mahkeme 2022/442 E. 2024/566 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2022/442 - Karar No:2024/566
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/442
KARAR NO : 2024/566
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R

BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KONYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 09/02/2022
NUMARASI : 2014/658 E-2022/109 K

ASIL DAVADA:
DAVACI
VEKİLLERİ
DAVALI :
ASIL VE BİRLEŞEN
DAVALARIN KONUSU : Alacak/ İtirazın İptali/Alacak Gecikme Cezası, Kar Mahrumiyeti
(Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 25.06.2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 25.06.2024
Eser sözleşmesinden kaynaklanan asıl ve birleşen davalarda mahkemece verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili özetle; taraflar arasında 21.11.2013 tarihli sözleşme yapılarak Diyarbakır 8. Anajet Üst Komutanlığı'nın 13 adet uçak sığınağı kapısının yapım işi konusunda anlaşma sağlandığını, sözleşmenin toplam bedelinin KDV dahil 7.965.000 TL olduğunu, bu bedelin 1.000.000 TL'sinin proje onayında, 800.000 TL.'sinin alt rayların ve personel kapılarının fabrikada imalatı bitirildiğinde, 1.000.000 TL.'sinin alt raylarının ve personel kapılarının montaja hazır halde iş yerine teslimini takip eden ayın 25'ine kadar, 800.000 TL.'sinin ön alın çelik mesnet kirişleri montajı hazır halde iş yerine teslimi takip eden ayın 25'ine kadar, 3.000.000 TL.'sinin tüm imalatların montaja hazır halde iş yerine teslimini takip eden ayın 25'ine kadar ve 1.365.000 TL.'sinin de montajın bitimini takip eden ayın 25'ine kadar ödeneceğinin, bu ödeme programının her bir kapı için ayrı ayrı uygulanacağının kararlaştırıldığını, davalının 07/01/2014 tarihinde 1.000.000 TL. ödeme yaptığını, 2. sırada yer alan 800.000 TL.'lik ödemeyi ise 660.000 TL. olarak yapıp 140.000 TL. eksik ödeme yaptığını, Diyarbakır 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/61 D.İş sayılı tespit dosyası ile ödemeye konu malların inşaat sahasında bulunduğunun tespit ettirildiğini, davacının sözleşmeye konu malların imalatını fabrikada tamamladığını, Diyarbakır'a inşaat sahasına sevk ettiğini, davalının sevk irsaliyelerini imzalamadığını, müvekkilinin toplam 4.984.615,38 TL tutarlı imalat yaptığını, davalının ise sadece 1.660.000 TL ödeme yaptığını, davalıya gönderilen faturaların iade edildiğini, davalı tarafın Konya 7. Noterliği'nin 08.07.2014/ 23243 yevmiye nolu ihtarnamesi ile de taraflar arasındaki sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini, davacının askeri sahaya girerek işleri bitirmesine engel olduğunu öne sürerek sözleşmenin F-Bedel ve Ödeme başlıklı maddesinin 3. ve 4. sırasında yer alan 1.800.000 TL. alacak karşılığında 1.659.906 TL.'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davacı vekili birleşen 2014/269 E sayılı davada özetle; asıl dava dilekçesindeki vakıaları tekrarla, 2014/61 D.iş sayılı dosyada tespitin yapıldığı 29.05.2014 tarihi itibariyle imal edilip, sahada davalıya ait şantiyede teslim edildiği ispatlanan imalat bedelinin 984.615,38 TL olarak belirlendiğini, sözleşmenin F-Bedel ve Ödeme başlıklı maddesinin 1. ve 2. sırasında yer alan 1.800.000 TL alacak karşılığında ödenmeyen 140.000 TL'nin tahsili için Konya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2014/4043 sayılı takip dosyasında 140.000 TL asıl alacak ve 3.470,27 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 143.470,27 TL alacağın tahsili için davalı hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu öne sürerek davalının Konya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2014/4043 E. sayılı takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini dava etmiştir.
