Karar Detayı

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/109 - 2025/151
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2023/109
KARAR NO : 2025/151

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 27.10.2022
NUMARASI : 2018/255 Esas 2022/744 Karar

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :

DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ : 13.02.2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 12.03.2025

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve katılma yoluyla davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacılar vekili, 11.05.2016 tarihinde davalı sigorta şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu ... plakalı araç sürücüsünün hatalı manevra ile ... idaresindeki bisiklete çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacı ...'in imam nikahlı eşi, diğer davacı ...' un oğlu ...' un vefat ettiğini belirterek, belirsiz alacak olarak davacılar için ayrı ayrı 100' er TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında davacı ... için talebini 301.897,12 TL olarak arttırmıştır.
Davalı vekili, davacılardan ...' un yaptığı başvuru üzerine davalı şirket tarafından 11.11.2016 tarihinde aktüer hesap raporu ile hesaplanan tazminat miktarı olan 1.074,28 TL ödemenin davacıya yapıldığını, ödemenin yetersiz olduğu yönünde ikinci bir başvuru yapılmaksızın açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacı ...'in destekten yoksun kalma tazminatı ödenmesi talebiyle davalı şirkete başvuruda bulunduğunu, kendisinin hak sahibi olup olmadığı tespit edilemediğinden kendisine herhangi bir ödeme yapılmadığını, müteveffanın ağabeyi ...'un Ortaca Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2016/2030 Sor. sayılı dosyasında alınan ifadesinde müteveffanın hiç evlenmediğini beyan ettiğini, davacı ...'in iddiasını ispatlar nitelikte herhangi bir delil göstermediğini, tazminata hükmedilecek olması ihtimalinde hesaplanacak tazminattan müteveffanın kusuru oranında indirim yapılması gerektiğini, kaza tespit tutanağı ve soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporu ile müteveffanın kaza anında 1.32 promil alkollü olduğu, bisikletin fark edilmesini sağlayacak hiçbir önlemin alınmadığı ve müteveffanın üzerinde koyu renk kıyafetler bulunduğundan kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacıların yasal faiz oranını aşan her türlü talebinin reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece, davacı ... yönünden açılan davanın tefrikine karar verildiği, kazanın meydana gelmesinde müteveffa ...'un % 25 oranında, davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'ın % 75 oranında kusurlu olduğu, tanık beyanlarından davacı ...'ün ölen ...'un kaza tarihinde imam nikahlı eşi olduğu, destekten yoksun kalma zararının oluştuğu, davacı ... için 440.311,60 TL olmak üzere toplam 448.567,83 TL destekten yoksun kalma zararı hesaplandığı, hesaplanan zarar kaza tarihi itibariyle 310.000,00 TL olan poliçe limitini aştığından poliçe limitinin garameten dağıtılması sonucunda, davacı ... lehine bakiye 5.660,84 TL ve davacı ... lehine 301.897,12 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, başvurunun davalıya tebliğ edildiği tarih tespit edilemediğinden davacı ... yönünden 04.11.2016 ödeme tarihinde, davacı ... yönünden 02.04.2018 dava tarihinde davalının temerrüde düşeceğinin hesaplandığı, sigortalı kamyonetin ... plakalı aracın kullanım amacının ticari-kamyonet olduğu, hükmedilecek tazminata temerrüd tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi gerektiği belirtilerek, davanın davacı ... yönünden kabulü ile 301.897,12 TL destekten yoksun kalma tazminatının 02.04.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf kanun yolu başvurusu yapılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
1-Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müteveffanın yolun kenarından bisikleti ile giderken davalının sigortaladığı aracın ona arkadan çarptığını, müteveffanın kazada kusuru olmaması nedeni ile müteveffa aleyhine verilen kusur oranına itirazları bulunduğunu, aktüer raporlarına itiraz ettiklerini, bilirkişi raporunu muhtemel hesap hataları ve hesaplama tekniği ve eksik hesaplanan maddi tazminat yönünden müktesep hak oluşturmaması açısından itirazları bulunduğunu ileri sürmüştür.
2-Davalı vekili katılma yoluyla istinaf başvuru dilekçesinde; davacının imam nikahlı olduğunu ispatlayamadığını, davacının ağabeyi ...'un müteveffanın hiç evlenmediği yönünde beyanda bulunduğunu, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin taleplerin yerinde olmadığını, davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kullanılan hesaplama formülünün hatalı olduğunu, hesaplamanın %1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, davalı aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde faizin yasal faiz olması talepleri bulunduğunu ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE;
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;
Dava, ölümlü trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Davacılar vekili, 11.05.2016 tarihinde davalıya zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı araç sürücüsünün davacı ...'in resmi nikahlı olmayan eşi, davacı ...'un oğlu ...'un idaresindeki bisiklete arkadan çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında ...'un vefat ettiğini, davacıların müteveffanın desteğinden yoksun kaldığını belirterek davacılar için ayrı ayrı destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiş, davacı ... 'un 23.01.2019 tarihinde ölümü nedeniyle mahkemece davacı ... yönünden açılan davanın tefrikine, davacı ...' in davasının kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve katılma yoluyla davalı vekili tarafından istinaf kanun yolu başvurusu yapılmıştır.
6098 sayılı TBK'nın 53. maddesi gereğince, Ölüm hâlinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpları zarar sorumlularından tahsilini talep edebilir. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53. Maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.
Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. Hukuk Genel Kurulu'nun 21.04.1982 gün, 979/4-1528 E., 412 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi; destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır. Sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. O halde destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır.
Destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin bu temel açıklamalardan sonra somut olay değerlendirildiğinde; davacı vekili, davacının mütevveffa ...'un imam nikahlı eşi olduğu ve desteğinden yoksun kaldığı iddiasıyla destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiştir. TBK'nın 53. maddesi ve Yargıtay uygulamalarına göre destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, düzenli, devam eden ve eylemli bir desteklik durumunun bulunmasını dikkate alması nedeniyle davacının müteveffanın düzenli olarak devam eden ve eylemli bir desteklik durumunun olduğunu ve olay nedeniyle desteğinden yoksun kaldığını ispat etmesi gerekir.
Mahkemece tanık beyanlarına göre davacının müteveffanın imam nikahlı eşi olduğu kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiş ise de dosya kapsamında talimatla ifadeleri alınan davacı tanığı ..., Ortaca'da ikamet ettiğini belirtip davacıyı komşusu olması nedeniyle tanıdığını, davacı tanığı ... ise Dalaman'da ikamet ettiğini belirtip davacıyı komşusu olması nedeniyle tanıdığını beyan ettiği, müteveffanın kardeşi ...'un hazırlık soruşturmasında alınan ifadesinde müteveffanın evlenmediğini belirttiği, Ortaca İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından düzenlenen müveteffa ... hakkındaki sosyal ekonomik durum araştırma tutanağında ölenin babasının yanında kaldığı, adresinin ... olarak tespit edildiği, davacının ise sosyal ekonomik durum araştırma raporunda Dalaman/Muğla adresinde ikamet ettiğinin belirtildiği, ikamet adreslerinin farklı olduğu, tanık beyanlarının çelişkili olduğu, destek ve müteveffa arasındaki desteklik ilişkisi bulunduğuna dair başkaca delil sunulmadığı anlaşılmakla dosya kapsamına göre davacı ve müteveffa arasındaki desteklik ilişkisinin varlığı, müteveffa ve davacının birlikte yaşadığı veya davacıya destek olduğunun davacı ile müteveffa arasında eylemli, düzenli ve süreklilik arzeden bir desteklik ilişkisinin varlığının kesin delillerle ortaya konulması gerektiğinden bu hususta davacı tarafa ispat imkanı verilerek davacı ve müteveffa arasındaki destek ilişkisinin net olarak ispat edilmesinden sonra karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
Kabule göre, davacı ...' in karar tarihinden sonra 04.07.2024 tarihinde vefat ettiği anlaşılmakla, 6100 sayılı HMK'nın 55. maddesinde ''Taraflardan birinin ölümü hâlinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir.'' hükmü düzenlenmiştir. Taraflardan birinin ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir. Yargılama sırasında taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen tarafın ehliyeti sona ereceğinden, ölen tarafın vekili varsa ölüm ile vekalet ilişkisi de kural olarak sona erer (TBK m.43/1, 513/1). Vekilin davaya devam etmesi mümkün olmayıp sadece bu kişinin mirasçıları tarafından davaya devam edilebilir. (Yargıtay 4. HD, 21.11.2022 tarihli, 2021/27472 Esas, 2022/14974 Karar sayılı kararı). Dosya kapsamından davacı ... 'in 04.07.2024 tarihinde öldüğü anlaşılmakla ilgilisinden veraset ilamı temin edilerek Kanun'un 55. maddesi uyarınca usul hükümlerinin yerine getirilmesi, maddi tazminat açısından mirasçıların ancak davacının ölüm tarihine kadar olan sürede hak edeceği tazminat miktarını miras payları oranında talep edebileceğinden mahkemece tazminat hesabı yaptırılması halinde davacının ölüm tarihine kadar hesaplama yapılması gerekir.
Bu durumda, karar tarihinden sonra vefat ettiği anlaşılan davacı ...' in veraset ilamının ilgilisinden temini ile 6100 sayılı HMK'nin 55. maddesi hükümleri de gözetilerek öncelikle taraf teşkiline ilişkin usul hükümlerinin yerine getirilmesi, dava şartı niteliğindeki bu hususun ikmalinden sonra, mahkemece davacı ve müteveffa arasındaki desteklik ilişkisinin varlığı konusunda davacı tarafa ispat imkanı verilerek, davacının delillerinin toplanması, desteklik ilişkisinin varlığının kesin ve net delillerle ispatı halinde yapılacak tazminat hesabında davacının ölüm tarihine kadar hesaplama yapılması, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmediğinden davacı vekili ve katılma yoluyla davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.nın 353/1.a.6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden inceleme yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
2-Taraflarca yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilgilisine iadesine,
3-İstinaf yoluna başvuran taraflarca yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,
4-Karar tebliği, harç ve gider avansı iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 13.02.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan
Üye
Üye
Katip

• Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.