mahkeme 2022/23 E. 2023/650 K.

T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/23
KARAR NO : 2023/650
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 10/01/2022
KARAR TARİHİ : 17/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davalı ... şirketinin müvekkili ile ... Mahallesi, ... Cad. ... Apt. Sit. No: ... ... ... ... adresinde mukim ... numaralı ... Şti acentesi aracılığı ile ... ile ... tarihleri arasında sözleşme imzalandığını, sözleşmenin kredi sigorta sözleşmesi olduğunu, davalı ... şirketine sözleşmeye konu riskin gerçekleştiğinden bahisle başvuru yapıldığını, davalı ... tarafından müvekkil lehine hasar dosyaları açıldığını, gerçekleşen riskler sonucu ortaya çıkan zararların tazmin edilmediğini, müvekkili tarafından yurt dışında kurulu ... isimli firmaya toplam ...-Euro bedelinde ürün gönderildiğini, ...-Euro karşılığının ödendiğini, ancak ...-Euro alacaklarının ödenmediğini, zararın sözleşme gereği tazmininin istendiğini, ancak davalılar tarafından haksız gerekçeler ile yerinde görülmeyerek kabul edilmediğini, yine müvekkili tarafından yurt dışında kurulu ... isimli firmaya ...-Euro bedelin ürün gönderildiğini, bunun ...-Euro karşılığının ödendiğini, ancak ...-Euro alacaklarının ödenmediğini, davalı firmaya zararın tazmini için başvuru yapıldığını ancak davalılarca istemin yerinde görülmeyerek zımnen reddedildiğini, her iki zarar için Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... ve ... esas numaralı dosyaları ile icra takibine geçildiğini, borçluların haksız yere borca ve yetkiye itiraz ettiğini, sözleşmeler gereği yetkili mahkemelerin Antalya Mahkemeleri olduğunu, itirazların kötü niyetli olduğunu, kredi sigorta poliçesinde ...-Euro bedelin ihracat teminat altına alındığını, müvekkili tarafından uğranılan zararın ödenmesinin talep edildiği, davalı tarafından ödeme yapılmadığından icra takibinde asıl alacağın ve birikmiş faiz talebi olmak üzere ... esas sayılı dosyası yönünden ...-Euro, ... esas sayılı dosyası yönünden ...-Euro için takip konusu yapıldığını, müvekkil şirketin sigorta primlerini zamanında ödediğini, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını belirterek davanın kabulü ile, Antalya ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında ...-Euro kısmından şimdilik ...-Euro belirsiz alacak kadarının, Antalya ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında ...-Euro alacağın ...-Euro belirsiz alacak bakımından ıslah hakları saklı kalmak kaydı ile ayrı ayrı iptaline, takiplerin devamına, davalılar aleyhine yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının somut gerçeği yansıtmadığını, müvekkil şirketin taraflar arasında imzalanan sigorta poliçesi gereği davaya konu tazminat ödemesini yapma yükümlülüğünün bulunmadığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davanın hak düşürücü sürenin bitiminden sonra açıldığını, usulden reddinin gerektiğini, müvekkil sigorta şirketi yönünden arabuluculuk başvuru yapılmadığını, davanın bu yönden dava şartı yokluğundan reddinin gerektiğini, davacı tarafça müdahale talebine konu edilen ... alıcısı ile ilgili hasar kredi sigortası genel şartları hükümleri uyarınca taraflar arasında imzalanan sigorta poliçesinin teminat kapsamı dışında olduğunu, davacı tarafça başlatılmış icra takibine yapılan itirazların haklı olduğunu, hasar nedeniyle söz konusu alacak tutarının davacının acentesi olan ... firmasına alıcı tarafından ödendiğini, davacı tarafça müdahale talebine konu alıcı ... firması ile ilgili hasar ... ödemeli satışa ilişkin olduğunu, taraflar arasından imzalanan poliçenin kredi sigortası özel şartları 1.2. sayılı maddesi uyarınca teminat kapsamı dışında olduğunu, ilgili hasara ilişkin müdahale talebinin süresinde yapılmadığını, davacının sigorta teminatından yararlanma hakkını kaybettiğini, davacı tarafça yapılan satışların ... satış olduğunun gümrük beyannameleri ve dolaşım belgelerini içeren evraklardan ve davacının ticari defter ve kayıtları ile alıcı ve davacı arasında düzenlenmiş fatura, sipariş emri, gümrük beyannameleri ve sözleşmelerin incelenmesi sonucu tespit edileceğini belirterek davanın reddine, haksız ve kötü niyetli açılan dava hakkında dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere davacıya kötü niyet tazminatı hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... şirketi vekili tarafından ibraz edilen cevap dilekçesinde özetle; mahkememizin ve icra müdürlüğünün yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davanın bir yıllık hak düşürücü sürede ikame edilip edilmediğinin araştırılması gerektiğini, davacı tarafın müvekkil şirket yönünden arabuluculuk başvurusunda bulunmadığını, davacının taleplerini açıklaması ve harcını tamamlaması gerektiğini, davacının müvekkil ve diğer davalı şirket nezdinde ... - ... tarihleri arasında kredi sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, ... tarihinde poliçe kapsamında riziko meydana geldiği iddiası ile hasar dosyaları açıldığını, müvekkil şirketin diğer davalı ile aralarındaki ... ilişkisi gereği hasar yönetimi ve hasarın teminat kapsamında olup olmadığının değerlendirilmesi bakımından diğer davalının yönlendirmesi ile hareket ettiğini, dava konusu olayın poliçe teminatı dışında olduğunu, davalı şirketin yurt dışındaki ... şirketi aracılığı ile ... firması ile iletişime geçildiğini, alacağın kaynağının sorulduğunu, alıcı firmanın ise davacı şirket ile doğrudan bir ilişkilerinin bulunmadığını, aracı ... firması ile iş yapıldığını, ödemeleri hem davacı şirkete hemde ... firmaya yaptıklarını, davacı şirketin bildirdiği fatura rakamların farklı olduğunu, davacı tarafça hasar talebine konu edilen alıcı ... firması ile ilgili hasar ... ödemeli satışa ilişkin olduğunu, taraflar arasında imzalanmış poliçenin kredi sigortası özel şartları uyarınca teminat kapsamı dışında olduğunu, hasara ilişkin hasar ihbarının süresinde yapılmadığını, davacının sigorta teminatından yararlanma hakkını kaybettiğini belirterek davanın reddine, icra inkar tazminatı talebinin reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından fatura suretleri, sevk belgeleri, swift belgeleri, ihtarname sureti, poliçe sureti, davalı ... şirketi vekili tarafından poliçe, hasar dosyası ibraz edilmiş, mahkememizce ... şirketinden hasar dosyaları, noterlikten ihtarname ve tebliğine ilişkin mazbata sureti getirtilmiş, Antalya ... İcra Dairesinin ... ve ... esas sayılı takip dosyaları celp edilmiş,
Mahkememizin ... tarihli ara kararı ile; icra takip dosyalarının incelenmesinde, mahkememizin ... tarihli tensibinde de belirtildiği üzere, davaya konu iki icra takip değerinin toplamının ...-TL (...-Euro) olduğu, huzurdaki davanın değerinin ise (her iki takip toplamı) davanın açıldığı tarihteki kur üzerinden ...-TL olduğu, ancak davanın değerinin ...-TL (...-Euro) gösterilerek bu miktar üzerinden kısmi dava olarak açıldığı, itirazın iptali davalarının kısmi dava şeklinde açılamayacağından dava değerinin ...-TL (...-Euro) olarak kabulünün zorunlu olduğu ve bu miktara göre harç yatırılması gerektiği anlaşıldığından davacı vekiline eksik harcını tamamlamak üzere süre verildiği, verilen süre içerisinde de eksik harcın tamamlanarak yatırıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davalıların hak düşürücü süre itirazları yönünden; İİK 67/1 maddesi gereğince itiraz dilekçelerinin davacıya tebliğ edilmediğinden hak düşürücü süre itirazının reddine karar verildiği, zaman aşımı itirazları yönünden; kredi sigortası genel şartları c.9 maddesi gereğince takip tarihi itibariyle 2 yıllık zaman aşımı süresi dolmadığından zaman aşımı itirazının reddine karar verildiği, dava şartı itirazı yönünden ise; arabuluculuk anlaşmazlık tutanağı ibraz edilmiş olmakla dava şartı itirazının reddine karar verildiği, yetki itirazı yönünden ise; kredi sigortası genel şartları C.8 maddesi gereğince acentanın bulunduğu yerde de takip yapılıp dava açılabileceğinden yetki itirazının da reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Antalya ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalılar aleyhine ... tarihli, ... poliçe numaralı, ... başlangıç ... bitiş tarihli sigorta poliçesi risk tazminatı bedeli olan ...-Euro ve ...-Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-Euro alacağın tahsilde tekerrür olmamak şartı ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %... oranında ve değişen oranlarda işleyecek reeskont avans faizi, fiili ödeme günündeki efektif satış kuru üzerinden icra gideri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsili talepli takip başlatıldığı, davalılar tarafından takibe itiraz edildiği anlaşılmıştır.
