Karar Detayı

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/728 - 2025/48

T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ

ESAS NO : 2024/728 (KABUL KALDIRMA)
KARAR NO : 2025/48

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 18/01/2024
ESAS-KARAR NO : 2023/627 E 2024/13 K

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI

DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : 31/01/2025
YAZILDIĞI TARİH : 27/02/2025

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili, mülkiyeti müvekkili ve ortaklarına ait ... parselde kain 19704 m2 ana taşınmazın 21.06.2010 tarihli imar değişikliği ile 3 parsele ayrıldığını, bu parsellerden ... parselde kain 3.252 m2 arsa için davalı şirket ile Ankara 15. Noterliği'nin 07/05/2009 tarih ve 10137 yevmiye nolu Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve Ankara 25. Noterliği'nin 14.10.2010 tarih ve 23959 yevmiye nolu zeyl yapıldığını, sözleşme gereğince müvekkil firmanın ... parseldeki taşınmazını davalı firmaya bedelsiz devir etmeyi, davalının ise bunun karşılığında 50 yıl boyunca müvekkil ve ortaklarının göstereceği 5'şer öğrenciyi tam burslu olarak okutmayı kabul beyan ve taahhüt ettiğini, bu hususun sözleşmede "Yukarıda yazılı sözleşmelerle satmayı vaad eden arsa sahiplerine yukanda tarih ve numaraları yazılı sözleşmelerle şirket yetkililerinden, her bir şirketin her yıl göstereceği 5'şer öğrenci almayı vaad eden şirketin nezdindeki eğitim kurumlarının diledikleri okullarında bedelsiz okutma hakkı tanınan "bedelsiz 5 öğrenci okutma hakkı" imar planının iptalinin kesinleşmesine değin devam edecektir. İptal edilmemesi halinde 50 yıllık süre aynen korunur. Satmayı vaad eden arsa sahibi şirketler, bu süreyi dilerlerse 36 yıl 7 öğrenci olarak değerlendirebilir.” şeklinde yer aldığını, 2010 yılında başlayan ticari ilişkinin sorunsuz devam ettiğini, her bir ortağın 7 öğrenci ile davalı şirkete ait ... İlköğretim/ Ortaokul ve Anadolu Lisesinde 2013-2014 eğitim dönemine kadar öğrenimine devam ettiğini, ancak yeni dönem için kayıtların yapılması istenildiğinde davalı firmanın artık ... Kampüsü'ne 5 öğrenciden fazla almayacağına ve kalan 2 kontenjanın ise şirkete ait diğer okullarda kullanılacağına dair tek taraflı karar aldığını bildirdiğini, müvekkilinin devam eden 6 öğrencisinin 5'inin kaydını yenilediğini, davalı yanın kontenjan dahilindeki öğrencilerden 10. sınıfa başlayacak olan ...'nun disiplinsiz olduğunu iddia ederek kayıt listesinden çıkardığını, yeni kayıt da almayacağını bildirdiğini, müvekkilinin Ankara 54. Noterliği'nin 25/08/2023 tarih, 32062 yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalıya kayıt listesini bildirdiğini, ancak davalının resen kayıt yaptırmadığı gibi ihtarnameye cevap da vermediğini, müvekkilinin 07/09/2023 tarihinde davalı şirkete başvurarak (bizzat okula giderek) öğrencilerin kaydının yapılmasını istediğini, ancak davalı müvekkili listesinde bulunan ve daha önce aynı kampüste okuyan 6 öğrenciden 5 tanesinin kaydını yaptığını, ... isimli öğrencinin kaydını yenilemediği gibi 7. kontenjan kaydını da kabul etmediğini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin çok açık olup, müvekkili davalıya ait dilediği kampüste öğrenci okutabileceği gibi davalı yanın bu hususu sözleşmenin başında kabul ettiğini, keza müvekkili ediminin tamamını sözleşme ile yerine getirmiş olup davalının yükümlülüğünün 2046 yılına kadar devam ettiğini, müvekkilinin öğrencisi ... 10. sınıf öğrencisi olup, sınıf arkadaşlarının eğitimine başladığını, ...'