mahkeme 2023/294 E. 2023/504 K.

T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/294 Esas
KARAR NO : 2023/504
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 02/05/2023
KARAR TARİHİ : 28/09/2023

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı...şirket temsilcisi dava dilekçesinde özetle; davacı...şirketin kendisine ait olduğunu, ... tarihinde yaşadığı ekonomik kriz nedeniyle resen terk olarak kapattığını ve aradan uzun süre geçtiği için karar defterleri ile tüm ticari defterlerinin nerede olduğunu bilmediğini belirterek davacı...şirketin 2012 yılı ve geçmiş yıllara ait tüm defter fatura ve sair belgelerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava; TTK'nın 82/7. maddesine dayalı olarak davacı...şirketin 2012 yılı ve geçmiş yıllara ait tüm ticari defterler ve faturalarına dair zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememizce, Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı...şirketin ticaret sicil dosyası celbedilerek incelenmiştir.
Davacı...şirket yetkilisi ... tarihli duruşmadaki beyanında; "2012 yılında battık. Şirketimiz resen terk olundu. Biz 2012 yılında Isparta'ya taşındık. Şirket kapandı. Şirket üzerine kayıtlı 1 adet araç vardı. Bu araç çalındı. Aracın trafik tescilden düşümünü yaptırmak için şirketi aktif hale getirmemiz gerekiyormuş. Defterlerimiz olmadığı için bunu yapamadık. Ticari defterlerimizi Isparta'ya taşınma sırasında kayboldu. Defterlerin kaybolduğunu yaklaşık 8 ay önce aracı trafikten çekmek istediğimizde farkettik. Tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep ediyoruz. " şeklinde beyanda bulunmuştur
TTK'nın 82/7. maddesine göre, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir."
Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; TTK'nın 82/7. maddesinde tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğraması halinde tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde zayi belgesi verilmesine ilişkin dava açılabileceği öngörülmüştür. Hak düşürücü süre mahkemece resen gözönünde tutulması gereken dava şartlarından olup, davacı...şirketin 2012 yılı ve öncesine ilişkin ticari defter ve belgelerinin kaybolduğunu bu kadar uzun süre fark etmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacı...şirket yetkilisinin Mahkememiz huzurundaki beyanı da nazara alındığında defterlerinin kaybolduğunu ... tarihli duruşmadan 8 ay önce öğrendiği kabul edilecek olsa dahi işbu zayi belgesi verilmesi davasının 15 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı anlaşıldığından davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın hak düşürücü süre nedeniyle REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 269,85.-TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90.-TL harcın mahsubu ile bakiye 89,95‬.-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı...tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı...üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip davacı...tarafa İADESİNE,
Dair; davacının yüzüne karşı, HMK'nın 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/09/2023

Katip ...
¸e-imza

Hakim ...
¸e-imza