mahkeme 2022/586 E. 2024/385 K.

T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/586 Esas
KARAR NO : 2024/385

DAVA : Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 08/09/2022
KARAR TARİHİ : 21/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin ilgili mevzuata göre kurulmuş, kesme çiçeklerin ihracatı ve ilgili tüm işlemlerin yürütülmesi alanında faaliyet gösteren bir ... Şirketi olduğunu, buna göre, ortak konumdaki üretici ve tedarikçi firmaların, kesme çiçek ihracatı sırasındaki tüm ihracat bildirimleri ve işlemlerinin davacı şirket tarafından gerçekleştirilmekte olduğunu, davacı şirketin üretici/imalatçı konumundaki ... ve ...'den temin edilen ürünleri, mevzuata uygun olarak ... tarihi ile faturalandırdığını ve gerekli ihracat işlemlerini tamamladığını, ilgili faturalara imalatçı/üretici bilgilerinin de girildiğini, bu durumda davacı şirketin fatura alacaklısı konumunda olduğunu, davacı şirketin ... tarihli faturalarına konu malları ... günü, taşıma sözleşmesine taraf asıl taşıyıcı, navlun faturası düzenleyicisi davalı ...'nin anlaşması ve talimatı doğrultusunda fiili taşıyıcı ...'nin ... - ... çekici - kuyruk plakalı aracına, alıcının bulunduğu ...'ya gönderilmek üzere yüklendiğini, taşıma sözleşmesi ve davacı şirketçe verilen talimatlar gereğince, +2, +3 santigrat derecede sabit olarak taşınması gereken kesme çiçek niteliğindeki malların, tüm taşıma sürecinde ortalama +14, +15 derece gibi olması gerekenin çok üstünde sıcaklıklarda taşınması sonucu tamamen zarar görmesi, kullanılamaz hale gelmesi ile meydana gelen davacı zararının tazmin edilebilmesi adına eldeki davanın açıldığını, ... tarihli, ... numaralı, ... (EUR) miktarlı ve ... tarihli, ... numaralı ... İngiliz Sterlini (GBP) miktarlı faturalara konu malların ihracat amacıyla taşınmasının davalı asıl taşıyıcı ve navlun faturasını düzenleyen ... ile asıl taşıyıcının talimat ve anlaşması doğrultusunda hareket eden davalı fiili taşıyıcı ... tarafından gerçekleştirildiğini, fiili taşımanın davalı ...'ne ait ... - ... çekici - kuyruk plakalı araç ile gerçekleştirildiğini, faturalandırmanın çift olması nedeniyle ihracat ile ilgili bazı belgelerin çift olarak hazırlandığını ve ekte sunulduğunu, kesme çiçek niteliğindeki malların ihracatı sırasında bir zorunluluk olan, "..." başlıklı sağlık belgesi, ihracata konu edilen çiçeklerde herhangi bir hastalık, zararlı canlı olmadığını garanti eden, gerekli incelemeler sonucu ...'nca düzenlenen belgenin dilekçe ekinde sunulduğunu, bu belgeden de görüleceği üzere ihracata konu edilen malların yükleme esnasında sağlıklı, canlı, kullanılabilir durumda olduğunu, hem davalı asıl taşıyıcıya hem de davalı fiili taşıyıcıya, taşıma koşullarına yönelik gerekli bildirim ve talimatların verildiğini, ekte sunulan "... Listesi" başlıklı belgenin "Eşya Tanımı (31/2)" maddesinde, ürünlerin kesme çiçek olduğu, +3 santigrat derecede taşınması gerektiğinin belirtildiğini, yine ekte sunulan CMR belgelerinin, 13 numaralı "Gönderenin Talimatı" başlıklı maddesinde malların kesme çiçek olduğu, +2 - +4 santigrat derece aralığında taşınması gerektiğinin bildirildiğini, tüm ihracat bildirimleri işlemleri tamamlanan malların ... günü yükleme işlemlerinin tamamlanması ile fiili taşıyıcı/davalıya ait araç ile alıcının bulunduğu ...'ya yola çıktığını, yükleme sırasında, malların taşıma sırasındaki sıcaklık ölçümlerini dijital olarak gerçekleştiren cihazın da araca yüklendiğini, malları taşıyan aracın ... günü alıcının adresine, ...'ya ulaştığını, fiili taşıyıcının çalışanı ve alıcı firmanın çalışanları gözetiminde malların, sıcaklık ölçümleri dahil tüm kontrolleri gerçekleştirilmiş, kontroller sırasında çiçeklerin çürüdüğü, tamamen zarar gördüğünün tespit edildiğini, dilekçe ekinde sunulan ölçüm fotoğraflarından görülebileceği üzere, kutu sıcaklıklarının olması gerekenin çok üzerinde olduğunun tespit edildiğini, taşınan malların çok hassas kesme çiçek olup 1 gün dahi yüksek sıcaklıkta tutulmalarının bozulmalarına neden olacağını, bu malların saklama ve taşıma sırasında belirtilen sıcaklıklarda sabit tutulmasının elzem olduğunu, yükleme sırasında araca yüklenen "..." sıcaklık takip ve cihazının yaklaşık olarak 16 dakikalık aralıklara aldığı kayıtların 15 sayfalık dökümünün dilekçe ekinde sunulduğunu, ayrıca, yine aynı cihazın taşıma sürecine ait tüm verileri gösteren dökümlerinin de ekte sunulduğunu, sunulan verilere göre, çiçeklerin kısa süre en düşük 8.5 derece en yüksek 16.5 ortalama 13 -15 derecede taşındığını, fiili taşıyıcı/davalı şirketin çalışanı ile alıcının çalışanları gözetiminde açılan, üzerinde taşımaya ait bilgiler yazılı "..." marka manuel ve fiziki ölçüm cihazından alınan sıcaklık ölçüm değerlerini gösterir çıktıya ait fotoğrafın da ekte sunulduğunu, sunulan fotoğrafta görüleceği üzere bu cihazın da taşımanın ortalama 13-15 derece aralığında yapıldığını göstermekte olduğunu, iki cihazdan alınan veriler ile tüm sunulan belgeler ve fotoğraflardan anlaşılacağı üzere; çok hassas olan taşıma sıcaklığı talimatlarına uyulmadığı, malların olması gerekenin çok üzerindeki sıcaklıklarda taşındığı ve zarar verildiğini, fotoğraflardan görüleceği üzere çiçeklerde oluşan çürüme vs. hasarın tamamen yüksek sıcaklık kaynaklı olduğunu, kullanılmaz hale gelen çiçeklere ait tüm fotoğrafların ekte sunulduğunu, zararın, teslim anındaki alıcı ve davalı fiili taşıyıcı çalışanları gözetiminde yapılan kontroller sonucu ortaya çıkması ile, fiili taşıyıcı/davalının durumdan derhal haberdar olduğunu, tüm davalıların e-posta, telefon görüşmesi, mesaj gibi telekomünikasyon araçları ile zarardan haberdar olduğunu, bunun üzerine, fiili taşıyıcının sorumluluk sigortası aracılığı ile davacının zararının giderilmesi için gerekli işlemlerin yürütüldüğünü, davalı asıl taşıyıcı tarafından davacıya bildirildiğini, ... teslim tarihi üzerinden aylar geçmesine, bu süreçte sürekli olarak çeşitli şekillerde tüm davalılar ile birçok kez iletişim kurulmuş olmasına karşın zararın giderilmediğini, anılan e-posta, mesaj vb. tüm iletişim yöntemlerine ait kayıtlara deliller de yer verildiğini, zararın aylar geçmesine karşın giderilmemesi üzerine, ilgili ihracat işleminde tedarikçi /üretici konumdaki dava dışı şirket çalışanına, davalı asıl taşıyıcı tarafından gönderilen bilgilendirme e-postasında "... plakalı araç için ... numaralı tedarikçi sorumluluk sigortası üzerinden aktif ekspertiz firmasına ... numaralı dosyanın ... tarihinde açtırıldığını, akabinde dosyada olması gereken belgeler; fotoğraflar, CMR kopyaları ve hasar talep yazısı da ilgili arkadaşlar tarafından sigorta şirki önderilmiş..." denildiğini, (e-posta örneği dilekçe ekinde sunulmuştur.) , davalılar asıl taşıyıcı, fiili taşıyıcı ve sigorta şirketinin teslim tarihi itibariyle derhal zarardan haberdar olduklarını, davalı taşıyıcıların zarardan haberdar olduğu, bu nedenle sigorta ve ekspertize bildirim yaptıklarının tartışmasız olduğunu, sayın mahkemenin gerekli görmesi halinde, e-postada ismi geçirilen, dava dışı ...'nden ... numaralı dosyaya ait bilgilerin celbini, davalı sigortadan tüm hasar dosyasının celbini talep ettiklerini, ... tarihi itibariyle zararın giderilmemiş olması nedeniyle davalı asıl taşıyıcı ve davalı fiili taşıyıcıya karşı, Antalya Arabuluculuk Bürosu'nun .../... Başvuru, .../... Arabuluculuk numaralı dosyası ile ticari davalarda dava şartı arabuluculuk başvurusu gerçekleştirildiğini, davacıya hangi sigorta şirketinin ilgili olduğu bildirilmediğinden, davalı sigorta şirketine karşı başvuru yapılamadığını, ancak arabuluculuk sürecinde davalı fiili taşıyıcının talebi doğrultusunda davalı sigorta şirketinin de arabuluculuk sürecine dahil olduğunu, süreç sonunda tarafların anlaşamamış olup ... tarihli son tutanak düzenlendiğini, ...'daki alıcı firmanın talebi ve ihtiyacı doğrultusunda, ihracatı gerçekleştirilen malların bir kısmının İngiliz Sterlini (GBP) bir kısmının ise Euro (EUR) para biriminde faturalandırıldığını, dolayısıyla ekte sunulan faturalara konu malların aynı araç içinde gönderildiğini, ilgili ihracat bildirimlerinin de buna göre yapıldığını, her iki para biriminde, hem Türkiye için düzenlenen e-fatura örneği hem de alıcıya gönderilen "..." başlıklı faturaların dilekçe ekinde sunulduğunu, buna göre ilgili ihracat ile gönderilen malların toplam değerinin ... GBP ve ... EUR olduğunu, ilgili araca yüklenen malların tam listesini gösteren, taşımanın gerçekleştirildiği aracın plakalarını ve fatura numaralarını da içerir "..." başlıklı belgelerin de ekte sunulduğunu, buna göre; düzenlenen faturalar, yapılan ihracat bildirimleri ve taşıma listesi dikkate alındığında, davacı şirketçe ihracata konu edilen malların niteliği ve sayısının açıkça tespit edilebilir nitelikte olduğunu, ihracat işlemlerinin gerek Türkiye gümrüklerinde gerekse alıcı ülke gümrüklerinde çok sıkı denetime tabi olduğu da dikkate alındığında, belgeler arasında herhangi bir tutarsızlık olmasının beklenemeyeceğinin ortada olduğunu, ... günü alıcıya ulaşan malların derhal yapılan incelemesinde, yüksek sıcaklıkta yapılan taşıma nedeniyle tamamen zarar gördüğünün tespit edildiğini ve taşıma sıcaklık verilerinin alındığını, ekte sunulan e-postada, asıl taşıyıcı davalı tarafından ulaşma tarihinde ekspere ve sigortaya da haber verildiği, ürünlerin eksper incelemesi yapıldığı bildirilmiş olup davacının bilgisinin kendisine aktarılanlar ile sınırlı olduğunu, sigorta ve eksper işlemlerinden davacı şirketin sorumlu olmayıp takibinin asıl ve fiili taşıyıcıların sorumluluğunda olduğunu, ürünlerin kurtarılamayacak ve başka şekilde değerlendirilemeyecek durumda olması nedeniyle alıcı tarafından ...'da imha edildiğini, imha işlemi sonrasında davacı şirketin imalatçı/üretici konumdaki şirketler, sigorta vb. İlgili taraflara sunulmak üzere, İngilizce olarak ve imzalı kaşeli şekilde imha bilgilendirme belgesi düzenlendiğini, buna bağlı olarak; alıcı tarafından "..." başlıklı hasar-iade faturalarının düzenlenerek davacıya gönderildiğini ve bu tutarlar ile ilgili herhangi bir ödeme yapılmadığını, hasar/iade faturalarında, davacının hangi numaralı faturalarına istinaden düzenlendiğinin görülebileceğini, ilgili faturalar ve alıcı tarafından imzalı ve kaşeli olarak düzenlenen imha bilgilendirme yazısının ekte sunulduğunu, asıl taşıyıcı davalının navlun faturasını ilgili ihracat işleminde tedarikçi/üretici konumda yer alan şirketlere ayrı ayrı düzenlediğini, ekte sunulan fatura örneklerinden görüleceği üzere taşımanın yapılacağı tarih, aracın plakası, alıcı adresi ve unvanı, dava dilekçesine ve sunulan diğer delillere uygunluk gösterdiğini, tüm sunulan deliller ve açıklamalar dikkate alındığında; davacı şirketin üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiğini, sağlıklı durumda ve düzgün yüklenmiş ürünlerin fiili taşıyıcının kusuru nedeniyle taşıma sırasında tamamen zarar gördüğünü ve kullanılamaz hale geldiğini, davacı şirketin zarara uğradığı ve zarar miktarı konusunda şüphe bulunmadığını, asıl taşıyıcı ve fiili taşıyıcı davalıların kusuru nedeniyle ortaya çıkan zararın giderilememesi, fiili taşıyıcı davalı tarafından davalı ... nezdinde sorumluluk sigortası olduğunun bildirilmesi ve arabuluculuk sürecine dahil edilmesi nedenleri ile işbu davanın açılmak zorunda kalındığını, her ne kadar, faturalardan anlaşılacağı üzere, malların yükleme anındaki toplam değeri ... GBP ve ... EUR toplamı ise de alıcı ... şirketi tarafından -dava tarihi itibariyle- toplamda ... GBP ve ... EUR hasar-iade faturası düzenlendiği dikkate alınarak, müvekkilinin tüm fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, şimdilik ... GBP ve ... EUR (Avro) toplamının dava ve talep konusu yapıldığını, dava değerinin dava tarihindeki Merkez Bankası Gösterge Kurlarına göre belirlenmiş olup yalnızca harca esas olması yönünden belirtilmekle dava ile asıl talep edilenin ... GBP ve ... EUR toplamı olduğunu, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile davanın kabülü ile; ... GBP (İngiliz Sterlini) ve ... EUR (Avro)'nun yükleme tarihi ...'den itibaren Bankalarca İngiliz Sterlini ve Avro para birimlerine uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... 'nin cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin adresinin ... Mah. ... Cad. ..., ... No:... ... - ... olduğunu, bu sebeple her türlü dava ve takip için yetkili icra dairesi İstanbul Anadolu Adliyesi mahkemeleri ve icra daireleri olduğunu, davaya yerel yetki bakımından itiraz ettiklerini, zamanaşımı süresi / hak düşürücü sürelerin geçtiğini, davalı şirketin işbu davaya konu CMR Belgesinden de anlaşılacağı üzere, taşıyıcı olmadığını, CMR belgesinin taşıyıcı olan diğer davalı ... tarafından düzenlendiğini, davalı şirketin taşıyıcı olmadığını, her türlü iddia ve talebin taşıyıcıya yöneltilmesi gerektiğini, davanın, davalı şirket açısından husumet sebebiyle reddi gerektiğini, taşımaya ilişkin tüm belgelerden anlaşılacağı üzere, Alıcı ... olup, taşıması yapılan tüm malların alıcıya teslim edildiğini, menkul malların zilyetliğinin ...'a geçmesi ile mülkiyetin de ...'a geçtiğini, hiçbir şekilde kabul anlamında olmamak üzere, ilgili mallarda iddia edilen hasar varsa bile bu hasarı talep ve dava hakkının mallar artık Alıcı ...'ta olmasından ötürü davanın aktif husumet nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, zamanında yapılmış bir hasar ihbarı olmadığını, hasar ihbarının hiç yapılmadığını, davaya konu taşımanın uluslararası bir taşıma olduğundan CMR konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, davalı şirkete işbu davaya konu hasar bildiriminin süresinde yapılmadığını, davacı tarafından dava dilekçesinde bahsi geçen e-mail'in ... tarihinde gönderildiğini, yine e-mail içeriğinde bahsi geçen hasar dosyasının açılması işleminin davalı şirket tarafından yapılmadığını, bu işlemin diğer davalı tarafından yapıldığını, dolayısıyla davalı şirkete süresinde yapılmış bir hasar bildirimi bulunmadığını, bu sebeple davanın davalı şirket açısından reddi gerektiğini, CMR belgesinin (sevk mektubunda) da hasara ilişkin bir rezerv bulunmadığını, davaya konu hasarlandığı iddia edilen yükün taşıma öncesi durumunu gösteren hiçbir belgenin dosyaya sunulmadığını, yükleme öncesi ilgili yüklerin iyi durumda olduğunun davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, aksi takdirde davalı şirketin iddia edilen hasardan hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, sıcaklık değerlerinin nasıl, nereden hangi koşullarda alındığının belli olmadığını ve kabul edilmediğini, bunlar doğru kabul edilse bile, (kabul anlamında olmamak üzere) çiçeklerin yükleme yapılırken bile 16 derecede olduğunun anlaşılmakta olduğunu, bu halde kaç gün bekledikleri ve yüklendikleri zamanki durumlarının belli olmadığını, bu konuda ispat yükünün davacıda olmasına rağmen, ispata yarar bir delil sunulmadığını, yüklerin yükleten tarafından istiflendiğini ve yüklendiğini, davaya konu yüklerin yükleten tarafından ambalajlanarak, yüklendiğini, davalı şirketin bu konu ile ilgili herhangi bir müdahalesi bulunmadığını, taşımanın yapıldığı araçlardaki soğutma sisteminin düzgün ve verimli çalışabilmesi ve araç içi soğukluğun ürünlere geçebilmesi için yükleten tarafından yapılan ambalajlamanın, araç içi istifin bu duruma uygun olması gerektiğini, yükleten tarafından yapılan ambalajlama ve istifin araç içi soğukluğun ürünlere geçmesine engellediği durumda, ilgili yüke gelen hasarlardan sorumluluğun yükletende olduğunu, davacı tarafından durumun ispatı gerektiğini, davanın tümden reddinin gerektiğini savunduğu anlaşılmıştır.
Davalı ... ve ...’nin cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın delillerini sunmadığını, dava dilekçesinde delillerin liste olarak sunulduğunu ancak taraflarına gönderilmediğini, bu nedenle aktif dava ehliyetinin mesnedini tetkik edemediklerini. HMK'ya göre davacının tüm delillerini ve bunların Türkçe tercümelerini dosyaya sunmasının zorunlu olduğunu, davacının halefiyet hakkının ve dava hakkının mevcudiyetine ilişkin delillerini sunması halinde cevap haklarını ve delil sunma haklarını saklı tuttuklarını, delillerini davacı yanın delillerini sunduktan sonra sunacaklarını, aksi halde davacının aktif dava ehliyetinin bulunmaması nedeniyle davanın reddini talep ettiklerini, dava konusu taşımanın ... yükleme tarihli olduğunu, davanın 08.09.2022 tarihinde açıldığını, davanın zamanaşımı süresinin geçtiğini, bu nedenle davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, taşımanın CMR Konvansiyonu gereğince yapılmış olup bu davanın bir yıl içinde açılması gerektiğini, CMR Konvansiyonu m. 32'ye göre zamanaşımı süresinin 1 yıl olduğunu, ancak davanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, davacı yanın taraf sıfatını ispatlayabilmesi için dosyaya satışın hangi teslim şekli ile yapıldığını ispat etmesi gerektiğini, buna göre emtianın hak sahibinin belli olacağını, davacının iddia ettiği gibi ödeme almadı ve iade faturası kesilmiş ise alıcının kestiği iade faturalarını dosyaya ibraz etmesi gerektiğini, bu nedenle davacı yanın halefiyetini ispat etmesi gerektiğini, eğer dosyaya bu belgeleri sunmamış ise halefiyetini ispatlayamayacağını ve yeni delil sunulmasına da muvafakatleri olmadığını, dava konusu taşımanın uluslararası taşıma olup CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, CMR Konvansiyonunun iç hukuk hükmünde olduğunu, yine dava zamanaşımı süresi geçtikten sonra açılmış olup zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davalı şirket ...'e ait ... - ... çekici - kuyruk plakalı aracın ...'dan ...'ya kesme çiçek yükünü taşıdığını, bu konuda bir ihtilaf bulunmadığını, yol boyunca davalı şirkete ait aracın herhangi bir kaza geçirmediğini ve yükü sağ salim taşıdığını, bu nedenle hasarın oluşumunda davalı şirketin herhangi bir sorumluluğu olmadığını, malın kalitesi düşük ise taşıyıcının yapacağı hiçbir şey olmadığını, davacının öncelikle malın iyi kalitede gönderildiğini ispatlaması gerektiğini, CMR m. 17 "Şayet kayıp, hasar veya gecikme taşıyıcının hatasından değil de talep sahibinin verdiği talimattan, mallara has bir kusurdan yahut da taşıyıcının önlemesine imkan olmayan durumdan ileri geliyorsa, taşıyıcı mesuliyetten ibra edilir." hükmünün amir olduğunu, canlı çiçek gibi hassas bir yük için öncelikle malın ön soğutmasının yapılmış olması gerektiğini, davacı yanın ön soğutma yapıldığını belgeleri ile ispatlaması gerektiğini, eğer ön soğutma yapılmadıysa ... aracın düzenli çalışmasına rağmen hasarın meydana geleceğini, davacının davalı şirkete kusur izafe etmeden önce ön soğutma yapıldığını ispatlaması gerektiğini, hasar miktarının yüksek olduğunu ve ispatlanması gerektiğini, öncelikle hasar miktarına ve kusur durumuna itiraz ettiklerini, talep konusu yapılan alacak bedelinin dahi nasıl oluşturulduğu, şayet var ise hasarlı emtianın sovtaj değerlendirilmesine tabi tutulup tutulmadığının anlaşılamadığını, hasarlanan mala ilişkin gerçek bir tespit yapılmadığını, şayet var ise ne kadar malın hasarlandığı ve ne kadarının kurtarıldığı hususunda bir tespit bulunmadığını, dosyaya sunulan belgelerden görüleceği üzere ambalaj ve yüklemenin gönderici tarafından yapıldığını, davalı şirketin yükleme, ambalaj ve istife herhangi bir müdahalesinin söz konusu olmadığını, yükleme ve istifin gönderici firma elemanları tarafından yapıldığını, yükün boşaltılmasının da alıcı tarafından yapılmış olup davalı şirket ile ilgisi olmadığını, ... araçlarda taşıma boyunca soğutma tesisatının düzenli çalışabilmesi için yüklemenin ve istifin uygun yapılması gerektiğini, soğutma tesisatının yüke uygun hava dolaşımını yapabilmesi için yüklemenin doğru yapılmış olması gerektiğini, CMR Konvansiyonuna 17.md 4/c'ye göre “ malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, istiflenmesi veya boşaltılması” hallerinde taşıyıcı mesuliyetten ibra edilir demekte olduğunu, bu durumda davalı şirkete ithaf edilebilecek herhangi bir kusur olmadığı gibi CMR 17.md ye göre davalı müvekili şirketin bu hasar nedeniyle herhangi bir sorumluluğu olmadığını, açıklanan tüm nedenlerle davanın tümden reddinin gerektiğini savunduğu anlaşılmıştır.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin adresinin ... ilinde olduğunu, bu nedenle davanın yetkili İstanbul mahkemelerinde açılması gerektiğini, müvekkili şirketin, işbu davaya konu CMR belgesinden de anlaşılacağı üzere, taşıyıcı olmadığını, CMR Belgesi Taşıyıcı olan diğer davalı ... tarafından düzenlenmiş olduğunu, davanın, müvekkili şirket açısından husumet sebebiyle reddinin gerektiğini, alıcının ... olduğunu, taşıması yapılan tüm mallar alıcıya teslim edilmiş olduğunu, menkul malların zilyetliğinin ...'a geçmesi ile mülkiyetin de ...'a geçmiş olduğunu, hiçbir şekilde kabul anlamında olmamak üzere, ilgili mallarda iddia edilen hasar varsa bile bu hasarı talep ve dava hakkı mallar artık Alıcı ...'ta olduğunu, bu sebeple, davanın aktif husumet nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, zamanında yapılmış bir ihbar bulunmadığından ve tümden davanın reddinin gerektiğini savunduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların tüm delilleri toplanmış, davacı vekili tarafından arabuluculuk anlaşamama tutanağı, dava konusu mallara ilişkin faturalar ve çevirileri, yüklemi listesi ve tercümesi, ... tarihli gümrük belgesi, dolaşım belgesi, sağlık belgesi, CMR belgesi ve tercümesi, transit kalem listesi, transit refakat belgesi, hasar ve iade faturası ve tercümeleri, navlun faturaları, imha bildirim yazısı, veri tabloları, sıcaklık ölçüm dökümleri, yazışmalar, ibraz edilmiş. Mahkememizce davalı sigorta şirketinden hasar dosyası ve poliçe, ...'den hasar dosyası, Tarım ve Orman Bakanlığından ihracat belgeleri getirtilmiş, dosya mali müşavir ve ziraat mühendisinden oluşan bilirkişiye tevdi edilerek ayrıntılı rapor alınmıştır.
Mahkememizin ... tarihli celsesinde CMR Konvansiyonu 31/1-b maddesi gereğince malın teslim alındığı yerde yetkili olduğundan yetki itirazının reddine, CMR Konvansiyonu 32/1 madde gereğince teslim tarihi olan ... tarihinden arabuluculuk başvuru tarihi olan ... tarihine kadar 1 yıllık süre geçmediğinden zaman aşımı itirazının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
...den ... numaralı hasar dosyasının dosyamız arasına getirtildiği anlaşılmıştır.
Bir mali müşavir ve bir ziraat mühendisine tevdi edilerek davacı defterleri de yerinde inceleme yapma yetkisi verilerek rapor düzenlenmesi istenilmiş olup 16/11/2023 tarihli raporda özetle; davacının ibraz edilen 2021 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, Davacının ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde davacı tarafça taşımaya konu edilen mallara ilişkin faturaların ... firması adına düzenlenerek bu firmanın cari hesabına kayıt edildiği, Davacı tarafından ... firmasına düzenlenen ... tarihinde ... GBP'lik faturasının ticari defterlerine ... tarihinde ... yevmiye numarası ile ... GBP karşılığı ... TL olarak kayıt edildiği, ... firması tarafından bu faturaya karşılık ... tarihinde ... nolu ... GBP, ... tarihinde ... nolu ... GBP ve ... tarihinde ...nolu ... GBP tutarlı iade faturası düzenlediği bu iade faturalarının ... yevmiye nolu kayıtlar ile ... firmasının carisine ... tarihinde ... nolu faturanın ... GBP karşılığı ... TL olarak, ... tarihinde ... nolu faturanın ... GBP karşılığı ... TL olarak ... tarihinde ... nolu faturanın ... GBP karşılığı ... TL olarak kayıt, GBP cinsinden düzenlen faturalarının tümünün ... firması tarafından iade olarak fatura ile iade edildiği ... firması tarafından GBP cinsinden düzenlenen faturanın tümünün iade edilmesinden ötürü bu fatura ile ilgili herhangi bir ödeme de yapılmadığı, Davacı tarafından ... firmasına düzenlenen ... tarihinde ... Euro'luk faturasının ticari defterlerine ... tarihinde ... yevmiye numarası ile ... Euro karşılığı ... TL olarak kayıt edildiği, ... firması tarafından bu faturaya karşılık ... tarihinde ... nolu ... ve ... tarihinde ... nolu ... Euro iade faturası düzenlendiği bu iade faturalarının ... ve ... yevmiye nolu kayıtlar ile ... firmasının carisine ... tarihinde ... nolu faturanın ...Euro karşılığı ... TL olarak, ... tarihinde ... nolu faturanın ... karşılığı ... TL olarak kayıt edildiği, Euro cinsinden düzenlenen faturanın ...'sunun ... firması tarafından iade edildiği diğer kısmının davacının alacağı olarak cari hesabında kayıtlı olduğu, dava konusu taşımaya ait faturalardan davacının ... GBP ve ... Euro'luk kısım için ... firmasından ödeme almadığı ve faturaların bu tutarlarda iade faturası ile iade edildiği, bu tutarların dava tarihi itibari ile merkez bankası kurlarına göre TL değerinin toplam ... TL olduğu, Davacı tarafından ... GBP (İngiliz Sterlini) ve ... EUR (Avro)'nun yükleme tarihi ...'den itibaren Bankalarca İngiliz Sterlini ve Avro para birimlerine uygulanan en yüksek mevduat faizi talep edilmiş olup mahkemece davacının faiz talep etme hakkı olduğu kanaatine varılacak olunur ise ... Euro için ... dava tarihine kadar istenebilecek faiz ... olarak hesaplanmış olup dava tarihi itibari ile toplam ... Euro olduğu, Merkez bankası verilerinde bankalarca GBP para birimine mevduat faizi uygulanmadığından ... GBP tutar için mevduat faizi hesaplanamadığı, davalıların davaya cevap dilekçesinde faiz hesabının CMR Konvansiyonuna göre talep edilebileceği ve bu nedenle davacının faiz istemine itirazda bulunduğu görüldüğünden taşımanın uluslararası olması dikkate alınarak olaya uygulanması gereken Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı için Mukavele Sözleşmesi'nin (CMR) 27/1. maddesinde hak sahibine ödenecek tazminat için yılda %5 üzerinden temerrüt faizi hesap edileceğinin hükme bağlanacağı görülmüş olup sayın mahkemenizce davacının bu oran üzerinden faiz talep etme hakkı olduğu değerlendirilecek olunur ise ... tarihindeki alacaklarının TL değeri üzerinden 08.09.2022 dava tarihine kadar %5 üzerinden istenebilecek işlemiş faizin... TL olduğu toplam alacağın ise ... TL olduğunun hesaplandığı, T.C. Tarım Ve Orman Bakanlığı ... ... Tarihli ve ... ve ... nolu Ürün sağlık belgesine göre ... Tarihinde Sağlıklı olduğu onaylanan ürünlerin ... da bulunan ... şirketine teslim edilmek üzere ... ve ... plakalı ... kamyonlarla 490 karton kutuda 15 palet 256.944 adet ve 353 karton kutuda 11 palet 190.200adet ... ( kesme çiçek ) yola çıkmış olduğu, T.C. Tarım Ve Orman Bakanlığı ... Sağlıklı onayını alamayan hiçbir ünün gümrükten çıkışının yapılamayacağı, ...'nin davacı ... ile yukarıda imza altına almış oldukları belgede çiçeklerin +2C, +4C de taşınacağı taahhüdü ve garantisinin verildiği, buna rağmen ... ...- ... Tarihleri arasında hiçbir şekilde +2C - + 4C de taşınmamış olduğu dosya içerisinde mevcut olan belgelerden de anlaşılmakta olduğunun takip cihazları kayıtlarından ve belgelerinde de görüldüğünü, ürünlerin kurallarına uygun olarak nakliye yapacak olan araca yerleştirilmiş olduğu, palet üzerine yerleştirilen dava konusu kesme çiçeklerin delikli karton kutular içinde taşındığı, Takip cihazı verilerine göre ...-... Tarihleri arasında dava konusu ... taşınma sıcaklıklarının görüldüğünü, buna göre ... ve ... plakalı araçların ürün taşıma sıcaklıkları maksimum 16,5C, ortalama 13,4C ve minimum 8,5C olduğunun görüldüğü ... ... tırlarda taşıma sıcaklığı dünyada +2 ile +4 santigrad derece arasında değiştiği, buna göre taşıma esnasında +2-14 C ile taşınmayan ... bu sebepten dolayı bozulmuş olabileceğinin değerlendirildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Raporun taraflara tebliğ olunduğu, taraf vekillerinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını sunduğu anlaşılmış olup İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak uluslararası eşya taşımacılığı konusunda uzman bir bilirkişi ve bir sigortacıdan kusur, zarar, sorumluluk, buna göre varsa talep edilebilir tazminat tutarı ve faiz başlangıç tarihi ve oranı konusunda ayrıntılı rapor sunulmasının istendiği, 13/02/2024 tarihli raporda özetle ve sonuç olarak; davalı ...'in iki adet navlun faturası düzenlediği, taşıma karışlığında navlun ücretini tahsil ettiği, diğer davalı ...'in ise fiilen taşımayı yapan firma olarak belgeyi imzaladığı, taşıyıcı davalının ambalaj, istifleme ya da kaliteye dair bir itiraz koymadığı, bu nedenle CMR 8 ve 9/2.maddeleri gereğince itiraz etmediğinden taşıma yapan şirketin taşımaya uygun bir şekilde teslim edilip ambalajlanmış sayılacağı, CMR evrakının üzerine taşınması gereken sıcaklığın da not düşüldüğü, fakat taşınan çiçeklerin aşırı sıcaklıkta taşınmazı nedeniyle zarar gördüğünü, CMR konvasiyonunun 17.maddesi gereğince taşıyıcının mal teslim alınmasına teslim edilmesine kadar geçecek süre zarfında sorumlu olduğu, TTK 918.maddesi gereğince taşıma işleri komisyoncusunun da taşıyıcının kusurundan dolayı müteselsilen sorumlu olduğu, ...'nin de fiili taşımayı yapan davalının sorumluluk sigortacısı konumunda olup taşıyıcının yüke karşı olan sorumluluğunu CMR komitesinde teminat altına almakla sorumlu olduğunu, dava konusu taşınan malların satış şeklinin mal teslimi mukabili ödeme şeklinde olduğunu, teslim gerçekleşmediği için bedelinin ödenmediğini, hasar tespiti yapılarak iade faturası düzenlendiğini, iade faturaları toplam tutarının ... İngiliz sterlini ve ... euro olduğunu, tüm zararın davacı uhdesinde kaldığını, CMR konvasyonu 23.madde 3.fıkra uyarınca taşıyıcının sorumluluğunun kilogram başına ... SDR olduğunu, davacının uğradığı toplam zarar tutarının SDR limitasyonu sınırı içinde kaldığını, hasarın ... tarihinde davalı sigorta şirketine ihbar edildiğini, sigorta şirketinin ise 316 gün sonra eksper atayarak hasar inceleme sürecini başlattığını, süresinde ihbar yapıldığı halde sigorta şirketi tarafından gerekli incelemelerin TTK 1427.maddesi gereğince 45 günlük süre içerisinde tamamlanmadığı, davacının ... tarihinde davalı ...'e yazılı hasar - tazminat talebi gönderdiğini, bu nedenle faizin ... tarihinden başlamak istediklerini, CMR konvasyonu gereği uygulanması gereken yıllık faiz oranının %5 olduğunu, buna göre de ... İngiliz Sterlini ve ... Euro zarar tutarından davalı ... ve diğer davalı ...'nin müteselsil olarak sorumlu oldukları ve yıllık %5 faiz oranı ile ... tarihinden itibaren başlayarak hesaplanacak olan faiz tutarının da davacı tarafa ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Dava, taşıma sözleşmesine konu kesme çiçeklerin yüksek sıcaklıkta taşınarak bozulması nedeniyle alıcı tarafça kabul edilmeyerek hasar tespiti ve iade faturası kesilerek, bedellerinin davacıya ödenmemesi nedeniyle davacının uğradığı zararın tahsili davasıdır.
Tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; davalı ...'nin taşıma komisyoncusu, davalı ...'in fiili taşıyıcı, diğer davalı ...'nın ise taşıma sigortacısı olarak uğranılan zarardan sorumlu oldukları, davacı tarafça yurtdışına ihraç edilerek davalılar aracılığı ile gönderilen kesme çiçeklerin davacı tarafça verilen talimata aykırı olarak aşırı sıcaklıkta taşınması nedeniyle bozularak zarar gördükleri, bu nedenle alıcı tarafça kabul edilmeyerek hasar tespiti yapılıp iade faturası kesildiği, bedellerinin davacıya ödenmediği, toplam zarar tutarının CMR konvasyonuna göre SDR limiti sınırları içerisinde kaldığı, hasarın ... tarihinde davalı ...'e ihbar edildiği, yazılı tazminat talebinde bulunulduğu, davalı taşıyıcı tarafından da davalı sigorta şirketine ... tarihinde hasarın ihbar edildiği, buna göre sigorta şirketinin ... tarihinde, davalı ...'in ise ... tarihinde temerrüde düşürüldüğü, diğer davalı ...'in ise davadan önce temerrüde düşürülmediği anlaşılmakla davanın kabulü ile; ... İngiliz Sterlini ve ... Euro'nun davalı ... tarihinden, davalı ... tarihinden, davalı ...'in ise dava tarihinden itibaren işletilecek yıllık %5 faizi ile birlikte sorumlu olmak üzere davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın kabulü ile; ... İngiliz Sterlini ve ... Euro'nun davalı ... tarihinden, davalı ... tarihinden, davalı ...'in ise dava tarihinden itibaren işletilecek yıllık %5 faizi ile birlikte sorumlu olmak üzere davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
1-Alınması gerekli ... TL karar ve ilam harcından peşin alınan ... TL harcın düşümü ile eksik kalan ... TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
2-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının karşıladığı ... TL tebligat/yazışma gideri, ... TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen ... TL üzerinden davacı lehine takdir edilen ... TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Artan gider avansı bulunması halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ...-TL yargılama giderinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulünce anlatıldı.21/05/2024

Başkan ...
e-imzalıdır

Üye ...
e-imzalıdır

Üye ...
e-imzalıdır

Katip ...
e-imzalıdır