mahkeme 2024/903 E. 2025/765 K.

T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/185 Esas
KARAR NO : 2025/738

DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 24/10/2024
KARAR TARİHİ : 20/10/2025

Antalya ... Tüketici Mahkemesi'nin ... tarih ve .../... Esas, .../... Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize tevzi edilen dosya yukarıdaki esas sırasına kaydedilerek yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalının maliki, işleteni olduğu ... plakalı aracın müvekkili sigorta şirketince sigortalı olduğunu, ... tarihinde aracın trafik kazasına karıştığını, kaza sebebiyle park halindeki ... plakalı aracın hasara uğradığını, hasar sebebi ile müvekkil şirket tarafından hak sahiplerine ...-TL ödeme yapılmak zorunda kalındığını, yapılan ödemenin eksik bulunması nedeniyle Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulduğunu, uyuşmazlık hakem heyeti kararının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyasına konu edildiğini, müvekkili şirket tarafından hasar göre araç hak sahiplerine ek ödemelerle birlikte toplam ...-TL ödemek zorunda kalındığını, davalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle kusurlu olduğunu, kazada kusurlu olan davalıya rücu haklarının doğduğunu ve alacaklarının tahsili için davalı aleyhine Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının takibe itirazı sonrasında takibin durdurulduğunu belirterek davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Öncelikle görev ve yetki itirazında bulunduklarını beyanla; dava konusu kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin araç kiralama işi ile uğraştığını, kaza yapan aracın kiralanan bir araç olduğunu, kazanın oluşumunun park halindeki araca arkadan çarpma şeklinde gerçekleştiğini, bu nedenle davacı tarafın davasının reddedilmesi gerektiğini, kaldı ki davacı tarafın hakem heyeti kararından müvekkilini bilgilendirmediğini belirterek açılan haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Antalya Genel İcra Müdürlüğü .../... Esas sayılı dosyasının tetkikinden : Alacaklı ... vekili tarafından borçlu ... aleyhine toplam ... TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
Görevsizlik kararı verilen Antalya ... Tüketici Mahkemesi'nin ... tarih ve .../... Esas sayılı dosyasına sunulan; sigorta eksperi bilirkişi ..., makine mühendisi bilirkişi ..., adli trafik bilirkişisi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
"a) ... plakalı otomobil Firar Sürücü bölünmüş tek yönlü trafiğin işlediği görüşe açık yol düz üzerinde aracının hızını, yol, durum icap ve şartlarına göre ayarlamadan dikkatsiz tedbirsiz ve tehlikeli bir şekilde hızla seyir halinde iken sağa doğru doğrultu değiştirerek yolun sağında nizami park halinde bulunan araca çarpması neticesi meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde:52/1-b (Hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğini görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadır) Madde;46/c(Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek zorundadır) Madde:56/a,(Şerit izlemede ve değiştirme kurallarına uymak zorundadır) ve Madde;84/f (Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma) dikkat ve özeni göstermeyerek dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı hareket ederek tamamen hatalı davranışı sonucu meydana geldiği,
b) Park halindeki ...,plakalı araç sürücüsü; Bölünmüş tek yönlü trafiği işlediği ... ... Caddesi üzerinde yolun sağında park yasağı bulunmayan, taşıt trafiğine engel bulunmayan yerde nizami park halinde iken doğrultu değiştirerek gelen Firar Sürücü nun Tamamen hatalı davranışı sonucu kaza meydana geldiği, kazanın oluşumunda etken hal ve hareketinin olmadığı,
c) ... plaka sayılı aracın toplam hasar miktarının ...-TL olacağı,
d) Dava dosyası içerisinde yer alan ekspertiz raporu ve Sigorta Tahkim Komisyonu gerekçeli kararlarının incelenmesi neticesinde; davaya konu aracın hasar bedelinin ...-TL olduğu, Başvuru+Bilirkişi+Vekalet ücreti ile birlikte talep edilebilecek toplam tutarın ...-TL olduğu, değer kaybı bedelinin ...-TL olduğu, Başvuru+Bilirkişi+Vekalet ücreti ile birlikte talep edilebilecek toplam tutarın ...-TL olduğu,
Hasar Bedeli ve değer kaybı bedeli için talep edilebilecek toplam tutarın ...-TL olduğu, işbu tutardan sigorta şirketince davalıdan tahsil edilmiş olan ...-TL’nin mahsubu sonrası talep edilebilecek toplam tutarın ...-TL olduğu,
Mahkemenizce dava konusu araç sürücüsünün, kaza sonrasında tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller (tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma vb) hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranmış olduğunun tespit ve takdiri halinde, Trafik Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi Genel Şartların rücu hakkıyla ilgili B.4 maddesi (b) bendine göre, davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminat tutarını davalıya rücu edebileceği, "sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
Mahkemenizce davacı sigorta şirketi tarafından ödenen hasar ve değer kaybı bedelinin kabulüne karar verilmesi halinde bilirkişi raporu ile tespit edilen ... TL'den ... TL için ... tarihinden, ... TL için ... tarihinden, bakiye ... TL için ... ödeme tarihinden itibaren takip tarihine kadar ... TL faiz hesaplanmıştır.
Takip talebi ile istenebilecek toplam alacak bedeli ...+...=... TL hesaplanmıştır.
Takip talebinde ... TL asıl alacak ... TL faiz olmak üzere toplam ... TL talep edildiği anlaşılmıştır." sonucuna varılmıştır.
Toplanan Deliller Işığında Yapılan Yargılama neticesinde; Dava, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında 3. Kişiye ödenen tazminatın, sigortalıya rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davaya ve takibe konu kazanın ...'da meydana gelmesi nedeniyle, Antalya İcra daireleri ve mahkemeleri seçimlik olarak yetkili olduğundan davalının yetki itirazında haksız olduğu anlaşılmıştır.
Karayolları Trafik Kanunu'nun “Tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller” başlıklı 95.maddesine göre; sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir. 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın; “Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortalı ve/veya Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri” başlıklı B.1.1. maddesine göre; Sigortalı, rizikonun gerçekleşmesi halinde, maddi hasarlı trafik kazalarında motorlu aracı tutanak düzenlemek üzere güvenli bir yere çekmekle yükümlüdür. "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4.f maddesine göre; bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, sigortacının sigortalıya rücu edilebileceği düzenlenmiştir. Anılan düzenleme ile, sigortacının olay yerinin sürücü tarafından terk edildiğini veya kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmediğini ortaya koyması yeterli olmaktadır. Bu durumda sigorta ettirenin rücu sebebinin doğmasını engellemek için, ancak zorunlu hallerden birinin gerçekleştiğini kanıtlaması gerekecektir. Zorunlu hallerin gerçekleştiğini kanıtlaması halinde, sigortacının rücu davası reddedilecektir. KTK m. 81'de olay yerinden ayrılmanın “zorunlu haller” için mümkün olduğu, aksi halde para cezası verileceği, KTK Yönetmeliği m.152'de karışan tüm sürücülerin "zorunlu haller ve yaralılara ilkyardım ve acil müdahale yaptırmak maksadıyla" kaza mahallinden ayrılabileceği belirtilmiştir. Sigortacıların artık sürücünün olay yerini terk etmiş olduğunu ispatlamaları yeterlidir. Davalı sigortalı, davacı sigorta şirketi tarafından davaya konu trafik kazasında zarar gören 3. kişiye ödenen tazminatla değil, araç sürücüsünün kusuru oranında gerçek zarardan sorumludur. Bu nedenle davalıya ait sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada kusur oranı ve davaya konu kaza sonucu dava dışı 3. kişiye ait araçta oluşan gerçek zararın tespiti gerekir. ( (Antalya Bam 11. HD 2021/314 esas, 2023/73 karar sayılı ilamından alıntıdır.)
Yukarıda alıntılanan istinaf ilamı ve yasa hükümleri gereğince, kazaya karışan araçların kusur durumu ve sigortacı tarafından 3. Kişiye yapılan ödemenin gerçek zarar tazminine ilişkin olup olmadığı hususunda Trafik, sigorta eksperi ve Otomotiv bilirkişisinden oluşan heyetten rapor aldırılmış, aldırılan raporun denetime açık gerekçeli ve hükme esas alınabilir olduğu gibi taraflarca da itiraza uğramadığı görülmüştür.
Davalı sigortalının aracını kullanan sürücünün olay yerini terk ettiği, yukarıda belirtilen yasa hükümleri gereğince sigortalıya rücu şartlarının oluştuğu, davalı sigortalının işleten sıfatının bulunmadığı iddiasının eldeki somut davanın sigorta poliçesinden kaynaklanması nedeniyle yersiz olduğu, husumetin doğru kişiye yöneltildiği, davacı Sigorta şirketinin davacı tarafça 3. Kişiye yapılan ödemelerin kaza ile uyumlu ve gerçek zarar tazminine yönelik olduğu bilirkişi raporundan anlaşılmış, neticeten itiraza uğramayan hesap bilirkişi raporunda hesap edilen tutardan daha az asıl alacak ve ferisinin takibe konu edildiği görüldüğünden davanın tam kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE, Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../... E sayılı takibine karşı davalı tarafça yapılan itirazın asıl alacak ve fer'ileri yönünden İPTALİ ile takibin AYNEN DEVAMINA,
2-Alınması gerekli ... TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına.
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç ile ... TL başvurma harcı toplamı ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam ... TL yargılama gideri bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine
7-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.20/10/2025

Katip ...
¸e-imza

Hakim ...
¸e-imza