ın ise halen evde olduğundan eğitimden mahrum kaldığını, yargılama neticeleninceye kadar öğrencinin eğitim hayatı da dikkate alınarak ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile dava konusu öğrenci ...'nun Özel ... Anadolu Lisesi 10. sınıfa devamına karar verilmesine, haklı davanın kabulü ile TC. ... Kimlik nolu ...'nun Özel ... Anadolu Lisesine kaydının yapılmasını, davalının kayıt yapmaması halinde lise öğrencisi için talep ettiği bedeli ödemeye mahkum edilmesine, müvekkilinin boş kontenjanının kullandırılmaması sebebiyle ilköğretim öğrencisi için talep edilen kayıt ücretinin tespit edilerek bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca müvekkili şirketin davacı şirket tarafından iletilen yeni kayıt talebini kontenjanı müsait olan okulları bakımından değerlendirme hakkı mevcut olduğunu, bu kapsamda davacı şirketin yeni kayıt yaptırma talebi üzerine müvekkilli tarafından yine müvekkilline ait okullardan Özel ... ... Anadolu Lisesi dışındaki okullardan birine kayıt yaptırılabileceği bildirildiğinden davacı şirketin huzurdaki davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, müvekkili şirketin de sözleşmeye aykırı bir eylemi bulunmadığını, müvekkili tarafından davacıya keşide edilen Ankara 25. Noterliği'nin 19.09.2023 tarihli 14105 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacının yeni kayıt yaptırma talebinin kuruma bağlı Özel ... Okulları, ... Erkek Liseleri, ... İlköğretim Okulu, Özel ... İlköğretim Okulu ile Özel ... İlköğretim Okullarında karşılanabileceği, ...'nun ise ... Erkek Lisesi veya ... ... Okullarına kaydının yapılabileceğinin bildirildiğini, bu nedenle davacı şirketin huzurdaki davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, müvekkillinin de sözleşmeye aykırı bir eylemi bulunmadığını, müvekkili şirketin ticari itibarını korumak ve diğer öğrencilerin eğitiminin etkilenmemesini sağlamak amacıyla ...' nun okulda yaşanan uyum sorunları nedeniyle kaydının alınmamasının haklı nedene dayanmakta olup sözleşmenin ihlali niteliği taşımadığını, davacı şirket tarafından kaydının Özel ... ... Koleji'ne yenilenmesi talebinde bulunulan ...'nun eğitim görmekte olduğu Özel ... ... Koleji'nde uyum sorununun okul yetkilileri tarafından fark edildiğini, ...'nun bu haliyle müvekkiline ait okulda eğitim hayatına devam etmesinin hem müvekkilinin ticari itibarına zarar verdiğini hem de diğer öğrencilerin eğitimini olumsuz yönde etkilediğini, bu nedenle müvekkilinin bahse konu öğrencinin kaydının yine kuruma ait ... Erkek Lisesi veya ... ... Okullarına yenilenmesini davacıya teklif etmişse de davacı tarafından öğrencinin Özel ... ... Koleji'ne devam etmesi hususunda ısrar edildiğinden öğrencinin kaydının yenilemediğini, bu durumun müvekkilinin kusurundan yahut sözleşmeye aykırı davranış sergilemesinden kaynaklanmadığını, davacı şirketin yeni öğrenciye ilişkin kayıt talebini 2023-2024 eğitim öğretim yılı kayıtlarının bitmesine çok az bir zaman kala müvekkiline bildirmesi ve kayıt talebinin bildirildiği okulda kontenjan kalmaması nedeniyle yeni öğrenci kaydının o okul özelinde alınamamasının müvekkilin kusurundan kaynaklanmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki sözleşmeye göre bedelsiz okutulacak 5 öğrencinin okutulacağı okulu seçme hakkı "vaad eden şirketin nezdindeki eğitim kurumlarının diledikleri okullarında" demekle davacı tarafa verilmiş olmakla, bu hususta davacının talebine rağmen 1 öğrenciyi okula kayıt yapmayan ve 1 öğrenci yönünden kaydı yenilemeyen davalı haksız görüldüğünden, 2023-2024 yılı eğitim ve kayıt yenileme ücretleri üzerinden talepte bulunan davacının davasında haklı olduğu belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf eden-davalı vekili tarafından;
Mahkemece sözleşmenin hukuki niteliği üzerinde durulmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin klasik bir satış vaadi sözleşmesi olarak nitelendirilemeyeceği, öğrencilerin eğitim ücreti alınmaksızın devralana bağlı eğitim kurumlarında okutulacağına dair yükümün sözleşmenin asli ya da yan edim yükümlülüğü olarak kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin yeni kayıt taleplerini kontejanı müsait olan okullar bakımından değerlendirme hakkı bulunduğunu, müvekkilinin sunduğu alternatiflerin davacı şirket tarafından kabul edilmeyerek iş bu davanın açılmasında hukuki yararın bulunmadığını, davacı şirketin kayıt talep ettiği okula kayıt yapılamamasının müvekkilinin kusurundan ileri gelmediğini, makul sürede iletilmeyen taleplerin müvekkili tarafından değerlendirilemediğini, müvekkilinin ticari itibarının korunması ve diğer öğrencilerin etkilenmemesini sağlamak için uyum sorunu yaşayan öğrencinin kaydının yapılmamasında müvekkilinin haklı olduğunu bildirerek başvurulmuştur.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacının tazminat taleplerinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, Ankara 15. Noterliği’nin 07/05/2009 tarih ve 10137 yevmiye nolu Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve Ankara 25. Noterliği’nin 14/10/2010 tarih 23959 yevmiye nolu zeyl kapsamında davalının yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle açılan eğitim ücretinin tahsili istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Ankara 15. Noterliği’nin 07/05/2009 tarih ve 10137 yevmiye nolu Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve Ankara 25. Noterliği’nin 14/10/2010 tarih ve 23959 yevmiye nolu zeyli ile sözleşme akdedilmiştir.
07/05/2009 tarih sözleşmenin 4. maddesinde tapu devrini takiben ilk eğitim öğretim yılından başlamak üzere 50 yıl müddetle şirket müdürlerinin ayrı ayrı belirleyeceği 5'er öğrenci ve toplamda her yıl 15 öğrencinin alıcı tarafından bila bedel okutulacağı düzenmiştir.
Yine 14/10/2010 tarihli zeyil ile sözleşme davalı taraf bu sözleşeme ile satmayı vaad eden arsa sahiplerine yukanda tarih ve numaraları yazılı sözleşmelerle şirket yetkililerinden, her bir şirketin her yıl göstereceği 5'şer öğrenci almayı vaad eden şirketin nezdindeki eğitim kurumlarının diledikleri okullarında bedelsiz okutma hakkı tanınan "bedelsiz 5 öğrenci okutma hakkı" imar planının iptalinin kesinleşmesine değin devam edecektir. İptal edilmemesi halinde 50 yıllık süre aynen korunur. Satmayı vaad eden arsa sahibi şirketler, bu süreyi dilerlerse 36 yıl 7 öğrenci olarak değerlendirebilir.” şeklinde düzenlenmiştir.
Bu kapsamda davalı tarafça da 2 öğrencinin kaydının yapılmasına bir itiraz olmayıp, bu öğrencilerin bünyelerindeki başka okullara kaydının yapılması husunda itirazları mevcuttur.
Mahkemece dosya kapsamında satış vaadine konu taşınmazın devrine dair tapu kayıtları ile Ankara 15. Noterliği'nin 07/05/2009 tarih ve 10137 yevmiye nolu Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve Ankara 25. Noterliği'nin 14.10.2010 tarih ve 23959 yevmiye nolu zeyline dair sözleşme ilişkisi irdelenerek dosya kapsamına sözleşmelerin eksiksiz örnekleri alınarak taraflar arasındaki sözleşmenin hukuki mahiyeti üzerinde durularak tarafların yükümlülükleri tespit edildikten sonra davacı tarafından kayıt talebinin ne zaman yapıldığı, kayıt talebi esnasında okul kontenjanının müsait olup olmadığı, alternatif okul teklifine dair haklılık durumunun bulunup bulunmadığı hususları üzerinde durularak tarafların iddia ve savunmaları sözleşme hükümleri ile birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile hüküm tesis edilmesi doğru değildir.
Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
Ankara 8.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/627 Esas, 2024/13 Karar ve 18/01/2024 tarihli kararının KALDIRILMASINA,
2-HMK.'nin 353/1-a-6.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde davalıya İADESİNE,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
HMK'nin 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu 31/01/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan
e-imzalıdır

Üye
e-imzalıdır

Üye
e-imzalıdır

Katip
e-imzalıdır

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."