mahkeme 2025/316 E. 2025/599 K.

T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/316 Esas
KARAR NO : 2025/599

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/07/2024
KARAR TARİHİ : 03/09/2025

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ve .../... E- .../... K sayılı yetkisizlik kararı ile dosya Mahkememize tevdi edilmekle mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I. İDDİANIN ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava, Trafik (ZMMS) Sigortası'ndan dolayı sigorta şirketinin sigortalısına yönelttiği rücuen tazminat istemine ilişkin olduğunu, taraflar arasındaki ilişki her iki tarafın da tacir olması ve taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle, aynı zamanda Sigorta Hukuku TTK'da düzenlendiğinden ve TTK'da düzenlenen hususlar ticari iş niteliğinde olduğundan işbu davada Asliye Ticaret Mahkemeleri görevli olduğunu, bu hususa ilişkin Yargıtay'ın yerleşik içtihatlar olduğunu, davacı şirketin alacağına kavuşamama ihtimaline binaen, alacak tutarınında yüksek olması da dikkete alınarak ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini, arabuluculuk faaliyetine rağmen davalı tarafla anlaşılma sağlanamadığını, davalı ... ... ile davacı şirket arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Sorumluluk Sigortası akdedildiğini, davalının maliki olduğu ve ehliyetsiz sürücü ... sevk ve idaresindeki sigortalı araç trafik kazasına sebebiyet verdiğini, ... tarihinde malik ... ve ehliyetsiz sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile sebebiyet verilen kaza neticesinde, ... tarafından .../... numaralı hasar dosyası ile kazada zarar görenlere ... tazminat ödendiğini, davalı taraf meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğunu, davalının menkul ve gayrimenkulleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini, sayın mahkeme aksi kanaatte ise ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ...-tl tutarındaki alacağın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, dava dilekçesi ve eklerinin davalı asile tebliğine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle davanın görev yönünden reddine, davacının iddiasının aksine, davalı ... tacir olmadığı gibi, belirtilenin aksine kazaya karışan vekil eden idareye ait araç herhangi bir ticari faaliyette değil, kamu hizmetinde kullanıldığını, Türk Ticaret Kanunu 16.maddesi 2.fıkrasında açıkça belirtildiği üzere, belediyeler tacir sayılmayacaklarını, davanın yetkisizlik nedeniyle de reddine, trafik kazasının (haksız fiilin) gerçekleştiği yer ... olduğunu, davalı idarenin ikametgahı ve sözleşmenin yapıldığı yer de ... olduğunu, bu nedenle yetki itirazında bulunduklarını, davaya bakmaya ... Mahkemeleri yetkili olduğunu, davacının talepleri zaman aşımına uğradığını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, davacı aynı alacağa ilişkin İstanbul ... İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosyası ile de icra takibi başlattığını, bu takibin de halen derdest olduğunu, bu nedenle aynı alacağa ilişkin mükerrer talepte bulunan davacının bu davasının reddi gerektiğini, usuli itirazları gözetilerek, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderlerinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
1-Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi Kayıtları
2- Araç tescil kayıtları
3-Hasar Dosyası
4-Bilirkişi raporu
Makine mühendisi bilirkişi ... ile trafikçi bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle;
Mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan ve yukarıda gösterilen inceleme sonucunda;
a)- ... plakalı kamyon Sürücüsü ... gidiş istikametine yolun sağ şeridinden geri geri gelmeden önce iç ve dış aynalardan ve gerekli hallerde sürücünün başını çevirip bakması suretiyle ön, arka ve yanlarda trafik durumu kontrol etmeden, görüş sağlanamıyor ise gereğinde gözcü bulundurmadan dikkatsiz, tedbirsiz bir şekilde geri geri gelerek çarpması neticesinde meydana gelen kazada, 2918 Karayolları trafik kanunu Madde 67/b (İzin verilen hallerde bu manevraları yapacak sürücüler, karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmamak zorundadır,) Madde 84/j (Manevralarını düzenleyene genel şartlara uyma) dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı hareket ederek %100 yüzde yüz kusurlu olduğu,
b)-... plakalı araç sürücü ... ; ... plakalı araç Sürücüsü ...’ın tamamen hatalı davranışı sonucu kaza meydana geldiği, kazanın oluşumunda etken hal ve hareketlerinin bulunmadığı KUSURSUZ olduğu görüşündeyim.
Mahkemenin ...Tarihli duruşmasında “kural ihlallerinin belirlenmesi, kazaya karışanların kusur oranların yüzdelik (%) dilimler ile açıkça belirlenmesi” doğrultusunda yüzde kusur oranı verilmiştir.
-Dava konusu davacıya ait aracın modeli, markası, özellikleri, dava konusu kazadan önceki kayıtlı hasarları, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, dava konusu kaza nedeniyle yapılan onarım işlemleri, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki mevcut tamirli haliyle ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farkın hesaplanmasının, ve değer kaybı hesaplanması hususunda, Antalya Bölge Bilirkişi Kurulunun kararı gereği bu hesaplamanın Sigorta Eksperleri tarafından yapılabileceği belirtilmiş olup uzmanlık alanımıza girmediği için değerlendirilememiştir.
-Dava konusu kaza nedeni ile davacıya ait araca ilişkin kaza sonucu hasar gören parçaların ayrıntılarının açıklanmasının, onarılan ya da değiştirilen parçaların bir araç için önemli ve temel parçalar olup olmadığının, tamiratı ya da değişimi yapılan parçaların aracın değerine etkisinin olup olmayacağının açıklanmasının, eğer aracın değerine doğrudan etkisi olan nemli ve temel parçalar ise bu parçalar gözetilerek ve açıkça hangi parçaların etkisinin olduğu hususunda,
• ... plakalı aracın ön ve sağ sol ön yan kısımlarından aldığı darbe sonucu ön tampon, sol ön çamurluk, sol ön çamurluk bağlantısı, sol ön çamurluk davlumbazı, sol ön sis farı, sol ön far, sağ ön far, sağ ön sis farı, sağ ön çamurluk davlumbazı, silecek su deposu, radyatör su haznesi, motor kaputu, şase ve bağlantılı parçaları ile muhtelif plastik parçalarının hasar gördüğü,
• Uyuşmazlık konusu aracın hasarı incelendiğinde; değer kaybına etkisi olan, sol ön çamurluk, sol ön çamurluk bağlantısı ve sağ ön çamurluk bağlantısı parçalarının değişim olduğu tespit edilerek, değer kaybı hesaplamasında değerlendirmeye alınması gerektiği,
• Onarım ve Boya Yapılan Parçalar Sağ ön çamurluk, motor kaputu, saşe, sol ön çamurluk parçalarının onarım/boya olduğu tespit edilerek, değer kaybı hesaplamasında değerlendirmeye alınması gerektiği,
• Tespiti yapılan bu parçaların bir araç önemli ve temel parçalar olduğu,
• Değişim, onarım/boya yapılan sol ön çamurluk, sağ-sol ön çamurluk bağlantıları, sağ ön çamurluk, motor kaputu, şase parçalarının aracın temel ve ana gövde parçaları olduğu, bu parçalarda işlem, değişim, onarım boya olması durumunda ikinci el alım satım durumunu ve tercih edilebilirliğini olumsuz yönde etkilediği dolayısıyla değer kaybına sebebiyet verdiği,
• Aracın makul onarım süresinin 14 gün olduğu,
- ... tarihinde davalı ...'nin maliki olduğu ve sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile sebebiyet verilen kaza neticesinde, ... tarafından .../... numaralı hasar dosyası ile kazada zarar görenlere ödenen ...-TL'nin (değer kaybı ve hasar bedeli) gerçek zarar miktarı ile uyumlu olup olmadığı hususunda- hususunda,
osya içerisindeki bilgi ve belgelerden, kazada zarar gören araçların hasarı için yapılan başvuruları neticesinde açılan .../... numaralı hasar dosyası oluşturulmuştur. Zarar gören ...'in başvurusu üzerine Sigorta Tahkim Komisyonunun ... – ... ... Başvuru ve ... – ...-.../... Sayılı İtiraz Hakem Heyeti Kararı neticesinde toplam ...-TL hasar tazminatı ve değer kaybı ödemesi yapılmıştır.
Bu bedelin ... TL lik kısmı yedek parça hasar tazminatı olup kalan kısım işçilik ve değer kaybı ödemesi olarak değerlendirilmektedir. Değer kaybı hususunda uzmanlık alanım olmadığı için değerlendirme yapılamamıştır.
Dosya içeriği içerisinde ödemesi yapılan ...-TL lik kısmın ne kadarının hasar ne kadarının değer kaybı ödemesi olduğu net şekilde belirtilmemiş olup tarafımdan da değer kaybı hesabı yapılamadığı için sigorta eksperi tarafından yapılan değerlendirme neticesinde genel olarak ödenen tutarın uygun olup olmadığı değerlendirilebilecek olup, mevcut durumda ... TL orijinal yedek parça + ... TL işçilik tutarı= ... TL lik bir hasar tutarı tespit edilmiş olup Sigorta Bilirkişi nin değer kaybı hesabından sonra ödenen ... TL tutarın değer kaybı ve hasar tutarı yönünden gerçek zarar miktarı ile uygun olup olmadığının değerlendirmesinin daha doğru olacağı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
IV. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ
Dava,trafik sigorta poliçesine istinaden mağdura sigortacı tarafından yapılan ödemenin davalı sigortalıdan rücuan tazminat talebine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davacı sigortacı tarafından davalı ... üzerine kayıtlı ... plakalı aracın ... tarihli kazasında aracı sevk edenin geçerli sürücü belgesine sahip olup olmadığı, olmadığı iddiasıyla karşı araç için ödenen bedellerin davalı yandan rücuen tahsilinin gerekip gerekmediği noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere, 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinde "dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir" düzenlemesine yer verilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı" düzenlemesine; TTK'nın 16/2. maddesinde "kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi tacir sayılacakları" hükmüne, yer verilmiştir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re’sen) dikkate alınmalıdır.
Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davasında, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda; 22.03.1944 tarih, 37 Esas, 9 Karar sayılı (03.07.1944 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan) Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "sigortacının halefiyete dayalı açtığı davanın aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir.
Somut olayda; davanın niteliği itibarı ile haksız fiilden kaynaklanması, davalıların gerçek kişi olması ve yapılan tacir araştırmasında tacir olmadıklarının anlaşılması, davaya konu aracın ticari olarak tescil ettirilmiş olmasının davanın ticari nitelikte olması ve uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olması sonucunu doğurmaması, davanın mutlak veya nispi ticari dava kapsamında olmaması, taraflardan biri için ticari sayılan işin diğeri için de ticari iş sayılmasının davanın niteliğini ticari hale getirmemesi, davalı belediyenin 6502 sayılı yasa kapsamında, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kisi olmaması ve 6502 sayılı yasa kapsamında tüketici tanımına uymaması nedeniyle Tüketici mahkemesinin de görev alanına giren bir dava olmamasıyla, uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmaya Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'nin GÖREVLİ OLDUĞUNA,
3-6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ANTALYA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
Varsa artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA,
İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde mahkememizce re'sen davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğine,
4-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemeye gönderilmesi halinde görevli mahkemece değerlendirilmesine; davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi halinde dava açılmamış sayılacağından yargılama giderlerinin mahkememiz dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA,
Dair, Davacı vekili ile Davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/09/2025

Katip ...
e-imza

Hakim ...
e-imza