mahkeme 2021/356 E. 2023/780 K.

T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/356 Esas
KARAR NO : 2023/780
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/12/2020
KARAR TARİHİ : 05/12/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkillerden ... müteveffa ...'ın oğlu olduğunu, yine müvekkillerden ... müteveffa'nın erkek kardeşi olup, müvekkillerden .... ve ... da müteveffanın anne ve babası olduğunu, .... günü, kontrolsüz kavşakta sürücülüğünü davalı ... isimli şahsın yaptığı ve işleteni davalı ... olan ... plakalı araç ile sürücülüğünü davalı ... isimli şahsın yaptığı ve işleteni davalı .... Ltd. Şti. ... plakalı aracın çarpışması sonucu, davalı ...'nin sevk ve idaresinde bulunan ...plakalı aracın savrularak olay yerindeki market içinde bulunan müteveffa ...'ya çarptığını, çarpma nedeniyle meydana gelen yaralanma neticesinde ... öldüğünü, davalı şahısların kusurlu davranışlarıyla ...ölümüne sebebiyet verdiklerini, davaya konu kazaya karışan araç sürücüleri hakkında Antalya Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma neticesinde davalılar ...ve ... hakkında Sayın Antalya ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası ile "Taksirle ölüme sebebiyet vermek" suçundan dolayı kamu davası açıldığını, Antalya ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde sürücülüğünü ... isimli şahsın yaptığı ... plakalı araç asli kusurlu, sürücülüğünü ... isimli şahsın yaptığı ... plakalı aracın ise tali kusurlu olduğu tespit edildiğini, buna karşın müteveffa ...'nın meydana gelen kazada hiçbir kusurunun bulunmadığını, davalılardan ... kullanımındaki aracın ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı olduğunu, davalı ... kullanımında olan aracın kaza tarihinde sigortası olmadığını, diğer taraftan kaza nedeniyle hayatını kaybeden müteveffa ...nın, ...- ... olan eğitimli ve kariyer sahibi bir ...görevlisi olduğunu, uzun süredir Antalya da bulunan çeşitli ... kurumlarında görev aldığını, kaza tarihinde ... Üniversitesinde ... görevlisi olarak alınma aşamasında iken elim kazanın meyana geldiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik; Müvekkil ... için 50.000.TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 20.000TL manevi tazminatın kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, Müvekkil ... ... için 5.000.TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 10.000.TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, müveklil ... için 5.000.TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 10.000.TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, müvekkil ... için 10.000.TL manevi tazminatın kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalılar davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
Dava öncelikle mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında diğer ... plakalı aracın sürücüsü, maliki ve sigorta şirketi de dahil olmak üzere davalıların tümüne karşı açılmış olup, ... tarihli duruşmada ... plakalı aracın sürücüsü ve işleteni olan davalı ... ve davalı ... Ltd Şirketine açılan davanın tefrik edilerek ayrı esasa kaydına karar verildiği ve dosyanın işbu esasa kaydedildiği anlaşılmıştır. ... aracın sürücüsü, maliki ve sigorta şirketine açılan dava yönünden ise mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında kusur yokluğundan red kararı verilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekilince; kaza tespit tutanağı, ölüm belgesi, müteveffanın eğitim durumuna ilişkin belgeler, davacıların ölenle akrabalık bağına ilişkin belgeler ile ölenin boşanmasına ilişkin belgeler ve tercüme evraklarını delil olarak sunmuş, Mahkememizce olaya ilişkin ceza dosyası getirtilmiş, davalı sigorta şirketinden hasar dosyası ve poliçe sureti celp edilmiş, tarafların sosyal ekonomik durumları araştırılmış , Yüksek Öğretim Kurumundan müteveffanın diploması ile ilgili denklik belgesinin bulunup bulunmadığı ile ilgili araştırma yazısı celp edilmiş aktüer raporu alınarak tüm deliller toplanmıştır.
Dava, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1, 85/1 ve 01/06/2015 tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.3 maddesi uyarınca trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma zararının ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1. maddesinde işletenlerin bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarını karşılamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, bir motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olması nedeniyle sigortacının sorumlu olacağı düzenlenmiştir.
Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin ...esas, ... karar sayılı dosyasının incelenmesinde; meydana gelen kaza sebebiyle kazaya karışan araç sürücüleri ... ve ... hakkında taksirle ölüme neden olma suçundan kamu davası açıldığı, yargılama sırasında alınan ve birbirini teyit eden kusur raporlarına binaen kazada sanık ...'in kusursuz olduğu, tüm kusurun ...'e ait olduğu kanaatiyle ... hakkında kusur yokluğundan beraat kararı verildiği, kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği, ... hakkında ise adli para cezası ile mahkumiyetine hükmedildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine istinaf başvurusunun esastan reddi ile mahkumiyetin kesinleştiği görülmüştür.
Ceza dosyasına sunulu Ankara adli tıp kurumu trafik ihtisas kurulunun 10/11/2016 tarihli raporunda, sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki ...plakalı kamyonet ile seyir halinde iken olay yeri kavşakta seyirine göre sol tarafından gelerek kavşaktan geçen sürücü ...'ın idaresindeki ... plakalı kamyonete çarpmasıyla savrulan araçların büfeden alışveriş yapan ...'ya çarparak bu kişinin ölümüne neden oldukları, ...'in seyir yönüne hitap eden Dur işaret levhasına uymaması ilk geçiş hakkının diğer sürücü ...'e bırakmaması sebebiyle olayda tam kusurlu olduğu, sürücü ...'in ve müteveffanın ise kusursuz olduğu belirtilmiştir. Yine ceza dosyasına sunulu Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Güvenliği Daire Başkanlığı bilirkişi heyeti raporunda da, ...'in dur işaret levhasına uymaması ve ilk geçiş hakkını diğer sürücüye bırakmaması sebebiyle asli ve tam kusurlu olduğu, sürücü ...'in ve müteveffanın kusursuz olduğu belirtilmiştir.
Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesine sunulan ve yukarıda özeti yapılan raporların ayrıntılı ve gerekçelerinin tatminkar oluşu ve birbirlerini teyit etmeleri sebebiyle mahkememizce yeniden kusur incelemesi yapılmamış ve bu raporlar hüküm verilirken dikkate alınmıştır.
Mahkememizce işbu dosyanın tefrik edildiği ... esas sayılı dosyada ... plakalı aracın işleteni sürücüsü ve sigortacısı olan davalılar yönünden kusur yokluğu sebebiyle davanın reddine karar verilmiş, ... plakalı aracın sürücüsü ... ile işleteni olan ... San. Şti'ye açılan davanın ise tefrik edilerek yukarıda yazılı esasa kaydı yapılıp yargılamasına devam edilmiştir.
Davacı vekilince 21/07/2022 havale tarihli beyan dilekçesi ekinde ... Konsolosluğu tarafından verilmiş belgeye göre, davacıların kazada vefat eden ...'nın annesi babası kardeşi ve oğlu oldukları anlaşılmış, yine davacı vekilince 24/04/2023 havale tarihli beyan dilekçesi ekinde ilgili kurum tarafından hazırlanan boşanma belgesine göre vefat eden kadının eşinden boşanmış olduğu görülmüştür.
Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecek kişiler, mirasçılardan başka kişiler de olabilir.
Tüm deliller toplandıktan sonra aktüer uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş bu konuda öncelikle 03/03/2022 tarihli rapor alınmış ,bu raporda müteveffanın evli olmadığı kabul edilerek mirasçılara pay ayrıldığı ve mütevaffanın asgari ücret düzeyinde gelir elde ettiğinin kabulü ile hesaplama yapıldığı görülmüştür. Davacı vekilince müteveffanın boşandığına ilişkin resmi belge sunulduktan ve mahkememizce Yüksek Öğretim Kurulundan müteveffanın sahip olduğu diplomalarla yurt içinde mesleğini icra edip edemeyeceği, denklik belgesinin bulunup bulunmadığı ve emsal ücretinin ne olabileceği konularında yazı cevabı alındıktan sonra dosya yeniden aktüer uzmanına tevdi edilip davacının da itirazlarının değerlendirilmesine yönelik ek rapor alınmıştır.
Aktüer uzmanı bilirkişinin 04/03/2023 tarihli ek raporunda özetle; YÖK' ün müzekkere cevabında müteveffanın denklik başvurusuna rastlanmadığı, denklik işlemi yapılıp yapılamayacağının belirlenmesi için denklik başvurusunda bulunulması gerektiğinin bildirildiği, cevapta emsal gelir ile ilgili bir bilgiye rastlanılmadığı, müteveffanın boşandığı, kaza tarihinde evli olmadığı , kök raporda belirlenen destek pay ve sürelerinin aynen geçerli olduğu, müteveffanın yurt içinde bir üniversitede çalışıp çalışamayacağına dair bir varsayımda bulunulamayacağı dolayısıyla asgari ücretten daha yüksek bir gelir üzerinden tazminat hesabı yapılmasını mümkün kılan bir bilgiye rastlanılmadığından tazminat hesabına esas alınan gelirde değişikliğe gidilmediği , kök rapordan sonra asgari ücrette iki defa artış meydana geldiği, TRH-2010 yaşam tablosu, progresif rant metodu, %10 arttırım ve iskonto kullanılarak yapılan hesaplama sonucu; anne ... için 354.455,77-TL, baba ... için 172.264,73-TL, oğlu ... için 34.788,69-TL destekten yoksunluk zararının hesaplandığı belirtilmiştir.
Davacının rapora itirazı üzerine dosya bir öğretim görevlisi bilirkişiye tevdi edilerek aktüer uzmanı bilirkişi ile birlikte çalışma yapmak suretiyle, müteveffanın sahip olduğu diploma ve belgeler incelenerek ölenin denklik başvurusunun bulunması halinde bunun kabul edilebilir olup olmadığı, denklik başvurusunun kabul edilebilir nitelikte olması halinde müteveffanın üniversitede çalışıp çalışamayacağı, ne şekilde görev alabileceği ve ücreti tespit edilerek bu ücret üzerinden yeniden hesap yapılması istenmiştir. Öğretim görevlisi bilirkişi tarafından sunulan 15/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle dosya içeriğinde müteveffanın Türkiye'ye gelmeden önce ne iş yaptığı, geldikten sonra geçimini nasıl sağladığı, öğretim görevlisi olarak çalışmak için herhangi bir girişimde bulunup bulunmadığı, herhangi bir üniversiteye başvuru yapıp yapmadığı, herhangi bir sınava girip girmediği konularında herhangi bir bilgi veya belgeye rastlanmadığı gibi, ölenin Yüksek Öğretim Kuruluna denklik başvurusunda dahi bulunmadığının anlaşıldığı, dolayısıyla yanıtlanması talep edilen hususlar konusunda somut delil bulunmadığı gibi, bu hususları ispata yarayacak emarenin dahi bulunmadığı, iddia edilen hususların tespiti mümkün olmayan farazi soyut iddia ve olasılıkların ötesine geçmediği belirtilmiştir.
Rapor sonrası aktüer uzmanından alınan 24/08/2023 tarihli ikinci ek raporda özetle; işbu ek raporun öğretim görevlisi bilirkişinin raporu incelenmek sureti ile bireysel olarak sunulduğu, kök raporda esas alınan gelir yönünden bir değişikliğe gidilmeyeceği, sadece asgari ücrette meydana gelen artış sebebi ile hesaplama yapılacağı, hesaplama sonucu davacıların destekten yoksun kalma zararlarının ; anne ... için 458.964,74-TL, baba ... için 214.760,04-TL, oğlu ... için 34.788,69-TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
Rapor sonrası davacı vekili 02/11/2023 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile taleplerini son ek rapordaki tutarlara arttırarak kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan tahsilini talep etmiş, gerekli harcı yatırmıştır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde; olay günü iki aracın karıştığı trafik kazası neticesinde davacıların murisi olan ... 'nın vefat ettiği, Antalya .... Asliye Ceza Mahkemesinde alınan ve hüküm kurmaya elverişli, denetime açık olması sebebiyle mahkememizce hükme alınan kusur raporlarına göre, meydana gelen kazada tüm kusurun ... plakalı aracın sürücüsü ...'ye ait olduğu, müteveffanın ve diğer aracın herhangi bir kusurunun bulunmadığı, bu nedenle davacıların zararları için ... plakalı aracın sürücüsü ve araç işleteni olan davalılara başvurusunda haklı olduğu, davacılar vekili tarafından müteveffanın öğretim görevlisi olarak üniversitede çalışmasını mümkün kılacak diplomalara sahip olduğu ve zararın hesaplanmasında buna göre emsal ücretin esas alınması gerektiği belirtilmiş ise de, müteveffanın yurt dışından aldığı diplomaların Türkiye'de geçerli olması için gerekli olan denklik başvurusu ile ilgili YÖK' e herhangi bir başvurusunun bulunmadığı, bu belgeler ile denklik başvurusunda bulunması halinde başvurunun kabul edilebilir nitelikte olup olmadığı yönünde alınan uzman bilirkişi raporunda da olumsuz görüş bildirildiği, bu sebeple müteveffanın gelirinin asgari ücret düzeyinde olduğunun kabulü ile yapılan hesaplamalara itibar edilmesi gerektiği sonuç ve kaanatine varılmış, hüküm tarihine en yakın olması sebebi ile hükme esas alınan 24/08/2023 tarihli bilirkişi ikinci ek raporu ve buna göre yapılan talep arttırım dilekçesi doğrultusunda anne ve baba için talep edilen destekten yoksunluk zararlarının tam kabulüne, oğul için hesaplanan zararın dava dilekçesinde talep edilen tutardan daha az çıkması sebebi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Manevi tazminat davası yönünden, meydana gelen ölüm neticesinde müteveffanın annesi, babası, kardeşi ve oğlu olan davacıların bu nedenle duyduğu acı elem ve ızdırabı telafi etmek ve manevi çöküntüyü gidermek amacıyla meydana gelen olayın somut özellikleri tarafların ekonomik ve sosyal durumları, günün ekonomik koşulları, davalı sürücünün kazada tam kusurlu olması, hakkaniyet ilkesi göz önüne alınarak mahkememizce talep gibi takdiren davacı anne ..., baba ... ve kardeş ... için ayrı ayrı 10.000,00.-TL, oğul ... için 20.000,00.-TL olmak üzere toplam 50.000,00.-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
A)Maddi tazminat davası yönünden;
1-Davanın kısmen kabulü ile, davacı anne ... için 458.964,74.-TL, baba ... için 214.760,04.-TL, oğul ... için 34.788,69.-TL olmak üzere toplam 708.513,47.-TL destekten yoksunluk tazminatının kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılar ... ve ...Limited Şirketinden alınarak bu davacılara verilmesine,
Oğul ... için fazla istenen kısmın reddine,
2-Alınması gerekli ....-TL harçtan tamamlama harcı olarak alınan 1.398,00.-TL harcın ve ıslah harcı olarak alınan 882,73.-TL mahsubu ile bakiye 46.117,82.-TL harcın davalılar ... ve ...Limited Şirketinden alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacılar tarafından yapılan 3.750,00.-TL bilirkişi ücreti, 877,00.-TL tebligat gideri, 128,00,-TL müzekkere gideri olmak üzere toplam 4.755,00.TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 4.659,90.-TL'si ile tamamlama harcı olarak alınan 1.398,00.-TL ve ıslah harcı olarak alınan 882,73.-TL toplamı 6.940,63.-TL'nin davalılar ... ve ... ve Sanayi Limited Şirketinden alınarak bu davacılara verilmesine, fazlasının davacılar üzerinde bırakılmasına,
4-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen 1.320,00.-TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davada kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.293,60-TL'sinin davalılar ... ve ... Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinden, bakiyesi 26,40.-TL' sinin bu davacılardan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,
5-Davacılar anne , baba ve oğul kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ....-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinden alınarak bu davacılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
B)Manevi tazminat davası yönünden;
1-Davanın kabulü ile davacı anne ... , baba ... ve kardeş ... için ayrı ayrı 10.000,00.-TL, oğul ... için 20.000,00.-TL olmak üzere toplam 50.000,00.-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılar ... ve ... Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinden alınarak bu davacılara verilmesine,
2-Alınması gerekli 3.415,50.-TL harcın davalılar ... ve ... Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinden alınarak hazineye irat kaydedilmesine,
3-Davacılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00.-TL maktu vekalet ücretinin davalılar ... ve ... alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.05/12/2023

Katip ...
(E-İmzalı)

Hakim ...
(E-imzalıdır)