mahkeme 2022/139 E. 2023/561 K.

T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/139 Esas
KARAR NO : 2023/561
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 23/02/2022
KARAR TARİHİ : 19/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde sürücü ...' ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı kamyonet ile ... ilçesi istikametinden ... ilçesi ... Mahallesi istikametine seyir halinde ilerlerken önünde seyir halinde bulunan sürücülüğünü ...'nun yaptığı ... plakalı traktörü sollayıp kendi şeridine geçmeye çalıştığı sırada tali yoldan ana yola katılan sürücülüğünü ...'nin yaptığı tescilsiz motosikleti ile ana yol üzerinde ... plakalı aracın sağ ön far ve çamurluk kısmının çarpması sonucunda ölümlü yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kaza sonucunda motosiklette yolcu olarak bulunan müvekkillerinin oğlu ...'in yaşamını yitirdiğini, yapılan ölü muayene işleminde meydana gelen ölümün trafik kazasına bağlı geliştiğinin anlaşıldığını, savcılığa ait dosya kapsamında mağdur, müşteki ve tanık beyanları ile olaya ait fotoğraflar, kaza tespit raporu, olay yeri inceleme raporu ve bilirkişi raporu içeriğinden müvekkilinin araçta yolcu olduğu herhangi bir kusurunun bulunmadığının ortaya çıktığını, iş bu kaza neticesinde ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile taksirle ölüme neden olma nedeniyle ceza davası açıldığını, iş bu dosya kusur yönünden incelenmek üzere adli tıp kurumuna gittiğini ve ... tarihli raporu ile Sanık sürücü ...'nin asli kusurlu olduğu,Tanık sürücü ...'ın tali kusurlu olduğuna yer verildiğini, trafik kazasında ölen davacının çocuklarından ...'in ... doğumlu olup genç yaşta vefat ettiğini ve mermer ocaklarında o dönem işçi olarak çalışmakta olduğunu, son aldığı maaş 4.000 TL olup, Mermer Ocaklarına da müzekkere yazıldığı vakit almış olduğu maaşın da net şekilde ortaya çıkacağını, vefat edenin anne ve babasına destek olduğunu, tek evlatları olup başka da evlatları bulunmadığını belirterek, şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminat tutarının; davalı sigorta şirketi ve ... hesabının başvuru ile temerrüde düşmüş olduğundan; olay tarihinden itibaren işletilecek faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların davadan önce arabuluculuk dava şartını yerine getirmediklerini, yine davadan önce usulüne uygun olarak sigorta şirketine de başvuruda bulunmadıklarını, davanın usulden reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak da dosyada kusur hususunda çelişki bulunduğundan kusur oranlarının net bir şekilde tespit edilmesi gerektiğini, ayrıca müteveffanın ölümü ile kaza arasında illiyet bağı kurulamadığını, müteveffanın gelirinin resmi belgelerle kanıtlanması gerektiğini, davacıların kaza sebebiyle elde ettiği gelir ve tazminatların mahsubunun gerektiğini, davayı kabul manasına gelmemek üzere müterafik kusurun tespiti halinde tazminattan indirim yapılması gerektiğini, nitekim davacı tarafın motosiklette yolcu konumunda olup kask ve koruyucu kıyafet giymediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini bildirmiştir.
Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Hesabının kuruluş amacı ve görevi sadece sigortasız araçların verdiği bedensel zararları kapsamakta olduğunu, bu nedenle zarardan sadece sigortasız aracın payı kadar sorumlu olabileceğini ve diğer sigortalı araçla tüm zarardan müteselsil sorumlu tutulmasının yasaya ve kuruluş amacına aykırı bulunduğunu, ayrıca ... Hesabının sorumlu tutulduğu motosikletin KTK 21 ve 23 kapsamında değerlendirilmesi gereken hurda statüsünde ve sigortalanma özelliğini kaybetmiş bir aracın olup bu nitelikteki araçların verdiği zarardan ... Hesabının sorumlu olmadığını, kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, kazanın olduğu yerin ... ilçesi olup, davacıların ikametgahının da Isparta olduğunu, bu nedenle yetki itirazında bulunduklarını, kazanın oluş şeklinin ve kusur oranlarının ispat yükünün davacıya ait olduğunu, kusur durumu ceza dosyasında ATK ihtisas Dairesince asli ve tali kusur şeklinde belirlenmesine rağmen halen tartışmalı olduğunu, devamında ise davacı murislerinin KTK 78 e aykırı şekilde koruyucu tertibat kullanmamış oluşu kendi ölümü üzerinde etken olan müterafik kusurlardan ve yargıtay yerleşik uygulaması gereği en az %20 oranında TBK 51,52 anlamında indirim yapılması gerektiğini, zarar veren sigortasız motosiklet sürücüsü ile davacıların murisi olan zarar gören yolcu müteveffa arasında hatır taşıması olduğunun açık olduğunu, yine sürücü, davacılar ve müteveffanın bir arada yaşadıkları ve sigortasız motosiklet sürücüsü ...'nin de müteveffa ile yakın ya da arkadaş olduğunun şüphesiz olduğunu, birbirini tanıdığı belli olan ... ile davacıların, kaza nedeniyle ibralaşıp ibralaşmadıkları, tazminat alıp almadıkları sorulup bu ibra veya anlaşmanın KTK 111 kapsamında kalıp kalmadığı veya mahsubu gerekip gerekmediğinin araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının UYAP evrakları getirtilmiş, ... plakalı araca ait ZMSS poliçesi, hasar dosyası celp edilmiş, ... ATK Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınmış, ... Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla keşif yaptırılmak suretiyle motosiklet üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, ayrıca aktüer bilirkişiden hesap raporu aldırılmıştır.
Dava; davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı, dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç, dava dışı ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacılar murisi ...'in yolcu olarak bulunduğu ve dava dışı ...'nin sevk ve idaresinde bulunan tescilsiz motosikletin karıştığı trafik kazası sonucunda, murisin vefatı nedeniyle davacıların destek tazminatının davalılardan tahsili talebine ilişkindir.
... tarihinde trafik kazasının meydana geldiği, ... plaka sayılı aracın davalı ... şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu, davacılar murisinin yolcu olarak bulunduğu ve dava dışı ...'nin sevk ve idaresinde bulunan motosikletin tescilsiz olduğu hususunda ihtilaf yoktur.
Uyuşmazlık; tarafların kusur oranı, davacılar murisinin kask takıp takmadığı, murisin müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı, destek zararının varlığı ve miktarı hususlarından ibarettir.
... ATK Trafik İhtisas Dairesinin ... tarihli raporuna göre;
A) Sürücü ... idaresindeki motosiklet ile seyir halinde iken olay yeri Y şeklindeki kavşak mahalline geldiğinde dönüş manevrası ile bu yola katılmadan önce bu yol üzerinde seyir halinde olan araçların seyir durumlarını, hız ve mesafelerini kontrol etmesi ve ilk geçiş hakkını olay mahalline düz devam etmek suretiyle yaklaşmakta olan kamyonete vermesi gerekirken bahsedilen bu hususlara riayet etmediği, mahal şartları üzerinde bir hızla olay mahalline geldiğinde yeterli kontrolleri sağlamaksızın yola katılmaya çalışarak kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği olayda, dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışları ile asli kusurlu,
B) Sürücü ... idaresindeki kamyonet ile seyir halinde iken gerekli dikkat ve özeni yola vermesi ve seyrini görüş alanını kontrol altında bulundurarak müteyakkız bir şekilde sürdürmesi gerekirken bahsedilen bu hususlara riayet etmediği, olay mahalline geldiğinde seyir istikametine göre sağ tarafından seyir yoluna giren motosiklete karşı zamanında etkin tedbir almaksızın çarpması sonucu meydana gelen kazada, dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışları ile tali kusurlu,
C) Mevcut dosya içeriğinden müteveffa yolcunun kaza sırasında kaskının takılı olmadığı anlaşılmıştır. Müterafik (birlikte) kusur kavramını belirten TBK Borçlar kanunu'nun 52. Maddesine göre; "Zarar gören... Zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş, yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise; hakim, tazminatı indirebilir ya da tamamen kaldırabilir" olarak düzenlenmiştir. Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin uygulamaları doğrultusunda müteveffanın müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı ve değerlendirilmesinin takdiri sayın mahkemeye bırakılmış kask takmamadan kaynaklanan müterafik kusur dikkate alınmadan kazanın oluşumundaki kusur durumu gözetilerek kaza irdelendiğinde sonuç olarak olayın oluşumunda;
A) Sürücü ...’nin %70 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğu,
B) Sürücü ...’ın %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu yönünde mütalaada bulunulduğu anlaşılmıştır.
... Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla dava konusu motosiklet üzerinde keşfen inceleme yaparak rapor tanzim eden Makine Mühendisi Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen ... tarihli raporda sonuç olarak;
-Motor silindir hacminin 149 cc (149 cm3) olduğu , 8.500 devir dakikada maksimum motor gücünün 9 kw (13 HP) olduğu, yakıtı benzinli olduğu, internet sitesi teknik özellikler bilgisi ile uyumlu olduğu, L3 Sınıfı: Azami hızı 45 km/s'i ve içten yanmalı motorlu ise silindir kapasitesi 50 cm³'ü geçen yolcu sepetsiz iki tekerlekli araç olduğu, bu motorsikletin L3 sınıfında olduğu, ‘L3’sınıfında sigorta ve motor ehliyetinin zorunlu olup dolayısı ile tescil edilmesi ve ruhsatnamesinin olması gerektiği yönünde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.
Aktüer Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen ... tarihli raporda sonuç olarak;
... tarihinde trafik kazası sonucu hayatını kaybeden ...'in geride kalan hak sahibi davacılar anne babanın destekten yoksun kalma zararları, Annesi ... için ... TL, Babası ... için ... TL olarak hesaplandığı, kusur indirimi yapılmadığı mütalaa edilmiştir.
... tarihinde dava dışı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı kamyonet ile ... ilçesi istikametinden ... İlçesi ... Mahallesi istikametine doğru seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde önünde aynı istikamete doğru seyir halinde olan dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... traktörün solundan geçerek seyrini sürdürmek istediği sırada idaresindeki kamyonetin sağ ön far ve çamurluk kısımları ile, seyir yönüne göre sağ tarafındaki tali yoldan seyir yoluna giren ihbar olunan ...'nin sevk ve idaresindeki tescilsiz motosiklete çarpması sonucu motosiklette yolcu olarak bulunan davacıların oğlu olan ...'in hayatını kaybettiği, meydan gelen kaza nedeni ile ATK raporuna göre dava dışı ...'nin %70 ve dava dışı ...'ın ise %30 kusurlu olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya sebebiyet veren araçlardan ... adına kayıtlı olan ... plaka sayılı kamyonet kaza tarihi itibari ile davalılardan ... AŞ tarafından ZMS ... altına alınmıştır. Ancak ...'ye ait motorsiklet tescilsiz olup kaza tarihinde sigortalı da değildir.
Davalılardan ... ... kazaya neden olan araçlardan motorsikletin motor ve şase numaralarının kazınarak silindiğini ve tescilsiz olduğunu bu nedenle de kendilerinin sorumluğunun bulunmadığını savunmuştur. Yargıtay ...HD'sinin ... karar sayılı ilamında tescilsiz araç üzerinde uzman makina mühendisi aracılığı ile inceleme yapılması ve araç motor silindir hacminin belirlenerek tescile tabi olup olmadığının tespit edildikten sonra ... Hesabının sorumluluğunun belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Mahkememizce kazaya karışan motorsikletin ... İli ... İlçesi ... Yediemin Deposu'nda bulunduğu tespit edilmekle talimat ile keşif yaptırılmış ve alınan bilirkişi raporunda; Motor silindir hacminin 149 cc (149 cm3) olduğu , 8.500 devir dakikada maksimum motor gücünün 9 kw (13 HP) olduğu, yakıtı benzinli olduğu, internet sitesi teknik özellikler bilgisi ile uyumlu olduğu L3 kategorisinde olan motorun tescile tabi araçlardan olduğu belirlenmiş olmakla meydana gelen zarardan dolayı davalı ... ...'nın da sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Davacıların murisi olan ...'in motosiklette yolcu olması nedeni ile hatır taşıması nedeni ile indirim yapılmasına ilişkin talebin incelenmesinde; Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK'nın 43. maddesi (6098 sayılı TBK md. 51) uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve ödemeden indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Somut davada ölen ile dava dışı sürücü ... arasında yakın akrabalık ilişkisi bulunmadığı arkadaş oldukları ve ölenin taşınmasında sürücüden ziyade kendi menfaatinin bulunduğu anlaşılmakla hükmedilecek olan tazminata TBK'nın 51/1.maddesi uyarınca %20 hatır taşıması indirimi de yapılarak Davacı ... yönünden ....-TL, Davacı ... yönünden ise ...-TL tazminat hesaplanmıştır.
Davalıların ölenin kask takmamış olması nedeni ile TBK'nın 52. maddesine göre indirim yapılmasına ilişkin talebin incelenmesinde ise; Dosyada bulunan ölü muayene tutanağına göre "mental bölgede 1x5 cm derin olmayan kesi olduğu ve burnundan beyin omirilik sıvısının geldiği" tespit edilmekle ölenin kask takmayarak zararın artmasına sebebiyet verdiği kanaatine varılmakla TBK'nın 52.maddesi uyarınca yukarıda hesaplanan tazminatlardan %20 daha hakkaniyet indirimi yapılarak neticeten Davacı ... yönünden ....-TL, Davacı ... yönünden ise ....-TL destekten yoksun kalma zararına hükmedilmiştir.
Mahkememizce tazminat miktarında yapılan indirimler hakkaniyet düşüncesiyle yapıldığından bu sebeple reddedilen tutar yönüyle kendisini vekil ile temsil ettiren davalılar yararına masraf ve vekalet ücretine hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davacı ... yönünden ....-TL, Davacı ... yönünden ise ....-TL destekten yoksun kalma zararının; davalılardan ... AŞ yönünden ..., davalı ... ... yönünden ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ÖDENMESİNE,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alınması gerekli 29.512,31 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70-TL ile ıslah harcı 1.840,95 TL harcın mahsubu ile bakiye 27.590,66-TL harcın davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına gelir KAYDINA,
3-Davacılar tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri ve harç olmak üzere) toplam 7.329,00-TL yargılama giderin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ÖDENMESİNE,
4-Davacılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 66.484,90-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ÖDENMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
6-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan 1.320,00.TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir KAYDINA,
Dair, davacılar vekili ile davalı ... ... vekilinin yüzlerine karşı, davalı ... AŞ vekilinin yokluğunda, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 19/10/2023

Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır