mahkeme 2023/354 E. 2024/295 K.

T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/354
KARAR NO : 2024/295
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 24/05/2023
KARAR TARİHİ : 04/04/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava açılmadan önce davalı şirketler aleyhine arabuluculuğa başvurulduğunu anlaşma sağlanamadığını, müvekkili idareye devir edilen ... yasası gereği, ... Başkanlığına bağlı ... Müdürlüğünde görev yapan dava dışı ...'ın müvekkili idare ve davalılar arasında yapılan hizmet alım ihaleleri kapsamında ... ile ... tarihleri arasında ...Şti. şirketinde göreve başladığını, ... ile ... tarihleri arasında ... Şti. şirketinde, ... ile ... tarihleri arasında ... Şti. şirketinde, ... ile ... tarihleri arasında ...-...Şti şirketinde, ... ile ... tarihleri arasında ... A.Ş. ve son olarakta ... ile ... tarihleri arasında ... A.Ş.'de görev yapar iken emekliliğe hak kazanmasından dolayı görevinden ayrıldığını, idareye yapmış olduğu yazılı başvuru sonucunda dava dışı işçiye kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti olan toplamda 84.807,56 TL ödenmesi için hizmet cetveli ,kıdem tazminatı hesaplama cetveli ve harcama talimatı ile birlikte sunduğunu ve ... tarihinde 42.807,56 TL, ... tarihinde ise 42.000,00 TL ödemenin gerçekleştiğini, dava dışı işçiye idare tarafından ödenen bedellerin, dava dışı işçinin davalı şirketler nezdinde çalışmış olduğu dönemlere ilişkin sorumlulukları olan 42.061,81 TL kıdem tazminatı tutarının rücuen tahsiline ilişkin davayı açtıklarını, dava dışı ...'a ödenen ve dava dışı işçinin davalılarda çalıştığı döneme ilişkin sorumlulukları olan toplam 42.061,81 TL kıdem tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava rücuen tazminat davası süresinde açılmadığını, rücu konusu olaya ilişkin ödemelerin miktarına ve sebebine itiraz ettiklerini, müvekkili şirketi ve davacı ... arasında sözleşmenin imza tarihi itibari ile yürürlükte olan mevzuat gereği taraflarına rücu edilemediğini, 10/09/2014 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 6552 sayılı yasanın 8. Maddesi gereği 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. Maddesine eklenen ek madde ile kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sözleşmesi sona eren alt işveren personellerinin kıdem tazminatının ilgili üst işveren kamu karumu tarafından ödeneceği düzenlenmesi getirildiğini, davacı kurumdan sorularak müvekkili şirkete yapılan hak ediş ödemelerinin hangi kalemleri kapsadığının belirlenmesi gerektiğini belirtrek yasal dayanaktan yoksun davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Şirketi ve ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yasal süresi içerisinde ikame edilmediğini, rücu davasının 2 yıllık yasal süresi içerisinde açılmadığını, dava dışı işçinin davacı kurumun çalışanı olduğunu, ...-... tarihleri arasında müvekkili ... Şti. bünyesinde en son 1.922,40 TL brüt ücret ile çalıştığını, ihale bitiminde çıkışyapıldığını, ...-... tarihleri arasında, müvekkili ... Şti. bünyesinde en son 1. 701,00 TL brüt ücret ile çalışmış olduğunu, ihale bitimi dolayısıyla çıkışı yapıldığını, davacı ile müvekkili şirket arasında alt işveren asıl işveren ilişkisinden dahi söz edilemediğini, işçi işe başladığı günden beri aslında davacının işçisi olduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında yapılmış olan sözleşmenin muvazaalı olduğunun kabulü gerektiğini,müvekkilinin kendi istediği elemanlarla çalışma şansı olmadığını, işçi alacaklarından da esasen asıl işveren olan kurumların sorumlu olması gerektiğini, müvekkili yönünden davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından ihale sözleşmeleri genel şartnameler, ödeme belgesi, delil olarak sunulmuş, mahkememizce işçinin sigorta sicil dosyası, ihale dosyası celp edilmiş, davalı alt iş verenlerden işçinin işyeri özlük dosyası istenmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılarak tüm deliller toplanmıştır.
Dava, davacı kurumun asıl iş veren olarak dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarının davalı alt işveren şirketlerden rücuen tahsili talebine ilişkindir.
Dava, sözleşmesel sorumluluğa dayalı olup, ödeme tarihlerinden itibaren yasal 10 yıllık genel zaman aşımı süresi geçmediğinden bir kısım davalıların zaman aşımı itirazı reddedilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan 22/02/2024 raporda özetle; Dava dışı işçinin hak ettiği kıdem tazminatı hesabının, yasa gereği dava dışı işçinin toplam çalışma süresi ile son maaşı üzerinden yapıldığını, ancak, son işverenin davacı olduğu için, öncelikle dava dışı işçinin son maaşı ile davalı şirketlerdeki çalışma süreleri üzerinden, davalı şirketler dönemi için, işçiye ödenecek olan kıdem tazminatının bu doğrultuda hesaplandığını, davacı kurum tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemeden, davalı şirketlerin işçiyi çalıştırdığı dönem ile sorumlu olduğu, dava dışı işçiye yapılan ... tarihli 42.807,56 TL ve ... tarihli 42.000,00 TL olmak üzere toplam 84.807,56 TL ödeme nedeniyle, davalı alt işverenlerin dönemine isabet eden tutarların toplamının 42.061,81 TL olduğunu belirtilerek davalıların bu tutar kapsamında ayrı ayrı sorumluluk tutarlarının hesaplandığı görülmüştür.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2019/1052 Esas, 2020/2581 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmektedir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Davacı, dava dışı ... isimli işçinin emekliliğe hak kazanmasından dolayı görevinden ayrıldığını, idareye yapmış olduğu yazılı başvuru sonucunda dava dışı işçiye kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti olan toplamda 84.807,56 TL ödediklerini, dava dışı işçinin davalılarda çalıştığı döneme ilişkin sorumlulukları olan toplam 42.061,81 TL kıdem tazminatının tahsili için dava açtığı, davalılar ise sorumluluğun davacıya ait olduğunu savunmuş, ayrıca 4857 sayılı yasanın 112.maddesine eklenen fıkra sebebiyle kıdem tazminatından davacı asıl işverenin sorumlu olduğunu belirtmişlerdir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçiye ödenen bu tazminattan hangi tarafın sorumlu olacağına ve sorumluluğun hangi oranda olduğuna ilişkindir. Bir kısım davalılar 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. Maddesi uyarınca işçilik alacaklarından asıl iş verenin sorumlu olduğunu belirtmişler ise de, ilgili düzenleme işçiyi korumak amaçlı getirilmiş bir düzenleme olup, asıl işverenin bu sorumluluğu sadece işçiye karşıdır. Eldeki davada ise, uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir. Diğer taraftan 7166 sayılı yasa ile 4857 sayılı kanunun 112.maddesine getirilen 6. Fıkra ile sözleşmede açıkça yazılmadığı sürece kıdem tazminatı konusunda asıl işverenin alt işverene rücu edemeyeceği düzenlenmiş ise de ilgili maddede açıkça belirtildiği üzere bu hususun ... tarihinden sonra imzalanacak sözleşmeler için geçerli olduğu, somut olayda davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşmelerin bu tarihten önce olup ilgili yasa hükmünün uygulanamayacağı, kaldı ki Anayasa Mahkemesi'nin ... tarihli ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile ilgili fıkranın iptal edildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinin 22.1 Maddesi atfıyla sözleşmelerin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin38, 39, 40 ve 41.maddeleri ile birim fiyat sözleşmesinin 7.1.c maddesindeki düzenlemeye göre işçiye ödenecek olan tazminatlardan davalı yüklenicilerin sorumlu olduğu, bu düzenleme gereği yüklenicilerin, davacı tarafından ödenen tüm tazminattan sorumlu olduklarının kabulü gerektiği, kıdem tazminatından her bir işverenin işçiyi çalıştırdığı dönem ile sınırlı olarak sorumlu olduğu ve yukarıda açıklandığı üzere işbu rücu davasında işçinin aldığı son ücrete göre hesaplama yapılması gerektiği, 42.061,81 TL den davalı alt yüklenicilerin sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiş, davacı ödeme tarihinden itibaren faiz isteyebileceğinden hükmedilen tutarlara ödeme tarihinden itibaren faiz işletilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın kabulü ile; toplam 42.061,81 TL alacaktan,
A) 6.803,89 TL alacağın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
B) 3.616,20 TL alacağın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
C) 1.808,10 TL alacağın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
D) 29.833,62 TL alacağın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Şti./ ... Şti iş ortaklığından alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 2.873,24 TL harçtan peşin alınan 718,32 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.154,92‬ TL harcın davalı ... Şti.'nin sorumluluğu 348,60 TL, davalı ... Şti.' nin sorumluluğu 185,32 TL, davalı ... Şti'nin sorumluluğu 92,45 TL, davalı ... Şti./ ... Şti'nin sorumluluğu 1.528,27 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL ilk masraf, 491,50 TL tebligat gideri, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere 2.171,4‬0 TL yargılama gideri ile peşin alınan 718,32 TL toplamı 2.889,72‬ TL'nin davalı ... Şti.'nin sorumluluğu 467,56 TL, davalı ... Şti.' nin sorumluluğu 248,52 TL, davalı ... Şti'nin sorumluluğu 123,97 TL, davalı ... Şti./ ... Şti'nin sorumluluğu 2.049,39 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen 3.200,00 TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davalı ... Şti.'nin sorumluluğu 517,76‬ TL, davalı ... Şti.' nin sorumluluğu 275,2‬0 TL, davalı ... Şti'nin sorumluluğu 137,28‬ TL, davalı ... Şti./ ... Şti'nin sorumluluğu 2.269,44‬ TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı ... Şti.'nin sorumluluğu 2.896,22 TL, davalı ... Şti.' nin sorumluluğu 1.539,40 TL, davalı ... Şti'nin sorumluluğu 767,91‬ TL, davalı ... Şti./ ... Şti'nin sorumluluğu 12.694,68‬ TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.04/04/2024

Katip ...
✍e-imzalıdır

Hakim ...
✍e-imzalıdır