mahkeme 2021/1577 E. 2023/1935 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/1577 - 2023/1935

T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ

ESAS NO : 2021/1577 (KABUL DÜZELTEREK YENİDEN ESAS
KARAR NO : 2023/1935 HAKKINDA KARAR VERİLMESİ)

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 08/12/2020
ESAS NO : 2019/703 E 2020/654 K

DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVANIN KONUSU : Alacak
KARAR TARİHİ : 28/12/2023
YAZILDIĞI TARİH : 12/01/2024

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili, müvekkili idareye bağlı ... Müdürlüğünde 10/07/2018 tarihinde yapılan ihale ile yapılan satışta ... isimli ...’ın davalıya ihale edildiği, ancak davalı şirketin tayı teslim almadığını, davalı ile yapılan yazışmalar sonucu davalının ihale bedelini ve 21 günlük bakım ve besleme giderini müvekkiline ödediğini, daha sonra tayın satışının gerçekleştiğini, ancak sonrasında davalı şirketin tayı ihalede belirtilen süre içerisinde teslim almadığını, bu nedenle ihale konusu tayın 17/01/2019 tarihinde ihalenin yapıldığı işletme olan ...'nden yetiştirici İşletme ...'ne nakledildiğini, tayın müvekkili idarede kaldığı sürede boyunca yapılan besleme ve bakım giderleri ile nakliye giderinin İdari Şartnamenin 9. maddesinin (a) bendinde belirtildiği şekilde satış işlemi feshedilip, koşu tayının yeniden satışı yapıldığında işletme aleyhine meydana gelebilecek zarar-ziyanında hükmen tahsili yoluna gidilir hükmü gereğince, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 29.128,30 TL idare alacağının tayın teslim almadığı tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsili Usulü Hakkında Kanunda belirtilen faizi ile birlikte karar verilmesini istemiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili, davalı tarafından satın alınan atın teslim alınması için gidildiğinde yapılan kontrollerde atın ayıplı olduğunun tespit edildiği ve teslim alınmadığı, davalı atın bu durumunu rapor etmek için atın bir üniversitenin veterinerlik bölümüne götürülmesine izin verilmesini istediğinin, davacının atın teslim alınması ve yapılacak kontroller sonrasında ayıplı olduğunun üniversite raporu ile tespit edilmesi iade alınıp alınmayacağına karar verileceğinin belirtildiği, Uludağ Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi tarafından hazırlanan raporda atın tırnak içinde boydan boya çatlak ve kırık parçalar olduğunun tespit edildiği, davacının ayıplı atı ihaleye çıkardığını, ayıplı ürünün teslim alınmaması nedeniyle oluşan masrafların istenmesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünün İktisadi Devlet Teşekkülü olduğu ve 2886 Sayılı Devlet İhale Kanununa tabi olmadığı, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Alım-Satım ve İhale Yönetmeliği esaslarına göre ihale yapıldığı, açık artırma ile yapılan ihalede şartnamenin 8. maddesinin 1) fıkrasına göre alıcıların tayları satıştan evvel gördüğü, davalı tarafça ... ... Satış İhale Şartnamesinin 8. maddesinin b), c) ve g) fıkrasına süresi içerisinde itiraz edilmediği, 10/07/2018 tarihinde ihalesi yapılan tayın Veteriner Fakültesi tarafından düzenlenen raporunun 09/11/2018 tarihinde düzenlendiği, raporda hastalığın ne zaman oluştuğu konusunda bilgi bulunmadığı, tayın ihalesini müteakip Komisyon Başkanı tarafından satışın tamamlandığının beyanından itibaren tayın müşterinin malı olduğu, satıştan sonra müşteri tarafından teslim alınıncaya kadar taylarda meydana gelebilecek hastalık, kırık, çıkık, yara, bere ve ölüm gibi durumların müşteriye ait olacağı, işletmenin bu durumdan sorumlu olmayacağının, şartnamede yer aldığı, ... nakliyesi için 2.500,00 TL ödenmesi gerektiği, ... bakım besleme ücreti olarak ihalenin yapıldığı 10/07/2018 tarihinden itibaren 2019 yılı ile için 27.922,50 TL ve ... bakım ve besleme ücreti genel toplamı olarak 40.162,50 TL ödemesi gerektiğinin tespit edildiği, ... bakım ve besleme masrafı olmak üzere toplam 42.662,50 TL alacak talep edebileceği, ... Satış İhale şartnamesine göre işlem yapıldığı, davalı tarafça şartnamenin 8. maddesinin 1) fıkrasına göre alıcıların tayları satıştan evvel gördüğü, b), c) ve g) fıkrasına göre süresi içerisinde itiraz edilmediği 10/07/2018 tarihinde ihalesi yapılan tayın Veteriner Fakültesi tarafından düzenlene raporunun 09/11/2018 tarihinde düzenlendiği, hastalığın ne zaman oluştuğu konusunda bilgi bulunmadığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf eden- davacı vekili tarafından;
Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile hüküm tesis edildiği, dosya kapsamında son alınan bilirkişi raporuna davacı yanın itirazları reddedilerek ek rapor alınmaksızın ve daha önce müvekkili tarafından Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nce hazırlanan bilirkişi raporuna itibar edilmeyerek ilk rapor esas alınarak hüküm kurulmasının hatalı olduğu, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı, talep edilen miktarın at bakımı için maliyetlere uygun olup olmadığının değerlendirilmediği, ayıp ile ilgili sürelerin teslimden itibaren başlayacağı, ancak müvekkiline teslim için belirlenen sürede muayenenin yapıldığı ve atın müvekkili tarafından hiç teslim alınmadığı, müvekkili tarafından 10/10/2018 tarihli dilekçe gönderildiği, teslim için 05/11/2018-09/11/2018 tarihlerinin belirlendiği, tayın kusuru saklanarak satışa sunulduğu, söz konusu satış tarihinden önce kırığın bulunduğu, müvekkilinin yürüme sırasında bu durumu fark edemeyeceği, satıştan önce ise koşar halde görülmesi mümkün olmadığından kusurunun bulunmadığı, mahkemece kırığın satıştan önce mi yoksa sonra mı olduğu hususunun belirlemesini yapmadığı, tanıklarının dinlenmemesinin doğru olmadığını, mahkemece faizin başlangıç tarihinin hatalı belirlendiği bildirilerek başvurulmuştur.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık satım sözleşmesi kapsamında teslim alınmayan ... için yapılan masrafların davalıdan tahsili koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davalının satın aldığı belirtilen ... için yapılan 29.128,30 TL bedelli ... bakım ve beslenme gideri ve nakliye ücretinin tayın teslim olmadığı tarihten itibaren faiziyle birlikte tahsili talebine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü ... Müdürlüğü Şartnamesinde özetle; 1. madde ihalenin konusu ve şeklini düzenlemekte olup, 9. madde ile, taahhüden yapılmaması veya eksik yapılması konusu düzenlenmiş olup, "Müşteri teslim süresi içerisinde bedelini ödemeyip koşu tayını teslim olmadığı takdirde, işletme her geçen gün için 51,00-TL+KDV gün bakım besleme ücreti alarak ve müşterinin borcuna 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsili Usulü Hakkındaki Konuda belirtilen faiz limitlerini uygulayarak konusunda belirtilen faiz limitlerini uygulayarak beklemekte (bu süre 30 günü geçemez) veya protesto çekmeye ve hüküm istihsaline gerek kalmaksızın satış işlemini fesh edip geçici teminatı cezai şart olarak irat kaydetmekte serbesttir. Satış işlemi fesh edilip tayın yeniden satışı yapıldığında işletme aleyhine meydana gelebilecek zarar-ziyanın da hükmen tahsili yoluna gidilir," b. "Müşteri teslim süresi içinde koşu tayın bedelini ödeyip ancak koşu tayı teslim olmadığı takdirde koşu tayın işleşmeye götürülmesi durumunda işletmeye fatura edilecek olan nakliye bedeli KDV dahil alıcıdan tahsil edilecektir. Ayrıca günlük bakım ücretine 30 günden sonra %50 oranında ilave yapılarak müşteriden tahsil edilecektir. Koşu Tayın yeniden satışı yapıldığında satış gününe kadar tahakkuk ettirilen bakım besleme bedeli ile birlikte ikinci satıştan dolayı işletme aleyhine gelebilecek zarar-ziyan işletmeye yatırılmış olan koşu-... bedelinden tahsis edilir veya tahsili için kanun yollarına başvurulur. Bu maddenin (a), (b) fıkralarında belirtilen gecikmeden mütevellit işletme alacaklarına 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsili Usulü Hakkında Kanunda belirtilen faiz limitlerini uygulanır" hükmü bulunduğu anlaşılmıştır.
Davacı idarenin 01/08/2018 tarihli yazısı ile davalıya, satın alınan ... tayının bedelinin hesaplarına yatırılmadığı, söz konusu ... bedeli, KDV, karar pulu, borsa rüsumu, gecikme cezası ve pansiyonerlik ücreti ile birlikte, işletme hesaplarına yatırılması aksi halde 2018 yılı 73 Baş ... Koşu Tayları Satış Şartnamesinin 9. maddesi hükümlerinin uygulanacağı bildirildiği anlaşılmıştır.
Davalının 10/10/2018 tarihli dilekçe ile ... için iade talebinde bulunduğu, talebin ... ... Satış İhale Şartnamesinin teslim-tesellüm yeri, süresi ve ödeme şartlarını içeren 8. maddesine göre davacı idarece incelendiği tayın alıcıya tesliminden itibaren 9 gün içinde itiraz edilmesi gerektiği, tayın 15/08/2018 tarihinde fatura edildiği, itiraz için son başvuru tarihinin 24/08/2018 olduğu, dilekçesinin 17/11/2018'de işletmeye geldiği, belirtilen süre içerisinde itiraz edilmediği, tayın iade talebinin idari şartnamede belirtilen maddelere uymadığı değerlendirilerek iade talebinin reddedildiği, davacı idare tarafından söz konusu alacaklarına konu edilen 14/06/2019 tarihli, 29.128,30-TL bedelli faturanın davalıya gönderildiği ancak faturayı davacı idareye iade ettiği, 05-09/11/2018 tarihidinde teslim için davalıya iadeli taahhütlü mektup ile bildirimde bulunulduğu, davalı yanca Uludağ Üniversiresi Veterinerlik Fakültesi tarafından yapılan muayene ve çekilen filmler sonucunda hazırlanan 09/11/2018 tarihli raporda atın tırnağında çatlak bulunduğu, yarış performasının etkileneceğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünün İktisadi Devlet Teşekkülü olduğu ve 2886 Sayılı Devlet İhale Kanununa tabi olmadığı, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Alım-Satım ve İhale Yönetmeliği esaslarına göre ihale yapıldığı, açık artırma ile yapılan ihalede şartnamenin 8. maddesinin 1) fıkrasına göre alıcıların tayları satıştan evvel gördüğü, davalı tarafça ... ... Satış İhale Şartnamesinin 8. maddesinin b), c) ve g) fıkrasına süresi içerisinde itiraz edilmediği, 10/07/2018 tarihinde ihalesi yapılan tayın Veteriner Fakültesi tarafından düzenlenen raporunun 09/11/2018 tarihinde düzenlendiği, raporda hastalığın ne zaman oluştuğu konusunda bilgi bulunmadığı, tayın ihalesini müteakip Komisyon Başkanı tarafından satışın tamamlandığı beyanından itibaren tayın müşterinin malı olduğu, satıştan sonra müşteri tarafından teslim alınıncaya kadar taylarda meydana gelebilecek hastalık, kırık, çıkık, yara, bere ve ölüm gibi durumların müşteriye ait olacağı, işletmenin bu durumdan sorumlu olmayacağı dosya kapsamı ile sabittir.
Sözleşme tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'da; ayıplı hayvan satışı nedeniyle satıcının sorumluluğu aşağıda gösterilen maddelerde hüküm altına alınmıştır. Buna göre;
TBK'nun Madde 220; "Hayvan satışında satıcı, yazılı olarak üstlenmedikçe veya ağır kusuru olmadıkça ayıptan sorumlu olmaz."
TBK'nun 224.Maddesinde ise; " Hayvan satışında satıcının sorumlu olacağı süre yazılı olarak belirlenmemiş ve ayıp da hayvanın gebeliğine ilişkin değilse satıcı, ancak ayıbın devrin yapıldığı veya alıcının devralmada temerrüdünün gerçekleştiği günden başlayarak dokuz gün içinde kendisine bildirilmesi ve ayrıca, hayvanın bilirkişilerce gözden geçirmesinin aynı süre içinde yetkili makamdan istenmesi halinde sorumlu olur."
Somut olayda yukarıda incelenen yasa maddeleri ve ihale şartnamesi uyarınca tayın mülkiyeti davalıdadır.
Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle ihale konusu tayın mülkiyetinin davalıya geçmesine, teslim alınmaması nedeniyle oluşan masraflardan davalı yanın sorumlu olduğunun anlaşılmasına göre davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.
Davacı yanca gönderilen faturanın davalının 24/06/2019 tarihli Bakırköy 21. Noterliği’nin 7856 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile iade edildiği, bu tarihte davalı yanın temerrüde düştüğü gözetilmeksizin ihale tarihinden itibaren faize hükmedilmesi ise doğru değildir.
Açıklanan bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile;
2-Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/703 Esas 2020/654 Karar sayılı 08/12/2020 tarihli kararının HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,
3-a-Davanın KABULÜ İLE;
b-29.128,30 TL alacağın, tayın teslim alınmadığı 24/06/2019 tarihinden itibaren, 6183 sayılı Anme Alacakları Tahsili Usulü Hakkında Kanunda Belirtilen Faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
c-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.989,75-TL harçtan peşin alınan 497,44-TL harcın mahsubu ile kalan 1.492,31-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
ç-Davacı tarafından yapılan 87,00 TL posta ve tebligat gideri ile 1.400,00-TL bilirkişi ücreti ve dava açılırken ödenen (44,40-TL BH+497,44-TL P.H.) yargılama harcı olmak üzere toplam 2.028,84 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
d-Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
e-Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 4.369,25 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
f-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
İstinaf aşamasında yapılan harç masraf yönünden
4-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
5-İstinaf eden davacı tarafından yapılan 60,60TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere 28/12/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan
e-imzalıdır

Üye
e-imzalıdır

Üye
e-imzalıdır

Katip
e-imzalıdır

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."