Davacı vekili birleşen 2014/317 E. sayılı davada özetle; asıl dava dilekçesindeki vakıaları tekrarla, 2014/61 D.iş sayılı dosyada tespitin yapıldığı 29.05.2014 tarihi itibariyle imal edilip, sahada davalıya ait şantiyede teslim edildiği ispatlanan imalat bedelinin 4.984.615,38 TL olarak belirlendiğini, ancak sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar imalatı, montajı yapılmış olan iş ve malzeme bedeli ile halen fabrikada bekletilmekte olan ve sözleşmenin feshi bahanesiyle teslim alınmaktan kaçınılan, başka yerde kullanılma imkanı da bulunmayan imalatların bedelinin yaklaşık olarak 6.600.000 TL olduğunu, fesih kesin hesabının ancak mahkemece çıkartılabileceğini, 6 kapının 4 tanesinin bittiğini, 4 kapının montajının bitmesiyle müvekkilinin 3.000.000 TL ye yakın hakediş alacağı bulunduğunu, 01.07.2014 tarihinde M.S.B. Diyarkabır İnşaat Emlak Bölge Başkanlığına başvurulduğunu, ancak davalının sözleşmeyi feshettiğini, Ankara 33. Noterliğinin 02.09.2014/18210 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle şimdilik imalat bedeli için 3.000.000 TL, kar kaybı için 1.000.000 TL ve cezai şart için 1.500.000 TL olmak üzere 6.000.000 TL'nin ödenmesinin ihtar edildiğini öne sürerek ödenmeyen 980.000 TL'nin tahsili ile imalat bedellerinin geç ödenmesi sebebiyle fesih tarihine kadar işleyen gecikme cezası için 10.000 TL ve haksız fesih sebebiyle uğranılan kâr mahrumiyeti için 10.000 TL olmak üzere toplam 1.000.000 TL'nin davalının ihtarname ile temerrüte düşürüldüğü 04/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava etmiştir.
Davalı ... ...Şti. Vekili her üç davada özetle; müvekkilinin M.S.B. İnşaat Emlak ve Nato Güv.Yat. Dairesi Başkanlığı'na taahhüt ettiği Diyarbakır 8'inci Ana Jet Üs Komutanlığındaki 13 Adet Uçak Sığınağı Modernizasyonu işi kapsamında davacı ile akdettiği 21.11.2013 tarihli sözleşme ile yaklaşık 19 metre genişliğinde, 9 metre yüksekliğinde beton dolgulu, 2 yana kayar çift kanatlı 13 adet uçak sığınağı kapısının imalat ve montajı ile 13 adet çelik personel kapısı imalat işlerinin idarece verilen ana projeye uygun olarak yapılmasını davacıya taşere ettiğini, davacının Ankara'daki fabrikasında üniteler halinde imal ederek iş yerine nakletmesinin, yerinde monte edilmesinin, sözleşmenin D bendine göre toplam 13 kapı için alt rayların ve 13 adet çelik kapı personel kapısının imalatının 160 günde, kapı malzemelerinin imalatının 330 günde tamamlanmasının, E bendine göre “Kapı kanatlarının yerinde montajı, kapıların dikilmesi, çalıştırılması ve müteahhide teslimi her bir kapı için montaj yerinin hazır olarak imalatçıya tesliminden itibaren 30 gün içerisinde...” yapılmasının, yine F bendine göre; 1.000.000 TL proje onayında, 800.000 TL'nin alt rayların ve personel kapılarının fabrikada imalatı bitirildiğinde, 1.000.000 TL'nin alt rayların ve personel kapılarının montaja hazır halde iş yerine teslimini takip eden ayın 25'ine kadar ve 800.000 TL'nin ön alım çelik mesnet kirişlerinin montaja hazır halde iş yerine teslimini takip eden ayın 25'ine kadar ödenmesinin kararlaştırıldığını, toplam iş bedelinin 7.965.000 TL olduğunu, sözleşmenin imzalanması ve proje onayından sonra 21.12.2013 tarihinde 1. ödemenin 1.000.000 TL bedelli çek ile müvekkili şirket tarafından yapıldığını, davacının işin başından itibaren sözleşme şartlarına uymadığını, D bendi gereğince 330 günde imalatları bitirmesi gerekirken bitiremediğini, müvekkilinin iyi niyetle davacıyı ekonomik olarak rahatlatmak için sözleşme gereğince hak etmediği halde 17.02.2014 tarihinde 200.000 TL davacı hesabına EFT, 20.02.2014 tarihinde 230.000 TL davacı hesabına EFT, 26.02.2014 tarihinde 73.500 TL ve 66.500 TL olmak üzere toplam 140.000 TL kredi kartı çekimi, 28.02.2014 tarihinde 230.000 TL EFT, 16.06.2014 tarihinde 125.000 TL EFT yapılmak ve 20.06.2014 tarihinde 29.736 TL tutarlı beton verilmek suretiyle ödeme yaptığını, sonuç olarak müvekkilinin davacıya toplam 1.954.736 TL ödeme yaptığını, davacının hileye başvurduğunu, ödeme amaçlı verilen kredi kartını aynı adresteki kendilerine ait ... İnşaat Ltd.Şti. isimli firmaya ait pos cihazından çektiğini, aynı tutarlı faturayı da bu şirket adına tanzim ederek müvekkiline gönderdiğini, iki şirketin farklılığının ancak BA-BS Mutabakat Mektubu gönderildiğinde anlaşılabildiğini, mutabakat formu üzerine bu faturanın ... A.Ş. ile yapılan sözleşmeye istinaden kesildiği notunun düşüldüğünü, diğer bir deyimle davacının kendi ihtarlarında da ifade ettiği üzere ikinci şirketleri olan ... Ltd.Şti.'ne ait pos cihazı ile yapılan ödemenin de taraflar arasında yapılan sözleşme gereğince gerçekleştirildiğini, müvekkili ile pos cihazı kullanılan şirket arasında ticari ilişki bulunmadığını, müvekkilinin idare ile yaptığı sözleşme gereğince işin sürelere tabi olduğunu, davacının işi ağırdan alması ve tamamlayamayacağının anlaşılması üzerine müvekkilinin cezai şartla karşılaşmamak ve ticari itibarının zedelenmemesi için sözleşme gereğince davacının yapması gereken birçok işi kendisinin yaptığını, yaptırttığını, yurtdışından getirtilmesi gereken ve işlemleri uzun süren elektomekanik malzemelerin siparişinin davacı tarafından bir türlü verilmemesi üzerine, siparişin müvekkili tarafından verildiğini, bu nedenle 403.000 EURO + KDV borçlandığını, bazı imalatların davacının gelmemesi üzerine müvekkili tarafından temin edilen ekiplere yaptırıldığını, davacının 28.02.2014 tarihine kadar 1.800.000 TL almış olmasına rağmen sözleşme gereğince yükümlü olduğu alt rayları ve personel kapılarının imalatını bitiremediğini, buna rağmen sözleşmenin F bendinde düzenlenen ödeme sırasında, 4. sıraya kadar olan yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmiş gibi 25.03.2014 tarih ve 057055 numaralı 1.800.090 TL tutarlı fatura ile 01.04.2014 tarih ve 057060 nolu 1.659.906 TL tutarlı faturaları düzenleyerek müvekkiline gönderdiğini, müvekkilinin henüz sözleşme yükümlülükleri yerine getirilmeyen ve imalatları tamamlamayan faturaları iade ettiğini, müvekkilinin 15.04.2014 tarih ve 11850 yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacıya sözleşmenin D bendi gereğince imalatları bitirmesinin ve şantiyeye gönderilen bir kısım malzemelerin montajının yapılarak M.S.B. İnş. Eml. Teknik kontrolörlüğünün talebi olan en az bir kapının manuel olarak çalıştırılmasının, bu iş yapılmadığından gönderilen malzemelerin tekniğine uygun olup olmadığının tespit edilemediğinin, bu eksikliklerin acilen giderilmesinin, aksi takdirde sözleşmenin feshi yoluna gidileceğinin ihtar edildiğini, müvekkilinin E bendi gereğince 6 adet kapı yerini hazırladığını, 18.04.2014 tarihinde yazı ile davacıya bildirdiğini, davacının yerin tesliminden itibaren 30 gün içerisinde montajı tamamlaması gerekirken yapmadığını, davacının Ankara 33. Noterliği'nin 22.04.2014 tarih ve 08204 yevmiye numaralı ihtarının müvekkiline gönderdiğini, müvekkili tarafından kabul edilmeyen faturaların tekrar müvekkiline gönderildiğini, bu ihtarnamelerinin 2. paragrafında “FARK ETMEMİŞ OLABİLİRSİNİZ LAKİN GÖNDERİLEN FATURALARDAN BİR TANESİ DE TARAFIMIZA ÖDEMİŞ OLDUĞUNUZ MEBLAĞA AİT OLUP HERHANGİ BİR BORÇ İÇERMEMEKTEDİR” denilmek suretiyle davacı tarafın 1.800.000 TL tutarlı ilk faturanın ödendiğini kabul ettiğini, oysa bu faturadan bakiye 140.000 TL'nin ödenmediğini kötü niyetli olarak öne sürdüğünü, müvekkilinin faturaları kabul etmeyerek Konya 7. Noterliği'nin 30.04.2014 tarih ve 13166 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle tekrar iade ettiğini, müvekkilinin 02.05.2014 tarihinde davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesinden dolayı 4 adet rayın başka firmaya yaptırılmak zorunda kalındığını, montaja hazır halde olan yerlerin montajına halen başlanılmadığını, montajların acilen yapılmasını, aksi takdirde gecikme cezasının kendilerinden tahsil edileceğini yazılı olarak davacıya bildirdiğini, davacının Ankara 33. Noterliği'nin 09.05.2014 tarih ve 09343 yevmiye numaralı ihtarnamesinin 1. paragrafında 1.000.000TL ödeme yapıldığını, Şubat ayı içerisinde 660.000 TL ödeme yapıldığını ve diğer şirketlerine kredi kartı ile 140.000 tl ödeme yapıldığını beyan ettiğini, böylece 09.05.2014 tarihi itibarıyla müvekkili tarafından 1.800.000 TL ödendiğinin sabit olduğunu, davacının 2014/61 D.İş sayılı dosyaya delil olarak dayandığını, ancak müvekkilinin rapora itiraz ettiğini, sözleşmede 13 hangar kapısı ile 13 çelik personel kapısı yapımının kararlaştırıldığını, davacının getirdiği malzemelerin ise, 13 personel kapısı ve 6 hangar kapısının malzemelerinin bir kısmından ibaret olduğunu, 6 kapının malzemelerinin de en önemli parçalarının eksik ve teknik şartnameye aykırı olduğunu, bu nedenle kabullerinin de yapılmadığını, 13 hangar kapısının elektromekanik malzemeleri ve motor aksamlarının müvekkili tarafından yurt dışına sipariş edildiğini, dava dilekçesinde belirtilen 4 kapının montajının da bitirilmediğini, bu kapıların bir kısmının montajının müvekkili tarafından başka firmalara yaptırıldığını, müvekkil tarafından yaptırılan Diyarbakır 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/65 D.İş sayılı tespit dosyasındaki bilirkişi raporunda A, B, C, D, E, F, G, H, İ bendlerinde müvekkilinin sözleşme gereğince davacının montaj yapması için gerekli hazırlıkları yaptığı ve montaja uygun halde davacı firmaya teslim ettiği, K bendinde İmalatçı firmaya tespit edilen 6 adet uçak sığınağından 3 adet sığınak kapısının montaj yapılıp diklendiği ancak motor aksamı ve yürüme takımlarının bağlanmadığı, L bendinde 3 adet sığınak kapısının montaj yerinde beton döküldüğü ancak diklenip montajının yapılmadığı ve motor aksamı ve yürüme takımlarının bağlanmadığı, M bendinde ise Kapı alt raylarının dökülen beton dikkate alındığında uçak sığınaklarının Nisan ayından itibaren imalatçı firmaya teslim edildiği, sözleşmeye göre 30 günlük sürede kapıların montajının yapılmadığı ile motor aksamı ve yürüme takımlarının bağlanmadığı hususlarının tespit edildiği, bu itibarla davacının tek taraflı olarak yaptırdığı ve müvekkili tarafından itiraz edilen bilirkişi raporunu dayanarak talepte bulunamayacağını savunarak asıl dava ile birleşen 2014/317 esas sayılı davanın reddine, birleşen 2014/269 esas sayılı davanın reddi ile birlikte müvekkili lehine kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince; "Mahkememiz tarafından alınan 08/06/2021 tarihli 5. bilirkişi heyeti raporunda, davalı ... Ltd. Şti'nin davacı şirkete gönderdiği 07/04/2014, 15/04/2014, 18/04/2014, 28/04/2014, 30/04/2014 ve 02/05/2014 tarihli yazı ve ihtarnamelerle gecikmeler nedeniyle işin biran evvel ve süresinde yapılmasının istenilerek aksi takdirde sözleşmenin fesih edileceğinin ihtar edildiği, Milli Savunma Bakanlığı İnşaat Emlak Bölge Başkanlığı'nın kontrol mühendis şef ve amirleriyle davalı şirket yetkilisi tarafından tutulan 18/09/2014 tarihli tutanak ile davalı şirkete ihaleyi veren kurum tarafından 48.566,76 TL gecikme cezası uygulandığı, aynı kurumun 08/01/2015 tarihinde davalı şirkete gönderdiği yazıda 24/06/2014 tarihi itibariyle kapı imalatlarının gerçekleşme oranının iş programının gerisinde kaldığının bildirildiği, 20/03/2015 tarihli yazıda yapılan işlerdeki eksiklerin ve kusurların açıklandığı, fesih tarihine kadar davalı şirketin davacıya 1.954.763 TL ödeme yaptığı ayrıca, sözleşme bedeli içerisinde yer alıp davacı tarafından ödenmesi gereken Bartec firmasından alınan elektro-mekanik malzeme bedeli olan 403.000 Euro+KDV'nin de davalı (raporda maddi hata sonucu davacı yazılmıştır) tarafından ödenmesi gözönüne alındığında, davalının taraflar arasındaki sözleşmenin ödeme kısmını düzenleyen F bendinin 4. sırasına kadar olan ödemeleri yaptığı, bu haliyle davalı ... Ltd. Şti.'nin ödemede temerrüte düşmediği, Diyarbakır 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/65 D. İş sayılı tespit raporuna göre, davacı ... A.