mahkeme 2023/140 E. 2025/177 K.

T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/140 Esas
KARAR NO : 2025/177
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/02/2023
KARAR TARİHİ : 21/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davacının, kendisine ulaşan sipariş üzerine yetiştirmiş olduğu fideleri gerek yurt içine gerekse yurt dışına pazarlamakta olduğunu, fidelerin özellikle yurt dışına sevkiyatı esnasında belli sıcaklıkta taşınması gerektiğini, bu nedenle taşıma, soğuk hava donanımlı tırlar ile gerçekleştirilmekte olduğunu, sevkiyatta yaşanan en büyük riskin, uygun sıcaklıkta taşınmaması halinde fidelerin zarar görmesi ve kullanılamaz hale gelmesi olduğunu, çünkü taşınan canlı olduğunu (fide), sevkiyat boyunca belli sıcaklıkta tutularak canlı kalmalarının sağlanması gerektiğini, davacının ... tarihinde ....’a gerçekleştireceği fide sevkiyatında, fidelerin tüm risklere karşı sigortalanmasını istemiş olduğunu, TTK 1424’üncü maddesi uyarına ...’nin sözleşmenin yapılmasından itibaren yirmi dört saat içinde, yetkililerince imzalanmış poliçeyi davacıya vermesi zorunlu olduğunun düzenlendiğini, ancak sigorta firmasının, çekişme konusu risk gerçekleştikten sonra ve müvekkilinin istemi üzerine imzasız ve üç sayfadan oluşan çıktıyı poliçe diye müvekkiline ibraz etmiş olduklarını, bu bakımdan davalı sigorta şirketi tarafından poliçe süresinde verilmediği gibi yasanın aradığı şekil unsuruna da uygun olmadığını, en önemli unsurunun eksik olduğunu, imzasız olduğunu, yükleme öncesinde fidelerin, TC Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarım İl Müdürlüğü tarafından kontrol ve muayene edilmiş olduğunu, Tarım İl Müdürlüğü’nün fidelerin sağlıklı olduğuna dair görüşü üzerine, ihracat işlemlerine devam edilerek Gümrük Müdürlüğünce tır mühürlendikten sonra ... tarihinde yola çıkmış olduğunu, ... tarihinde, ...’da sipariş verenin adresinde araçtan indirilen fidelerin, .... Ziraat İdaresi Başkanlığı Bitki ve Toprak Koruma Dairesi yetkilileri tarafından incelendiğinde, ... adet kutudan ... adet kutu içerisinde bulunan fidelerin tamamının çürüdüğü (öldüğü), çürüyen kutuların sıcaklığının ... derece olduğu” belirlendiğini, rapor ekinde fidelerin fotoğraflanmış ve kamera kaydıyla tespit edilmiş olduğunu, fidelerin çürümesinin (ölmesinin) ve kullanılamaz hale gelmesinin nedeni, nakliyecinin fideleri uygun koşullarda (sıcaklıkta) taşımamış olmasından kaynaklı olduğunu, müvekkilinin taşıyıcıya vermiş olduğu talimat “fidelerin +14 derece” de taşınması yönünde olduğunu, müvekkilinin riski davalı ...’ye derhal (aynı gün) ihbar etmesi üzerine oluşan zarara ilişkin olarak ....nolu hasar dosyasının açılmış olduğunu, müvekkilinin oluşan riskin karşılanmasına ilişkin olarak ... tarihinde davalı sigorta firmasından istemiş olduğunu, ancak davalı sigorta şirketince karşılanmamış olduğunu, ödemenin yapılmasına ilişkin ihbarname gönderildiğini, ihbarnamenin ... tarihinde tebliğ edilmiş olduğunu, poliçe kapsamındaki zararlarını gidermeyen ve gidermeme nedenini açıklamayan sigorta firmasının yasadan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmemiş olduğunu, müvekkilinin poliçe kapsamındaki zararının karşılanması için hakem olan sigorta tahkim komisyonuna başvurmuş olduğunu, başvurunun Sigorta Tahkim Komisyonluğunda .... E sayısına kaydedilmiş olduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonunca dosyanın Uyuşmazlık Hakem Heyeti’ne tevdi edilmiş olduğunu, .... K sayılı kararı ile “… davalı sigorta şirketinin TTK Md.1423, 28.10.2007 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik’in yedinci maddesi, TTK Md.1435 ve TTK Md 1439 hükümleri uyarınca tazmin sorumluluğunun bulunduğu, tazmin olacak tazminatın ise hakem heyetimizce saptanan %... kusur oranı esas alınarak hesaplanması gerektiği” gerekçesiyle davalı sigorta şirketini talep edilen zararın %...’sinden sorumlu tutmuş olduğunu, işbu karara tarafların itiraz etmiş olduğunu, İtiraz Hakem Heyetince verilen ilk kararında, sadece davalı sigorta firmasının itirazını değerlendirmiş olduğunu, müvekkilinin İtiraz Hakem Heyeti’nin Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına yapılan başvuruyu değerlendirmediğini belirterek itirazın değerlendirilmesini Sigorta Tahkim Komisyonu’ndan istemiş olduğunu, bunun üzerine Sigorta Tahkim Komisyonunca dosyanın yeniden İtiraz Hakem Heyeti’ne gönderilmiş olduğunu, İtiraz Hakem Heyeti Ek kararında, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına yapılan itirazı yerinde bularak davalı sigorta firmasının zararının tamamından sorumlu olduğuna dair karar vermiş olduğunu, ek kararın davalı sigorta firmasınca temyiz edilmiş olduğunu, Yargıtay ... Hukuk Dairesi ... E ... K sayılı kararında, İtiraz Hakem Heyetinin ek kararını, tahkikat işlemlerinin yasal süresi içerisinde tamamlanmadığı gerekçesiyle bozmuş olduğunu, bozma sonrası İtiraz Hakem Heyeti, başvurunun esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, Tahkim yargılamasının sonlandırılmasına, uyuşmazlığın görevli ve yetkili mahkemece halline, yargılama giderlerinin mahkemesince nazara alınmasına karar vermiş olduğunu, verilen karar sonrasında, zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş olduğunu ancak yapılan görüşmeler sonrasında anlaşmanın sağlanamadığını, tüm bu nedenlerden ötürü, davalı sigorta firmasının, somut olayda müvekkiline karşı bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmediğinin sabit olduğunu, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla ... Euro zararın hasar ve ihbar tarihi olan .... tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının Euro için açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte ...’den alınarak müvekkile ödenmesine, Sigorta Tahkim Komisyonunda yapılan yargılama giderleri de dahil olmak üzere, iş bu dosyadaki yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davacı ...’nin ...dan ...’a ihraç ettiği sebze fidesi emtialarını ... no.lu ... Sigorta Poliçesi ile poliçede belirtilen şartlar ve limitler dahilinde sigortalamış olduğunu, sigortalı ...’nin ... firmasına sattığı ... adet, ... kg aşılı ... fidesi emtiasının ...’dan ....’a nakliyesi işi ... tarafından üstlenilmiş olduğunu, sigortalı emtiaların ....’a varışına müteakip yapılan incelemede ... koli, ... adet fide emtiasının çürümeye bağlı olarak bozulduğunun tespit edilmiş olduğunu ve alıcı firma hasarı görünce yerel devlet otoritesinden hasarın tespiti için uzman talep etmiş olduğunu, resmi görevli uzman, araç şoförü ve alıcı firma yetkilisi ile hasara ilişkin tutanak tanzim edilmiş olduğunu ve ayrıca hasarın fotoğraflanmış olduğunu, sigortalının hasarlanan fide emtialarına ilişkin hasarının sigorta poliçesinden karşılanması için yapılan ihbar üzerine müvekkili şirket nezdinde açılan hasar dosyasından yapılan inceleme ve araştırma sonucunda sigortalının talebinin “Yapılan inceleme sonucu talebinize konu zararın Sigorta Genel ve Özel Şartları gereği teminat dışı olması nedeniyle tazminat tahakkuk etmediğini bildiririz.” şeklindeki cevabi yazı ile reddolunmuş olduğunu, davacı sigortalının hasar tazmin talebinin, müvekkili şirket tarafından açıklanan nedenlerden dolayı reddi üzerine davacı tarafça, müvekkili şirket aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonunun .... sayılı dosyası ile başvuruda bulunarak poliçe kapsamında .... Euro zararının giderilmesini talep etmiş olduğunu, tahkim komisyonunca ilk kararda kısmen kabulüne karar verildiği, karara itiraz edilmesi üzerine yeniden değerlendirme yapıldığını, sonuç olarak da başvurunun esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, tahkim yargılamasına sonlandırılmasına, uyuşmazlığın görevli ve yetkili mahkemece halline karar verilmiş olduğunu, davanın ....Poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olduğunu, somut olayda davacı taraf sigortalı emtiaların hasarlanması neticesinde meydana gelen zararın anılan poliçe kapsamında müvekkili şirketten tazminine karar verilmesini talep ettiğini, ancak açılan davanın yetkiye ilişkin amir hükümler gereğince davaya konu ihtilafın çözümünde mahkemenin yetkisiz olduğunu, davanın müvekkili şirketin merkezinin bulunduğu yerde veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan acentenin ikametgâhında veya rizikonun gerçekleştiği yerde açılması gerektiğini, bu nedenle davanın yetkili mahkemede açılmadığını, müvekkili şirketin ticaret merkezinin ...” adresinde olup adres itibariyle ... Adliyesi yargı sınırları içerisinde olduğunu, davaya konu edilen emtialarda meydana gelen zararın gerek ekspertiz raporundan gerekse ...'da yapılan tespit çalışmasından anlaşılacağı üzere yüksek ısıya bağlı bir bakteriyel oluşumdan kaynaklandığını, bunun sebebinin ise kolilerin istif şekli itibarı ile dorse içinde hava sirkülasyonunun gereken şekilde yapılmaması ve yaklaşık ... gün kadar kapalı ve karanlık ortamda kalan fidelerin ısı ve yetersiz hava sirkülasyonundan dolayı oluşan bakteriyel ortamdan kaynaklandığını, raporda fotoğraflar ile araçtaki kolilerin yükleme şekli gösterilmekte ve olayın temel sebebinin yetersiz hava sirkülasyonu olduğunun belirtildiğini, bu raporda açıkça görüleceği üzere dorse içine birbirine yapışık şekilde istiflenen koliler tavan seviyesine kadar yükseltilmiş olduğunu, yan kısımlarda da boşluk bırakılmadığını, dolayısıyla araç içinde bu koliler arasında havanın sirkülasyon yapmasının mümkün olmadığını, sonuç olarak üst kısımdaki veya zeminde paletin oluşturduğu boşluktan geçen hava ile belirli bir seviyede sirkülasyondan faydalanan kolilerde hem ısı seviyesi 14°C seviyesi civarında hissedilmiş hem de bu kolilerde bakteriyel oluşum için yeterli atmosferik ortam oluşmamış olduğunun, yine sevkiyat esnasında aracın yolda kaza geçirmesi, frigo siteminin bozulması vb. olağan dışı bir durum da bildirilmemiş olduğunu, Frigo sisteminin yolda 24 saat veya daha uzun süre ile arıza yaptığına dair herhangi bir bilgi olmadığını, davaya konu zarar poliçede yer alan “enstitü yük klozları” ve “24 saat arıza klozu” uyarınca teminat dışı kaldığından müvekkili şirketin teminat dışında kalan bu zararı giderme yükümlülüğünün bulunmadığını, müvekkili şirket ile sigortalı arasında akdedilen .... Sigorta Poliçesinde ...’dan ...’a nakledilecek olan sebze fidesi emtiaları için ... TL teminat verilmiş olduğunu, teminat limitinin bildirilmesi hususunun davayı kabul anlamına gelemeyeceğini, poliçede verilen sigorta teminatlarında Enstitü Yük Klozları bulunmakta olup poliçe kapsamında bu klozlara dair hükümlerin uygulanabileceğini, bu klozlara ilişkin sigorta edilen şeyin ambalajlanma veya hazırlanmasındaki yetersizlik ya da uygunsuzluğun neden olduğu ziya, hasar veya masraf sigorta teminatı kapsamında olmadığını, zararın sebebinin kolilerin istif şeklinin taşınan fidelerin dorse içinde hava sirkülasyonundan yararlanamamasından kaynaklı olduğunu, bu nedenle de sigorta edilen şeyin ambalajlanma veya hazırlanmasındaki bu yetersizlik ve uygunsuzluk nedeniyle oluşan hasar ve zıya sigorta teminatı kapsamında olmadığından müvekkilinin bu zarardan herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, açıklanan tüm nedenlerle davanın tümden reddinin gerektiğini savunduğu anlaşılmıştır.
Sigorta Tahkim Komisyonunun ... Esas sayılı dosyası suretinin dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.
Davalı şirketten poliçe ve .... numaralı hasar dosyasının istendiği, cevabi yazı ve eklerinin dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin ... tarihli celsesi 3 nolu ara kararı ile; Malların teslim edildiği yerde de dava açılabileceğinden CMR Konvansiyon'un 31/1-b madde gereğince yetki itirazının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Kusur, zarar ve sorumlulukla ilgili ayrıntılı rapor aldırılması için İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazıldığı, ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; Zarar gören fidelerin nem, sıcaklık ve havalandırmanın iyi yapılamamasından dolayı bitkilerde fungusit ve bakteriyel hastalıkların yayılması ile zarar meydana gelmiş olduğu, kapalı ortamda bitki gelişimini sağlıklı sürdüre bilmesi için hava sıcaklığın ortalama 14 C ve nemin %75-80 civarında olması gerektiği, 2019 Yılındaki zarar miktarı ... TL/adet .... -TL (KDV Dâhil), 2023 Yılındaki zarar miktarı = .... TL/adet = ... -TL (KDV Dâhil) olacağı, hasarın fide emtiasına uygun olmayan ambalajlama ve yükleme istif hatası kaynaklı olduğu, poliçede “Ticari Elektronik İleti = İşbu teklif / poliçenin kabulü ile sigorta ettiren / sigortalı sıfatı ile sigorta şirketinizde mevcut iletişim bilgileri üzerinden, 6563 sayılı yasa kapsamında her türlü ticari elektronik iletinin gönderilmesine onay veri hususu beyan olunur. İşbu poliçe yukarıda Levha kayıt numarası Ticari Elektronik İleti = İşbu teklif / poliçenin kabulü ile sigorta ettiren / sigortalı sıfatı ile sigorta şirketinde mevcut iletişim bilgileri üzerinden, 6563 sayılı yasa kapsamında her türlü ticari elektronik iletinin gönderilmesine onay verildiği hususu beyan olunur.” notunun yazılı olduğu, heyette bulunan uzman bilirkişilerin “ambalaj seçimi ve hatalı yükleme" kanaatinin kabulü halinde davalı ...'nin sorumlı ve hukuki değerlendirmesinin mahkemeye ait olduğunu bildirdikleri anlaşılmıştır.
Dava, taşıma sigorta sözleşmesinden kaynaklanan davacının taşıma esnasında gönderdiği fidelerin bozulması nedeniyle uğradığı zararın davalı sigortacıdan tahsili davasıdır.
Davalı vekilinin yetki itirazı mahkememizin ... tarihli celsesi 3 nolu ara kararı ile; Malların teslim edildiği yerde de dava açılabileceğinden CMR Konvansiyon'un 31/1-b madde gereğince reddedilmiştir. Taraflar arasında taşıma sigorta sözleşmesinin imzalandığı ve bu sözleşme kapsamında fidelerin gönderildiği, fidelerin teslim sırasında ayıplı ve kullanılamaz halde bulunduğu tartışmasızdır. Davada çözülmesi gereken sorun fidelerin zarar görmesinde kusurun kimde olduğuna ilişkindir. Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve hüküm vermeye yeterli ve elverişli görülen bilirkişi heyet raporu birlikte değerlendirildiğinde; fidelerin tamamen yükleme hatasından kaynaklı olarak fazla ısıdan dolayı bozulmasından dolayı zarar gördüğü, hava almayacak şekilde üst üste birbirine yapışık ve sıkışık bir şekilde istiflenmesi nedeniyle hava akımının engellenmesi nedeniyle ısının artması ve buna bağlı olarak ortam sıcaklığının ve rutubetin olması gerekenden fazla olması nedeniyle zarar gördükleri, zararın tamamen yanlış yüklemeden kaynaklandığı, buna göre kusurun davacıda olduğu, davalıya veya taşıyıcıya yükletilebilecek bir kusur olmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın reddine,
1-Alınması gereken ...TL maktu harcın peşin alınan .... TL harçtan düşümü ile artan .... TL harcın karar kesinleştiğinde yatırana geri verilmesine,
2-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ...TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davacıdan alınarak Hazineye irat kaydedilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, reddedilen ... TL üzerinden davalı lehine takdir edilen ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Artan gider avansı bulunması halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulünce anlatıldı.21/02/2025

Başkan....
e-imzalıdır

Üye ....
e-imzalıdır

Üye ....
e-imzalıdır

Katip ....
e-imzalıdır