mahkeme 2023/1269 E. 2024/291 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2023/1269 - Karar No:2024/291
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1269
KARAR NO : 2024/291
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 27/12/2021
NUMARASI : 2020/64 E-2021/886 K

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 16/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 16/05/2024

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içerisinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili; müvekkili şirket tarafından üstlenilen “... Lisesi Yapım ve Mevcut Binaların Onarımı” işinde ihtiyaç olunan “Kazan Dairesi Doğalgaz İmalatları Yapım İşi” için davalı tarafından verilen 06/08/2018 tarihli fiyat teklifine müvekkili tarafından uygunluk onayı verildiğini ve 17/08/2018 tarihinde işin teslimi konusunda mutabık kalınarak, davalı şirkete yer teslimi yapıldığını, davalı tarafından imalatların mutabık kalındığı şekilde 17/08/2018 tarihine kadar tamamlanmaması üzerine müvekkili şirket tarafından 04/10/2018 tarihine kadar üstlenilen işin bitirilmesi konusunda defalarca firma yetkililerine uyarılarda bulunulduğunu, ayrıca davalı tarafından üstlenilen yapım işinin yapılan denetim ve kontrolleri sonucunda, hazırlanan projenin ... A.Ş. nezdinde gerekli onaylatma süreçlerinin yaptırılmadığının tespit edildiğini, mevzuata aykırı olarak kusurlu imalat yapıldığının anlaşılması üzerine işbu durumun da tutanak altına alındığını, davalı şirket tarafından işin gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle 20/12/2018 tarihinde hatalı imalatın sökülerek yeniden yapılmasına yönelik olarak dava dışı ... İth. İhr. Taah. Tic. Ltd. Şti. ile sözleşme akdedildiğini ve akdedilen sözleşme kapsamında karşı yana yansıtma faturaları düzenlendiğini, davalı tarafından buna ilişkin toplam 50.150,00 TL ödeme gerçekleştirilmesi gerekirken bu ödemenin yapılmadığını, davalı şirket tarafından iade edilen mezkûr faturanın, müvekkili şirket tarafından Ankara 56. Noterliği vasıtasıyla 24/12/2018 tarihli ihtarname keşide edilmek suretiyle tekrar iade edildiğini ve sayılan hususlarda davalı borçlu şirkete ihtarat yapılmışsa da davalı borçlu şirketin herhangi bir ödeme yapmadığını, bunun üzerine davalı şirket aleyhine Ankara 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5454 sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı ile durduğunu belirterek; itirazın iptalini ve davalı aleyhine icra inkâr tazminatı takdirini talep etmiştir.
Davalı vekili; müvekkili şirketin davacıya, davacının üstlendiği, ... Lisesi Yapım ve Mevcut Binaların Onarımı” işinde ihtiyaç olunan “Kazan Dairesi Doğalgaz İmalatları Yapım İşi” için, 38.520.00 TL+ KDV fiyat teklifi verdiği hususunun doğru olduğunu, ancak davacının dosyaya sunduğu fiyat teklifi fotokopisinin altında, el yazısı ile yazılmış bir kısım yazılar ve yazıların altında bulunan imzaların müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, müvekkili şirketin verdiği fiyat teklifinde fiyat verilen işin kalem kalem tanımlanarak fiyatlandırıldığını, fiyat teklifinde "Doğalgaz Proje İşlerinin Yapılması/Onaylatılması" işinin, ayrıca tanımlanmak suretiyle fiyatlandırıldığını ve müvekkilinin verdiği fiyata dahil olmadığını, müvekkilinin işyerinin kendisine teslim edilmesinden itibaren en kısa sürede yüklendiği işin imalatını eksiksiz tamamlayarak davacıya teslim ettiğini, teslim hususunun davacının da kabulünde olduğunu zira dava dilekçesinde imalatın denetim ve kontrolünün yapıldığından ve imalatın sökülerek yerine başkasına yaptırıldığından söz edildiğini, müvekkilinin işi tamamlayarak davacıya teslim etmesinden hemen sonra 02/10/2018 tarihli ve 44.840,00 TL bedelli açık faturayı da davacıya teslim ettiğini, davacının söz konusu faturayı kabul ederek defterlerine kaydettiğini, ayrıca 10/10/2018 tarihinde de müvekkiline 15.000,00 TL'lik ödeme yaptığını, bu ödeme ile davacının müvekkili tarafından işin imalatının eksiksiz tamamlanarak teslim edildiğini, işin ücretine ilişkin fatura içeriğine ve bedeline itirazının olmadığını kabul ettiğini, müvekkilinin davacıya borcu olmadığını ve aksine davacıdan bakiye 29.840,00 TL alacaklı olduğunu, öte yandan müvekkili tarafından anlaşmaya uygun olarak davacıya teslim edilen işin kusurlu olduğu iddiasının da gerçek dışı olduğunu, davacının TBK'nın 474. maddesi gereği ayıp ihbarında bulunmadığını, imalatın kusurlu olduğuna dair mahkemeye tespit yaptırmadığını, sözde kusurlu olan işin düzeltilmesine, ayıbın giderilmesine yönelik olarak seçimlik hakkını kullanmak adına müvekkiline herhangi bir bildirimde bulunmadığını, sözde kusurlu olduğu için söktüğü imalata ilişkin malzemeyi de müvekkiline iade etmediğini, yükümlülüklerinin hiç birini yerine getirmeyen ve ispat külfeti kendisinde olan davacının ayıp iddiasını ispata yarar delili bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının zaten ödemediği imalat bedelini de talep edemeyeceğini belirterek davanın reddini ve davacı aleyhine kötüniyet tazminatı takdirini savunmuştur.
Mahkemece; davanın, taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında ayıplı imalat iddiasına dayalı olarak davalı şirket nam ve hesabına üçüncü kişiye yaptırılan imalat bedelinin davalıdan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, iddia ve savunma, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafından üstlenilen ... Lisesi Yapım ve Mevcut Binaların Onarımı işi kapsamında Kazan Dairesi Doğalgaz İmalatları Yapım İşinin davalı şirkete verildiği, davalı şirketçe işin yapılarak davacıya teslim edildiği, ancak davacı tarafından yapılan denetim ve kontroller sonucunda hazırlanan projenin ... AŞ nezdinde gerekli onaylatma sürecinin yaptırılmadığının tespit edildiği ve ayrıca mevzuata aykırı olarak kusurlu imalat yapıldığının anlaşılması üzerine durumun tutanak altına alındığı, hatalı imalatların sökülerek dava dışı şirkete yeniden yaptırıldığı ve üçüncü kişiye ödenen imalat bedelinin davalıya yansıtma faturası düzenlenmesine rağmen ödenmediğinden başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı ile durduğu ileri sürülerek itirazın iptali talebiyle eldeki davanın açıldığı, eldeki davada davacının iş sahibi, davalının yüklenici olduğu, kural olarak ayıbın varlığının iş sahibi tarafından kanıtlanması gerektiği, davacı iş sahibinin delil olarak 20/12/2018 tarihli tutanağa ve 24/12/2018 tarihli ihtarnameye dayandığı, 20/12/2018 tarihli tutanakta; kazan dairesi gaz besleme ekipmanlarının 8'' olması gerekirken Progress firmasının 5" olarak imalat yaptığının, gaz hızı belirli limitleri aşılmış olduğundan ... AŞ tarafından reddedildiğinin belirtildiği, söz konusu tutanak davacı tarafından tek taraflı olarak tutulduğundan davalıyı bağlamayacağı, Ankara 56. Noterliği’nin 24/12/2018 tarihli ihtarnamesinde ise davacı tarafından davalıya hatalı imalatın sökülerek yeniden yapılmasına yönelik dava dışı şirket ile 20/12/2018 tarihli sözleşme yapıldığının ve yansıtma faturasının ödenmesinin talep edildiği, öte yandan davacı tarafından davalının hazırlamış olduğu projeyi onaylatma sürecinin yaptırılmadığı ileri sürülmüş ise de, davalı vekilinin projenin onaylatılması işinin teklife dahil olmadığını savunarak doğalgaz dönüşüm teklifinin orjinal hali olduğunu belirttiği belgeyi sunduğu, davacı vekilince 07/06/2021 tarihli celsede sökülen malzemelerin maddi değeri olmadığından kullanılabilecek durumda olmadıklarından atıldıkları ve mevcut olmadıkları yönünde beyanda bulunulduğu, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından imal edilen işin ayıplı olduğunu ispat yükü altında olan davacının delil tespiti yaptırmaksızın söz konusu imalatları söküp attığı, ayıbın varlığı ve niteliğinin bu aşamada tespitinin mümkün olmadığı, ayıpların varlığı hususunda tanık deliline dayandığı, davacı tanığının beyanında ... tarafından yapılan incelemede boru çaplarının uygun olmadığını ve boru çaplarının uygun olmaması halinde sistemin çalıştırılmasının mümkün olmadığını belirttiği, ancak ... AŞ'den getirtilen işlem dosyasında böyle bir tespit yer almadığı gibi davacı tarafından tek taraflı olarak tutulan tutanak dışında da bu hususta bir delil sunulamadığı, öte yandan tanığın gerek davacının çalışanı olması gerekse ayıbın varlığının teknik bir konu olup, ancak yaptırılacak bir bilirkişi incelemesi ile tespiti mümkün olduğundan ayıbın varlığı hususunda tanık deliline itibar edilemeyeceği, davacının ayıp iddiasını ve iş kapsamında proje onayı alınması gerektiği iddialarını kanıtlayamadığı gerekçesi ile davanın reddine, davalının koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf başvurusunda; mahkemece bildirilen deliller toplanmadan ve eksik araştırma ile karar verildiğini, Mahkemenin ayıbın varlığının bilirkişi incelemesi ile tespit edilebileceğine dair görüşünü ortaya koyduğunu, ancak dosya kapsamında yaptırılan bir teknik bilirkişi incelemesi bulunmadığını, eğer alanında uzman bir bilirkişi marifetiyle; dosya kapsamı, taraf iddiaları her iki tarafça sunulan teklif formu, proje, ... dosyası incelenmiş olsaydı ayıp olgusunun ayrıca bilirkişi raporu ile de ispatı ve proje onaylatma ediminin teklife dahil kabul edilmesi gereken unsurlardan olduğunun da ortaya çıkacak olduğunu, davalının işin uzmanı olup, imalatı hiçbir proje olmadan yapmasının mümkün olmadığını, kendisine proje verilmediyse imalatı nasıl yaptığının ve neden bugüne kadar proje talebi olmadığının sorulması gerektiğini, yine bir proje teslim edilmediyse o zaman alanında uzman olan davalı firmanın basiretli bir tacir gibi neye göre, hangi çapta boru kullanacağını sorması ve talep etmesi gerektiğini, proje talep etmeden imalat yapan davalının kusurunun da Mahkemece değerlendirilmesi gerekirken, işin tabiatını, ticari ve teknik gerekliliklerini bilmediğinden bu değerlendirmeyi layığı ile yapabilecek yetkinlikte olmadığından en temel iddialarından birini hatalı gerekçe ile reddettiğini, yine Mahkemenin kendince ... dosyasını inceleyerek, tanık beyanında ve tutanakta geçen "boru çaplarının uygun olmadığı ve bu durumda sistemin çalışmasının mümkün olmadığı" yolunda bir tespit yer almadığı gerekçesi ile ayıbın ispatlanamadığı görüşüne ulaştığını, ancak ... işletme direktörlüğü tarafından gönderilen cevabi müzekkerede; davalı tarafından sunulmuş herhangi bir proje kaydı bulunmadığının, kurum sisteminde davalının kayıtlı, sertifikalı olmadığının, kazan tadilat projesinin sertifikalı ... İth. İhr. Taah. Tic Ltd. Şti. firması tarafından 15/01/2019 tarihinde sunulduğunun ve kaydedildiğinin; 13/03/2019 tarihinde tesisat kontrolünün olumlu sonuçlanarak gaz arzının sağlanmış olduğunun bildirildiğini, kurum yazısının iddialarını destekler nitelikte olduğunu, Mahkemece ...'a mahale gelinerek boru çaplarının kontrol edilip edilmediğinin sorulmadığını, işlem dosyasının talep edilmediğini, bu nedenle Mahkemece hangi işlem dosyasının incelendiği ve hangi kısmının aleyhe yorumlandığının anlaşılamadığını, bu gerçekliğe ek olarak, ...’ın olumsuz görüş bildirdiği bir hususu tutanağa bağlamayıp gelen teknik elemanların görüş bildirmeleri, akabinde onay için geldiklerinde gerekli işlemleri yapmalarının da olağan bir uygulama olup aleyhe yorumlanmasının mümkün olmadığını, bu nedenlerle, gerek piyasanın olağan kurallarını ve gerekse de uygulamalarını mahkeme hakiminin okuyup yorumlamasının, anlamlandırıp çıkarımlarda bulunmasının bilimsellikten ve muarazanın özünü çözmekten uzak bir yaklaşım olduğunu, taraflarınca sunulan teklif formuna karşı davalı tarafça sunulan teklif formunun hiçbir inceleme yapılmaksızın üstünlük tanınarak itibar edilmesinin de hatalı olduğunu, Mahkemece davalının imza inkarı beyanı ciddiye alınacaksa; taraflarınca sunulan teklif formundaki imzanın kime ait olduğunun taraflardan sorulması, imza atan şahsın tespit edilerek dinlenmesi, yetkili olup olmadığının tespiti gerekirken davalı teklifinde proje onayının ayrıca fiyatlandırıldığının yazılı olduğu gerekçesi ile davalının bu edimden ibra edilmesinin taraflar arasındaki akde ve dosya kapsamına da aykırı olduğunu, eseri fen ve sanat kurallarına uygun bildirilen sürede, eksiksiz, ayıpsız bir biçimde imal edilerek teslim edildiğinin davalı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, davalı tarafça bu hususlar ispat edilmeksizin ayıbın varlığını ispat yükünün iş sahibinde olduğu gerekçesi ile davanın reddinin hukuka aykırı olduğunu, 23/03/2021 tarihli dilekçeleri ile "eksik ve ayıplı imalata ilişkin" bilgisi olduğunu beyan ederek tanık dinlenmesini talep ettiklerini, Mahkemece de tanığın bu kapsamda dinlendiğini, ancak tanzim olunan gerekçeli kararda ayıbın teknik bilirkişi incelemesi ile ortaya konulabileceği iddia edilmiş olup bu yönüyle Mahkeme uygulamasının kendi içinde çelişkili olduğunu, koşulları oluştuğunu düşünmemekle birlikte, Mahkemece davanın ispat edilemediği yolunda kanaat oluştuysa taraflarına yemin teklif edip etmeyeceklerinin sorulması gerekirken dosyada karar verilmesinin de hukuka aykırı olduğunu belirterek; Mahkeme kararının kaldırılmasını, Daire aksi kanaate ise eksik delillerinin toplanmasını, dosyanın alanında uzman bir mekanik bir de inşaat mühendisi bilirkişiden oluşturulacak heyete tevdii ile dosya kapsamında teknik rapor aldırılmasını ve neticeten kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı imalat nedeniyle davalı yüklenici nam ve hesabına üçüncü kişiye yaptırılan imalat bedelinin davalıdan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen kararına karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Dairemizin 21/11/2023 tarih ve 2022/224 Esas-2023/1183 Karar sayılı geri çevirme kararına uygun olarak davacı vekilinin mahkemenin karar tarihi ve istinaf başvuru tarihi itibariyle geçerli vekaletnamesinin temin edilerek dosyaya derç olunduğu görülmüştür.
İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Taraflar arasında davalının teklifi ile kurulan sözleşmede çelik doğalgaz boru hattı yapılması işi yönünden; gaz tesisatının davalı tarafça kurulacak olan şebekeden alınarak tüm ısıtıcılara kadar çekileceği, tesisatın ... Standartlarında yapılacağı, sayaç grubu ve gaz alarm sisteminde ise; 5" selenoid vana, topraklama, 5" kesme vanası, fittings malzeme, 5" regülatör, 5" filtre, manometre grubu kullanılacağı ve gaz alarm sistemi yapılacağı taahhüt edilmiştir. Davacı tarafça tutulduğu anlaşılan 20/12/2018 tarihli tutanakta; kazan dairesi gaz besleme ekipmanlarının 8" olması gerekirken davalı firma tarafından 5" olarak imalat yapıldığı, ancak gaz hızı belirli limitleri aşmış olduğundan ... A.Ş. tarafından reddedildiği, şirketin, Progres kapsamındaki işlerinin 42.500,00 TL+KDV karşılığında ... firmasına yaptırılmakta olduğu belirtilmiştir.
Davalı tarafından yapılan teklifte taahhüddün "... Standartları" olmakla Mahkemesince davalı tarafından verilen teklifte taahhüt edilen ve yukarıda belirtilen hususlara ilişkin "... Standartları" araştırılarak, davacı tarafça yemin deliline de dayanılmış olması nedeniyle, davalıya belirtilen standartlara uygun imalat yapıp yapmadığı hususunda yemin teklif etme hakkı da hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden görülmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2-Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/12/2021 tarih ve 2020/64 Esas 2021/886 K
arar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Dairemiz kararına uygun şekilde davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının talep halinde kendisine iadesine,
5-Davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nun 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak 16/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip