Karar Detayı

T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/369 Esas
KARAR NO : 2026/106

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/05/2025
KARAR TARİHİ : 03/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; "Davalı tarafça 2024 yılı içerisinde 2 adet ... ... marka araç alınacağına dair davacıya başvuru yapılmıştır. Davalıya araç alımı yapılırken 2 farklı indirim uygulanmıştır. Birinci indirim davacı tarafından davalının şirket yetkilisini yıllardan beri tanığı için komşuluk indirimi yapmıştır. Bu indirim iş bu davanın konusu değildir. Yapılan 2. indirim oranı ise, ... ... sistemindeki programı tarafından verilmekte olup, 2024 yılı içerisinde 2 adet ... ... marka araç alınacağına söylediğinden ... ... şirketinin uyguladığı indirimdir. Davalı tarafın talebi doğrultusunda davacı müvekkil şirket tarafından ... ...’e 2 adet araç için ... Talep No (indirim numarası) ile başvuru yapılmıştır. Davalı tarafından ... tarihinde 1 adet ... ... ... model araç (Araç No: ..., Motor No: ..., Şasi No: ..., Renk: ... ...) alınmıştır.Davalı tarafa tanınan indirimler sayesinde aracını ...-TL (ÖTV ve KDV hariç) üzerinden alınmıştır. Faturada görüleceği üzere, ...-TL net, ...-TL (KDV-%20), ...-TL (ÖTV-%4) ödenecek tutar ...-TL’dir. Davalı tarafından ... tarihine kadar 2. araç alınmadığından, davadışı ... A.Ş. tarafından davacı şirkete indirim farkı faizinin de eklenerek ... tarihli ... nolu E- faturasıyla fatura edilerek yansıtılmıştır. Davacıya kesilen bu yansıtma faturası, rücu için ... tarih ... e-fatura numarasıyla davalı tarafa fatura edilmiştir . Faturaya davalı tarafından 8 gün içinde itiraz edilmemiştir. Faturanın içinde de görüleceği üzere, itiraz edilmediği takdirde kabul edileceği belirtilmiştir. Cari hesap ektedir.Davadışı ... ...’in 2 adet alım taahhüdü indirimi ...-TL(KDV eklenmemiş hali). Kdv eklenmiş indirim miktarı, ...-TL’dir. ... ... ÜFE-TÜFE ortalamasıyla ... ... fiyatlandırmanın ... ... geçen süre yansıtmasıyla ...-TL’dir.Davalı tarafça fatura ödenmediğinden, ...’e 2 adet araç için indirim talep edildiğinden ve davalı tarafça 2 araç alınmadığından dolayı, ... A.Ş.’nin belirlediği indirim farkı faizinin yansıtma faturasının ödenmesi için Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün .../... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmak zorunda kalınmıştır. Davalı ise herhangi bir borcu olmadığını belirterek haksız ve kötü niyetli olarak borca itiraz etmiş, icra dairesince de takip durdurulmuştur.Sunulan ve re’sen tespit edilen nedenlerle, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla; Antalya Genel İcra Dairesi .../... E. sayılı dosyasına yapılan İTİRAZIN ...-TL yönünden iptaline ve takibin devamına, Davalının %20’den aşağı olmamak üzere icra ve inkar tazminatına mahkum edilmesine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini vekil eden adına saygılarımızla dileriz." demiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; "İki tarafın da e-fatura kaydı bulunmasına rağmen temel fatura kesilmesi kötü niyetlidir. Müvekkil şirket, uzun yıllardır faaliyet göstermekte olan ve bu yıllar içerisinde iş yaptığı diğer tacirler ile ilişkilerine özen gösteren bir şirkettir. Bu doğrultuda kendi çevresinde hatırı sayılır anlamda ticari itibar sahibi olmuş olup ticaret hayatı anlamında önem taşıyan bu itibarı ve güvenilirliği diğer tacirlerce de kabul görmüştür. Bu doğrultuda ticaret ilişkilerinde de özellikle düzenli alım - satım yaptığı diğer tacirlere güveni işlemlerinde esas almıştır.Nitekim davacı taraf tacirler arasında sıkça rastlanılan ve işlemin karşı tarafını hataya sevk eden bazı uygulamalar ile müvekkili zor duruma sokmuş, icra takibi başlatmış ve haksız bir biçimde dava yoluna başvurmuştur.Şöyle ki iki tarafın da e-fatura kaydı olduğu gerek önceki alışverişlerden gerekse sistem üzerinden davacı şirketçe bilinmektedir. Buna rağmen icra takibine konu ve davaya konu faturalar temel fatura olarak düzenlenmiştir. Bu durum karşı tarafın itirazını zorlaştırmak ve hataya sevk etmek amacıyla ticaret hayatında sıkça karşılaşılan bir uygulama olup müvekkil şirket ile aralarında olan güven ilişkisini kullanarak olağan bir biçimde, hiçbir ihtarat veyahut harici konuşma olmaksızın ilgili faturalar gönderilmiştir. Bu nedenle ticari defterlere sehven kaydedilen ilgili yansıtma/iade faturalarına itiraz ettiğimizi bildiririz. Bu halde davaya konu faturanın hata ile ticari deftere işlendiğine ilişkin tanık dinletmek zorunluluğumuz doğmuştur. Muacceliyet şartı gerçekleşmemiştir.Davacının satıcı ekranı menüsünden ekran görüntüsü alınmak sureti ile sunmuş olduğu ''İndirim Talebi Raporu'' başlıklı sayfa incelendiğinde kesinlikle kabul anlamına gelmemek ile beraber indirim talebinin geçerlilik süresi ... olarak belirlenmiştir.Yine bu doğrultuda ... numaralı fatura incelendiği takdirde fatura tarihinin ... olduğu görülecektir. Bu durumda davacı tarafın kendi sunduğu deliller ve beyanları ile icra takibine başlanması çelişir niteliktedir. Müvekkilin, davacıdan davaya konu aracı ... tarihinde satın aldığı bu halde ikinci aracı satın alma süresinin ... tarihinde bittiği ancak iade yansıtma faturasının ... tarihinde kesildiği bu hali ile daha alacağın bile muaccel olmadığı anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda Yargıtay'ın yerleşik görüşü ise muaccel olmamış borç için icra takibi yapılamayacağı ve itirazın iptali davası açılamayacağı yönündedir.Yukarıda açıklamış olduğumuz tüm bu nedenlerle Davacının asıl faturada bulunmayan ve var olmayan bir alacak kalemine ilişkin talepleri haksız olup tarafımızca bu alacak talebi kabul edilebilir değildir. Müvekkilimizin davacı yana hiçbir borcu bulunmayıp ikinci aracı alacağına dair herhangi bir vaadi de yoktur. Sayın Mahkemenizden sayılan tüm bu nedenler ile haksız ve kötü niyetle başlatılan icra takibinin düşürülmesi ve yine bu icra takibine bağlı olarak açılan eldeki davanın reddine karar verilmesini arz etme zorunluluğumuz doğmuştur.Davacı taraf borç dayanağı olarak yalnızca kendisi tarafından Temel Fatura şeklinde Satış faturası olarak kesilen faturaları göstermiş olup borcun asıl kaynağını gösterir alım satıma dair herhangi bir belge, sözleşme veyahut evrak sunmamıştır. Yine aynı şekilde asıl borç ilişkisine ilişkin faturayı icra takibinde dayanak olarak göstermemiştir. Borcun temelini oluşturan sözleşmenin dosyada bulunmaması sebebiyle takipte borcun kaynağı belirli değildir. İtirazın iptali davasının takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı olduğu ve takip talebinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılığın asıl olduğu yerleşik Yargıtay uygulamalarından da görülmektedir. Tüm bu sayılan nedenlerle eldeki davada borcun kaynağı takip dayanağında mevcut olmayıp davanın usulden reddi gerekmektedir. Aynı şekilde sonradan herhangi bir sözleşme ya da evrak sunulması halinde de bu sözleşme ve evrağın takip dayanağı yapılmaması nedeniyle takip şartlarının gerçekleşmediği ve itirazın iptali davasına konu edilemeyeceği açıktır.Yine bu doğrultuda Antalya İcra Dairesi’nin .../... dosyasına takibe dayanak olarak gösterilen faturalar arasında asıl alım - satım ilişkisine ilişkin fatura sunulmamış olup bu durum yukarıda da açıkladığımız itirazın iptali davasının takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı olması ilkesine aykırıdır. Yukarıda açıkladığımız tüm bu nedenler ile davanın usul yönünden reddi gerekmektedir.İlgili fatura yalnızca şeklen fatura olup itiraz süresi yoktur.ncelikle belirtmek isteriz ki ''fatura'' kavramı Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 229.maddesinde; “satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya iş yapan tüccar tarafından müşteriye verilen vesika” olarak tanımlanmıştır. TTK 21/2'de düzenlenen faturaya itiraz hükmü ise şu şekildedir;''Madde 21/2 - Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.'' İlgili hüküm adi karine niteliğini haiz bulunmakla beraber somut olay bakımından dava konusu yansıtma faturası kanunda kendine yer bulan bir belge olmayıp teamülen tacirler tarafından kullanılan bir belgedir. Yine aynı amaçlarla farklı işlemler için düzenlenen iade faturası, gönderilen bir faturanın karşı tarafça tamamen veya kısmen kabul edilmemesi veya satılan malların herhangi bir sebeple tamamen veya kısmen iade edilmesi halinde, alıcı tarafından hazırlanan ve söz konusu asıl faturanın kısmen veya tamamen kabul edilmediğini veya malın iadesini gösteren belgeye verilen addır. İade faturası, bir malın satımı veya imali veyahut temini karşılığı olarak verilmiş olmadığından faturanın TTK m.21/f.2’deki karineyi doğurmayacağı ise doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında kabul görmüştür.Bir mal satımı veya imali veyahut bir menfaat temini karşılığı olarak verilmeyen ama şekli olarak faturaya işlenen bir hususta karinenin doğduğu kabul edilemeyeceğinden 8 günlük süre geçse de içerik kabul edilmiş sayılmayacaktır. Yukarıda açıklamış olduğumuz sebebin kıyasen uygulama alanı bulması ile bahse konu fatura bakımından herhangi bir hak düşürücü süre bulunmadığı gibi Davacının faturanın tarafımızca kabul edildiğine dair beyanları da hukuk ve teamüle aykırıdır.HMK madde 190 gereği ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Bu sebeple davacı taraf iddialarını ispatlamakla yükümlü olup somut olayda bu yük gerektiği gibi yerine getirilmemiştir. Öncelikle taraflar arasında indirime ilişkin herhangi bir sözleşmenin bulunduğunu kabul etmemek ile beraber davacı taraf aralarında bulunan bir sözleşmeye istinaden müvekkile indirim yapıldığını iddia etmiş olsa da ilgili sözleşmeyi sunmamıştır. Yine kabul anlamına gelmemekle beraber aralarında kurulan sözleşmenin sözlü olarak kurulduğu bir anlığına varsayılsa dahi ne karşı tarafın yaptıklarını iddia ettikleri komşuluk indirimi ne de ... ... firmasının kampanya indirimi fatura içerisinde mevcut değildir.ansıtma faturası için uygulamada görülen şartlar ise şu şekildedir;''Yansıtılan gerçek faturada yer alan tutar ile aynı olmalı. KDV oranları, asıl fatura ile aynı olmalı. Yansıtılacak olan söz konusu bedel, ödenmiş olmalı. Ödeyen kişi yansıtma faturasını düzenlemeli. Faturada mutlaka yansıtma faturası olduğu yer almalıdır.'' İşbu dava konusu borca dayanak gösterilen faturada yer alan tutar ne gerçek faturada yer almaktadır ne de Davacı tarafın kendilerine kesildiğini iddia ettikleri faturayı ödediğine dair bir delil dosyada yer almaktadır. Bu doğrultuda kesilen yansıtma faturasının şekli bakımdan da geçerli olmadığı bu sebeple icra takibine konu edilemeyeceği açıktır. Ayrıca Davacı tarafça dosyaya sunulan ''talep formu'' ilgi formun linkinden de görülebileceği üzere satıcı ekranından düzenlenen ve müvekkilin iradesini kesinlikle ortaya koyamayacak niteliktedir. İrade emaresi taşımayan herhangi bir belgenin sözleşme niteliği taşımadığı tartışmadan uzak olup delil niteliği bulunmadığı da görülecektir.öyle ki ilgili sayfa müvekkil gıyabında da kolaylıkla düzenlenebilecek niteliktedir. Delil ise fiili ya da hukuksal sorunlardaki kuşku ve belirsizlikleri kesin veya yaklaşık olarak ortadan kaldırmaya ve gerçeğin ortaya çıkmasına yarayan yardımcı hukuki araçlardır. İlgili tanımdan yola çıkılarak görülecektir ki müvekkil gıyabında düzenlenebilen ve hukuki menfaati bulunan davacıya ait satıcı ekranından alınan basit bir ekran görüntüsünün herhangi bir borca dayanak yapılamayacağı gibi delil niteliğinin de bulunmadığı bu doğrultuda ilgili ekran görüntüsünün ne sözleşme ne de delil niteliği taşımadığı hukuki düzlemde tartışmadan uzaktır. Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla yukarıda açıkladığımız nedenlerden dolayı davacının haksız davasının reddine, bu yerinde görülmez ise muacceliyet şartının oluşmamış olması ve davanın açılmasına sebebiyet vermemiş olmamız sebebiyle icra inkar tazminatı talebi, karşı vekalet ücreti, masraf taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini arz ederiz.
Antalya Genel İcra Dairesi .../... sayılı dosyası uyap sistemi üzerinden celp edilmiştir. Söz konusu icra dosyası incelendiğinde ; ilamsız icra takip tarihinin ..., takip alacaklısının davacı, takip borçlusunun davalı, takip çıkışının ... TL olduğu ve icra takibinin borca itiraz nedeniyle durduğu anlaşılmıştır.
Mali Müşavir bilirkişinin ... tarihli raporunda özetle ; "Dava dosyası ile davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde, Taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve takip/dava konusu alacağın dayanağı olan faturanın davalı şirkete teslim edildiği, Tarafların ticari defterlerine göre, takip/dava konusu alacağın dayanağı olan faturaya istinaden takip tarihi itibariyle davacının bakiye ...-TL, tutarında davalı şirketten asıl alacağının olduğu, Tespit edilmiştir." denilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Davacının davalıdan iki adet araç kullanacağını beyan edip aracın birini indirimli aldığı ve sonrasında ikinci aracı satın almamasından dolayı davacının yaralandığı iddia edilen indirimin tahsili amacıyla davacının davalı aleyhine Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... E sayılı dosyası ile giriştiği ilamsız icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali talebine yöneliktir.
Tarafların tacir olması nedeniyle mahkememizin görevli olduğu, dava konusunun başka bir dava dosyasına konu olmadığı, Türk Borçlar Kanunu md.146 uyarınca, davanın zamanaşımına uğramadığı anlaşılmıştır.
6100 sayılı H.M.K.md.222'de;
" Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.
Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır" denilmiştir.
Tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde hazırlanan bilirkişi raporu içeriğinden ve dosya kapsamından; tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, davalının 2 araç yerine 1 araç satın almasından dolayı yapılan indirimin iadesine ilişkin olarak davacı tarafından düzenlenen faturanın davalının da ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve bu faturaya ilişkin olarak herhangi bir ödeme yapılmadığı ve davacının icra takip tarihi itibariyle davalıdan ... TL alacaklı olduğu ve davalının takip tarihinden önce temerrüde düşürülmediği anlaşılmakla, icra takibinde asıl alacağa yapılan itirazın iptaline karar verilmiş ve davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ;
-Antalya Genel İcra Dairesi .../... E. Sayılı dosyasında ... TL alacağa yapılan itirazın iptali ile takibin ... TL alacak yönünden devamına ve ... TL alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, takip öncesi faiz isteminin reddine,
-Likit olan ... TL alacağın %20'si oranındaki ... TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Koşulları oluşmadığından davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
2-Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken ... TL karar ve ilam harcından peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ... TL yargılama gideri (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri), ... TL peşin harç ve ... TL başvuru harcı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin; davanın kabul-red oranı dikkate alınarak ... TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Zorunlu arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle kamu tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'ın 18/A-13. maddesi gereğince davanın kabul-red oranı dikkate alınarak ... TL'sinin davalıdan ve ... TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Taraflarca Mahkememiz veznesine depo edilen ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/02/2026

Katip ...
¸e-imza

Hakim ...
¸e-imza