Karar Detayı

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında Esastan Red HMK 353/1-b.1 md)

ESAS NO : 2023/555
KARAR NO : 2025/148

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 24/01/2023
NUMARASI : 2020/581 E.-2023/29 K.

DAVACI
VEKİLLERİ
DAVALI

DAVANIN KONUSU :Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ :13/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 18/02/2025

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili ;Davalı ...'nin ... parselde yapılan inşaatın yüklenicisi olduğunu, müvekkili ile davalı arasında pek çok ticari ilişkinin mevcut bulunduğunu ve davalı yan ile yapılan arabuluculuk görüşmesinin anlaşamama ile sonuçlandığını, davalı yanın yüklenicisi olduğu ... parselde yapılan inşaata ilişkin olarak müvekkili şirketin mimari proje hizmeti verdiğini, her ne kadar müvekkili ile davalı yan arasında bu hizmete dair yazılı sözleşme bulunmamakta ise de Çankaya Belediyesi'ne müzekkere yazılması halinde inşaatın 25.08.2017 onay tarihli mimari projesinin müvekkili tarafından çizildiğinin görüleceğini, yine davalının yüklenicisi olduğu inşaatın hafriyatının da müvekkili şirket tarafından alındığını, bahse konu inşaatta yapılacak binanın mekanik ve elektrik projesinin ... Müh. Elek. Tur. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapıldığını, proje bedellerinin ise davalı yan tarafından ödenmediğini, müvekkilinin temlikname ile dava dışı ... Müh.Elek. Tur. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'nin mekanik ve elektrik projesi hizmetinden kaynaklı alacağını karşılığını ödemek suretiyle temlik aldığını, yine bahse konu inşaatta yapılacak binanın statik projesinin ... Müh. Proje İnş. Taah...Ltd. Şti. tarafından yapıldığını, proje bedellerinin ise davalı yan tarafından ödenmediğini, müvekkilinin sunulan temlikname ile dava dışı ... Müh...Ltd. Şti.'nin statik projesi hizmetinden kaynaklı alacağını karşılığını ödemek suretiyle temlik aldığını, bahse konu inşaatta yapılacak binanın zemin etüt işleri ve jeofizik hizmetinin ... Jeoloji Müh. İnş...Ltd. Şti. tarafından yapıldığını, hizmet bedellerinin ise davalı yan tarafından ödenmediğini, müvekkilinin temlikname ile dava dışı ... Jeoloji Müh. İnş. Mad. San. Tic. Ltd. Şti.'nin zemin etüt işleri ve jeofizik hizmetinden kaynaklı alacağını karşılığını ödemek suretiyle temlik aldığını, yapılan binanın peyzaj hizmetinin ... tarafından yapıldığını, hizmet bedelinin ise davalı yan tarafından ödenmediğini, müvekkilinin temlikname ile dava dışı ...'in peyzaj hizmetinden kaynaklı alacağını karşılığını ödemek suretiyle temlik aldığını, anılan inşaata başlanmadan önce arsada mevcut bulunan binanın yıkım fenni mesullük hizmetinin dava dışı ... Yapı Denetim Ltd. Şti. tarafından verildiğini, bu hizmetin karşılığının da davalı tarafından ödenmediğini, müvekkilinin temlikname ile dava dışı ... Yapı Denetim Ltd. Şti.'nin yıkım fenni mesullük hizmetinden kaynaklı alacağını karşılığını ödemek suretiyle temlik aldığını, bu nedenlerle müvekkile ait mimari proje, hafriyat alımı bedelleri ile dava dışı 3. kişilere ait olup da müvekkili tarafından dava şartı arabuluculuğa başvurmadan önce temlik alınan mekanik ve elektrik projesi hizmeti, statik proje hizmeti, zemin etüt işleri, peyzaj hizmeti ve yıkım fenni mesullük hizmeti alacakları hesap edilerek dava tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte (hafriyat alacağı için 10/10/2017 tarihinden başlayacak ticari temerrüt faizi) davalıdan tahsiline ve müvekkile ödenmesine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, her