Karar Detayı

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ
(E S A S I İ N C E L E M E D E N
K A R A R I N K A L D I R I L M A S I )
ESAS NO : 2020/1656
KARAR NO : 2025/132

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ : ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 10/07/2020
ESAS-KARAR NUMARASI : 2016/639 Esas-2020/308 Karar
DAVACILAR
VEKİLİ :
DAVALI :

Davacılar vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ :
Davacılar vekili; müvekkillerinin davalı kooperatif üyesi olduğunu, davalı kooperatifin 2015 yılı olağan genel kurulunun 25.06.2016 tarihinde yapıldığını, gündemin 4.maddesinin yönetim ve denetim kurullarının ibrasına ve 2015 yılı bilançosunun onaylanmasına ilişkin olduğunu, bu maddenin onaylanmasının iyi niyet ve ana sözleşme hükümlerine aykırı bulunduğunu, 2014 yılına ilişkin olağanüstü genel kurul kararlarının iptali için de ayrı bir dava açıldığını, davanın halen derdest olduğunu, gündemin 6. maddesi ile de yasaya aykırı işlemler tesis edildiğini, gündemin 8. maddesinin kooperatife ait bazı taşınmazların satışı ve borçların kapatılması hususlarına ilişkin olduğunu ancak satışa konu taşınmazın ne kadar bedelle satılacağı hususunun belirtilmediğini, gündemin 11. maddesinde de yönetim kuruluna verilen yetkinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek; gündemin 4, 6, 8 ve 11. maddelerinin iptali ile Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/650 Esas sayılı dosyası ile bu dosyanın birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; davaya konu genel kurulun tüm gündem maddelerinin bütün üyelere tebliğ edildiğini, herhangi bir itiraz olmadığını, davacıların genel kurula katılmadıklarını, dolayısıyla itiraz da etmediklerini, davacıların dava konusu ettiği gündem maddelerinin hukuka, kanuna ve ana sözleşmeye uygun olduğunu, davacılar yönünden kesinleştiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ :
İlk derece Mahkemesi'nce "Dava kooperatif genel kurul kararlarının iptali talebine ilişkindir.
Davacılar tarafından davalı kooperatifin 25/06/2016 tarihli Olağan Genel Kurulu'nda alınan 4, 6, 8 ve 11 numaralı gündem maddeleri uyarınca alınan kararların iptali amacıyla dava açılmıştır.
İptali talep edilen genel kurul kararları:
Madde 4. Kooperatifin 2015 yılı yönetim kurulu faaliyet raporu kooperatif yönetim kurulu başkanı ... tarafından kooperatifin 2015 yılı denetim kurulu raporu, kooperatif denetçisi ... tarafından okundu. Söz konusu raporlar kurul nezdinde ayrı ayrı müzakereye açıldı. Raporlar hakkında müzakere yapıldı.
Madde 6. Kooperatifin 27/06/2015 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul toplantısının 3, 4 ve 5. Gündem maddeleri uyarınca alınan kararların 19/09/2015 tarihli Olağanüstü Genel Kurul toplantı gündeminin 4. Maddesiyle ortadan kaldırılmasına ilişkin kararın yeniden görüşülmesine geçildi. Konu hakkında genel kurula ... tarafından bilgi verildi. Yapılan müzakereler sonucunda konu hakkında olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararların aynen kabul edilmesine oy birliği ile karar verildi.
Madde 8. Gündemin sekizinci maddesinin görüşülmesine geçildi. Konuya ilişkin olarak yazılı bir önerge verildi. Önerge genel kurula okundu ve müzakereye açıldı. Konu hakkında yapılan açıklamalar sonucunda kooperatifin mevcut 51 ortağının hak sahibi olduğu, tapuda ... parselde özel spor alanı olarak kısıtlı hisseli yerdeki 12489 metre kare kısmının kamulaştırılması veya kısıtlama nedeniyle ilgili belediyeden tazminat talebinde bulunma hususlarının öncelikle araştırılması, imkan bulunmadığı takdirde metre karesi 250,00 TL den az olmamak üzere kooperatif yönetim kurulunca görevlendirilecek 3 kişilik ihale komisyonu tarafından usulüne uygun satılması, elde edilecek tazminat veya satış bedelinin yedek akçe olarak ayrılarak ortaklara kar dağıtımı yapılmayıp oluşacak değerleri öncelikle eski yıllarda aidat ve aidat dışı fazla tahsilat yapılmış olan 51 kooperatif ortağının kooperatiften alacaklarına karşılık tediye edilmesinde kullanılması, bu kısıtlı taşınmazın asgari bedelden satılamaması veya diğer tasfiye işlemleri sona erdiği ve veya ereceği anlaşılması halinde tasfiye sürecinin uzamaması bakımından hak sahibi 51 ortak adına eşit paylı olarak tapudan devir ve ferağının yapılması hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesi genel kurulun onayına sunuldu, söz konusu önerge oy birliği ile kabul edildi.
Madde 11. Kooperatifin 2016 yılı tahmini bütçesi kooperatif yönetim kurulu başkanı tarafından okundu. Tahmini bütçe genel kurul tarafından gider ve gelir kalemleri itibariyle müzakere edildi. Bütçe kalemleri arasında aktarma yapmaya yeni gider ve veya gelir kalemleri açma hususunda yönetim kuruluna yetki verilmek suretiyle genel kurula aktif ve pasif toplamının her biri 1.480.000,00 TL olarak sunulan kooperatifin 2016 yılı tahmini bütçesi yapılan oylama sonucunda oy birliği ile kabul edildi.
Hazirun cetveline göre toplantıya 52 ortağın katılmaya yetkili olduğu, toplantıya 40 ortağın katıldığı, davacıların ise toplantıya katılmadıkları anlaşılmıştır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanununun Kararların bozulması ve şartlar başlıklı 53. Maddesinde " Aşağıda yazılı kimseler kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler.
1. Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri;
2. Yönetim Kurulu;
3. Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri;
Bozma davasının açıldığı ve duruşmanın yapılacağı gün, Yönetim Kurulu tarafından usulen ilan olunur.
Birinci fıkrada yazılı bir aylık hak düşüren sürenin sona ermesinden önce duruşmaya başlanılamaz. Birden fazla bozma davası açıldığı takdirde, davalar birleştirilerek görülür.
Mahkeme, kooperatifin isteği üzerine muhtemel zararlarına karşı davacıların teminat göstermesine karar verebilir. Teminatın mahiyet ve miktarını belirtmek mahkemeye aittir.
Bir kararın bozulması bütün ortaklar için hüküm ifade eder" hükmü düzenlenmiştir.
Alınan kanun hükmü uyarınca kooperatif genel kurulunda alınan kararların iptalini talep edebilmek için, toplantıya katılan ortağın alınan karara katılmayıp muhalefet şerhini tutanağa geçirtmesi gerekir.
Davacıların ise usulüne uygun olarak yapılan çağrıya rağmen toplantıya katılmadıkları, bu nedenle 1163 sayılı kanunun 53. Maddesi gereğince davacıların iptal davası açma haklarının bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Ortağın iptal davası açma hakkı bulunmadığı durumlarda alınan kararlarının emredici hukuk kurallarına aykırı olması nedeniyle mutlak butlanla malul olması halinde ortak, bu durumun tespitini talep edebilir.
Bu nedenle alınan kararların emredici hukuk kurallarına aykırı olup olmadığı, mutlak butlanla batıl olup olmadığı yönünden değerlendirme yapılmıştır.
Her ne kadar genel kurulun 4. Maddesinin iptali talep edilmiş ise de söz konusu günden maddesiyle sadece 2015 yılı yönetim ve denetim kurulu raporlarının okunup müzakere edildiği, herhangi bir karar alınmadığı anlaşılmakla mutlak butlanla batıl olduğunun tespiti talebi yerinde görülmemiştir.
Diğer taraftan gündemi 8 ve 11 nolu maddeleriyle alınan kararların oy birliği ile alındığı, söz konusu kararlarda emredici hukuk kurallarına aykırı bir durum tespit edilmediği, bu nedenle kararların mutlak butlanla batıl olmadığı kanaatine varılmakla bu maddelere yönelik talebin de reddine karar verilmiştir.
Gündemin 6 nolu kararı ile 19/09/2015 tarihli Olağanüstü Genel Kurul toplantı gündeminin 4. Maddesiyle alınan kararın yeniden görüşülüp aynen kabul edilmesine oy birliği ile karar verildiği, 19/09/2015 tarihli Olağanüstü Genel Kurul toplantı gündeminin 4. Maddesiyle alınan kararın iptali için Ankara 12. ATM'nin 2015/650 Esas sayılı dosyasında dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda mahkemece 23/10/2019 tarihinde davanın reddine karar verildiği, bu nedenle aynı mahiyetteki kararın mutlak butlanla batıl olduğuna ilişkin istemin de reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle: Kooperatifler Kanunu'nun 23. ve 53. maddelerinin üyeler arasında eşitlik ilkesini düzenlediğini, dava konusu edilen gündem maddelerinin Kooperatifler Kanunu'nun bu maddelerine aykırı olduğunu, bu konuda Yargıtay içtihatları bulunduğunu, müvekkilerinin dava açma hakları olduğunu, bu hususun Kooperatifler Kanunu'nun 53. maddesinde düzenlendiğini, Kooperatifler Kanunu'na göre yönetim ve denetim kurulu üyelerinin üzerlerine düşen edimleri titizlikle yerine getirmek durumunda olduğunu, yapılan işlemlerin eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, mahkemenin bu hususu re'sen gözetmek zorunda olduğunu, kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
UYUŞMAZLIK :
Uyuşmazlık; davacıların üyesi bulundukları davalı kooperatifin 2015 yılına ait 25.06.2016 tarihli genel kurulunun 4, 6, 8 ve 11. maddelerinin kanuna, hukuka ve ana sözleşmeye aykırı olduğu yolundaki iddialarının yerinde olup olmadığı, bir başka deyişle adı geçen genel kurul maddelerinin iptalini gerektirecek, kanuna ve ana sözleşmeye aykırı bir hususun bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava, kooperatif genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.
Taraf ehliyeti; davada taraf olabilme, usulî hukuki ilişkinin süjesi olabilme ehliyetidir. Taraf ehliyetine sahip olan kişi, davada davacı veya davalı olabilecektir. Bu nedenle, taraf ehliyeti usûli bir kavramdır. Taraf ehliyetine sahip olabilmek için medeni hukuktaki hak ehliyetine sahip olmak gerekir. HMK'nın 50. maddesine göre, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, taraf ehliyetine de sahiptir. Buna göre tüm insanlar, hak ehliyetine ve dolayısıyla taraf ehliyetine sahiptir. Anılan Kanunun 114. maddesinin (d) bendinde, tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmalarının dava şartı olduğu; 115/(1). maddesinde ise, mahkemenin, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı, tarafların da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilecekleri, 115/(2). maddesinde ise taraflara dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verileceği, bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmezse dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedileceği belirtilmiştir.
4721 sayılı TMK. nun 28. maddesinde; kişiliğin, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlayıp ölümle sona erdiği ve çocuğun hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde ettiği hüküm altına alınmış olup, gerçek kişilerin kişiliği ve bununla medeni haklardan yararlanma (hak) ehliyeti ölümle sona erdiğinden, ölmüş kişinin taraf ehliyeti bulunmamaktadır.
Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. (TMK 28/1)
Öte yandan TBK'nın 513. maddesi uyarınca vekalet sözleşmesi vekâlet verenin ölümü ile kendiliğinden sona erer.
Somut olayda, Av. ... ile temsil edilen davacı ...'ın 03.08.2019 tarihinde yani yargılama sırasında vefat ettiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, yargılama sırasında vefat eden davacı yönünden vekalet ilişkisinin son bulduğu gözetilerek, davanın mirasçılarına yöneltilmesinin sağlanması gerekirken bu hususun gözden kaçırılması doğru olmamıştır.
Bu durumda Dairemizce, HMK'nın 353/(1)-a.4. maddesi uyarınca, esası incelenmeksizin kararın kaldırılmasına ve davanın mirasçılarına yöneltilerek karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
I-Yukarıda açıklanan nedenlerle; HMK'nın 353/(1)-a.4 maddesi uyarınca Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/639E., 2020/308K. sayılı kararının ESASI İNCELEMEDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
II-Davacılar vekilince yatırılan istinaf karar harcının istek halinde iadesine,
III-Davacılar vekilince istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk derece Mahkemesince esas hükümle birlikte değerlendirilmesine,
IV-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
12/02/2025 tarihinde, HMK'nın 353/(1)-a ve 362/(1)-g. maddeleri uyarınca KESİN olmak üzere, oybirliği ile karar verildi.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 12/02/2025

Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza