Karar Detayı

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 24. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/867 - 2026/142
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
24. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/867
KARAR NO : 2026/142

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 23/11/2023
NUMARASI : 2022/834 E.- 2023/799 K.

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit
İSTİNAF TALEBİNDE
BULUNAN : Taraf vekilleri
KARAR TARİHİ : 05/02/2026
KARAR YAZMA TARİHİ : 05/02/2026

Mahkemece verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf talebinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya okunup gereği düşünüldü:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 14/11/2022 tarihinde işyerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağının somut tespit içermediğini, sayaç dışı kullanımın teknik olarak tespit edilmediğini, geçmiş tüketim ve ödeme kayıtlarının kaçak kullanım olmadığını gösterdiğini, buna rağmen fahiş tutarda ceza tahakkuk ettirildiğini belirterek, 14/11/2022 tarihli kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağına dayalı olarak tahakkuk ettirilen 151.908,51 TL bedel yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde, işbu davanın yetkili ve görevli mahkemede açılmadığını, 6102 sayılı TTK. nun 4. maddesinde ticari davaların düzenlendiğini, buna göre her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmemiz yargı işlerinin tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayıldığını, ayrıca 6102 sayılı TTK'da düzenlenen hususlar ile Medeni Kanun ve Borçlar Kanunuda düzenlenen bazı dava türlerinin ticari dava olduğunun belirtildiğini, TTK'nın 5. maddesinde ise ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişlemiz yargı işlerine bakmakla asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunun düzenlenlendiğini, asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasıdaki ilişkinin görev ilişkisi niteliğinde olduğunu işbu davanın, TTK'nın 4'üncü maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olmadığını davacının, hali hazırda ticaret sicilinde kaydının olmadığını, TTK'nın 12'nci maddesinde sayılan tacir kişilerden olmadığını, uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunu belirtmiş, esasa ilişkin olarak ise davacıya ait tesiste sayaçtan geçirilmeden harici hat çekilerek kaçak elektrik kullanıldığının tespit edildiğini, bu nedenle 14/11/2022 tarihli kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağı düzenlenerek enerjinin kesildiğini, yapılan işlemlerin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine uygun olduğunu, tahakkukun usulüne uygun hesaplandığını belirterek, haksız açılan davanın reddini istemiştir.
MAHKEME KARARI:Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile davacının 14/11/2022 tarih ve 44078646 nolu kaçak elektrik tüketimi faturası ve kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağı sebebiyle davalıya 83.591,14 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hükme karşı süresinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf talebinde, dosya kapsamındaki beyan ve delillerden davacı tarafından herhangi bir kaçak elektrik kullanımının bulunmadığını, buna rağmen fahiş tutarda ceza tahakkuk ettirildiğini, kaçak tüketimi iddiasının dayanaksız olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılarak davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili ise istinaf talebinde, eksik inceleme ile karar verildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik, çelişkili ve denetime elverişsiz olduğunu, yapılan hesaplamaların Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine aykırı bulunduğunu, bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının mahkemece değerlendirilmediğini ileri sürerek, kararın kaldırılarak davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE :Dava, kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tahakkuk ettirilen faturaya dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.
6100 sayılı HMK’nın 1.maddesi gereğince, mahkemelerin görevi, kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemelerce ve istinaf incelemesi aşamasında istinaf mahkemeleri tarafından da res'en incelenir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4.maddesine göre, bir davanın ticarî dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması (mutlak ticari dava olması) gerekir.
TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile ticari sayılması için en azından bir ticari işletmeyi ilgilendirmesi gereken davalar ve her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar nispi ticari davalardır. Mutlak ticari dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır. Nispi ticari dava ise; tarafları tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nispi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.
Diğer taraftan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticarî iş sayılan işin diğeri için de ticarî iş sayılması, davanın niteliğini ticarî hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticarî dava sayılan davalar haricinde, ticarî davayı ticarî iş esasına göre değil, ticarî işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticarî nitelikte olması veya sayılması davayı ticarî dava haline getirmez.
6335 sayılı Kanun'un 2.maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir.
Somut olayda, davalının tacir olup olmadığı, dava konusu kaçak elektrik kullanımının gerçekleştiği işyerindeki faaliyetin esnaf düzeyinde kalıp kalmadığı yönünde herhangi bir araştırma yapılmaksızın, sadece kaçak tespit tutanağındaki abone grubunun ticarethane olarak belirtilmesine dayanarak, eksik inceleme ve araştırma sonucu davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu yönündeki mahkeme tespitinde isabet görülmemiştir.
Belirtilen nedenlerle, mahkemece; davaya bakmakla görevli mahkemenin tespiti noktasında, davacının tacir olup olmadığı, dava konusu kaçak elektrik kullanıma ilişkin faaliyetin esnaf düzeyinde kalıp kalmadığı hususunda yeterli inceleme ve araştırma yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun (esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin) kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a.3. maddesi gereğince KALDIRILMASINA karar verilmesi gerekmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK.'nın 355. md. hükmüne göre istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-)ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin, 23/11/2023 tarih, 2022/834 E.- 2023/799 K. sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-)Dosyanın yukarıda açıklandığı şekilde karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-)Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
4-)Taraflarca yatırılan istinaf peşin harcının istek halinde başvurana iadesine,
5-)Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.3. maddesi gereğince KESİN olmak üzere 05/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır