Karar Detayı

T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/652
KARAR NO : 2025/69

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/09/2022
KARAR TARİHİ : 11/02/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğunu, davalı tarafa müvekkili şirket tarafından ... tarihli ... nolu fatura ile satılan ürünün ... olup, davalıya bu ürün ihracaat ürünü olarak gümrük yapılmak üzere Hal Kayıt Sistemi üzerinden künyelerinin oluşturulduğunu ve davalıya satılarak teslim edildiğini, davalı tarafından satışa konu ürünün teslim alındığını ve fatura bedelinin ... TL'sinin ödendiğini, ancak bakiye bedelin ödenmediğini, müvekkili şirket tarafından davalı şirket muhasebesinden de e mail yolu ile hesap istendiğini ve burada da davalının bakiye borcunun ... TL olduğunun belirtildiğini, borcun ödenmemesi üzerine Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlattıklarını, davalının itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, davalı ile yapılan arabuluculuk görüşmesine de anlaşma sağlanmadığını belirterek, davalının itirazının iptali ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı şirketin dava dışı aracılar vasıtasıyla bir miktar ürünün müvekkili şirket tarafından yurt dışına ihraç edilmek amacıyla davacıdan satın alınması hususunda anlaşıldığını ve yazılı bir sözleşme akdedilmediğini, müvekkilinin ... tarihli faturadan da görüldüğü üzere ... ... satın aldığını, ... nolu faturada belirtildiği üzere ... TL'lik birim fiyattan ... kg ... ... KDV dahil fatura tutarının ... TL olduğunu, davacı tarafından sunulan cari hesap tablosuna göre bakiye alacağının ... TL olduğunu, her bir teslimatta bir miktar ürünün zayi olduğu veya ürünün ihracatı için gerekli minimum standardı sağlamadığının tespit edildiğini, ... 2. Kalite ürün standardını sağlamayan ürün oranın %1,3, dökülmüş ürün oranın %5,6 buna karşılık sipariş verilen çapa uygun olmayan ürün oranın %22 olarak tespit edildiğini, müvekkilinin zararları dışında kalan kısımların zaten bugüne kadar davacıya ödendiğini belirterek davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. maddesine dayanan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı ... tarafından, davalı borçlu ... aleyhine cari hesaba dayalı olarak ... TL asıl alacağın tahsili için girişilen ilamsız icra takibi olduğu, borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulduğu, İİK'nun 67. Maddesi gereği yasal 1 yıllık süre içerisinde eldeki davanın açıldığı görülmüştür.
Antalya Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü yazı cevabı ile, davacı tarafından ... tarihinde ... kg ...'de üretilen ... ... bilgilerini içeren künye oluşturulduğu, ... davalının da ... kg ...'de üretilen ... ihraç etmek amacıyla künye oluşturulduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.
Taraf tanık beyanlarının alınması hususunda ara kararlar kurulmuş ise de tanıklar dinlenememiştir.
Mahkememizce taraflara ticari defterler ve belgelerini sunmak üzere kesin süre verilmiş, davacı tarafın ticari defterlerini sunması üzerine dosyamız bir mali müşavir, bir ziraat mühendisi ve bir uluslararası taşımacılık konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmesi hususunda İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti ... tarihli raporunda sonuç olarak;
1. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın ihraç edilen ... gerekli nitelikleri taşımaması sebebiyle varma yerindeki alıcı tarafından kabul edilmemesi sebebiyle talep edilen tutardan davalının sorumlu olup olmadığı esasına dayandığı,
2. Taraflar arasında satış sözleşmesi uyarınca ... satıcısı davacı, alıcısı ise davalı olduğu, davalı alıcının yükün ayıplı olduğunu iddia etmesi karşısında konuya ilişkin TTK. m. 23/c hükmü uyarınca “malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını koruma için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür” hükmünün uygulama alanı bulacağının dikkate alınması gerektiği,
3. Esasen satış konusu malın davacı ve davalı arasındaki satış sözleşmesinde belirlenen niteliklere uygun olması halinde, dava dışı üçüncü kişinin malı teslim almamasının davalının ödeme yükümlülüğüne etkisinin bulunmayacağı,
4. İncelenen davacı şirkete ait 2021 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2021 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2021 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,
Davacı şirketin 2021 yılı ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde;
Davacı ...'nin dava ve icra takibine konu ettiği ... tarihli ... numaralı ... TL tutarlı “...” açıklamalı faturadan kaynaklı olarak icra takip tarihi olan ... tarihi itibariyle davalı ...'den ... TL (... TL- ... TL) fatura alacağının bulunduğu,
Davacı yan ... tarihli icra takibinde takip tarihinden itibaren yıllık ... oranında avans faiz talep ettiği ve davacı şirketin icra takip tarihi öncesinde işlemiş faiz talebinde bulunmadığı," hususlarında görüş bildirdiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık; cari hesap alacağından kaynaklı Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı takip dosyasında davacının alacaklı olup olmadığının tespitine ilişkindir.
İcra dosyası içeriğinden de anlaşıldığı üzere davacı alacaklı icra takibini cari hesaba istinaden başlatmış, borçlunun vaki itirazı üzerine eldeki dava açılmış olup, itirazın iptali davaları niteliği itibari ile icra dosyasına ve bu dosyada sunulan takip dayanağı belgeler ile ödeme emrine sıkı sıkıya bağlı olup, uyuşmazlığın takip ve dava konusu yapılan cari hesapla sınırlı olarak değerlendirilip çözümlenmesi gerekir. (Yargıtay 19. H.D.'nin 21.06.2019 tarih, 2018/1391 Esas, 2019/3997 Karar)
TBK'nın 207. Maddesinde satış sözleşmesi düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir.
Satış sözleşmelerindeki ayıba ilişkin hukuki düzenleme ise TBK'nın 219. Maddesindeki düzenlemede “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur." denilmektedir.
Ticari satımlarda muayene ve ihbar külfeti TTK'nın 21/1-c. maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre “ Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya bildirmeye mecburdur. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde muayene etmeye veya ettirmeye ve bu muayene neticesinde malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için bu durumu bu süre içerisinde satıcıya bildirmeye mecburdur.” Ancak ayıp ihbarının bu süre içinde satıcıya ulaşması şart değildir. Bu süre içinde satıcıya ulaşmasa bile alıcı haklarını korumuş olur. TTK'nın 21/1-c. maddesinde gizli ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde TBK'nın 223. maddesinin uygulanacağı belirtilmiştir. TBK'nın 223. maddesinde ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde bildirimin derhal yapılması aksi halde alıcı malı ayıp ile beraber kabul edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; Taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğu, satış sözleşmesi uyarınca ... ... ... davacı tarafından davalıya satıldığı, davacının defter kayıtlarında fatura ve ödeme kayıtlarının yer aldığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar davalı taraf cevap dilekçesi ile ayıp savunmasında bulunmuş ise de, TTK 21 ve TBK 223 maddeleri gereği malın alım-satım zamanında muayene külfeti bulunduğu, davacıya bu aşamada ulaşan bir ihbarın bulunmadığı, malın davalı tarafından ...'da başka bir alıcıya ihracı sonrasında kabul edilmemesi üzerine davalı tarafın ödemenin bir kısmını yapmadığı anlaşılmaktadır. Ancak dava dışı üçüncü kişinin malı teslim almamasının davalının ödeme yükümlülüğüne etkisi bulunmadığı anlaşılmakla, davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Takibe ve davaya konu alacak faturadan kaynaklı olup likit nitelikte olduğundan, davacı yararına icra inkar tazminatının koşulları mevcut olduğundan, icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, Davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile ...-TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin aynen DEVAMINA,
2-Hükmolunan asıl alacağın %20'si tutarındaki ...- TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Alınması gereken ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL'nin mahsubu ile, bakiye ...-TL nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi giderinden ibaret toplam ... TL, ...-TL peşin harç ve ... TL ilk dava gideri olmak üzere toplam ...-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ...-TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ...'in yüzüne karşı verilen karar miktar itibariyle KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.11/02/2025

Katip ...
e-imza

Hakim ...
e-imza