Antalya ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalılar aleyhine ... tarihli, ... poliçe numaralı, ... başlangıç ... bitiş tarihli sigorta poliçesi risk tazminatı bedeli olan ...-Euro ve ...-Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-Euro alacağın tahsilde tekerrür olmamak şartı ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %... oranında ve değişen oranlarda işleyecek reeskont avans faizi, fiili ödeme günündeki efektif satış kuru üzerinden icra gideri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsili talepli takip başlatıldığı, davalılar tarafından takibe itiraz edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosya, sigorta hukukçusu ve mali müşavirden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek dosya kapsamına göre varsa davacının talep edebileceği tazminat tutarı, işlemiş faiz ve davalıların sorumluluğu konusunda rapor hazırlamaları istenmiş, bilirkişi heyeti tarafından mahkememize ibraz edilen ... tarihli raporunda özetle ve sonuç olarak; dava dosyası kapsamına göre her ne kadar Kredi Sigortası Genel Şartlarına göre hasar müdahale talebinin süresinde yapılmamış olması halinde sigortalının teminattan yararlanma hakkını kaybedeceğini söylese de ödenecek tazminatta yada zararı tazminde yükselişe sebep verse de kusurun ağırlığına göre sigortacının ödemekle yükümlü bulunduğu tazminattan düşülür. dosya içerisindeki bilgi belge poliçe genel özel şartlar ve yazışmalar incelendiğinde, sigortacının hasar ödemelerini aracı kuruma yaptığı ve sigortalının aracı kurumdan tazminatı alamadığının görüldüğü ... ve aracı ... fakat sigortalıya ödenmediğinin anlaşıldığının tespit edildiği, sigortacının zararın tazminini sigortalıya ödemekle yükümlü olduğu, mahkememizce zararın tazminine hükmedilmesi halinde Antalya ... İcra dairesi ... esas sayılı dosyası gereğince, takip tarihi itibariyle davacı şirketin bakiye ...-Euro tutarında ilgili "..." firmasından alacağının kaldığı, bu asıl alacağa temerrüt tarihinden takip tarihine kadar işlemiş avans faizinin ...-Euro. Olduğu, borçlu "..." firması tarafından ... firmasına yapılan toplam ...-Euro tutarındaki ödemelerin davacı şirket adına yapıldığının kabul edilmesi durumunda, davacı şirketin takip tarihi itibariyle "..." firmasından bir alacağının kalmadığının kabul edileceği, Antalya ... İcra dairesi ... esas sayılı dosyası gereğince, takip tarihi itibariyle davacı şirketin bakiye ...-Euro tutarında ilgili "... " firmasından alacağının kaldığı, bu asıl alacağa temerrüt tarihinden takip tarihine kadar işlemiş avans faizinin ...-Euro olduğunun mütalaa edildiği anlaşılmıştır.
Dava, davacı tarafından davalılar aleyhine Antalya ... İcra Dairesinin ... ve ... esas sayılı dosyalarında davalılar tarafından yapılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı ile davalıların acentası arasında hasar kredi sözleşmesi imzalanmış ve poliçenin geçerli olduğu süre içerisinde davacı tarafından yurtdışında bulunan ... Ve ... Firmalarına mal satılarak gönderilmiş ve teslim edilmiş, karşılığında bir kısım ödemelerin yapıldığı fakat tamamının ödenmediği iddiasıyla davalı şirketlere hasar için müracaat edilmiş fakat ödeme yapılmayınca icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine arabuluculuk müracatı yapılarak anlaşılamamış ve eldeki itirazın iptali dava açılmıştır.
Davalı tarafça yetki, zamanaşımı, hak düşürücü süre, arabuluculuk dava şartı ve teminat kapsamında olmadığı konularında itiraz edilmiştir.
Kredi Sigortası Genel Şartlar C.8 madde gereğince acentanın ikametgahında da dava ve takip yapılabileceğinden yetki itirazı red edilmiş, C.9 madde gereğince sigorta sözleşmesinden doğan talepler için ön görülen zamanaşımı süresi olan 2 yıl takip ve dava tarihleri itibariyle dolmadığından zamanaşımı itirazı red edilmiş, İİK 67/1 madde gereğince davalıların itirazları davacıya tebliğ edilmediğinden hak düşürücü süre itirazı red edilmiş, usulüne uygun arabuluculuk anlaşamama tutanağı ibraz edilmediğinden dava şartı yokluğu itirazın reddine karar verilmiştir.
Davalı tarafça ... Firmasından olan alacakla ilgili olarak alacağın davacının acentası olan ... firmasına alıcı tarafından ödendiğini bu nedenle genel şartlar A.7.3.1. Maddesi gereğince alıcının acentasının ödeme yapmaması halinin teminat dışı olduğu ileri sürülmüş ise de, ... firmasının davacının acentası olduğuna dair herhangi bir delil ibraz edilmediğinden davacı ile herhangi bir acenta ilişkisi ispatlanmamıştır.
... firması yönünden ise, satışın ... ödemeli satışı ilişkili olup, Kredi Sigortası Poliçe Özel Şartları 1.2. Madde gereğince teminat dışı olduğu ileri sürülmüş ise de, davacı tarafından yapılan satışlar ... satış olmayıp önce ödeme belgesi sunularak sonradan yapılan teslim olmayıp cari hesap şeklinde satış gerçekleşmiş olmakla, hasar teminat dışı olmadığı gibi herhangi bir ... gerekmediği sonucuna varılmakla mahkememizce de hüküm vermeye yeterli ve elverişli görülen bilirkişi raporunda hesaplanan bakiye alacak ve temerrüt tarihinden itibaren işlemiş faiz tutarları üzerine davanın kısmen kabulü ile; davalıların itirazlarının kısmen iptaline, takibin Antalya ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosya yönünden ...-Euro asıl alacak, ...-Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-Euro üzerinden, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya yönünden; ...-Euro asıl alacak, ...-Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-Euro alacak üzerinden ve takip tarihinden itibaren asıl alacaklara kamu bankalarınca Euro cinsi mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş, haksız itiraz edilen takip konusu alacağın TL karşılığı olan ...-TL'nin takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davalıların itirazlarının KISMEN İPTALİNE,
Takibin Antalya ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosya yönünden ...-Euro asıl alacak, ...-Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-Euro üzerinden,
Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya yönünden; ...-Euro asıl alacak, ...-Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-Euro alacak üzerinden ve takip tarihinden itibaren asıl alacaklara kamu bankalarınca Euro cinsi mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle devamına,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Haksız itiraz edilen takip konusu alacağın TL karşılığı olan ...-TL'nin takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Alınması gerekli ...-TL harçtan, peşin olarak alınan ...-TL ve tamamlama harcı olarak alınan ...-TL harç toplamı ...-TL harcın mahsubu ile kalan ...-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen ALINMASINA,
Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ...-TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davada kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ...-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, davada reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ...-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,
Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı ...-TL, tebligat gideri ...-TL, müzekkere gideri ...-TL, bilirkişi ücreti ...-TL olmak üzere toplam ...-TL yargılama giderlerinin davada kabul ve reddedilen miktar dikkate alınarak hesaplanan ...-TL ve mahkememizde peşin ve tamamlama olarak alınan harç gideri toplamı ...-TL olmak üzere toplam ...-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlasının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Davalı ... şirketi tarafından yapılan bilirkişi ücreti ...-TL yargılama giderinin davada reddedilen miktar dikkate alınarak hesaplanan ...-TL yargılama giderlerinin davacıdan alınarak davalı ... Şirketine VERİLMESİNE, fazlasının davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen ...-TL nispi vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada reddedilen miktar dikkate alınarak hesap edilen ...-TL nispi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
Dair; hazır bulunan taraf vekillerinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda tarafların HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulünce anlatıldı.17/10/2023

Başkan ...
(E-İmzalı)
Üye ...
(E-İmzalı)
Üye ...
(E-İmzalı)
Katip ...
(E-İmzalı)