Karar Detayı

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2022/1404 Esas - 2025/74 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2022/1404
KARAR NO : 2025/74

TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR

İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 22/06/2022
NUMARASI : 2017/451 Esas 2022/608 Karar
DAVACI :
VEKİLİ
TEMLİK EDEN

DAVA : İpoteğin Fekki/Alacak
DAVA TARİHİ : 07/08/2017
KARAR TARİHİ : 13/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/02/2025

Taraflar arasındaki ipoteğin fekki ile alacak istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak verilen karara karşı, davacı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı; dava dışı ... Toplu Taşımacılık A.Ş.'nin, Ankara Sincan otobüs hattında toplu taşıma yapmak amacıyla hatta çalışacak araçların alımında kullanılmak üzere davalı ... Bankası’ndan kredi kullandığını, kredi ile alınan araçlar üzerine banka lehine rehin şerhi konulduğunu, birkaç taksit ödendikten sonra kredi taksitlerinin ödenememesi üzerine, bu kez dava dışı ... ...'in, kullanılan kredinin 700.000-TL’sini kapatmak üzere kendi adına davalı bankadan kredi kullanarak kredinin teminatı olarak 3. kişilerin taşınmazlarını ipotek gösterdiğini, dava dışı ... ... ve şirketin temerrüte düşmesi üzerine bu kez kendisinin, 31/01/2014 tarihinde, davalı banka ile bir anlaşma yaparak rehin şerhi bulunan ... plakalı araçların rehin haklarının kendisine temliki karşılığında, her bir araç için 153.000-TL olmak üzere toplam 612.000-TL kredi kullandığını, bu kredi toplamının, bankaca, dava dışı ...’in kredi borcuna mahsup edildiğini, kendisinin, daha önce ...’in kredi borcunun teminatı olarak gösterilen ipotekleri, kendi borcunun da teminatı olarak da ipotek gösterdiğini, ...’in, kredi borcunun teminatı olan ... adına kayıtlı ... parselde kain 9 nolu taşınmazın, ...’e satışı yapıldıktan sonra davacı şirketin kredisinin teminatı olarak banka lehine ipotek tesis edildiğini, söz konusu dört araç üzerindeki rehin haklarının kendisine temlikini içeren sözleşmenin imzasız olarak verilerek sonrasında ise araçların, dava dışı ...’in borçlarının tahsilini teminen Ankara 24. İcra Müdürlüğü’nün 2014/24032E. sayılı takip dosyasında 3. şahıslara satıldığını, ödediği kredilerin ise iade edilmediğini, kullandığı kredinin teminatı olarak verilen taşınmazların satışı için Ankara 26. İcra Müdürlüğü’nün 2015/25128 E. sırasında ... adına ... Parselde kayıtlı 11 nolu taşınmazın satışının talep edildiğini ileri sürerek bu taşınmaz ile ... adına kayıtlı ... parselde kain 9 nolu taşınmaz üzerindeki ipotek şerhinin fekkine, davalı bankanın temlik vaadiyle kullandırdığı kredi karşılığında, temliğe konu ... plakalı araçlar üzerindeki rehin hakları bu araçlar icra yoluyla bankaca satıldığından temlik edilemeyeceğinin tespiti ile karşılıksız yapılan kredi ödemelerinin fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak koşulu ile şimdilik 20.000-TL’sinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında 682.000-TL dava değeri üzerinden harç ikmali yapıldığı görülmüştür.
CEVAP
Davalı; dava dışı ...’e aralarında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesine istinaden kredi kullandırıldığını, bahse konu sözleşmenin, dava dışı ... A.Ş. tarafından müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığını, kullandırılan kredinin teminatı olarak ... adına kayıtlı ... Parsel, 9 nolu bağımsız bölüm üzerine 1. Derecede 230.000-TL ipotek, ... adına kayıtlı ... Parsel, 10 nolu bağımsız bölüm üzerine 1. Derecede 150.000-TL ipotek, ... adına ... Parselde kayıtlı 11 nolu bağımsız bölüm üzerine 1. Derecede 160.000-TL ipotek, ... adına kayıtlı ... parselde kain 9 nolu bağımsız bölüm üzerine 1. Derecede 130.000-TL ipotek, ... adına kayıtlı ... parselde kain 3 nolu bağımsız bölüm üzerine 1. Derecede 210.000-TL ipotek, ... adına kayıtlı ... parselde kain 13 nolu bağımsız bölüm üzerine 2. Derecede 160.000-TL ipotek, ... adına kayıtlı ... parselde kain 4 nolu bağımsız bölüm üzerine 1. Derecede 194.000-TL ipotek tesis edildiğini, kredinin geri ödenmemesi üzerine hesabın kat edilmesi ile ihtarname keşide edildiğini, borçluların ihtarnameye itiraz etmediklerini, Ankara 26. İcra Müdürlüğünün 2015/25128E. sayılı dosyası ile borçlular aleyhine tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığını, dava dışı borçlular ... ... ve ... A.Ş. borçlarına karşılık imzaladıkları 25/12/2012 tanzim ve 28/11/2014 vade tarihli 1.600.000-TL’lık bonoyu davalı bankaya verdiklerini, ödeme tarihinde borcun ödenmemesi üzerine senet protesto ettirilerek borçlular aleyhine Ankara 24. İcra Müdürlüğü’nün 2014/24032E. sayılı dosyası ile Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığını, kullanılan kredinin teminatı olarak banka lehine rehin verilen araçlarla ilgili takip dosyasında ihale yoluyla araçların, 3. şahıslara satıldığını, davacının bahsettiği ... plakalı 4 adet aracın, dava dışı ... A.Ş. adına kayıtlı iken üzerlerinde yüzlerce haciz ile icra yoluyla 3. şahıslara satıldığını, ... ve ... adına kayıtlı taşınmazların gerek şahısların gerekse dava dışı borçlu ... ...’in doğmuş ya da doğacak borçlarının teminatı olarak davalı banka lehine ipotekli olduğunu, davacı tarafın, ... adına kayıtlı taşınmazın satışının durdurulmasına ilişkin talebinin yerinde olmadığını, davacının, araç rehinlerinde ve ipoteklerinde taraf olmadığından dava açmakta hukuki yararının olmadığını, davalı banka lehine 15/10/2010 tarihinde 160.000-TL bedelle 1. Derece, 29/01/2014 tarihinde 2. Derece ipotek tesis edilmiş olduğunun davacı tarafça göz ardı edildiğini, dava dışı borçlular ... A.Ş. ve ... ...’in ipotekle teminat altına alınan borçları sona ermediğinden söz konusu taşınmazlar üzerindeki ipotek şerhinin fekkinin talep edilemeyeceğini savunarak haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; Davanın, Genel Kredi Sözleşmesine dayalı rehinlerin temliki vaadi nedeniyle ifa edilmeyen sözleşme kapsamında, haksız olarak yapıldığı iddia edilen ödemelerin iadesi ve 3. kişiler adına kayıtlı taşınmazlardaki ipoteklerin fekki istemine ilişkin olduğu, davacının, davalı banka lehine, dava dışı ... adına kayıtlı bulunan taşınmaz üzerine konulan ipotek şerhinin kaldırılması ile takibe dayalı ihale edilen sözkonusu araçların icraen satılması nedeniyle banka tarafından tahsil edilen paranın tahsilini talep ettiği, davalı bankanın ise, ipotek konusu borcun halen devam ettiğini savunduğu, davacının, davalı banka ile yapılan anlaşma uyarınca alacağın temliki yolu ile dava dışı ... Toplu Taşıma...A.Ş.'nin borcunun ödenmesi karşılığında, söz konusu 4 adet taşınmazın rehin haklarının kendisine temlik edildiğini iddia ettiği, ancak bu sözleşmede davalı tarafın ve davacı tarafın imzasının bulunmadığı, bu durumda dava konusu rehnin kaldırılması için davalı bankanın alacağının tamamen ödenmiş olmasının gerektiği, denetime elverişli bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, bankanın halen alacağının bulunması karşısında, davacının, kendi kullandığı kredilerin de teminatı olan 2 parça taşınmaz üzerindeki ipoteklerin kaldırılarak rehinli 4 adet aracın satılması ile ele geçen paranın iadesini talep hakkının bulunmadığı, Davacının, 14/03/2022 tarihli dilekçesinde, taraflar arasında geçerli bir temlik sözleşmesi bulunmadığını, bu temliğin, zımnen kabul edildiğini belirttiği, ancak davalı bankaca, davacıya gönderilen 21/10/2015 tarihli ihtarnameye cevap içeriğinde böyle bir temlik sözleşmesinin varlığının banka tarafından kabul edildiği sonucunun çıkartılamayacağı gerekçesiyle; "Davanın REDDİNE " ilişkin karar verilmiş karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı; mahkemece, kredi borcunun ödenmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporu kapsamında imzalı bir temlik sözleşmesi bulunmadığı gerekçesiyle talebin reddi gerektiğinin bildirildiğini, raporda yer alan tespitlere bir diyeceklerinin bulunmadığını, 2. Ek raporun sonuç kısmında belirtilen değerlendirmeye ise itirazlarını sunduklarını, rapordaki tespitlere mahkeme gerekçesinde yer verilmediğini, davadaki taleplerinin mahkemece anlaşılamadığını, talep dışındaki gerekçelerle davanın reddine karar verildiğini, dosyanın yeniden değerlendirilmesi ile davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava, Genel Kredi Sözleşmesine dayalı alacak ve ipoteğin fekki istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek yapılan incelemede;
Somut olayda; dava dışı ... ... ve ... Toplu Taşımacılık A.Ş.'nin, davalı bankadan kullandığı kredi borçlarını ödeyememesi üzerine, davacının iddiasına göre, banka ile varılan mutabakat sonucu, davacı şirkete, 30/01/2014 tarihinde 612.000-TL taksitli ticari kredi( 4 adet 153.000'er TL'lik) tahsisi ile dava dışı asıl borçlu ...'ın kredi borçlarının kapatılması karşılığında, bankaca, bu borçlulardan olan alacağına karşılık rehin konulan dört ayrı araç üzerindeki rehin hakkını davacıya temliki sözü verilerek 4 adet temlik sözleşmesi düzenlendiği, davacının bu nedenle kullandığı kredinin (612.000-TL), aynı gün borçlu ... hesabına virman edilerek borçlunun kredi borçlarından mahsup edilmesine rağmen, davalı bankanın, temlik yoluyla 4 araç üzerindeki rehin haklarını devretmediği gibi icra yoluyla bu araçları satarak bedellerini borca mahsuben aldığı, yine davacının kullandığı bu kredinin teminatı olarak kabul edilen 2 adet taşınmaz üzerindeki ipoteklerin de kaldırılmayıp ...'e ait taşınmazın icra yoluyla satışa çıkarıldığı, ifasından kaçınılan alacağın temliki sözleşmesi kapsamında, davalı bankanın sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle kendisi tarafından, dava dışı borçlular lehine haksız olarak yapılan ödemelerin iadesi ile 3. kişiler adına kayıtlı taşınmazlardaki ipoteklerin fekki gerektiğini ileri sürmüş; Davalı bankaca, tarafından imzalanan böyle bir temlik sözleşmesi bulunmadığından bahisle davacının iddialarının reddi gerektiği savunulmuş, Mahkemece; ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi, temlik sözleşmeleri, hesap ekstreleri, tapu sicil kayıtları, ipotek resmi senetleri, dava dışı ...’e davalı banka tarafından kullandırılan ve dava dışı ... şirketi tarafından müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzalanan Genel Kredi Sözleşmeleri, yine dava dışı borçlular ve davacı ile davalı banka arasında daha önce imzalanan Genel Kredi Sözleşmeleri, hesap kat ihtarları, Ankara 26. İcra Müdürlüğü'nün 2015/25128 E. sayılı dosyası örneği, Ankara 24. İcra Müdürlüğü’nün 2014/24032 E. sayılı dosyası örneği vs deliller dosya arasında mevcuttur.
Davacının kullandığı kredilerin 35. Taksidi (31/03/2017) sonrası, 12/05/2017 tarihinde, Ankara 24. İcra Müdürlüğü'nün 2014/24032 sayılı dosyasından asıl borçlu ... hesabına 298.367,69-TL aktarımı ve sonrasında bu tutarın davacı hesabına virmanı ile, kalan taksitlerin de 4 kere de 55.411,80-TL olarak ödenmesi sonrası davacının kullandığı kredi borçlarının kapatıldığı, davacının toplam kredi geri ödemesinin 801.884,08-TL olduğu bilirkişi raporu kapsamında hesaplanmıştır.
Dosyada mevcut ipotek belgelerinin incelenmesinde; Kredilerin teminatı olarak ... tarafından, adına kayıtlı ... parsel 11 nolu taşınmaz üzerine, Kredilerin teminatı olarak gerek şahsı gerekse ... ... namına açılmış ve açılacak asaleten veya kefaleten tüm krediler nedeniyle bankaya karşı doğmuş ve doğacak tüm borçları için 15/10/2010 tarih, 39012 yevmiye numarası ile ... Bank A.Ş. lehine 1. derecede 160.000.00TL bedelli ipotek, Kredilerin teminatı olarak gerek şahsı gerekse ... Okul Tur Taş. Otom.Tur İnş. Petrol Petrol Ür. Hurda Tic. Ltd. Şti. namına açılmış ve açılacak asaleten veya kefaleten tüm krediler nedeniyle bankaya karşı doğmuş ve doğacak tüm borçları için 29/01/2014 tarih, 4971 yevmiye numarası ile ... Bankası A.Ş. lehine 2. derecede 220.000.00TL bedelli ipotek; ... tarafından, 29/01/2014 tarihinde ...’e satılan ... parselde kayıtlı 9 nolu taşınmaz üzerine Kredilerin teminatı olarak gerek şahsı gerekse ... ... namına açılmış ve açılacak asaleten veya kefaleten tüm krediler nedeniyle bankaya karşı doğmuş ve doğacak tüm borçları için 29/11/2010 tarih, 44497 yevmiye numarası ile ... Bank A.Ş. lehine 1. derecede 130.000.00TL bedelli ipotek, (... tarafından), Kredilerin teminatı olarak gerek şahsı gerekse ... Okul Tur Taş. Otom.Tur İnş. Petrol Petrol Ür. Hurda Tic. Ltd. Şti.29/01/2014 tarih, 5024 yevmiye numarası ile ... Bankası A.Ş. lehine 2. derecede 160.000.00TL bedelli ipotek (... tarafından) tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Davacı yan, eldeki davada az yukarıda açıklandığı üzere, davalı banka tarafından ... plakalı rehinli araçlar yönünden rehin haklarının temliği sözü verildiğinden bahisle dava dışı asıl borçlu ve kefil lehine, davalı bankadan kredi kullanmak suretiyle yaptığı ödemeleri, verilen sözün tutulmayarak araçların 3. kişilere satıldığından bahisle alacak davası yoluyla geri isteyerek yine aynı sebeple davalı banka lehine verilen ipoteklerin fekkini talep etmiştir. Davacının ipoteğin fekkine ilişkin talebi taşınmazın aynına ilişkindir. HMK'nun 12/1. maddesi uyarınca taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin davalarda ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olup ipoteğe konu taşınmazlar ... ilçesindedir. Taşınmazın aynına ilişkin ipoteğin fekki davasında, HMK'nun 114/1-ç maddesi uyarınca kesin yetki kuralı niteliğindeki HMK'nun 12. maddesi gereğince taşınmazların bulunduğu Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi kesin yetkilidir.
Öte yandan, ipoteğin fekki yanında ayrıca alacak davası açılmış olması, taleplerin dayanağı geçerli bir Temlik sözleşmesi bulunup bankaca sözleşmeye aykırı davranılarak zarara uğratıldığı iddiasına dayalı olmakla, ipoteğin fekki davasında dava şartı niteliğindeki kesin yetki kuralını ortadan kaldırmayacaktır.
Alacak davası ile ipoteğin fekki istemi, aynı hukuki sebebe dayalı olduğundan delillerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği gibi tefrik de usul ekonomisine aykırı olacaktır.
Hal böyle olunca, mahkemece alacak ve ipoteğin fekki istemiyle açılan davada ipotekli taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu, kesin yetki kuralının dava şartı niteliğinde bulunduğu, taşınmazların bulunduğu yer olan Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi kesin yetkili olduğu gözetilerek dava şartları yönünden öncelikle bir karar verilmesi gerekirken esasa yönelik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.
Tüm bu nedenlerle Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesince açılan davada Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğundan göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden davalı vekilinin istinaf talebinin kamu düzenine aykırılık yönünden kabulü ile HMK'nun 353(1)-a.3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK'nun 353(1)-a.3 maddesinin hükmü özel düzenleme içerdiğinden HMK'nun 360. maddesinin atfı ile HMK'nun 20. maddesinin hükmü uygulanmaksızın ve talebe bağlı olmaksızın dosyanın Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmek üzere Ankara Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-a.3 maddesi gereğince KABULÜNE,
2-Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/06/2022 tarih ve 2017/451 Esas 2022/608 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Ankara Ticaret Mahkemesi dağıtılmak üzere Ankara Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının talebi halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-Bir karar örneğinin bilgi ve UYAP üzerinden dosyanın görevli mahkemesine aktarılması için Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
7-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığından davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/(1)-a.4 maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.13/02/2025

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi-