mahkeme 2024/265 E. 2025/616 K.

T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/265 Esas
KARAR NO : 2025/616

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 02/04/2024
KARAR TARİHİ : 08/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili idareye 6360 sayılı Kanun gereğince devredilen Belde Belediye yasası gereği görev yapan dava dışı ...'nın emekliliğe hak kazanması nedeniyle görevden ayrıldığını, Kıdem Tazminatı ve yıllık izin ücreti olarak toplam ... TL'nin dava dışı işçinin hesabına ... ve ... tarihlerinde ödendiğini, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ihale mevzuatı gereğince söz konusu hizmet alım ihalesi bir bütün olarak ihale edilmiş ve ihaleyi alan davalı şirketlerden ihale konusu hizmetin yapılması satın alındığını, Kurumun sorumluluğunun ihale dokümanı gereğince hak edişi yani ihale bedelini ödemek olup, davalı şirketlerin sorumluluğunun da ihale konusu işi yerine getirmek olduğunu, Kurumun ihale konusu bedelleri davalı şirketlere ödemiş olmasına rağmen davalı şirketlerin kendi sorumluluğunda olan dava konusu işçi alacaklarını ödemediğini, yüklenici olan davalı şirketler işçilerinin ücretlerinin, tazminatlarının, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı şirketler yerine iş akdinin tarafı olmayan idarece ödenmesi, ihale şartname ve sözleşmelerine aykırı olup aynı zamanda kamu zararına da sebebiyet verdiğini, dava dışı işçinin davalı şirketler nezdinde çalışmış olduğu dönemlere ilişkin sorumlulukları olan ... TL kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalılardan rücuen tahsili talep ve dava etmiştir.
Davalı ..., ..., ..., ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Zamanaşımı def'isinin nazara alınmasını, dava dışı işçinin uzun yıllardan beri kesintisiz olarak, çeşitli işverenlere bağlı olarak ...'da çalıştığını, müvekkil şirketlerin ihale dönemi bittiğinde ihaleyi alan diğer davalı firmalarda, davacı kurum yetkilileri ve amirlerinin emir ve talimatları doğrultusunda işine devam ettiğini, dava dışı işçinin işçilik alacaklarından başından beri işçinin esas işvereni olan davacının sorumlu olduğunu başından beri asıl ve gerçek işveren olan davacının işçi alacaklarına ilişkin gerek müvekkil şirkete, gerekse diğer davalılara rücu hakkı bulunmadığını, ihale konusunun iş değil işçi olduğunu, sözleşmenin esasen kuruma işçi temini olduğunu, davacı ile müvekkili şirketler arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisinden söz edilemeyeceğini, müvekkili şirketler ile davacı arasında yapılmış olan sözleşmenin muvazaalı olduğunu, kıdem tazminatı alacağının ödenmesinde sorumluluğun davacıda olduğunu, şirketlerin davacının dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarından doğan bedelden ancak kendi dönemi ile sorumlu olduğunu, dava dışı işçinin çalıştığı sürenin bir bağlayıcılığı olmayıp müvekkili şirketlerin son alt işveren dahi olsa işçiye ödenen bedelden işçinin çalışma süresi ile sorumlu olduğunu, yıllık izin ücretinden son işverenin sorumlu olduğunu, sonuç olarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın süresinde açılmadığını, müvekkili şirket ve davacı ... arasında iş bu davaya konu edinilen sözleşmenin imza tarihi itibarı ile yürürlükte olan mevzuat gereği taraflarına rücu edilemeyeceğini, işçi alacaklarında davacı kurumun üst işveren olarak müşterek ve müteselsil sorumlu olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eki düzenlemelerde kıdem tazminatı ödemelerinin alt yükleniciye rücu edilebileceğine dair açık ve net bir düzenleme de bulunmadığını, davacı tarafça işbu dava açılmadan önce müvekkil şirketin usulüne uygun olarak temerrüde düşürülmediğini ” beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
İŞYERİ UNVAN ... tarihinde ... tarihinde
ödenen net ödenen ... TL net

... ... TL ... TL
... ... TL ... TL

... ... TL ... TL
...

... ... TL ... TL

... ... TL ... TL

... ...+TL ...+TL
...=... TL ...=... TL

... ... TL ... TL

ARA TOPLAM ... TL ... TL

TOPLAM ... TL " sonucuna varılmıştır.

Toplanan Deliller Işığında Yapılan Yargılama neticesinde; Davanın taraflar arasında mevcut asıl-alt işveren ilişkisinden doğan asıl işveren ...nin, davalı şirketler tarafından çalıştırılan işçinin, iş akdinin feshedilmesi nedeniyle ödemek zorunda kaldığı tazminatın rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Somut davada dava dışı işçinin SGK özlük dosyası getirtilmiş, davacının sunduğu şartname ve sözleşmeler incelenmiş, alanında uzman bilirkişiden rücu alacağına ilişkin hesap raporu aldırılmıştır.
Davacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, davacı yanca üst işveren sıfatıyla dava dışı işçiye işçilik alacaklarının ödendiği sunulan dekontlar uyarınca sabittir.
Taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmelerinde, yüklenicinin çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlendiği, yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu yazılıdır.
Hizmet işleri genel şartnamesinin 6.bölüm 38.maddesinde “Yüklenici, çalıştırdığı işçilerin işi yapmakta olduğu bir iş kolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatta kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme ile veya mevzuatla tesbit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve en uygun bir bölgedeki iş kolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tesbit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır.” hükmü yer almaktadır.
Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde hizmet işleri genel şartnamesi öncelikle uygulanması gereken ihale dökümanı olarak sayılmıştır. İşçiye karşı işçilik alacaklarından dolayı davacının sorumlu tutulması iş kanunundan kaynaklanan bir zorunluluktur. Davalı şirket ile davacı ... arasında ödenen kısmın rücuuna ilişkin konuda ise taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakmak gerekir. Taraflar arasındaki sözleşmelerin 22.maddesi hizmet işleri genel şartnamesine atıf yapmakta olup, şartnamenin 6.bölüm 38.maddesi hükmüne göre, çalıştırılan işçilerin ücret ve yan ödemelerinden davalı yüklenici çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak sorumludur.
Bu sebeple davalı şirketler, dava dışı işçileri çalıştırdığı dönemle sınırlı olmak üzere, davacının ödediği işçilik alacakları ve ferilerinden dolayı davacıya karşı sorumludur. Sözleşme hükümleri dikkate alındığında TBK 167 uygulanması mümkün görülmemiştir.
Dava dışı işçinin davalı şirketler bünyesinde çalıştığı dosya kapsamından sabittir. Davacı, işçilik alacağı olarak ödediği miktarın, davalı şirketlerin işçiyi çalıştırdığı döneme tekabül eden kısmını davalı şirketlerden talep edebilir.
Dava dışı işçinin hak kazandığı ücret alacakları yönünden iş mahkemesi kararı bulunmamaktadır. Davacı, dava dışı işçiye emekliliği nedeniyle başvuru üzerine ödeme yapmıştır. Bu nedenle davacı öncelikle dava dışı işçinin bu alacaklara hak kazandığını, işçiye hak kazandığı tutarda ödeme yaptığını ispatlamalıdır. Zira davalılar esasen davacının ödediği tutardan değil, davalıların ödemesi gerekirken davacının onlar adına ödeme yaptığı tutardan sorumlu bulunmaktadır.
Mahkememizce bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi raporu dava dışı işçinin davacının ödediği alacaklara hak kazanıp kazanmadığını ayrıntısı ile irdelemiş olup gerekçeli denetime elverişli, iş mevzuatına taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak hazırlanmakla isabetli görülerek hükme esas alınmış, davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
(hüküm kısmında ... hakkında kurulan tazminat miktarında maddi hata yapılarak ... TL yerine sehven ... TL yazıldığı fark edildiğinden hüküm kısımda tashih yapılmıştır.)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,
Toplam ... TL rücu alacağının;
... TL si ... tarihinden bakiye ... TL si için ... tarihinden işleyecek avans faizi ile davalı ... Den alınarak davacıya verilmesine,
... TL si için ... tarihinden bakiye ... TL si için ... tarihinden işleyecek avans faizi ile davalı ... Den alınarak davacıya verilmesine,
... TL si için ... tarihinden bakiye ... TL si için ... tarihinden işleyecek avans faizi ile davalı ... Den alınarak davacıya verilmesine,
... TL si ... tarihinden bakiye ... TL si için ... tarihinden işleyecek avans faizi ile davalı ... Den alınarak davacıya verilmesine,
... TL si ... tarihinden bakiye ... TL si için ... tarihinden işleyecek avans faizi ile davalı ... Den alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Alınması gerekli ... TL harçtan başlangıçta peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye kalan ... TL harcın; ... TL sinin davalı ... den, ... TL sinin ... den, ... TL sinin ... den, ... TL sinin ... den, ... TL sinin ... den tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç ile ... TL başvurma harcı olmak üzere toplam ... TL nin ... TL sinin davalı ... den, ... TL sinin ... den, ... TL sinin ... den, ... TL sinin ... den, ... TL sinin ... den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre ... TL sinden ... TL sinin davalı ... den, ... TL sinin ... den, ... TL sinin ... den, ... TL sinin ... den, ... TL sinin ... den alınarak davacıya verilmesine, geri kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
6- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 md. Uyarınca takdir ve hesap olunan ... TL vekalet ücretinden; ... TL vekalet ücreti bedelinin davalı ... den, ... TL vekalet ücretinin ... den, ... TL vekalet ücretinin davalı ... den, ... TL vekalet ücretinin davalı ... den, ... TL vekalet ücretinin davalı ... den alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 md. Uyarınca takdir ve hesap olunan ... TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak ... TL sinin davalı ... ne, ... TL sinin ... ne, ... TL sinin ... ne, ... TL sinin ... ne, ... TL sinin ... verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul ve red oranına göre; ... TL sinden; ... TL sinin davalı ... den, ... TL sinin ... den, ... TL sinin ... den, ... TL sinin ... den, ... TL sinin ... den, ... TL sinin ise davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
9-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda MİKTAR İTİBARİYLE HMK 341/2 MADDESİ UYARINCA KESİN OLARAK verilen karar açıkça okundu, anlatıldı. 08/09/2025

Katip ...
¸e-imzalı

Hakim ...
¸e-imzalı