Ş.'nin taraflar arasındaki sözleşmenin montaja ilişkin E bendinde düzenlenen şartları yerine getirmediği, ihaleyi veren idarenin yazılarına göre yapılan işlerde gecikme ve eksiklikler bulunduğunun tespit edildiği, idareden gelen cevabi yazılara göre davacı ... A.Ş.'nin imalata ilişkin süreye uymuş olsa da imalatları proje ve teknik şartnameye uygun yapmadığı dolayısıyla, davalı ... Ltd. Şti'nin sözleşmeyi 08/07/2014 tarihinde tek tarafla feshetmesinin haklı bir fesih olduğu, Diyarbakır 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/61 D. İş sayılı tespit dosyasındaki 3 kapının diklenerek yerine montajının yapıldığı ifade olmasına rağmen 6/13'nün yapıldığı şeklinde rapor düzenlenmesi ve 4.984.615,58 TL. hakediş hesaplamasının hatalı olduğu, aynı tespit raporunda toplam iş bedeli ile de kıyaslamanın hatalı yapıldığı, davalının Bartec firmasına yaptığı ödemelerin bu hesaplamalarda değerlendirilmediği, bu nedenle 2014/61 D. İş sayılı tespit raporuna itibar edilemeyeceği, davalının sözleşmeyi feshetmesinin haklı bir fesih olduğu, yapılan işlerin bedelinin KDV hariç 1.917.740,54 TL, yapılmayan işlerin bedelinin ise KDV hariç 4.832.259,46 TL olduğu belirlenmiş, 28/11/2021 tarihli ek raporda da davacı ... davalı kelimelerindeki maddi hatalar giderilerek, aynı kanaatler tekrar edilmiştir. Mahkememiz tarafından alınan 08/06/2021 5. bilirkişi heyeti raporu ve 28/11/2021 tarihli ek raporu, heyette yer alan bilirkişilerin vasıfları, raporun gerekçeleri ve tespitleri itibariyle dosya kapsamına uygun olduğu görülerek, diğer raporlara karşı üstünlük tanınmış ve 5. bilirkişi heyetinin rapor ve ek raporu hükme esas alınmıştır. Buna göre; taraflar arasındaki 21/12/2013 tarihli sözleşme gereğince, davacı tarafın yapması gereken işleri teknik şartnameye uygun yapmaması ve bu hususun ihaleyi veren idare tarafından da tespit edilmesi karşısında, davalı ... Ltd. Şti.'nin 21/12/2013 tarihli sözleşmeyi Konya 7. Noterliği'nin 08/07/2014 gün ve 23243 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshetmesinin haklı bir fesih olduğu sonucuna varılmıştır. Yine aynı 5. bilirkişi heyetinin rapor ve ek raporuna göre, davacının yaptığı işlerin bedelinin KDV hariç 1.917.740,54 TL, KDV dahil olarak ise 2.262.933,84 TL. olduğu, davalının yaptığı toplam ödemelerin ise 1.954.763 TL. olduğu, davacının fabrikasındaki malzemelerin bedelinin tespitinin mümkün olmadığı, davacının yapılan işe göre kalan alacağının (2.262.933,84 TL. - 1.954.763 TL. =) 308.170,84 TL. olduğu belirlenmiştir. Birleşen her üç davadaki taleplerin sırayla değerlendirilmesi sonucu; a) Asıl 2014/658 E. sayılı alacak davasında; Davacı tarafından 1.659.906 TL.'lik alacak davası açılmış ise de, yukarıda açıklandığı gibi davacının yapılan işe göre kalan alacağının KDV dahil 308.197,84 TL. olması karşısında, davacının bu davasının kısmen kabul, kısmen reddine karar vermek gerekmiş, dava dilekçesinde faiz istenilmediğinden faize hükmedilmemiştir. b) Birleşen Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/269 E. sayılı itirazın iptali davasında; Davacı vekili 09/02/2022 tarihli duruşmada itirazın iptali davasından feragat ettiğinden, birleşen bu itirazın iptali davasının feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı taraf, itirazın iptali davası yönünden feri nitelikte tazminat talebinde bulunmuştur. 2004 s. İİK'nın 67/2. maddesine göre davalı lehine feri nitelikte tazminata hükmedilebilmesi için davacının yaptığı Konya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2014/4043 E. sayılı icra takibinin hem haksız hem de kötü niyetli yapılması gerekmektedir. Gerek hükme esas alınan 5. bilirkişi heyetinin rapor ve ek raporunda belirlenen 308.197,84 TL.'lik alacağın aynı tarihte açılan 2014/658 E. sayılı davada karara bağlanıp, davacının diğer birleşen davalar yönünden başka bir alacağının kalmaması ve gerekse davacının feragati gözönünde bulundurularak, itirazın iptali davasına ilişkin Konya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2014/4043 E. sayılı takibinin haksız bir takip olduğu sonucuna varılmıştır. 14/05/2014 tarihinde başlatılan bu icra takibine konu olan 140.000 TL.'lik asıl alacağın, davalı tarafından davacıya (davacı şirketin grup şirketlerine) kredi kartı ile 26/02/2014 tarihinde 73.500 TL. ve 66.500 TL. olarak ödendiği, davacının tahsil ettiğini bildiği (veya bilmesi gerektiği) bu alacaktan dolayı ve tahsilden sonra icra takibi başlatmakla haksız olmasının yanında kötü niyetli de olduğu sonucuna varılmış, davalının feri nitelikte tazminat isteyebileceği kabul edilmiştir. İcra takip toplamı olan 143.470,27 TL.'nin %20'si olan 28.694,05 TL. feri nitelikte tazminatın talep gibi davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir. c) Birleşen Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/317 E. sayılı alacak davasında; Davacı taraf, yapılan işlerin bedeli olarak 980.000 TL. alacak talebinde bulunmuş ise de, hükme esas alınan 5. bilirkişi heyetinin rapor ve ek raporu ile belirlenen kalan alacak 308.197,84 TL.'nin, daha önce açılan asıl davada karara bağlanması ve davacının başka bir alacağının bulunmaması nedeniyle davacının yapılan işlerin bedeline yönelik 980.000 TL.'lik alacak talebi reddedilmiştir. Davacı ayrıca 10.000 TL. cezai şart istemiş ise de; Yargıtay 15. HD’nin 01.11.2018 gün ve 2018/2642 E. 2018/4205 K. sayılı emsal içtihadına göre, "Sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın istenebilmesi için borçlunun kusurlu bulunması gerekir. Sözleşmeye aykırı davranan borçlu, sözleşme serbestliği çerçevesinde düzenlenen cezadan sorumlu olur. Ancak alacaklı tarafın da kusurlu bulunmaması zorunludur. Yani lehine ceza öngörülen yararına cezaya hükmedilebilmesi için kusurlu bulunmaması genel hukuk prensiplerindendir. Bu nedenle eldeki davada tarafların kusur durumu irdelenmelidir. Sözleşmenin, her iki tarafın ortak kusuru ile sona erdiği durumda taraflar birbirlerinden cezai şart isteyemez." Yukarıda yazıldığı gibi, sözleşmenin feshinde davalı tarafın kusurlu olmayıp, davacının bir kısım işleri sözleşme ve teknik şartnameye uygun yapmaması nedeniyle kusurlu görülmesi karşısında davacının cezai şart talebi de reddedilmiştir. Davacının aynı davada istediği 10.000 TL.'lik kâr mahrumiyeti alacağı da, cezai şartta açıklanan gerekçelerle, davalının fesihte kusursuz, davacının kusurlu olması nedeniyle reddedilmiş ve oluşan vicdanı kanaat ile aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-Mahkememizin 2014/658 E. (öncesi: Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/266 E.) sayılı asıl davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile, 308.197,84 TL. alacağın, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, 2-Birleşen Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/269 E. sayılı itirazın iptali davasının; a) Feragat nedeniyle REDDİNE, b) Dava değeri olan 143.470,27 TL.'nin %20'si olan 28.694,05 TL. fer'i nitelikteki tazminatın da davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 3-Birleşen Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/317 E. sayılı alacak davasının ispat edilememesi nedeniyle REDDİNE" karar vermiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen taleplerin reddine ilişkin kararın hatalı olduğu, aldırılan ilk 4 raporda sözleşmenin davalı tarafından haksız olarak fesih edildiği tespit edilmişken mahkemece yanlı olarak hazırlanan 5. raporun hükme esas alındığı, bu rapora itibar edilme nedeninin de belirtilmediği, sözleşme hükümlerinin yok sayıldığı, müvekkili 13 kapı için alt raylar ve 13 adet çelik personel kapısı ile ön alın çelik mesnet kirişleri imalatını 28.02.2014 tarihinde bitirdiği, hava alanına sevk ettiği, davalıya durumun 03.03.2014 tarihinde bildirildiği, sözleşmenin F-BEDEL VE ÖDEME başlıklı maddesinin 3 ve 4. sıralarındaki 1.800.000 TL ödemenin talep edildiği, sözleşmenin G- İMALATÇI VE MÜTEAHHİDİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ başlıklı maddesinin ilk cümlesinde imalatçı için sürelerin sipariş peşinatının ödenmesi ile başlayacağının belirlendiği, D- İMALAT VE SEVK başlıklı maddesinde ise onaylı projenin imalatçıya teliminden itibaren 13 kapı için alt rayların ve 13 adet çelik personel kapısının imalat süresinin 160 gün, kapı malzemelerinin imalat süresinin 330 gün olduğu ile sevkiyatın bölümler halinde yapılabileceğinin kararlaştırıldığı, müvekkilinin süresinden önce imalatları tamamladığı halde, yanlı bilirkişi raporunda müvekkilinin temerrüde düştüğünün belirtildiği, müvekkili temerrüte düşmeden 160 günlük sürenin dolmasına aylar kala alt rayların ve personel kapılarının montaja hazır halde iş yerine teslimini ve ön alım çelik mesnet kirişlerinin montaja hazır halde iş yerine teslimini sağladığı halde hak ettiği 1.800.000 TL iş bedelini tahsil edemediği, davalı inkar etse de, gönderilen malzemelerin şantiye alanında tespit edildiği, davalının yapması gereken ödemeyi yapmadığı, yer teslimi yapıldığından bahisle 30 gün içinde kapıların montajının talep edilemeyeceği, ödeme yapmadan talepte bulunamayacağı, Milli Savunma Bakanlığı tarafından davalıya çekilen ihtarlar ile kesilen cezaların, davalı ile MSB arasındaki sözleşmedeki iş planının müvekkilini bağlayıcı olmadığı, taraflar arasında akdedilen sözleşmede idare ile yapılan sözleşmeye atıfta bulunulmadığı, müvekkilinin hak ettiği ödemeyi alamadığı, imalatların montaja hazır vaziyette iş yerine teslim edildiği, ödeme yapılmadığı için işin durdurulduğu, Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/269 E. sayılı itirazın iptali davasında yargılama bitmeden yanlışlıkla açıldığı fark edilerek ve iyi niyetle davadan feragat edildiği, durumun muhasebeci hatasından kaynaklandığı ve feragatten bir yıl kadar önce davaya konu ödemenin tahsil edildiğinin mahkemeye bildirildiği, bu itibarla müvekkili aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin haksız olduğu, dava konusu yapılan cezai şart alacağı, haksız fesih tazminatı ve kar kaybının bilirkişilerce hesaplanmadığı, mahkemece dava dilekçesinde faiz istenmediği belirtilmiş ise de, faizin yasadan kaynaklandığı ve ülkede enflasyon gerçek olduğundan asıl alacağa bağlı feri nitelikte bir alacak kalemi olan faizin dava dilekçesinde talep edilmese dahi, hüküm altına alınması gerektiği nedenleriyle mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; birleşen davaların reddine dair kararın doğru olduğu, ancak asıl davanın kısmen kabulüyle 308.197,84 TL'nin tahsiline karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, mahkemece davacının yaptığı işler bedeli KDV hariç 1.917.740,54 TL ve KDV dahil 2.262.933,84 TL olarak hesaplanıp, ödemeler toplamı 1.954.763,00 TL mahsup edilerek bakiye 308.170,84 TL'nin tahsiline karar verilmiş ise de, hesaplamanın KDV hariç yapılması gerektiği, zira fatura kesilmediği için KDV'nin tahakkuk etmediği, davacı faturalarının müvekkili defterine kaydedilmediği, KDV hariç hesaplama yapıldığında iş bedelinin 1.917.740,54 TL olduğu, müvekkili tarafından 1.954.763 TL ödenmekle davacının alacaklı değil, borçlu olduğu, diğer taraftan davacının yükümlülüklerini süresinde yerine getirmemesinden dolayı iş programında gecikme yaşandığı, müvekkili tarafından idareye 48.566,76 TL gecikme cezası ödendiği, ayrıca fesihten sonra eksik imalatın müvekkili tarafından tamamlandığı, 1.kısımda bulunan 6 kapının müvekkiline maliyetinin KDV hariç 3.311.246,90 TL olduğu, oysa sözleşmede bu imalatın iş bedeli KDV hariç 3.115.384,62 TL olmakla müvekkilinin 195.862,28 TL fazla ödeme yaptığı, bu itibarla davacının tamamlamış olduğu işin toplam bedelinin KDV hariç 1.758.873,72 TL olduğu, bu hesap içerisinde 1. kısım 6 kapı için davacının getirdiği rayların ve tekerlerin şartnameye aykırı olmasından kaynaklı olarak değiştirilmesinden kaynaklanan zararın da bulunmadığı, bilirkişi raporlarına bu yönden yapmış oldukları itirazın dikkate alınmadığı, davanın reddine karar vermek gerektiği, gerekçeli kararın hüküm kısmında asıl dava yönünden 21.052,99 TL peşin harcın müvekkilinden tahsili ile davacıya verilmesine karar verildiği, oysa asıl davada davacının 28.347,05 TL peşin harç yatırdığı, davanın kabul ve ret oranına göre müvekkiline yükletilecek peşin harcın 5.385,94 TL olması gerektiği, tavzih için verdikleri dilekçe hakkında karar verilmediği nedenleriyle mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl ve birleşen davalar, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak, itirazın iptali, gecikme cezası, kar mahrumiyeti talepli olup, mahkemece verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde uyarınca istinaf nedenleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında ve özellikle davalı vekilinin istinaf talebi yönünden taraflar arasındaki sözleşmenin F- BEDEL VE ÖDEME başlıklı maddesinde iş bedeli için ayrıca KDV ödeneceğinin kabul edilmiş olmasına, Yargıtay yerleşik içtihatlarında kabul edildiği üzere yüklenicinin KDV talep edebilmesi için fatura düzenlenmesinin gerekmemesine, fesih nedeniyle uğranılan zarara ilişkin usulüne uygun olarak açılmış bir dava bulunmamasına, Harçlar Kanunu gereğince mahkemesince hüküm altına alınan bedel üzerinden hesaplanan harcın aleyhine hüküm kurulan davalıdan tahsiline karar verilmesinin gerekmesine; davacı vekilinin istinaf nedenleri yönünden ise, mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun sözleşme hükümleri ile taraf delillerinin denetlenmesi noktasında dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun bulunmasına, davada talep edilmedikçe mahkemesince faize karar verilemeyecek olmasına ve birleşen 2014/269 esas sayılı davada davacının kabulünde olduğu üzere kendi muhasebecisinin kusuru sonucu öncesinde tahsil edilmiş olan bedel için başlatılan takip nedeniyle mahkemesince kötüniyet tazminatına hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığının anlaşılmış bulunmasına göre taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK 353/1-b.1 madde gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-) Taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK 353/1-b.1 madde gereğince esastan reddine,
2-) Harçlar Kanunu gereğince asıl dava yönünden alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından yatırılan 80,70 TL harçtan mahsubu ile bakiye 346,90 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-) Harçlar Kanunu gereğince birleşen 2014/269 E sayılı dava yönünden yönünden alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından yatırılan 80,70 TL harçtan mahsubu ile bakiye 346,90 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
4-) Harçlar Kanunu gereğince birleşen 2014/317 E sayılı dava yönünden yönünden alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından yatırılan 80,70 TL harçtan mahsubu ile bakiye 346,90 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
5-) Harçlar Kanunu gereğince asıl dava yönünden yönünden alınması gereken 21.052,99 TL istinaf karar harcından yatırılan 5.263,25 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.789,74‬ TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
6-) İstinaf başvurusu nedeniyle taraflarca yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçları ile yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK 361. madde gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 25.06.2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır

e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır