mahkeme 2023/871 E. 2023/862 K.

T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/871 Esas
KARAR NO : 2023/862
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 25/12/2023
KARAR TARİHİ : 28/12/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan incelemesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı ... şirket temsilcisi mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; şirketlerinde hisse devri yapacaklarını, fakat “ortaklar pay defteri” nin ... tarihinden bu güne kadar aramalarına rağmen bulamadıklarını, bahse konu defterin şirket kuruluş tarihi olan ... tarihinde tasdik ettirildiğini, bugüne kadar hisse devri yapılmadığı için hiç kullanılmadığını, şirketlerince kuruluş tarihinden bu yana kiracı olarak faaliyet gösterdiklerini, bu zamana kadar hiçbir defterin kaybolmadığını, bir usul ile bu defteri elde edemediklerini, komşu ülkelerdeki savaşlara bağlı ekonomik zorluklar, deprem afeti ve pandemi sebebiyle davacı ... şirketin, çalışanların ekonomik ve sağlık açısından olumsuz etkilendiğini, şirket yetkilisinin babasını ve abisini pandemi döneminde kaybettiğini, bu zorlu süreçlerde her zaman şirket merkezinde bulunamadığını belirterek zayi olan ortaklar pay defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, TTK'nun 82/7 maddesinde dayalı olarak zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Maddeye göre; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." şeklindedir.
TTK 82/7 de öngörülen zayi, tacirin bütün dikkat ve ihtimamı göstermesine rağmen elinde olmayan sebeplerle, saklaması gereken defter ve kayıtların mücbir sebeplere istinaden zayiidir. TTK 18/2.maddesine göre her tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.
Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.
İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.
Maddî ve hukukî olgular ışığında somut olayda, yukarıda açıklandığı gibi TTK anlamında zayi belgesi verilebilmesi için davacının, defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş olduğunu, ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmiş olduğunu, yasa gereği tutmak ve saklamak zorunda olduğu işletmeye ait defterini emin koşullarda saklayıp, muhafaza ettiğini gösterecek her hangi bir husus ileri sürmediği görülmüştür. Talep eden yan, tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlü olduğu (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 15/10/2007 tarih 2006/9938 esas 2007/12819 karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 03/12/2014 tarih 2014/13593 esas 2014/18941 karar sayılı emsal içtihatları) gibi talep edenin tacir olması nedeniyle basiretli davranma yükümlülüğü de bulunmaktadır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı ... tarafça ortaklar pay defterinin kaybedilmesine ilişkin olarak TTK 82/7 maddesinde belirtilen şekilde bir sebep ileri sürülmediği, deprem ve pandemi süreçlerinde sürekli şirket merkezinde bulunulamayıp pandemi ve depremin herkesin hayatını ekonomik ve sağlık açısından olumsuz etkilediğinin iddia edildiği, bu hususların 82/7 maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, şirketin basiretli tacir gibi davranmamış olduğu, şirkete ait defterlerinin zayii şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmakla davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı ... tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kararın davacıya tebliğinden itibaren iki haftalık yasal sürede Antalya Bölge Adliye mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/12/2023

Katip ...
(E-İmzalıdır)

Hakim ...
(E-İmzalıdır)