Karar Detayı

T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/914 Esas
KARAR NO : 2025/79

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 30/11/2024
KARAR TARİHİ : 12/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİANIN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının maliki olduğu ... plakalı araç, müvekkil şirket tarafından zorunlu trafik poliçesi ile sigorta güvencesi altına alındığını, müvekkili şirkete sigortalı olan ve davalının maliki olduğu ... plakalı araç, ... tarihinde trafik kazasına karıştığını, kaza sebebi ile ... plakalı araç zarar gördüğünü, müvekkil şirket tarafından ... plakalı araçta oluşan hasar sebebi ile hak sahiplerine ... TL ödeme yapıldığını, davaya konu kaza sırasında , sigortalı araç sürücüsü 'nün geçerli bir sürücü belgesi bulunmadığını, davalı hakkında Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı dosyası ile ödenen ... TL ana para ve ferilerinin ödenmesi için takip yapıldığını, ancak borçlu tarafından takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edilmesi sebebi ile takibin durduğunu, davalı tarafın takipten önce işleyen ve takipten sonra işleyecek faiz yönünden ticari avans faiz ile sorumlu olduğunu, yapılan tüm itirazların iptali ile itirazın ana para, yetki, takipten önce işlemiş faiz, faiz oranı ve tüm ferilerini kapsar şekilde iptali ile takibin devamına, davalının haksız ve kötü niyetli olarak icra dosyasına yapmış olduğu itiraz sebebi ile asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket adına kayıtlı bulunan ve kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ...'ne uzun süreli kiraya verilmiş olup dava konusu aracın işletenin bu firma olduğunu, araç sürücüsünün kiraya verilen firmanın kiracısı veya personeli olduğunu, müvekkil şirketin husumeti bulunmadığından davanın müvekkil yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın reddi ve davanın uzun süreli kiralayan olan işleten sıfatındaki ...'ne ihbarına karar verilmesini talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Mahkememizce, tarafların bildirmiş olduğu tüm deliller toplanmış, dava konusu kazaya karışan araçlara ait ruhsat kayıtları dosya arasına alınmış, ... plakalı aracın ZMSS poliçesi ve hasar dosyası getirtilmiş, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden dava konusu aracın karıştığı kazalara ilişkin bilgiler sorulmuş, adli trafik bilirkişisi, makine mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilen evraklarının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu davalı aleyhine ... plakalı aracın ... tarihinde meydana gelen trafik kazasına ile ehliyetsiz sürücü yönetiminde iken ... plakalı aracın hasarlanmasına sebep olması nedeni ile ödenen toplam ... TL rücu alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;
a) ... plakalı otomobil Sürücüsü ...’in meydana gelen kazada. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde:53/1-b, (Sola dönüş kurallarına uymamak) Madde:46/c, (Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek) Madde:56/a (Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymak zorundadır) ve Madde;84de yer alan sürücü Asli kusurlardan (84/f) (Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma) dikkat ve özeni göstermeyerek dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek %100 YÜZDE YÜZ KUSURLU olduğu
b) ... plakalı otomobil Sürücüsü ... kazanın oluşumunda etken hal ve hareketinin bulunmadığından %0 YÜZDE SIFIR KUSURLU olduğu,
c) kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın tamir ve onarım bedeli KDV dahil ... TL olduğu,
d) ... plakalı araç malikine ödenen ... TL nin makul olduğu bildirilmiştir.
IV. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ
Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı tazminatının karşı aracın ZMMS sigortacısından tahsili istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkememiz ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu ve kaza tutanağı ile birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu kazanın, ... günü saat ... sıralarında ... ili ... İlçesi ... Mahallesi
... Caddesi üzeri No ... önünde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin, iki yönlü trafiğin işlediği ... Caddesinde sağ şerit üzerinden seyir halinde iken No ... önüne geldiğinde solundaki aracı dikkate almadan dikkatsiz bir şekilde dönüş yaptığı sırada aracının sol ön yan kısmıyla, solundan aynı istikamete geçmekte olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sağ arka yan kısımlarına çarpması neticesinde cereyan ettiği anlaşılmaktadır.
Sürücü ...'in geçerli bir sürücü belgesi bulunmamaktadır.
Zorunlu mali mesuliyet sigortalarında sigortacının sahip olduğu rücu hakkı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2 maddesinde genel olarak düzenlemeye tabi tutulmuştur. Bu düzenlemeye göre, anılan maddenin ilk fıkrasında belirtilen ve sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin haller, sigortacı tarafından 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden, sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Bu rücu hakkı kaynağını halefiyet ilkesinden almamakta, sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirene karşı defi hakkı bulunan sigortacının, bu hakka dayanarak kendi akidine dönmesini sağlamaktadır.
Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4 Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı başlıklı maddesinin c alt bendine göre tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmiş olması halinde sigortacının sigorta ettirene rücu hakkının bulunduğu açıklanmıştır.
Yine takip tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı başlıklı maddesinin b alt bendine göre tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş olması halinde sigortacının sigorta ettirene rücu hakkının bulunduğu belirtilmiştir.
Poliçede yer alan bu şart, esasen KTK'nun 95. maddesi düzenlemesinin poliçeye aksettirilmiş bir hükmüdür.
Davalıya ait aracın kiralandığı kişi, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesine göre aracın işleteni olmuş olsa dahi, ancak Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesi hükmü uyarınca bu dava zorunlu malu mesuliyet sigorta şirketi tarafından sadece sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi, sigortalısı) hakkında açılabilir.
Somut olayda, davacı sigorta şirketinin, davalıya işleten olarak değil, sigortalı olarak rücu ettiği, davalının aracı kendi adına sigorta ettirdiği, KTK'nın 94. maddesine göre aracın kiralanmak suretiyle işletenin değiştiğini sigortacıya ihbar etmediği, dolayısıyla davacı sigortacının akidinin davalı olduğu ve aracı geçerli bir sürücü belgesi olmadan kullanan kişinin sebebiyet verdiği zararı karşılayan sigorta şirketinin kendi sigortalısı olan davalıya rücu hakkının bulunduğu anlaşılmaktadır. (benzer Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 18/02/2019 gün ve 2016/6811 esas, 2019/1637 karar sayılı, 14/09/2017gün ve 2016/15239 esas, 2017/7750 karar sayılı, 29/12/2016 gün ve 2016/10940 esas, 201/12133 karar sayılı, 20/03/2017 gün ve 2016/8583 esas, 2017/2888 karar sayılı, 23/10/2014 gün ve 2014/17435 esas, 2014/13985 karar sayılı ilamları).
Meydana gelen kazada sürücü ... gidiş gelişli iki yönlü trafiğin işlediği ... Caddesinde sağ şerit üzerinden seyir halinde iken No ... önüne geldiğinde solundaki aracı dikkate almadan dikkatsiz bir şekilde davalı tarafından kiraya verilen araç kiralama şirketine dönüş yaptığı sırada aracının sol ön yan kısmıyla, solundan aynı istikamete geçmekte olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... sürücüsüne çarpması ile ... sürücüsünün kendi şeridinde seyrettiği, ... plakalı sigortalı aracını sevk eden sürücünün kazanın cereyanında %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Değer kaybı ve hasar tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; değer kaybı yönünden Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği içtihat edilmiştir. Hasar tazminatı bakımındansa Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre hasar miktarı tespit edilirken, aracın kaza tarihindeki 2.el piyasa rayiç değerine göre, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması ve raporda bu miktarların kalem kalem belirtilmesi gerekmektedir. Bu hususlar nazara alınarak ... tarihli raporunda makine mühendisi bilirkişinin davacı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araç için ödediği değer kaybı ve hasar tazminatının oluşa uygun ve makul olduğu yönündeki kanaati denetime ve hüküm vermeye elverişli görülmüşütr. Dava konusu araç tacir adına kayıtlı ticari faaliyette kullanılan araç olduğundan avans faizi istemi haklı kabul edilmiş, takip öncesi faiz yönünden ödeme ile muacceliyetin kesbettiği ve takip öncesi faizin yasal faiz miktarınca hesaplandığı görülmüş, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
İİK’nun 67/2. madde hükmündeki düzenlemeye göre, borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına; alacak likit olsun veya olmasın, böyle bir alacağa dayalı takibin, haksız ve kötüniyetli olması halinde ise istem varsa, borçlu lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir.
Alacağın likid olmasından, borçlunun borcun miktarını tereddütsüz bir şekilde bilmesi ya da belirleyebilecek durumda olması anlaşılır. Somut olayda, dava konusu itirazın haklılık nispeti, konusunda uzman bilirkişi marifeti ile saptanmış, davacı tarafından ödenen bedellerin makul olup olmadığı teknik incelemeyi gerektirmiştir. Şu halde boçlunun borcun miktarını tereddütsüz şekilde bilmesi ya da belirleyebilmesi beklenemeyeceğinden, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile; Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasına vaki davalı itirazının iptali ile takibin devamına,
2-İcra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
8-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/02/2025

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır