Karar Detayı

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/972 - 2024/1399

T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ

ESAS NO : 2023/972 ( KABUL KALDIRMA)
KARAR NO : 2024/1399

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 06/04/2023
ESAS-KARAR NO : 2021/396 E 2023/264 K

DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit
KARAR TARİHİ : 20/11/2024
YAZILDIĞI TARİH : 19/12/2024

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından müvekkili aleyhine senede dayalı kambiyo yoluyla icra takibi başlatıldığını, senet üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını, icra hukuk mahkemesinde imzaya itiraz edildiğini, icra hukuk mahkemesinde henüz bilirkişi incelemesi yapılmadığını, davalılar hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, savcılık dosyasında alınan bilirkişi raporunda, "senet üzerine muhtemelen çift taraflı bant ile yapıştırılarak hileli yollarla isim yazısı ve imzasının alınması suretiyle elde edilmiş bir senet olduğu kanaatine ulaşıldığının" belirtildiğini, her nekadar savcılık dosyasında takipsizlik kararı verilmiş ise de karara itiraz edildiğini, müvekkilinin davalıları tanımadığını, dolandırıcılık çetesinin hedefi haline geldiği düşüncesinde olduğunu, davacının avukat olmakla birlikte fiilen avukatlık yapmadığını, senet üzerine sanki avukatlık yapıyormuş izlenimi uyandırmak ve senedi müvekkili ile ilişkilendirmek üzere avukat kaşesi basıldığını, müvekkilinin hiçbir zaman kaşe kullanmadığını, senet ile alakalı olarak detaylı şekilde bilirkişi incelemesi yapılmasını, davalıların ekonomik durumlarının araştırılmasını, icra hukuk mahkemesi dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini belirterek müvekkilinin senet ve takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı iddialarının doğru olmadığını, savcılık dosyasında alınan bilirkişi raporunda senetteki borçlu imzasının davacıya ait olduğunun tespit edildiğini, savcılık tarafından takipsizlik kararı verildiğini, raporda senet evrakının kağıt liflerinde deformasyonların söz konusu olduğu, muhtemelen çift taraflı bant yapıştırılarak hileli yollarla isim yazısının ve imzasının alınmış olduğu kanaatinin belirtildiğini, takipsizlik kararında belirtilen hususların bilirkişi mesleğinin icrasından ziyade hukuki görüş niteliğinde olması sebebiyle dikkate alınmadığının açıklandığını, kağıt üzerindeki deformelerin senedin sahte olarak düzenlendiği iddiası için yeterli ve geçerli bir sebep olmadığını, kağıt liflerinde kullanma ve saklanma koşullarına bağlı olarak zamanla deformasyon veya kırılma gözlenmesinin çok doğal olduğunu, kağıt üzerindeki deformasyonların bononun kambiyo vasfını ortadan kaldırmayacağını, müvekkilinin 3.kişi durumunda olduğunu, müvekkili tarafından alınan uzman görüşünde de senet üzerindeki keşideci imzasının davacı elinden çıktığının tespit edildiğini savunarak davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; iddiaları kabul etmediğini, dava konusu senedin nakit para karşılığı olarak alındığını savunarak davanın reddine ve tazminata karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ...'ün soruşturma dosyası içerisinde bulunan 03/12/2020 tarihli polise vermiş olduğu ifadesinde, davacıyla tuz fabrikasındaki hissesini satın almak için bir cafede buluştuklarını, aracının bagajında bulunan 5.000.000,00 TL parayı davacının beraberinde getirmiş olduğu kişinin teslim alarak davacının aracının bagajına koyduğunu, parayı verdikten sonra davacıdan senet aldığını, senedi davacının yanındaki kişinin doldurduğunu, bu miktar parayı ikametinde muhafaza ettiğini beyan ettiği, bu beyanların inandırıcı olmadığı, davacı ile senet lehtarı davalı arasında senedin ciro edilmesine dayanak ticari ilişkinin varlığını kanıtlayacak şekilde bir delilin dosyaya sunulmadığı, bu nedenle davalı ... ile davacı arasında takip konusu senedin düzenlenmesini gerektiren bir ticari ilişkinin bulunmadığı kanaatine varıldığı, dosyaya sunulan tüm bilirkişi raporlarında ve davalı tarafça sunulan uzman bilirkişi raporunda takip konusu senet altındaki imzanın davacı eli ürünü olduğunun bildirildiği, icra hukuk mahkemesi dosyasında, savcılık dosyasında alınan bilirkişi raporlarında ve mahkemece alınan bilirkişi heyet raporlarında davacının senet üzerine imzasının çerçeve metodu ile alındığı yönünde görüş bildirildiği, senetteki imzanın orijinalinde çerçeve metodu ile A4 ebadında beyaz dosya kağıdına alındığı, sonradan bilgisayar ve printer cihazı yardımıyla senet metni oluşturulduğu ve mevcut hale getirildiği, senedin hile ile oluşturulduğu, davacının hile iddiasını ispatladığı, davacının takip dayanağı senet ve takipten dolayı davalılara borçlu olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, senet ve takip nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, sahte senedin davalılardan ... tarafından oluşturularak diğer davalıya ciro edilmesi nedeniyle davalı ...'ün kötü niyetli olduğundan aleyhine kötüniyet tazminatına, davalı ...'ın kötü niyetli olduğu tam olarak ispatlanamadığından bu davalı yönünden tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kararın gerekçesiz olması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, teknik incelemeden uzak, kişisel görüş ve kanaat içerdiğini ve hangi teknik cihazların kullanıldığının belirtilmediğini, tahrifata yönelik herhangi bir incelemeye dayanmaksızın yanlı ve tek taraflı düşünceler içerdiğini, senedin A4 ebadında beyaz dosya kağıdına printer cihazı yardımıyla düzenlenmesinin hukuka aykırılık teşkil etmediğini, senedin alt kısımlarında katlama izlerinin bulunduğunun tespit edildiğini, ancak senedin icra müdürlüğüne teslim edilirken herhangi bir katlama izi bulunmadığını, senetteki dikey liflenme ve toplu iğne ya da zımba teli deliği bulunduğu yönündeki tespitleri kabul etmediklerini, daha önce alınan 3 farklı bilirkişi raporunda tel yada iğne izinin bulunduğu yönünde tespitin bulunmadığını, bilirkişiler tarafından toner partikülü hususunda nasıl inceleme yapıldığının belirtilmediğini, detaylı itirazları karşılar teknik ve adli bilirkişi raporu alınmadan karar verildiğini, icra mahkemesindeki dosyada yapılan bilirkişi incelemesinde imzanın davacıya ait olduğunun tespit edildiğini ve davanın red edildiğini, davacının iddiaları ile ilgili savcılık tarafından takipsizlik kararı verildiğini, davacının başkaca senetlerle ile ilgili işlemler tesis edildiği ve tarafların bağlantılı olduğunu iddia ederek takipsizlik kararına itiraz ettiğini, ancak bağlantılı olduğunu iddia ettiği savcılık dosyasında takipsizlik kararı verildiğini, karara yapılan itirazın da kesin olarak red edildiğini, mahkemenin para alışverişinin inandırıcı bulunmadığı ve hile iddiasının kabul edildiği yönündeki değerledirmelerinin dayanaksız olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık, takip ve senet nedeniyle davacının borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Dayanak senedin incelemesine göre, senedin 01/10/2019 keşide tarihli, 01/10/2020 vade tarihli, 5.000.000,00 TL bedelli olduğu, keşidecisinin davacı ..., senet lehdarının davalı ... olduğu, ihdas nedeninin nakden olarak yazıldığı, senet üzerinde borçlu adına Avukatlık kaşesi bulunduğu, kaşe üzerinde ... isminin el yazısı ile yazıldığı, altına imza atıldığı, senet arka yüzünde ...'ün ve ... adına atılmış imzaları bulunduğu görülmüştür.
Dayanak Ankara 8. İcra Müdürlüğünün 2020/8957 sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 16/10/2020 tarihinde davalı ... tarafından borçlular davacı ... ve davalı ... aleyhine senede dayalı olarak 5.000.000,00 TL asıl alacak, 20.547,95 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.020.547,95 TL'nin tahsili için kambiyo senetlerine özgü yolla icra takibi başlattığı görülmüştür.
Mahkemece belge inceleme uzmanı üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; inceleme konusu senedin ön yüzünde atılı bulunan imza ile ...'ın mevcut mukayese imzaları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırmada; kaligrafik ve karakteristik özellikler yönünden benzerlikler görüldüğü, inceleme konusu senedin ön yüzünde atılı bulunan söz konusu imzanın, ... eli ürünü olduğu kanaatine varıldığı, inceleme konusu senet üzerinde Doküman İnceleme Cihazıyla tahrifat yönünden UV ve Infrared Luminesans etkisi gözlemlenerek yapılan incelemede; senedin A4 ebadında beyaz dosya kağıdına printer cihazı yardımıyla düzenlendiği, senedin alt kısmında katlama izleri (8 adet yatay 1 adet dikey) bulunduğu, Sağ alt bölümde bulunan kaşe izinin 42 ve 58 ile biten rakamlarının sağ kısmında kağıt dokusunda dikey liflenmeler bulunduğu, 33, 58 ve imzanın alt kısımlarında (12) adet toplu iğne ya da zımba teli deliği bulunduğu ayrıca, bu deliklerin belgenin muhtelif yerlerinde de bulunduğu, “...” el yazısı ve imza mürekkebi üzerinde İnfrared ışığının değişik aralıklarında incelendiğinde kalem mürekkebinin altında toner partikülü izine rastlanılamadığı, “...” el yazısı ve imza mürekkebi hariç diğer tüm el yazı ve rakamlarının kalem mürekkebinin altında toner partikülü izine rastlanıldığı, inceleme konusu senetteki imzanın orijinalinde çerçeve metodu ile A4 ebadında beyaz dosya kağıdına alındığı, sonradan bilgisayar ve printer cihazı yardımıyla senet metni oluşturulduğu, diğer kısımların (“...” el yazısı ve imza mürekkebi hariç) tamamlanarak mevcut hale getirildiğinin değerlendirildiği bildirilmiştir.
Ankara 5.İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/847 sayılı dosyasından adli belge uzmanı bilirkişi tarafından sunulan 21/01/2022 tarihli raporda dava konusu senetteki imzanın davacı ... elinden çıktığı kanaatinin bildirildiği ayrıca rapor altına; ''... adına atılı bulunan imzanın çevresindeki kağıt liflerinde kısmi deformasyonlar bulunduğunun dikkati çektiği'' notunun yazıldığı görülmüştür.
Davalı vekili tarafından sunulan 07/01/2021 tarihli uzman görüşü raporunda; senet altındaki imzanın davacı ... eli ürünü olduğu bildirilmiştir.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/180343 Soruşturma Sayılı dosyasında; davacının şikayeti üzerine davalılar hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan yapılan soruşturma sırasında alınan 27/04/2021 tarihli bilirkişi ...'ün raporunda senetteki borçlu imzasının ... elinden çıktığı, diğer yazıların ... elinden çıkmadığı kanaatinin bildirildiği ayrıca senedin piyasadan kolaylıkla temin edilebilir matbu senetler yerine çizgisiz beyaz kağıda bilgisayar yazıcısıyla oluşturulmuş olması, hukuken bir sorumluluk olmasa da senetlerde genel olarak borçluya ait iki imza bulunurken tetkike konu senette bir imza bulunması, senedin ön yüzünün muhtelif yerlerinde ve bilhassa borçlu imzası ve isim yazısı çevresinde tespit edilen kağıt liflerindeki çerçeve şeklindeki deformasyonlar birlikte değerlendirildiğinde; senedin başka amaçla düzenlenmiş bir belgenin, senedin borçlu imzası bölümüne denk gelen kısmının kılavuz şeklinde açıkta bırakılarak tetkike konu senet üzerine muhtemelen çift taraflı bant ile yapıştırılarak hileli yollarla isim yazısı ve imzasının alınması suretiyle elde edilmiş bir senet olduğu kanaatine varıldığının bildirdiği, 29/04/2021 tarihinde savcılık tarafından senetteki imzanın davacıya ait olduğu, bilirkişi tarafından yapılan yorumun hukuki görüş niteliğinde olduğu gerekçesiyle takipsizlik kararı verildiği, takipsizlik kararına davacı tarafın itirazı sonucu Ankara 2.Sulh Ceza Hakimliğinin 21/12/2021 tarih 2021/6013 D.İş sayılı kararı ile davacının bağlantılı olduğunu iddia ettiği savcılığın 2021/63062 soruşturma dosyasının incelenmesi bakımından takipsizlik kararının kaldırılmasına karar verildiği, takipsizlik kararının kaldırılması üzerine savcılığın 2022/9069 soruşturma sayılı dosyasında bağlantılı olduğu iddia edilen savcılık dosyasında takipsizlik kararı verildiği, bağlantının bulunmadığı gerekçesiyle tekrar 12/01/2024 tarihinde takipsizlik kararı verildiği görülmüştür.
Davacının davaya konu şikayeti üzerine davalıların da içinde bulunduğu kişiler hakkında tekrar Ankara C.Başsavcılığının 2023/173731 sayılı soruşturma dosyası üzerinden soruşturma başlatıldığı, yapılan soruşturma sonucunda iddianame düzenlendiği ve Ankara 34.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2024/254 Esas sayıl dosyası üzerinden yargılamanın halen devam ettiği anlaşılmıştır.

Bu aşamada ceza davasının bekletici mesele yapılması gerekip gerekmediği hususu ele alınıp tartışılmıştır.
Bu noktada ceza mahkemesi kararlarının hukuk davasına etkisi, eş söyleyişle; ceza mahkemesinin hangi kararlarının hukuk mahkemelerini bağlayacağı konusu üzerinde durulmasında yarar vardır:
Ceza mahkemesi kararlarının hukuk mahkemesine (davasına) etkisi, hukukumuzda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 74.maddesinde düzenlenmiş olup; hukuk hakimi, ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararları karşısında ilke olarak bağımsız kılınmıştır.
Bu ilke, ceza kurallarının kamu yararı yönünden bir yasağın yaptırımını; aynı uyuşmazlığı kapsamına alan hukuk kurallarının ise, kişi ilişkilerinin Medeni Hukuk alanında düzenlenmesi ve özellikle tazmin koşullarını öngörmesi esasına dayanmaktadır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun “Ceza Hukuku ile İlişkisi” başlıklı 74. maddesinde; " Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.” hükmü yer almaktadır.
Bu açık hüküm karşısında, ceza mahkemesince verilen, beraat kararı, kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliği, illiyet gibi esasların hukuk hakimini bağlamayacağı konusunda duraksama bulunmamaktadır.
Hemen belirtilmelidir ki, hukuk hakiminin yukarıda açıklanan bu bağımsızlığı sınırsız değildir. Gerek öğretide ve gerekse Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarında, ceza hakiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusu ile hukuk hakiminin tamamen bağlı olacağı kabul edilmektedir. Diğer bir anlatımla, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.1.975 gün ve E:1971/T-406, K:1975/1; HGK'nun 23.1.1985 gün ve E:1983/10-372, K:1985/21; 27.04.2011 gün ve E:2011/17-50, K:2011/231; 03.04.2013 gün ve E:2012/19-873, K:2013/433 sayılı ilamları).
Vurgulamakta yarar vardır ki, hukuk usulü bir şekil hukukudur. Davanın açılması, itirazların ileri sürülmesi, tanıkların ve diğer delillerin bildirilmesi belirli süre koşullarına bağlı kılındığı gibi, ikinci tanık listesi verilememesi, iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı gibi yargılamanın süratle sonuçlandırılması gayesi ile belirli kısıtlamalar getirilmiştir. Bunun sonucunda, hukuk hakimi şekli gerçeği arayacak, maddi gerçek öncelikli hedef olmayacaktır. Ancak ceza hakimi bunun tersine öncelikli hedef olarak maddi gerçeğe ulaşmaya çalışacaktır. O halde ceza mahkemesinin maddi nedensellik bağını (illiyet ilişkisi) tespit eden kesinleşmiş hükmünün hukuk hakimini bağlamasına, Türk Borçlar Kanununun 74.maddesi bir engel oluşturmaz (HGK'nun 16.09.1981 gün E:1979/1-131, K:1981/587 sayılı ilamı; ..., Hukuk Davalarında Kesin Hüküm, 1965, s.22 vd.; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.04.2011 gün ve E:2011/17-50, K:2011/231; 03.04.2013 gün ve E:2012/19-873, K:2013/433 sayılı ilamı).
Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına ve öğretideki genel kabule göre, maddi olgunun tespitine ilişkin ceza mahkemesi kararı hukuk hakimini bağlar. Ceza mahkemesinde bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.10.1989 gün ve E:1989/11-373, K:472; 27.04.2011 gün ve E:2011/17-50, K:2011/231; 03.04.2013 gün ve E:2012/19-873, K:2013/433 sayılı ilamları).
Yukarıda belirtildiği üzere, maddi olgunun tespitine ilişkin ceza mahkemesi kararı hukuk hakimini bağlar. Ceza mahkemesindeki bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılmasının olanaklı bulunmamasına göre, mahkemece, yargılaması devam eden Ankara 34.Ağır Ceza Mahkemesinin 2024/254 sayılı ceza davasının sonucunun beklenilmesi, ceza davasında tespit edilen maddi olgular çerçevesinde varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-a-6. maddesi uyarınca kabulü ile devam eden ceza davasının sonucu bekletici mesele yapılarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden, ilk derece mahkemesinin kararının anılan gerekçelerle kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2021/396Esas, 2023/264Karar ve 06/04/2023 tarihli kararının KALDIRILMASINA,
2-HMK.'nin 353/1-a-6.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde yatırana İADESİNE,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
HMK'nin 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu 20/11/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan
e-imzalıdır

Üye
e-imzalıdır

Üye
e-imzalıdır

Katip
e-imzalıdır

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."