bir kalem alacak için şimdilik 1.000,00 TL'den olmak üzere toplam 7.000,00 TL alacağın ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş; yargılama sırasında verilen ıslah dilekçesi ile 1.000,00 TL olarak talep ettikleri müvekkili şirkete ait bir alacak olan mimari proje hizmet bedeli taleplerini 70.274,00 TL artırarak 71.274,00 TL olarak ıslah ettiklerini, 1.000,00 TL olarak talep ettikleri hafriyat işleri bedeli taleplerini dava dilekçesindeki talepleri baki kalmak kaydıyla ıslah etmediklerini, 1.000,00 TL olarak talep ettikleri mekanik ve elektrik projesi hizmet bedeli taleplerini toplam 34.282,00 TL artırarak; 11.404,00 TL elektrik proje bedeli, 23.878,00 TL mekanik proje bedeli olmak üzere toplam 35.282,00 TL mekanik ve elektrik projesi hizmet bedeli olarak ıslah ettiklerini, (Temlik alınan bedel 29.900,00 TL + KDV yani 35.282,00 TL olduğundan talebin temlikname ile bağlı kaldığını), 1.000,00 TL olarak talep ettikleri statik proje hizmet bedeli taleplerini 4.000,00 TL artırarak 5.000,00 TL olarak ıslah ettiklerini (Temlik alınan bedel 5.000,00 TL olduğundan talebin temlikname ile bağlı kaldığını), 1.000,00 TL olarak talep ettikleri jeolojik ve jeoteknik zemin etüt projesi/raporu bedeli taleplerini 11.027,00 TL artırarak toplam 12.027,00 TL olarak ıslah ettiklerini, 1.000,00 TL olarak talep ettikleri peyzaj projesi bedeli taleplerini 2.564,00 TL artırarak toplam 3.564,00 TL olarak ıslah ettiklerini, 1.000,00 TL olarak talep ettikleri yıkım fenni mesullük ücreti taleplerini 17.000,00 TL artırarak toplam 18.000,00 TL olarak ıslah ettiklerini (Temlik alınan bedel 18.000,00 TL olduğundan talebin temlikname ile bağlı kaldığını) belirterek, ıslah edilen alacak kalemlerinin tamamına dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi işletilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, İşbu dosyadan müvekkili şirketin henüz haberi olduğunu, yargılamanın başlangıcından bu yana müvekkili şirkete usulüne uyun tebligat yapılmadığını, bu nedenle yokluklarında yapılmış olan yargılama safhalarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ... Parselde kayıtlı No:116-118 taşınmaza ilişkin 06.10.2021 tarihli, Yapı Kullanma İzin Belgesinden de görüleceği üzere belgede mimarlık şirketi veya yapı denetim firması olarak davacı şirketin isminin geçmediğini, tarafların anılan parselde kayıtlı taşınmaza ilişkin davacı şirket tarafından mimari projenin çizilmesi ve yapı denetim hizmeti verilmesi için sözlü olarak anlaştıklarını, 25.08.2017 tarihinde mimari projenin davacı şirket tarafından düzenlendiğini, davacı şirket tarafından çizilen projede 28 daire bulunduğunu, proje onayından sonra davacı şirketin yasal süresi içinde İnşaat Ruhsatı için başvuru yapmadığını ve inşaat ruhsatını almadığı için müvekkili şirketin başka bir yapı denetim firması ile anlaşarak inşaat faaliyetine devam ettiğini, bu nedenle müvekkili şirketin davacı şirketin yükümlülüklerini usulüne uygun, yasal süreç içinde yerine getirmediğinden başka bir mimarlık ofisi ile anlaştığını ve yeni mimari proje çizdirdiğini, davacının sadece hafriyat işini yaptığını ve ücretinin ise müvekkil şirket tarafından davacıya ödendiğini, müvekkili şirketin davacı şirkete hiçbir borcunun bulunmadığını, ancak davacı tarafın müvekkili şirketi zarara uğratması sebebi ile müvekkil şirketin zararı tazmin hakkının hukuken mevcut olduğunu belirterek, taraflarınca dava açma hakkını şimdilik saklı tuttuklarını bildirmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece; "Davada çözümü gereken yön, davacının gerek davalıya yaptığı hizmetler karşılığı doğan gerekse dava dışı 3. Kişiler tarafından davalıya verilen hizmetler karşılığı doğmuş olup da davacı tarafından tamamen veya kısmen temlik alınan alacaklardan dolayı davalıdan talep edebileceği bir alacak hakkının bulunup bulunmadığı, bir alacak hakkının bulunduğunun belirlenmesi halinde ise bu kez, bunun miktar ve kapsamının tayin ve tespiti noktasındadır.
Mahkememizce gerekli deliller toplanarak, oluşturulan bilirkişi kurulundan kök rapor ile itirazlar ve gelen yazı cevapları ile ekli belgeler incelenmek suretiyle ek rapor alındığı, sunulan kök ve ek raporların birbirini tamamladığı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu görülmekle, tarafların her aşamada yazılı beyanları da alınmak suretiyle tahkikat tamamlanmıştır.
Bu durumda; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, alınan bilirkişi kurulu kök ve ek raporları ile dosyaya sunulan temliknamelere, yapılan ıslaha, yürütülen yargılama sürecine ve tüm dosya kapsamına göre, arsa malikleri olan dava dışı kişiler ile yükleniciler ... ve ... Eml. İnş. Oto.San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında ... no'lu parsellere ilişkin Ankara 63. Noterliğinin 15.12.2016 tarih ve 43488 yevmiye sayısıyla akdedilen taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde inşaatın sözleşme tarihinden itibaren 24 ay içerisinde bitirileceğinin kararlaştırıldığı, Çankaya Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün mahkememize hitaben yazdığı 25.03.2021 tarihli, 56228 sayılı yazıda, “Dosyasında yapılan incelemede, söz konusu ada parsele ait ... tarafından hazırlanan 25.08.2017 onay tarihli ruhsatsız mimari proje, ... tarafından hazırlanan peyzaj projesi, ... Jeoloji Müh.. İnş. Mad. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanan Jeolojik ve Jeoteknik Zemin Etüt Raporu, ... Müh. Proje İnş. Taah. ve Mad. Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanan statik proje ve ... Müh. Elek. Tur. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanan mekanik tesisat projeleri ve 560 m² alana sakip yıkılan binaya düzenlenen 14.06.2017 tarih 57/17 sayılı Yanan Yıkılan Yapılar Formu (Yıkım Ruhsatı) yazımız ekinde gönderilmekte olup, bahse konu ada/parselin 25.08.2017 onay tarihli projesine göre toplam inşaat alanı 3221,68 m² ve Yapı Sınıfı 4A dır.” denildiği, davacı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi sonucu davacı firmanın, davalı firma ile temlik aldığı diğer firmalarla olan ticari ilişkisinin ortaya konulduğu, davacı ... Mimarlık firması ile davalı ... firması arasında herhangi bir sözleşmenin bulunmadığı, davacının davalı tarafın yükleniminde olan ... no'lu parsellerin tevhidi ile oluşan 29 parseldeki yapıya ait mimari projeleri hazırladığı ancak proje bedelini alamadığını beyan ettiği, ticari defter kayıtlarında davacı firmanın davalı ... firması ile olan ticari ilişkisini 2017 yılında 120.135 Kod no.lu Alıcılar hesabında takip ettiği, müteakip yıllarda 120.01 Kod no.lu hesabın kullanıldığı, söz konusu hesapta, davacı tarafından düzenlenen 10.10.2017 tarih 34229 No.lu KDV dahil 16.236,80 TL tutarlı fatura ile ... firmasından “... Parsel Moloz Hafriyat Alımı” yapıldığı, hesaba borç işlenen bu tutara karşılık 01.01.2019 tarih 6 yevmiye kaydı ile C/H Mahsuben Virman yapılarak hesabın kapatıldığı (Nakit tahsilat yapıldığı), mimari proje adı altında yapılan herhangi bir fatura ve tahsilata rastlanmadığı, Belediye tarafından gönderilen yazı içeriğinden, mimari projenin ... Mim. Müh...Ltd. Şti., statik projelerinin ... Müh. Proje İnşaat Taah. Mad. Tic. Ltd. Şti., sıhhi tesisat projelerini ... Müh. Elek. Tur. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., peyzaj projesini ... Peyzaj (...), jeolojik ve jeoteknik zemin etüd raporunu ... Jeo. Müh...Ltd. Şti. tarafından hazırlandığı, yıkım işlerinin fenni mesullüğünü de ... ... ... Yapı Denetim Ltd. Şti.'nin üstlendiğinin anlaşıldığı, bu durumda söz konusu projelerin hazırlanma bedellerinin Mimarlar Odasınca belirlenen asgari ücretler esas alındığında, mimari proje bedelinin 71.274,00 TL, statik proje bedelinin 53.455,00 TL, mekanik tesisat proje bedelinin 35.637,00 TL, elektrik tesisat proje bedelinin 28.510,00 TL, peyzaj proje bedelinin 3.564,00 TL olarak hesaplandığı, ancak hesaplanan bu bedellerin Mimarlar Odasınca belirlenen asgari ücretler ise de serbest piyasada bahse konu projelerin asgari ücretin yaklaşık olarak %40'ı bedellerle yapıldığının bilirkişilerce belirtildiği, bu durumda serbest piyasa fiyatları göz önüne alınarak yapılan değerlendirmede ise mimari projeler bedelinin 71.274,00 TL x %40 =28.510,00 TL, statik proje bedelinin 53.455,50 TL x %40= 21.382,00 TL, mekanik tesisat projeleri bedelinin 35.637,00TL x %40=14.255,00 TL, elektrik tesisat projeleri bedelinin 28.510,00TL x %40 =11.404,00 TL, peyzaj proje bedelinin 3.564,00TL x %40 =1.426,00 TL olduğunun belirlendiği, bilirkişilerce düzenlenen ek raporda ise dosyaya intikal eden Belediye yazısına göre fenni mesullük ücretinin 28.155,93TL olarak yeniden hesaplandığı ve kök raporun tanzimi sonrası dosyaya kazandırılan yeni belgeler uyarınca Zemin Etüd Raporu Bedeli olarak 12.027,00 TL'nin tahsilinin talep edilebileceği hususlarının belirlendiği, bilirkişiler tarafından düzenlenen kök rapor ile 22.03.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda, hafriyat bedeline ilişkin alacak talebi ile ilgili olarak defter kayıtları ve faturalara dayalı şekilde yapılan ayrıntılı inceleme sonucu davacının bu yöndeki alacağının varlığının kanıtlanamadığı hususunun belirlendiği görülmüştür. Buna göre, dosya kapsamımdaki bilgi ve belgeler ile alınan bilirkişi raporları ve davacı tarafından dosyaya sunulan temlikname içerikleri nazara alındığında davacının, davalı şirkete verdiği mimari proje hizmeti nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu, ancak bunun bedeline ilişkin olarak taraflar arasında yapılmış yazılı bir sözleşme bulunmadığı gibi her iki tarafça da kabul edilen, mutabık kalınan bir meblağın da olmadığı, davacı tarafça asgari tarife üzerinden mimari proje bedelinin ödenmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de serbest piyasa rayiçlerinin asgari bedellerin altında olduğu hususunun fiili bir gerçeklik olması karşısında davacının fiili gerçekliğe uygun olmayan alacak iddiasının yerinde görülmediği, davacı tarafa bu konuda davalıya yemin teklif etme hakkının hatırlatıldığı, ancak davacı tarafça bu hususun kabul edilmediği, bu durumda davacının mimari proje bedeline ilişkin alacak isteminin serbest piyasa rayicine göre, üçüncü kişilerden temlik aldığı alacak kalemlerine ilişkin istemlerinin ise yapılan işlerin niteliği dikkate alınarak bilirkişiler tarafından serbest piyasa fiyatlarına göre belirlenen bedeller ile temlik alınan tutarlar ve yapıldığı kanıtlanan işlerin bedelleri esas alınarak belirlenmesi sonucu davacının davalıdan talep edebileceği alacak tutarlarının ıslah dilekçesi kapsamında; mimari proje hizmet bedeli karşılığı 28.510,00 TL, elektrik tesisat proje bedeli karşılığı 11.404,00 TL, mekanik tesisat proje bedeli karşılığı 14.255,00 TL, statik proje hizmet bedeli karşılığı 5.000,00 TL, jeolojik ve jeoteknik zemin etüt projesi/raporu karşılığı 12.027,00 TL, peyzaj proje bedeli karşılığı 1.426,00 TL, yıkım fenni mesuliyet ücreti karşılığı 18.000,00 TL olmak üzere toplam 90.622,00 TL olabileceğinin kabulü ile davanın bu miktar üzerinden kısmen kabulüne, bu miktara dava tarihi olan 12/11/2020 tarihinden itibaren tahsil edileceği tarihe kadar ticari temerrüt faizi uygulanmasına, davacının yerinde görülmeyen fazlaya ilişkin istemleri ile kanıtlanamayan hafriyat işleri bedeline ilişkin 1.000,00 TL'lik talebinin reddine, davacının mahkememizce kabul edilen alacak haklarının dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere dayalı olması nedeniyle davalının, davacının alacak hakkı olmadığına ilişkin yerinde görülmeyen savunmalarının reddine karar vermek gerekmekle, yapılan açıklamalara ve varılan hukuki sonuca uygun olarak davanın kısmen kabulüne" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kısmen red kararının hukuka aykırı olduğunu, mimari proje bedelinin Mimarlar Odası asgari ücret tarifesine göre değil, serbest piyasa rayiçlerine göre belirlenmesinin hukuka aykırı olduğunu, mimari proje bedeli için yazılı sözleşme bulunmamakla birlikte tarafların asgari tarife uyarınca proje bedelinin ödeneceği konusunda anlaştıklarını, hiç anlaşma olmasa dahi, asgari ücret tarifesinin esas alınması gerektiğini, tarifede belirlenen bedelden daha azına karar verilemeyeceğini, serbest piyasa bedellerinin asgari ücret tarifesinde yazan ücretten daha az tespit edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ayrıca serbest piyasada asgari fiyatlardan %40 oranında indirim yapıldığı ifade edilse de, bu oranın nasıl belirlendiğinin bilirkişi raporundan anlaşılmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yapı kullanma izin belgesinde projeyi çizen firma olarak davacının adı ve imzasının bulunmadığını, davacının proje onayından sonra ruhsat için belediyeye başvuru yapmadığı ve ruhsatı zamanında almadığını, bu nedenle müvekkilinin başka bir firmayla anlaştığını ve yeni bir proje çizdirildiğini, mevcut yapının sonradan çizdirilen projeye göre inşa edildiğini, davacının kusuru nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, zemin etüt raporu bedelinin fahiş belirlendiğini, tarafların zemin etüt raporu, mimari proje çizimi ve ruhsat alma işlemleri için toplam 25.000,00 TL ye sözlü olarak anlaştıklarını, fenni mesullük için de tarafların anlaştığını ancak davacının edimlerinin yerine getirmediğini ve bu nedenle müvekkilinin yine başka bir firmayla anlaştığını ve yapı kullanma izin belgesinde fenni mesul olarak davacının isminin yazmadığını, davacının kusuru dikkate alınarak alacağı hak edip etmediğinin değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacıdan alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile kalan 435,50 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davalıdan alınması gereken 6.190,38 TL istinaf karar harcından peşin alınan 1.547,59 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.642,79 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
4-İstinaf başvurusu nedeniyle taraflarca yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerlerinde bırakılmasına,
5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 13/02/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Başkan ...
e-imzalı

Üye ...
e-imzalı

Üye ...
e-imzalı

Katip ...
e-imzalı