibari ile tahsilatlarla tam olarak ödendiğinin tespit edildiği" hususlarında görüş bildirdiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık; davalı banka tarafından başlatılan takipte talep edilen asıl alacak ile uygulanacak faiz oranı konularının tespiti ile davacının borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.
TBK'nun 583 . Maddesinde "Kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azamî miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin, sorumlu olduğu azamî miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda, bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısıyla belirtmesi şarttır.
Kendi adına kefil olma konusunda özel yetki verilmesi ve diğer tarafa veya bir üçüncü kişiye kefil olma vaadinde bulunulması da aynı şekil koşullarına bağlıdır. Taraflar, yazılı şekle uyarak kefilin sorumluluğunu borcun belirli bir miktarıyla sınırlandırmayı kararlaştırabilirler.
Kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumluluğunu artıran değişiklikler, kefalet için öngörülen şekle uyulmadıkça hüküm doğurmaz.” düzenlemesi mevcuttur.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, 5464 Sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nun, 26. Maddesi (Değişik fıkra:20/2/2020-7222/20 md.); “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, azami akdi ve gecikme faiz oranlarını tespit ve ilan etmeye yetkilidir.” hükmü uyarınca bankalar ilan edilen faiz oranlarını geçemezler. Belirtilen bu faiz oranları, dönemler itibariyle olmak kaydıyla temerrüt tarihine kadar akdi, temerrüt tarihi ile takip tarihi arası için de Gecikme Faizi oranı üzerinden uygulanır.
Kesinleşmiş takip alacakları için ise, ilgili icra dairelerince; takip tarihi ile tahsil tarihi arasında geçecek süre için takip tarihinde talep edilen faiz oranı uygulanmaktadır. Çünkü, 5464 Sayılı Sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nun;“Kapsam MADDE 2 – Kartlı sistem kuran, kart çıkaran, üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar ile üye işyerleri ve kart hamilleri bu Kanun hükümlerine tâbidir. “hükmüne göre, bir banka ve finans kuruluşu olmayan icra daireleri bu kanunun kapsamı dışında bulunduklarından ve kart hamillerinin de sözleşmelerinin feshinden dolayı bu sıfatlarını kaybetmiş olmalarından dolayı icra dairelerinin; T.C. Merkez Bankası’nın güncel kredi faiz oranlarını takip etmek ve bu oranları kart hamili sıfatını kaybetmiş olan borçlulara uygulamak gibi bir görevinden söz edilemez. Bu nedenle de, icra daireleri alacaklı bankalarca kendilerine bildirilen gecikme faizleri üzerinde herhangi bir uygunluk denetimi yapmaksızın, kapak hesaplarına aynen uygulamak durumundadırlar. Tabiidir ki bankaların talepte bulundukları faiz oranları, yasal sınırların üzerinde olmamalıdır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/19-1650 esas, 2019-507 karar sayılı 02.05.2019 tarihli kararında; “Yargıtay uygulamasında bankaların T.C. Merkez Bankasına bildirdikleri ancak müşterilerine uygulamadıkları akdi faizlerin temerrüt faizinin tespitinde esas alınmayacağı kabul edilmekte olup, sözleşmede ayrıca bir temerrüt faizi oranı da belirlenmemiştir. O halde, davacı bankanın kayıtları üzerinde konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılarak hesabın kapatıldığı tarih itibariyle davalının kullandığı ticari krediye uygulanan akdi faiz belirlendikten sonra temerrüt tarihine kadar bulunan alacağa akdi faiz işletilip, temerrüt tarihinden icra takip tarihine kadar sözleşmenin 45. maddesindeki anlaşma uyarınca akdi faizin %50 fazlası temerrüt faizi olarak uygulanıp takip tarihi itibariyle alacak tespit edilmeli ve takipten sonra da belirlenen temerrüt faizinin asıl alacağa uygulanmasını sağlanacak şekilde takibin devamına imkân sağlanması gerekmektedir.” denilmektedir. (Ayrıca, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi’nin 18.06.2019 tarihli 2018/2511 esas 2019/3854 karar sayılı
ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 01.04.2021 tarihli 2020/2998 esas 2021/3024 karar sayılı kararı) .
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde; davalı ile ... arasında ... tarihinde ... TL'lik Genel Kredi Sözleşmesi yine ... tarihinde ... TL'lik Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı, her iki krediye de davacı ...'nın kefil olduğu, dava konusu icra takibine konu kredilerin taksitli ticari kredi ve ... kredi olduğu, takibe konu alacak miktarının ... tarihli Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca ...'nın ...-TL ve işleyecek faizi ile sınırlı sorumlu olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Alınan bilirkişi raporu ile yukarıda yer verilen emsal içtihat ve Genel Kredi Sözleşmesinin ...maddesi kapsamında; davaya konu aynı türde kredilere fiilen uygulanan en yüksek akdi faizin esas alınarak sözleşme uyarınca bu oranın %50 fazlası ilavesiyle bulunacak temerrüt faizinin talep edilmesi gerekmektedir. Taksitli ticari kredi akdi faizinin %15,36; ... kredisine ilişkin akdi faiz oranının %30,00 olduğu belirlenmiştir. Ancak davalı banka tarafından dava konusu takipte %40 oranında faiz talep ettiği anlaşılmaktadır.
Aynı alacak için tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla birden fazla takip yapılması mümkündür. Davalı banka tarafından aynı alacak nedeniyle borçlu ...'nın taşınmazı üzerinden ipotek alındığı, buna göre ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla talepte bulunulduğu, söz konusu dosyada ...-TL tahsilat yapıldığı, yapılan tahsilatın dava konusu takip borcundan mahsubu ile; dava tarihi ... tarihi itibari ile yapılan hesaplama neticesinde bakiye borcun ... TL olduğu, İcra dairesi tarafından yapılan ... tarihli hesapta ise dosya borcunun ... TL olduğu, davacı ...’nın T.B.K. 583. Madde uyarınca sadece azami kefalet limiti olan ...-TL’sinden sorumlu olacağı anlaşılmaktadır
Davacı vekili ... tarihli ıslah dilekçesi ile davasını ... TL olarak ıslah ederek harcını yatırmıştır.
Alınan bilirkişi rapor ile davacının müşterek müteselsil kefil olduğu, kefalet limitinin ...-TL ile sınırlı olduğu görülmekle, dava tarihi itibariyle icra dairesi kapak hesabından dosya borcunun ...-TL olduğu görülmekle, davacının kefalet limiti kadar borçlu olabileceğinden bakiye ...-TL borçlu olmadığı tespit edilmiştir. Ancak davacı taraf ıslah dilekçesi ile ...-TL borçlu olmadığının tespitini talep etmiş olup, taleple bağlı kalınarak bu miktar yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE; davacının Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında ...-TL yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Alınması gereken ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL'nin (peşin harç+ıslah harcı) mahsubu ile, bakiye ...-TL nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi giderinden ibaret toplam ...-TL, ilk dava gideri ... TL ve peşin alınan (ıslah ile birlikte) ...-TL harç toplamı olan ...-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
4-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ...-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ...'nın yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/11/2024

Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza