Karar Detayı

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/491 - 2026/138
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
(HMK. 353/1-b.1 Maddesi Uyarınca Başvurunun Esastan Reddine)

ESAS NO : 2025/491
KARAR NO : 2026/138

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 06/03/2025
NUMARASI : 2024/367 Esas - 2025/121 Karar

DAVANIN KONUSU : Eser Sözleşmesine Dayalı Rücuen Tazminat
BİR. DAVANIN KONUSU : Eser Sözleşmesine Dayalı Rücuen Tazminat
KARAR TARİHİ : 12/02/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 12/02/2026

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan asıl ve birleşen dava eser sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece asıl ve birleşen davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde asıl ve birleşen dosya davacısı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;
İDDİA :
Asıl davada davacı vekili; davalıların müvekkili kurum nezdinde ihaleyle aldığı işler kapsamında çalışmış olan işçisi ... vekili tarafından Tavşanlı İş Mahkemesi 2018/82 Esas 2019/362 Karar sayılı dosyası üzerinden müvekkili kurum aleyhine kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ilave tediye alacağı talepleriyle alacak davası açıldığını, yargılama sonunda dava konusu taleplerinin kabul edildiği, karar karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu, dosya hakkında Bursa BAM 3. HD 2019/3231 Esas, 2021/2276 Karar sayılı ilamıyla kesin karar verildiğini, mahkeme kararı sonrasında işçi ... vekilince Tavşanlı İcra Dairesi 2019/1844 Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi neticesinde 14.183,20 TL müvekkili kurum tarafından 24/06/2019 tarihinde icra dosyasına ödendiği, taraflarınca yapılan ödemenin karar kesinleşmeden önce yapıldığını, Bursa BAM 3. HD 2019/3231 Esas, 2021/2276 Karar sayılı dosyasınca kaldırılarak düzenlenen kesin hükümle kıdem tazminatı alacağı yönüyle davacının davasının kısmen reddedildiğini, öncesinde ödenen miktarın 1.359,71 TL kıdem tazminatı asıl alacağı yönüyle fazla olduğunun, 1.351,51 TL kıdem tazminatının işlemiş faizi yönüyle fazla olduğunun anlaşıldığını, bu nedenle davalıların sorumluluğunda olmayan toplam 2.711,22 TL'nin icraya ödedikleri 14.183,20 TL'den düşülmesiyle hesaplanan 11.471,98 TL'nin rücuen tahsilinin gerektiğini, karşı tarafların müvekkili olan kamu kurumu nezdinde ihaleyle aldığı işler kapsamında çalışmış olan işçisi ... vekili tarafından Tavşanlı İş Mahkemesi 2017/274 Esas 2017/414 Karar sayılı dosyası üzerinden müvekkili kurum aleyhine ücret farkı, ilave tediye alacağı, sosyal yardım, prim, ikramiye, kömür yardımı vs. talepleriyle alacak davası açıldığını, yapılan yargılama sonucunda dava konusu taleplerinin ilave tediye alacağı yönüyle kabul edildiğini, karara karşı taraflarınca istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, İzmir BAM. 9 HD 2018/120 Esas 2020/95 Karar sayılı ilamıyla kesin karar olarak verildiğini, mahkeme kararı sonrasında işçi ... vekilince Tavşanlı İcra Dairesi 2020/569 Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi neticesinde 17.355,39 TL'nin müvekkili kurum tarafından 18/02/2020 tarihinde icra dosyasına ödendiğini, karşı tarafların müvekkili olan kamu kurumu nezdinde ihaleyle aldığı işler kapsamında çalışmış olan işçisi ... vekili tarafından Tavşanlı Mahkemesi 2017/277 Esas 2017/234 Karar sayılı dosyası üzerinden müvekkili kurum aleyhine ücret farkı, ilave tediye alacağı, sosyal yardım, prim, ikramiye, kömür yardımı vs. talepleriyle alacak davası açıldığını, yapılan yargılama sonucu dava konusu taleplerin ilave tediye alacağı yönüyle kabul edildiğini, karara karşı taraflarınca istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, dosya hakkında İzmir BAM 3. HD 2017/1763 Esas 2018/58 Karar sayılı ilamıyla kesin olarak karar verildiğini, mahkeme kararı sonrasında işçi ... vekilince Tavşanlı İcra Dairesi 2018/430 Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi neticesinde 8.772,25 TL'nin müvekkili kurum tarafından 14/02/2019 tarihinde icra dosyasına ödendiğini, icraya konu ilamda müvekkili kurum lehine takdir edine 1.980,00 TL vekalet ücreti ve 58,80 TL yargılama giderinin alacağı icra dosyasına ödenecek bedelden mahsup edildiğini, icra emri neticesinde ödeme tarihi itibariyle ödenmesi gereken borç miktarının ayrıntılı dökümünün yapıldığını, müvekkili kurumca rücuen tahsil edilen icraya konu miktar + mahsup edilen vekalet ücreti, yargılama giderinin (1.980,00+58,80=2.038,80 TL) olmak üzere toplam 10.881,85 TL olduğunu, mahsuba konu miktarların alacaklı işçiye ödenmeyerek o ödemişcesine kurumdaki ilgili hesaplara aktarıldığını, karşı tarafların müvekkili olan kamu kurumu nezdinde ihaleyle aldığı işler kapsamında çalışmış olan işçisi ... vekili tarafından Tavşanlı Mahkemesi 2018/83 Esas 2019/303 Karar sayılı dosyası üzerinden müvekkili kurum aleyhine kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ilave tediye alacağı talepleriyle alacak davası açıldığını, yapılan yargılama sonucu dava konusu taleplerinin kısmen kabul edildiğini, karara karşı taraflarınca istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, dosya hakkında Bursa BAM 9. HD 2019/2338 Esas 2020/942 Karar sayılı ilamıyla kesin olarak karar verildiğini, mahkeme kararı sonrasında işçi ... vekilince Tavşanlı İcra Dairesi 2019/2015 Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi neticesinde 12.667,20 TL'nin müvekkili kurum tarafından 10/07/2019 tarihinde icra dosyasına ödendiğini, karşı tarafların müvekkili olan kamu kurumu nezdinde ihaleyle aldığı işler kapsamında çalışmış olan işçisi ... vekili tarafından Tavşanlı Mahkemesi 2017/293 Esas 2019/130 Karar sayılı dosyası üzerinden müvekkili kurum aleyhine kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ilave tediye alacağı talepleriyle alacak davası açıldığını, yapılan yargılama sonucu dava konusu taleplerin kısmen kabul edildiğini, karara karşı taraflarınca istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, dosya hakkında Bursa BAM 9. HD 2019/1853 Esas 2020/1624 Karar sayılı ilamıyla kesin olarak karar verildiğini, mahkeme kararı sonrasında işçi ... vekilince Tavşanlı İcra Dairesi 2019/1567 Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi neticesinde 25.919,69 TL'nin müvekkili kurum tarafından 28/05/2019 tarihinde icra dosyasına ödendiğini, karşı tarafların müvekkili olan kamu kurumu nezdinde ihaleyle aldığı işler kapsamında çalışmış olan işçisi ... vekili tarafından Tavşanlı Mahkemesi 2019/526 Esas 2021/6 Karar sayılı dosyası üzerinden müvekkili kurum aleyhine kıdem tazminatı, ihbar tazminatı talepleriyle alacak davası açıldığını, yapılan yargılama sonucu dava konusu taleplerinin yerel Mahkemesince kesin olarak kabul edildiğini, mahkeme kararı sonrasında işçi ... vekilince Tavşanlı İcra Dairesi 2021/213 TL Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi neticesinde 6.398,33 TL'nin müvekkili kurum tarafından 29/01/2021 tarihinde icra dosyasına ödendiğini,
bu ödemelere ilişkin davalı firmalardan 57,75 TL alacaklarının kaldığını, karşı tarafların müvekkili olan kamu kurumu nezdinde ihaleyle aldığı işler kapsamında çalışmış olan işçisi ... vekili tarafından Tavşanlı İş Mahkemesi 2019/525 Esas 2020/829 Karar sayılı dosyası üzerinden müvekkili kurum aleyhine kıdem tazminatı, ihbar tazminatı talepleriyle alacak davası açıldığını, yapılan yargılama sonucu dava konusu taleplerinin kabul edildiğini, karara karşı taraflarınca istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, dosya hakkında Bursa BAM 12. HD 2021/1730 Esas 2022/2602 Karar sayılı ilamıyla kesin olarak karar verildiğini, mahkeme kararı sonrasında işçi ... vekilince Tavşanlı İcra Dairesi 2020/2583 Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi neticesinde 34.289,82 TL'nin müvekkili kurum tarafından 24/01/2023 tarihinde icra dosyasına ödendiğini, bu ödemelere ilişkin davalı firmalardan 237,71 TL alacaklarının kaldığını belirterek ödenen tüm bu miktarlardan müvekkili kurumun herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, davalı taraflara imzalanan sözleşme ve şartnameler gereği davalıların çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından dava dışı işçilerin işvereni olan ihale yüklenici davalı şirketlerin sorumlu olduğunu ileri sürerek, dava konusu bedellerin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkilince yapılan ödemelerde yasa gereği yaptıkları vergi ödemelerinin tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne ve 118.984,26 TL mahsuplaşılan miktar dahil icraya konu alacakların ve 295,46 TL vergi olmak üzere toplam 119.279,72 TL'nin ödenme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizleri ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİR. ANK. 12. ATM.'NİN 2024/374 ESAS SAYILI DOSYASINDA;
İDDİA :
Birleşen davada davacı vekili; taraflar arasında ihaleyle alınan işler kapsamında çalışmış olan işçi ... vekili tarafından Tavşanlı İş Mahkemesinin 2021/125 esas 2022/227 karar sayılı dosyası üzerinden davacı kurum aleyhine ihbar tazminatı talebi ile alacak davası açıldığını, yapılan yargılama sonucunda dava konusu taleplerin kısmen kabulü ile kesin olarak karar verildiğini, işbu mahkeme kararına istinaden ... vekilince Tavşanlı İcra Dairesinin 2022/1944 esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi neticesinde davacı tarafından 5.9714,64 TL'nin icra dosyasına ödendiğini, yine davalıların davacı olan kamu kurumu nezdinde ihaleye aldığı işler kapsamında çalışmış olan işçisi ...'nun vekili tarafından Tavşanlı İş Mahkemesinin 2017/292 esas 2019/197 karar sayılı dosyası üzerinden davacı kurum aleyhine ilave tediye, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı talepleri ile alacak davası açıldığını, yapılan yargılama sonucunda dava konusu taleplerinin kısmen kabul edildiğini, karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, dosya hakkında Bursa BAM 3. HD'nin 2019/2616 esas 2021/518 karar sayılı ilamıyla kesin karar verildiğini, işbu mahkeme kararına istinaden ... vekilince Tavşanlı İcra Dairesinin 2019/1565 esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi neticesinde davacı tarafından 24.660,16-TL'nin dosyasına ödendiğini, yine davalı tarafların davacı olan kamu kurumu nezdinde çalışmış olan işçi ... vekili tarafından Tavşanlı İş Mahkemesinin 2017/271 esas 2017/231 karar dosyası üzerinden davacı kurum aleyhine alacak davası açıldığını yapılan yargılama sonucunda dava sonucu talepleri kısmen kabul edildiğini, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulduğunu dosya hakkında Bursa BAM 9. HD.'nin 2019/2616 esas ve 2021/518 karar sayılı ilamıyla kesin olarak karar verildiğini, işbu mahkeme kararına istinaden Tavşanlı İcra Dairesi 2017/2788 esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi neticesinde davacı tarafından 20.511,54-TL'nin dosyasına ödendiğini, yine davalıların davacı olan kamu kurumu nezdinde ihaleye aldığı işlerin kapsamında çalışmış olan işçisi ...'ın vekili tarafından Tavşanlı İş Mahkemesi 2019/521 esas 2020/759 karar sayılı dosyası üzerinden davacı kurum aleyhine ilave tediye, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı talepleri ile alacak davası açıldığını, yapılan yargılama sonucunda dava konusu taleplerinin kısmen kabul edildiğini, karara davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, dosya hakkında Bursa BAM 9. HD.'nin 2020/3251 esas 2021/1096 karar sayılı ilamıyla kesin karar verildiğini, işbu mahkeme kararına istinaden ... vekilince Tavşanlı İcra Dairesinin 2021/214 esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi neticesinde davacı tarafından 19.788,19-TL'nin dosyasına ödendiğini, yine davalıların davacı olan kamu kurumu nezdinde ihaleye aldığı işlerin kapsamında çalışmış olan işçisi ... 'in vekili tarafından Tavşanlı İş Mahkemesinin 2019/519 esas 2020/758 karar sayılı dosyası üzerinden davacı kurum aleyhine alacak davası açıldığını, yapılan yargılama sonucunda dava konusu taleplerinin kısmen kabul edildiğini, karara davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, dosya hakkında Bursa BAM 9. HD'nin 2020/3275 esas 2020/2478 karar sayılı ilamıyla kesin karar verildiğini, işbu mahkeme kararına istinaden ... vekilince Tavşanlı İcra Dairesinin 2021/202 esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi neticesinde davacı tarafından 13.571,28-TL'nin dosyasına ödendiğini, yine davalıların davacı olan kamu kurumu nezdinde ihaleye aldığı işlerin kapsamında çalışmış olan işçisi ... vekili tarafından Tavşanlı İş Mahkemesi 2018/81 esas 2019/302 karar sayılı dosyası üzerinden davacı kurum aleyhine alacak davası açıldığını, yapılan yargılama sonucunda dava konusu taleplerinin kısmen kabul edildiğini, karara davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, dosya hakkında Bursa BAM 3. HD'nin 2019/2337 esas 2020/941 karar sayılı ilamıyla kesin karar verildiğini, iş bu mahkeme kararına istinaden ...
vekilince Tavşanlı İcra Dairesinin 2019/2017 esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi neticesinde davacı tarafından 10.612,80-TL'nin dosyasına ödendiğini, ödenen tüm bu miktarlardan davacının sorumluluğunun olmadığını, davalı şirketlerinin yasal sorumluluklarının yerine getirmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları kalmak kaydı ile davanın kabulüne, icra dairesine ödenen 95.115,61 TL alacağın ve 244,21 TL vergi olmak üzere toplam 95.359,82TL'nin ödenme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizleri ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Asıl ve birleşen davada davalılar vekili; Mahkememiz dava dosyasına konu edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacıya zamanaşımı definde bulunduklarını, ileri de yapılacak olası müddeabih artırımlarını kabul etmediklerini, kimsenin kendi muvazaasına dayanamayacağını, müvekkilinin adi ortaklığının davacı ... müessese Müdürlüğü tarafından ihaleye sunulan ... Yer Altı Ocağı Galeri Açma İşi” için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde teklif verdiğini, birkaç firma içinden ihaleyi kazandığını, 22 Eylül 2008 tarihli sözleşme ile işe başladığını, yine 4734 sayılı kanun kapsamında sözleşme konusu işini büyük bir özveri ile bitirdiğini, işveren ...'ye teslim ettiğini, müvekkili firmanın ... Yer Altı Ocağı Galeri Açma İşi taahhüdünü yerine getirirken 22/09/2008 tarihli sözleşmedeki şartlar dahilinde gerekli çalışanları 4875 sayılı İş Kanunu çerçevesinde istihdam ettiğini, çalışanlarına gerekli ücret ve haklarını ödediğini, kanunun işverene verdiği bütün sorumlulukları eksiksiz yerine getirdiğini, davalı ... tarafından ihale usulü ile akdedilen sözleşme gereğince faaliyetini sürdüren firmalarda çalışan bir kısım çalışanların ... tarafından muvazaa yapıldığı iddiasıyla iş mahkemelerinde açılan davalarda ... tarafından ihale edilen işlerin muvazaalı değerlendirildiğini ve intibaktan kaynaklı farklı ücretler/ilave tediyelerin davacı kuruma ödetildiğini, rücuya konu edilen İş Mahkemeleri kararlarının işçilik alacakları değil Muvazaadan kaynaklı intibak/ fark ücretleri alacakları olduğunu, müvekkilinin adi ortaklığın dava konusu sözleşmedeki işi ihale ile üstlendiğini, müvekkili açısından muvazaa yapıldığı yönündeki iddiaların gerçek ve mantık dışı olduğunu, müvekkili açısından davacı kurum ile akdedilen sözleşme gereğince yapılan her başvuru işlem ve işin yürütümünün kanunlar çerçevesinde olduğunu, dava konusu iddia ve taleplere konu edilen ve işçiler tarafından açılan mahkeme dosyaları incelendiğinde ...'nin muvazaa yaptığını haksız yararlandığının tespit ettiğini, dava dosyasındaki iddia ve talepler ile ilgili müvekkili şirketin hiç bir sorumluluğu olmadığını, hiçbir şekilde bu davanın tarafı muhatabı olmayacağını, hiç bir şekilde husumet yönetilemeyeceği için bu aşamada müvekkiline davalı sıfatıyla husumet yöneltilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, davacı tarafın dava dilekçesindeki iddia ve taleplerini kabul etmediklerini, ... Genel Müdürlüğü ile müvekkili şirket arasında Taşeronluk Sözleşmesi olmadığını, ... Genel Müdürlüğünün kendi işini müvekkili şirkete taşeron etmediğini, müvekkili şirketin ihale sonrasında Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü ile imzaladığı 22/09/2008 tarihli ... Yer Altı Ocağı Galeri Açma İşi sözleşmesi incelendiğinde müvekkili şirketçe üstlenilen işin Maden İşi Kömür Çıkarma İşi olmadığını, müvekkili şirketin kömür çıkarmadığını, kömür ocağı işletmediğini, sözleşmenin Rödovans sözleşmesi değil, yapım işi sözleşmesi olduğunu, davaya dayanak yapılan İş Mahkemesi kararlarındaki davacının müvekkili şirket dışında başka bir firma ile çalışıp çalışmadığının tespitinin yapılması gerektiğini, davacı kurumun taleplerinin yerinde olmadığını, davacı kurumun dava dilekçesinde işçiye ödenen ilave tediye, fark ücretler haricinde mahkeme dosyalarına yapmış olduğu harç masraflarını da rücu istemine konu etmesinin kabul edilemeyeceğini, icra dairesine ödenmek zorunda kalınan harç, vekalet ücreti ve masrafların müvekkilinden rücu isteminin hukuka aykırı olduğunu, avans faizinin talep edilmesinin yerinde olmadığını savunarak, davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Asıl ve birleşen dava, taraflar arasında imzalanan yapım işi sözleşmesi nedeniyle davacı tarafından dava dışı işçilere ödenen işçilik alacağı tutarlarının rücuen tahsiline ilişkindir.
Tavşanlı İş Mahkemesinin ilgili dosyaları, yapım işi sözleşmesi, ödeme belgeleri, dava dışı işçilerin SGK kayıtları ve celbi gerekli tüm belgeler toplanmıştır.
Davacı ile davalı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklık arasında “Ömerler Yeraltı Ocağında Galeri Açma İşine Ait Sözleşme''nin, 22.09.2008 tarihinde 850 gün içinde yapılmasına dair sözlesme imzalandığı tespit edilmiştir.
Asıl ve birleşen davada zamanaşımı süresi 10 yıl olduğundan davalının zamanaşımı savunmasına itibar edilmemiştir.
Davalının cevap dilekçesinde bildirdiği davacı tarafından davalılara karşı açılan Zonguldak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/154 Esas ve 2021/40 Karar sayılı davasının yapılan yargılaması sonunda kararın gerekçesinde; "...Her ne kadar taraflar arasında imzalanmış bulunan yapım işleri sözleşmesine göre davalının bünyesinde çalıştırmış olduğu işçilere ilişkin yükümlülüklerini düzenleyen hükümlere göre işçilik alacaklarından davalını sorumlu olduğu sonucu çıkarılabilirse de; davalının yapım işleri sözleşmesi ile iş yerinin tamamen yükleniciye devrinin söz konusu olmadığı,TTK tarafından kurulup yönetilen büyük bir iş yerinin küçük bir bölümünde tahkimat yapma işi olduğu,işin her türlü plan ve projesinin TTK tarafından hazırlandığı, işe giriş, çıkış, iş yerinin yönetimi, çalışma saatlerinin hafta tatillerinin belirlenmesinin TTK da olduğu, yapılan işin bağımsız bir iş, iş yerinin bağımsız bir iş yeri olarak kabul edilemeyeceği, yüklenici firmanın iş yeri şartlarını belirleme, değerlendirme, karar alma yetkisinin bulunmadığı bu yetkilerin hepsinin TTK da olduğu, her ne kadar işin ihale ile yükleniciye verilmiş olsa da sözleşme konusu işin madencilik alanına giren faaliyetleri ve madenciliğin en temel iş ve işlemlerinden olan havalandırma ,eletrik,nakliye,iş güvenliği vb.işlerin TTK tarafından yapılmasının gerektiği, bu işlerin İş Kanunun 2 maddesine aykırı olarak yükleniciye verilmesindeki kusurun TTK da olduğunun kabulünün gerekeceği, yukarıda açıklandığı gibi taraflar arasındaki sözleşmenin muvazaalı olduğu kabul edildiğine göre "hiç kimse kendi muvaazasına dayanamaz" ilkesi gereği, davacının davalı ile aralarındaki sözleşme konusu işin ihaleye çıkarılıp ihaleye verilmesindeki kusurun TTK da olduğu, ihale makamının davacı TTK olduğu, ihale şartlarının davacı tarafından belirlenmesi, davacı yanın işi taşere ederek normalde katlanacağı maliyetin çok altında bir maliyete işi yaptırması karşısında dava dışı işçilerin intibak/ fark alacakları için ödemiş bulunduğu miktarın tek başına yükleniciye yükletilmesinin ihale ilanı ve şartnamesinde açıkça belirtilmeyen bir durum olduğu ve davalıya öngörülmeyen bir külfet getireceği dikkate alındığında, davacının kendi kusuru ve muvaazası nedeni ile ortaya çıkan maliyetin davalıdan rücuan tahsil edemeyeceği anlaşıldığından açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." Denilerek davanın reddine karar verildiği, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi 2021/800 Esas - 2022/128 Karar ve 24.01.2022 tarihli istinaf kararı ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek kararın kesinleştiği tespit edilmiştir. Benzer şekilde yine taraflar arasında görülen Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/229 Esas ve 2021/536 karar sayılı dosyasında da davacının alacak talebinin muvazaasına dayalı olarak hak talep edemeyeceğinden reddine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi 2022/446 Esas - 2023/764 Karar ve 06.06.2023 tarihli kararı ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek kararın kesinleştiği tespit edilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi ...'ten alınan kök ve ek raporlarda özetle; "Dava dışı işçilerin muvazaa nedeniyle iş sözleşmelerinin başından itibaren davacı Kurumun işçileri sayılmasına karar verildiği, buna göre kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ilave tediye ve ücret farkı alacaklarının ödenmesine karar verildiği, muvazaa nedeniyle davacının davalılardan rücuen alacak talebinde bulunamayacağı, hukuki niteleme ve taktirin Mahkemenize ait olduğu, Taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin Mahkemece kabulü halinde; Asıl Dava Yönünden; dava dışı işçilere ödenen toplam 119.279,72 TL’nin rücuen talep edebileceği, bu miktarın 10.881,85 TL’sine 14.02.2018 ödeme tarihinden, 25.919,69 TL’sine 28.05.2019 ödeme tarihinden, 11.471,98 TL’sine 24.06.2019 ödeme tarihinden, 12.667,20 TL’sine 10.07.2019 ödeme tarihinden, 17.335,39 TL’sine 18.02.2020 ödeme tarihinden, 6.456,08 TL’sine 29.01.2021 ödeme tarihinden, 34.527,53 TL’sine 24.01.2023 ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıların adi ortaklık nedeniyle müştereken ve müteselsilen rücuen tahsilini talep edebileceği; Birleşen Dava Yönünden; dava dışı işçilere ödenen toplam 95.349,82 TL rücuen talep edebileceği, bu miktarın 24.660,16 TL’sine 28.05.2019 ödeme tarihinden, 20.511,54 TL’sine 05.07.2019 ödeme tarihinden, 10.612,80 TL’sine 10.07.2019 ödeme tarihinden, 13.652,41 TL’sine 29.01.2021 ödeme tarihinden, 19.888,79 TL’sine 24.05.2021 ödeme tarihinden, 6.402,12 TL’sine 22.06.2022 ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıların adi ortaklık nedeniyle müştereken ve müteselsilen rücuen tahsilini talep edebileceği;" görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Asıl ve birleşen dava konusu somut ihtilaf bakımından dava dışı işçiler tarafından Tavşanlı İş Mahkemesinde açılan dava dosyalarının incelenmesinde; Tavşanlı İş Mahkemelerinde açılan davaların işçiler tarafından “Tunçbilek bölgesinde faaliyet gösteren ... Kurumuna bağlı GLİ Müessesesi Müdürlüğünün Ömerler yeraltı kömür ocağında görünüşte taşeron firma ... A.Ş-... A.Ş adi ortaklığı işçisi olarak çalıştıkları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişleri tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen 22.10.2010 tarihli raporda alt işverenlik sözleşmesinin muvazaaya dayandığı sonucuna varıldığı, muvazaa olgusunun kesinleştiği, kendilerinin baştan itibaren davalı kurumun işçisi sayılmalarının yasal bir zorunluluk olduğu, muvazaa nedeniyle geçersiz bulunan taşeronluk sözleşmesine dayanılarak kendilerine asgari ücretten maaş ödenmesinin yasaya ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu, kadrolu işçiler ile aynı ücret, sosyal haklar ve nakdi yardımları talep haklarının bulunduğu, ilave tediye, ikramiye, prim, kömür yardımı, giyim eşyası yardımı ve sosyal yardımlar açısından çalışanlar arasında ayrım yapılamayacağı, işçilerin sendikal haklardan yararlanmasının engellendiği, davalı kuruma yapılan müracaata olumsuz cevap verildiği” bildirilerek İş Mahkemesinden yoksun kalınan ücret farkı (aylık ücret, prim, ikramiye, ilave tediye, sosyal yardım, yemek, süt, servis, giyim eşyası, yakacak yardımı) ve yargılama sonucu belirlenecek tüm ücret farkı alacakları, yine iş akdinin haklı gerekçe olmadan feshedilmiş olması nedeniyle ödenmeyen bu ücretler esas alınarak hesaplanacak fark kıdem tazminatı, ihbar tazminatı alacaklarının davalı işverenlerden tahsili istemli olarak açılmış oldukları görülmektedir.
Tavşanlı İş Mahkemesince dava dışı işçiler bakımından hüküm altına alınmış işçilik alacaklarının, yer altı kömür üretimi ve galeri açma işi davacının asıl işi olup işletmenin ve işi, gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren bir iş olmadığı, alt İşverenlik Yönetmeliği'nin 4/b maddesinde belirtilen asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulma şartının gerçekleşdiği, bu nedenle, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesine uygun bir asıl işveren-alt işveren ilişkisi kurulmadığından, dava dışı işçilerin başlangıçtan itibaren davacının işçisi olduğu, bu nedenlerle. davacı kurum ile alt yüklenici firma arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu kabul edilerek, 6772 sayılı Kanun uyarınca ancak kamu kurumunca ve kurum işçisine ödenmesi gereken ilave tediye ücreti ile bu ücretler nedeniyle oluşan fark kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacaklarına ilişkin olması nedeniyle, davacı Kurumun kanunen sorumlu bulunduğu iş bu işçilik alacağı ödemelerini, müteselsil sorumluluk hükümleri ile taraflar arasındaki sözleşmedeki konuya ilişkin yer alan düzenlemeler çerçevesinde davalı alt yüklenici firmalara rücu edemeyeceği, davacının kendi muvazaasından kaynaklı davalıdan talepte bulunamayacağı (Bkz. benzer şekilde Yargıtay 13.H.D. 31/05/2018 T. 2016/5239 E., 2018/6467 K.; Yargıtay 13.H.D. 31/05/2018 T. 2016/5222 E., 2018/6466 K.)" gerekçesi ile, asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Asıl ve birleşen davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkilinin rücu taleplerinin yerel mahkemece yüzeysel olarak incelendiğini, alacaklarının sadece ilave tediye ödenmesi, muvazaa tespitine dayanılarak müvekkili kurumun işçilerinin yararlandığı TİS'ten kaynaklı sendikal alacakların ödenmesi veya sadece bu ücretleri, tazminat - ücret belirlenmesine esas alınması nedeniyle oluşan fark tazminat - ücret ödenmesi olmadığını, davalı firmaların davacıya ödemekle yükümlü olduğu ancak, ödemediği tazminatların olduğunu, yerel mahkeme gerekçesinde dava konusu edilen müvekkili kurum tarafından ödenen yargılama giderleri ve vergi ödemeleri hakkında bir değerlendirme yapılmadığını, bu durumun gerekçeli karar alma haklarının ihlali niteliğinde olduğunu, mahkeme kararının bu talepler yönünden gerekçesiz olduğunu, ödenen tüm miktarlardan müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davalı taraflarla imzalanan sözleşme ve şartnameler gereği davalıların çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından dava dışı işçilerin işvereni olan ihale yüklenicisi davalı şirketlerin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, yerel mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Asıl ve birleşen dava, eser sözleşmesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir. Mahkemece asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm asıl ve birleşen dosya davacısı tarafından istinaf edilmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, asıl ve birleşen dosya davacısı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl ve birleşen dosya davacısı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Asıl ve birleşen dosya davacısından asıl dava yönünden alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazine'ye irat kaydına,
3-Asıl ve birleşen dosya davacısından birleşen dava yönünden alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazine'ye irat kaydına,
4-İstinaf başvurusu nedeniyle asıl ve birleşen dosya davacısı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından asıl ve birleşen dosya davalısı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 12/02/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan
E-imzalıdır

Üye
E-imzalıdır

Üye
E-imzalıdır

Katip
E-imzalıdır