mahkeme 2025/465 E. 2025/715 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2025/465 - Karar No:2025/715
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2025/465
KARAR NO : 2025/715
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 20/10/2022
NUMARASI : 2021/489 E-2022/812 K

DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 17.06.2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 17.06.2025

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine eksiklik nedeniyle mahalline geri çevrilen dosya gelmiş olmakla yapılan incelemede;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili; taralar arasında “Taşeron Tarafından Temin Edilen Trafonun Kurulması Ve İç Teçhizatının Onaylı Projesine Göre Montajının Yapılması Ve İlgili Kurumdan Kabulünün Yaptırılıp Enerjiye Açılması” işi konulu 08.07.2019 tarihinde sözleşme akdedildiğini, sözleşmede işin bedelinin 90.000,00 TL+ KDV olarak belirlendiğini, müvekkilinin, sözleşme ile taahhüt altına alınan işi sözleşmeye, projeye, detaylara, teknik şartnamelere uygun olarak yerine getirdiğini ve geçici kabulünün yapıldığını, müvekkiline hak ettiği 90.000,00 TL+KDV bedelinin davalı tarafça ödenmediğinden ticari uyuşmazlıklar için dava şartı arabuluculuk süreci başlatılmış ise de tarafların bir anlaşmaya varamadıklarını belirterek 106.200,00 TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili; taraflar arasında 08.07.2019 tarihinde imzalanan "Şirket Tarafından Temin Edilen Trafonun Kurulması ve İç Teçhizatının Onaylı Projesine Göre Montajının Yapılması ve İlgili Kurumdan Kabulünün Yaptırılıp Enerjiye Açılması" sözleşmesinin 8. maddesinde işin süresinin 30 gün olarak düzenlenmiş olduğunu, davacı taşeronun sözleşmeye göre işi tamamlamak için yaklaşık 30 gün geciktiğini, taahhüt ettiği sürede beton santraline enerji alınamaması nedeniyle beton santralinin jeneratör ile faaliyetine devam etmek zorunda kaldığını, bu sürede santral jeneratörü için motorin alınmak zorunda kalındığını, davacının kusuru nedeniyle de harcanan motorin bedelinin taşerona yansıtılacak olduğunu, sözleşmenin 10. maddesinde de teminat ve cezaların düzenlendiğini, iş bu madde uyarınca "Taşeronun yükümlülüklerini kısmen veya tamamen hiç veya gereği gibi yerine getirememesi halinde, şirket tarafından kendisi veya üçüncü şahıslara yaptırılarak bedeli taşeron tarafından ödenir. İşin süresinde tamamlanmaması ve kabule uygun olarak şirkete teslim edilmemesi durumunda gecikilen her gün için taşerona 5.000,00 TL gecikme cezası uygulanacaktır. Bu tür durumlarda şirket bu tür temin ve/veya gecikme cezası bedellerini, taşeronun teminatlarından ve/veya sair hak ve alacaklarından doğrudan doğruya kesmek ve tahsil etmek hak ve yetkisine sahiptir." denildiğini, sözleşmeye göre sözleşme ve iş yeri teslim tarihinin 08.07.2019 olduğunu, iş bitim tarihinin 07.08.2019 olması gerekirken sözleşme konusu işlerin 06.09.2019 tarihinde bitirildiğini, geciken her gün için 5.000,00 TL gecikme cezası uygulandığından ve 30 gün gecikme yaşandığından 30x5000 = 150.000,00 TL gecikme cezası uygulandığını, taahhüt edilen sürede enerji alınamaması sebebiyle beton santrali için alınan mazot bedelinin, Ağustos-Eylül 2019 aylarında toplam 20.152,91 TL olduğunu ve bu bedelin de davacıya yansıtıldığını, bu açıklamalar doğrultusunda davacının alacağının bulunmadığını ve müvekkili şirketin alacaklı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince; taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının dava konusu eser sözleşmesi kapsamında üzerine düşen edimini süresinde ve eksiksiz olarak yerine getirip getirmediği, sözleşme bedelini hak edip etmediği, davalı tarafın ileri sürdüğü üzere sözleşmenin süresinde yerine getirilmemesi sebebiyle sözleşme bedelinden gecikme tazminatı ile kullanılan jeneratör bedelinin mahsup edilip edilmeyeceği, davacının varsa davalıdan alacağının varlığı ve miktarı konularında toplandığı, somut olayda; davalının cevap dilekçesinde ileri sürdüğü üzere davacının işi süresinde tamamlaması sebebiyle uygulanan gecikme cezasının sözleşmenin 10. maddesinde belirtilen cezai şart bedeline ilişkin olduğu, sözleşme hükmüne göre tarafların ifaya eklenen cezai şart kararlaştırdıkları, TBK'nın 179. maddesinde düzenlenen cezai şartın talep edilebilmesi için, alacaklının ya ifayı kabul etmeden ya da en geç ifa sırasında, ifaya eklenen cezayı da talep etmesi veya ifayı kabul ederken cezai şartı talep hakkını saklı tuttuğuna ilişkin ihtirazi kayıt ileri sürmesi gerekeceği, alacaklının cezai şartı talep hakkından vazgeçmediğine ilişkin ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin ifayı kabul etmesi durumunda kanun hükmü gereğince cezai şartı isteme hakkının son bulacağı, dosya kapsamı itibarıyla davalı tarafından konulan bu yönde bir itirazı kayda rastlanmadığı, davalının davacı alacağından cezai şart bedelinin mahsup edilmesi talebinin yerinde olmadığı, davacının sözleşme gereğince edimlerini süresinde yerine getirip getirmediği bakımından dosya incelendiğinde, işin yer tesliminin sözleşme uyarınca 08/07/2019, işin bitim tarihinin ise 30 gün sonrası olan 07/08/2019 olarak belirlendiği, bilirkişi heyeti tarafından da isabetli olarak tespit edildiği üzere sözleşmenin 22. maddesi uyarınca işin tamamlandığı ve kabule uygun olarak davalıya teslim edildiği tarihin dava dışı ... Edaş'ın tespitiyle ve yukarıda belirtilen geçici kabul tutanağı uyarınca 15/08/2019 tarihi olduğu, davalı vekilinin işin teslim tarihi olarak belirtilen 06/09/2019 tarihinin geçici kabul tutanağına göre kabul kurulunun toplanma tarihi olduğu, bu tarihte tutanak tutulup hazırlandığı, işin fiilen teslim tarihi 15/08/2019 olduğundan davalı vekilinin aksine itirazlarının yerinde olmadığı, davalının davacının işi süresinde tamamlamadığından ve beton santraline enerji sağlanamadığından santral jeneratörü için motorin alınmak zorunda kalındığını ileri sürdüğü, davalı vekilince cevap dilekçesinde bu savunmaya yer verildiğinden bilirkişilerce hesaplama yapılması ve istenilen belgelerin sunumu için davalı vekiline süre verildiği, trafo kurulumu ve montajı işinin gecikmesi sebebiyle davalının santral jeneratörü için mazot alımı yapmak zorunda kalacağının açık olduğu, mahkemece bu noktada yapılacak işin, davalı vekilinin cevap dilekçesindeki itirazını dikkate alarak davalının bu nedenle uğradığı gerçek zararını tespit etmek olduğu, sunulan mazot fişleri ve şantiye alanıyla ilişkili olduğu anlaşılan elektrik faturaları ve bu faturalardaki tüketim miktarları gözetilerek işin 8 günlük gecikme karşılığı jeneratörün çalıştırılmasından kaynaklı davalının mevcut zararının yargısal denetime elverişli bilirkişi raporuna göre 8.340,71 TL olarak hesaplandığı, bu miktarın 106.200,00 TL olan davacı alacağından düşülmesi gerektiği anlaşıldığından 97.859,29 TL'nin taraflar tacir olduğundan talep gibi dava tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulü ile; 97.859,29 TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; jeneratörün çalıştırılmamasından kaynaklı mahsup yapılmasının hatalı olduğu, geçici kabul belgesinden de görüleceği üzere davacının sözleşmeye konu işi süresinde yerine getirdiği, davalı 06/09/2019 tarihinde işin teslim edildiğini iddia etmiş olsa da davalının iş teslimi olarak iddia ettiği tarihin açıkça kabul kurulunun toplanma tarihi olduğu, kabul kurulunun toplanmasına ilişkin müvekkilin herhangi bir tasarrufu olamayacağı, davacının 15/08/2019 tarihinde işi teslim ettikten sonra kabul kurulunun toplanması tarihini ... EDAŞ tarafından belirlendiği, tarih belirlenmesinin ... EDAŞ'ın iş yoğunluğu ve iş planı ile ilgili olup davacının yahut davalının bu sürece tesir etmesinin beklenemeyeceği, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının mahsup edilmesini istediği bedelin hukuki nitelik olarak bir ''maddi tazminat" olduğu, davalının herhangi bir şekilde maddi bir zararı var ise bunu kanıtlaması gerektiği, somut olayda davalının zararını ispatlayamadığı, davalının cevap dilekçesine ve bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesine konu ettiği jeneratörler için log kayıtlarının, jeneratör etiket değerlerinin, geçici kabul ve abonelik sonrası düzenlenen ilk elektrik faturalarının sunulması için davalıya süre verildiği, ancak davalı tarafından log kayıtları ve etiket değerlerinin sunulmadığı, davalının yalnızca tek taraflı olarak düzenlenen motorin makbuzlarını sunduğu, bilindiği üzere jeneratör log kayıtlarının, jeneratörün günde kaç saat çalıştığını gösterir kayıtlar olduğu, davalının log kayıtlarını sunmamış olmasının jeneratörün çalışıp çalışmadığını dahi kanıtlayamamış olması anlamına geldiği, somut vakıaya konu jeneratörlerin çalıştığının herhangi bir delil ile ispatlanamadığı, kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için jeneratörlerin çalıştığı kabul edilecek olsak dahi, somut vakıaya konu jeneratörler için ne kadar motorin harcandığının delillendirilmediği, davalının sunmuş olduğu motorin makbuzlarının her zaman tek taraflı olarak düzenlenebilen basit adi nitelikli belgeler olduğu, sunulan makbuzlardan davalının jeneratörlere ilişkin olarak motorin satın aldığının anlaşılmadığı, kaldı ki davalının ticari defterlerinin incelenmesi sırasında dava dışı ... Yapı firmasından 1.325.618,89 TL değerinde motorin satın aldığının tespit edildiği, davalının davacıdan talep ettiği motorin bedeli de dikkate alınınca davalının şantiyesinde jeneratör harici işler için de motorin kullanıldığı, davalının geç teslime dayalı bir motorin bedeli zararı var ise öncelikle jeneratörün çalıştırılıp çalıştırılmadığının araştırılması akabinde çalıştırıldığı tespit edilen jeneratörlere özgülenmek şartıyla mazot faturası sunması gerektiği belirtilerek kararın kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının işi süresinde teslim etmediği, sözleşmenin ''Sözleşmenin Konusu'' başlıklı 2. maddesinde dava konusu işin ''İşbu sözleşme gereğince, ...(TAŞERON) tarafından .... projesi kapsamında "Taşeron tarafından temin edilen trafonun kurulması ve İç Teçhizatının Onaylı Projesine Göre Montajının yapılması ve ilgili kurumdan kabulünün yaptırılıp enerjiye açılması işleridir.'' şeklinde tanımlandığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin konusu trafonun projeye uygun olarak montajının yapılması, ilgili kurumdan kabulünün yapılması ve enerjiye açılması olarak belirlenmiş olmasına rağmen yerel mahkeme tarafından sadece işin teslim edildiği hususu alınarak değerlendirme yapılmasının hukuka aykırı olduğu, sözleşmenin 8. maddesinde işin süresi yer tesliminden itibaren 30 gün olarak belirlenmiş olup davalı tarafından 08/07/2019 tarihinde yer teslimi yapıldığı, davacı tarafın 30 gün içerisinde yani en geç 07/08/2019 tarihinde tüm sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekmesine rağmen dava konusu işin geçici kabulünün 37 gün gecikmeyle 13/09/2019 tarihinde dava dışı ... EDAŞ tarafından yapıldığı, dava konusu iş ile alakalı olarak davacı tarafın 15/08/2019 tarihinde işi teslim ettiğine hiçbir tutanak bulunmadığı, dava dışı ... EDAŞ tarafından düzenlenen geçici kabul tutanağında ''07/05/1995 tarihli ve 22280 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğe göre Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının/... EDAŞ'ın 22/08/2019 tarihli ve BE-OUT-403-2019-2258 sayılı emirleri ile oluşturulan geçici kabul kurulu...'' denilerek geçici kabul kurulunun 22/08/2019 tarihinde oluşturulduğu ifade edildiği, dosya kapsamında işin davacı tarafından 15/08/2019 tarihinde teslim edildiğine dair hiçbir belge/tutanak yokken bilirkişi heyeti tarafından hatalı değerlendirme sonucunda tanzim edilen bilirkişi raporunun hükme esas alınması hukuka aykırı olduğu, mahkeme tarafından işin 15/08/2019 tarihinde teslim edilip edilmediğine dair dava dışı ... EDAŞ'a müzekkere de yazılmadığı, geçici kabul tutanağının üzerinde hatalı olarak yer alan bir tarihin hiçbir dayanağı olmamasına rağmen işin tamamlanma tarihi olarak kabul edilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, yeniden rapor alınması taleplerinin reddedildiği, sözleşmeden bekledikleri menfaatin, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 30 gün içinde beton santralinde elektrik tüketimine başlayabilmek olduğu, bunun için sadece tesisin kurulması yeterli olmayıp aynı zamanda kurulan tesisin dava dışı ... EDAŞ tarafından kabulünün ve onayının yapılması gerektiği sadece tesisin kurularak sözleşmenin ifa edildiğinin kabulünün mümkün olmadığı, Geçici Kabul Tutanağında, davacı tarafın 13/09/2019 tarihinde geçici kabulünün yapıldığının açıkça görüldüğü, sözleşmede işin konusunun açıkça düzenlenmesine rağmen yerel mahkeme tarafından davacının sözleşmesel yükümlülüğünün sadece işi teslim etmek olmadığı hususunun göz ardı edilerek karar verilmesi hukuka aykırı olduğu, bu nedenle gecikmeden kaynaklı ceza ve yakıt masraflarının tenkisi gerektiği, sözleşmenin ''Taşeron'un Taraf Olarak Sorumluluğu'' başlıklı 20. maddesinde ''Taşeron bu sözleşmeyi kabul edip imzalarken basiretli bir iş adamı gibi hareket ettiği ve sözleşme konusu İş'in ihtiva ettiği meslek veya mesleklerde mutad olan tedbirlerin ve/veya ifadelerin yanlış anlaşılması gibi sebeplerle sözleşme ve ekler'inden herhangi bir sapma yapılamaz. Herhangi bir sapma halinde bu sebeple meydana gelen her türlü zarar, ziyan gecikme tazminatı, munzam masraflar vs. Neticelerden tamamen kendisinin sorumlu olacağını Taşeron kabul ve taahhüt eder.'', sözleşmenin ''Kabul İşleri'' başlıklı 22. maddesinde ''Taşeron tarafından sözleşmeye konu işlerin tamamlanmasına müteakip sözleşme konusu işleri ilgili elektrik kurumuna ve kabullerini yaptıracaktır.'', sözleşmenin ''Sözleşmenin Ekleri'' başlıklı 26. maddesinde ''Taşeron, Anlaşma ve eklerini, alıp incelediğini ve işbu Sözleşme ile yükümlendiği iş ile ilgili olmak üzere, tüm hükümlerini, işbu Sözleşme'de zikredilenler ile birlikte aynen kabul ettiğini ve kendisini de bağlayacağını bilmektedir. Dolayısıyla, bunlara uymaması halinde aleyhine gelişebilecek ve şirket tarafından uygulanabilecek yaptırımlara itiraz hakkı olmadığını ve bu sebeple şirkete gelebilecek talepleri rücu etmeksizin, aynen karşılamayı gayrikabili rücu kabul, beyan ve taahhüt eder. '' hükümlerinin düzenlendiği, somut olayda davacı tarafa davalı tarafından 08.07.2019 tarihinde iş yeri teslimi yapılmış olup davacı tarafından 06/09/2019 tarihinde dava dışı ... EDAŞ'a geçici kabulü yaptırıldığı, davacının sözleşme süresi içerisinde işi tamamlamaması nedeniyle Ağustos - Eylül 2019 aylarına ilişkin toplam 20.152,91 TL yakıt harcaması yapıldığı, bilirkişi raporunda müvekkil şirket tarafından jeneratör için harcanan yakıt fişleri dikkate alınmayarak ortalama günlük tüketim enerji birim fiyatı üzerinden hesaplanarak bu tutarın yakıt tutarından mahsup edilmesinin doğru olmadığı, dava konusu işle alakalı olarak dava dışı ... EDAŞ tarafından yapılan kabul ve davalı tarafından yapılan kabul olmak üzere iki ayrı kabul olduğu, sözleşme gereğince davalı tarafından kabulün yapılmasının, dava dışı ... EDAŞ tarafından kabulün yapılması ve kabulün onaylanmasına bağlandığı, dava dışı ... EDAŞ tarafından kabulün onaylanmasına müteakip davalı tarafından kabul süreçlerinin yürütüleceği, dolayısıyla dava dışı ... EDAŞ'ın kabulü için tesisin hazır hale getirilmesinin, davalı nazarında da kabul şartlarının oluştuğu anlamına gelmediği, yeni heyetten rapor alınmadan eksik inceleme ile karar verildiği ve 185.000,00 TL gecikme cezası alacağının ve enerji alınamaması sebebiyle jeneratör kullanımı için 20.152,91 TL yakıt tüketim bedelinin tenkis edilerek hesaplama yapılması gerektiği belirtilerek kararın kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerine istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK.'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Harçlar Kanunu gereğince davalıdan alınması gereken 6.684,77 TL istinaf karar harcından peşin alınan 1.672,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.012,77‬ TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderleri ile ödedikleri istinaf kanun yoluna başvurma haçlarının kendileri üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 17.06.2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip