Karar Detayı

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2026/13 - 2026/240
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/13
KARAR NO : 2026/240
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK
MAHKEMESİ
TARİHİ : 11/10/2022
NUMARASI : 2021/301 E. - 2022/306 K.

DAVANIN KONUSU : Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkin

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 11/10/2022 tarih ve 2021/301 Esas - 2022/306 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi asıl davada davacı birleşen davada davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili, uzun yıllardan beri çeşitli alanlarda ticari faaliyeti gösteren müvekkilinin 2020/08851 sayılı masa tasarımının sahibi olduğunu, hal böyle iken davalı ... tarafından müvekkilinin tescil tasarımının aynısı veya benzerinin üretilip satışa arz ve satışının gerçekleştirildiğini, davalının bu fiilinin tasarıma tecavüz ve haksız rekabet oluşturmanın yanı sıra aynı zamanda müvekkilini zarara uğrattığını ileri sürerek emtianın toplatılmasına, rekabetin menine, tecavüzün önlenmesine, durdurulmasına, ürünlerin imhasına, hükmün gazetede ilanına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00-TL maddi ve 10.000,00-TL manevi tazminatın işleyecek ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, fiili işlediği iddia olunan işletmenin sahibinin müvekkillerinden ... olup diğer müvekkili ...'a husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkilinin uzun yıllardan beri masa ve sandalye alanında hizmet verdiğini, davacının tasarıma tecavüz iddiası sonrasında müvekkili tarafından tasarımın hükümsüzlüğü davası açıldığını, davacının iddiasına dayanak yaptığı 2020/088851 numaralı tasarımın ... isimli kişiye ait Facebook hesabında tasarımın tescilinden çok önceki bir tarihte kamuya arz edildiğini, bu hususun müvekkili tarafından Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2021/46 D. İş sayılı dosyası kapsamında uzman bilirkişi eliyle tespit edildiğini, yenilik ve ayırt edicilik kriterini karşılamayan tasarıma yönelik bir tecavüzden bahsedilemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada davacı ... vekili, davalı şirkete ait olan 2020/08851 numaralı tasarımın ... isimli kişiye ait Facebook hesabında çok uzun zaman öncesinde paylaşıldığını, bu itibarla tasarıma ait görsellerin 2020/08851 numaralı tasarımdan daha önceki tarihlerde kamuya arz edildiğini, bu hususun müvekkili tarafından Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2021/46 D. İş sayılı dosyası kapsamında bilirkişi vasıtası ile tespit edildiğini, bilirkişi raporunda belirtildiği üzere hükümsüzlüğü talep olunan 2020/08851 numaralı tasarım ile ...'ın Fecabook hesabında bulunan masaların ayak yapısı, ayak ve gövdenin birleşimi itibariyle bilgilenmiş kullanıcı nezdinde birebir aynı olduğunu ileri sürerek 2020/08851 numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalı şirket vekili, gerçek hak sahibinin dava dışı üçüncü kişi olduğunu iddia eden davacının aktif dava husumetinin bulunmadığını, müvekkiline ait 2020/088851 numaralı tasarımda masanın üst kısmının açılıp masa boyutunun büyümesi imkanının bulunduğunu, masanın ayakları ile gövdenin aynı renkte uyum içerisinde bulunduğunu, fotoğrafları eklenen tasarımlarda ise masanın boyutunun ayarlanması imkanının bulunmadığını, üst ve gövde kısımlarının daha kalın olup tek renkte olan masanın bu hali ile müvekkilinin özgün ve biricik tasarımından farklı olduğunu, Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2021/46 D. İş dosyasında mevcut bilirkişi raporunun müvekkilinin tasarımı ile bir ilgisinin bulunmadığını, kaldı ki davacının bu tasarımlar üzerinde hak sahibi dahi olmadığını, TÜRKPATENT nezdinde 2020/08851 numaralı tasarım belgesinin 1 nolu tasarımı olarak tescil edilen tasarımların müvekkiline ait özgün tasarımlar olduğunu ve 6769 sayılı kanunun 77. ve 78. maddeleri uyarınca tasarımın hükümsüzlüğünün ancak tasarım hakkına sahip kişiler tarafından ileri sürülebileceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, hükümsüzlüğe dayanak masa tasarımı ile davaya konu masa tasarımının yemek masasına ilişkin olduğu, bu tür tasarımlarda tasarımcının geniş bir seçenek özgürlüğünün bulunduğu, hükümsüzlüğü talep edilen (1) ve (2) numaralı tasarımlar ile hükümsüzlüğe dayanak yapılan tasarım arasında ilk bakışta dahi dikkat çeken bir benzerlik olduğu, davaya konu tasarımın tarifnamesinin de söz konusu benzerliği pekiştirdiği, tasarım bütünlüğü anlamında farklılıkların, kullanılan desenlerde ortaya çıktığı, her ne kadar desenler farklı olsa da tasarımların genelinde benzerliklerin ön plana çıktığı, tasarımların üzerindeki desenlerin ise tasarımlarda yer alan hareketlerden geride kaldığı, bu perspektiften bakıldığında dava konusu tasarımın, hükümsüzlüğe mesnet tasarımdan hareketle fikrî çaba harcamaksızın diğer bir deyiş ile bilinen bir tasarımından hareketle elde edilmiş olduğu izlenimi verdiği, bu çerçevede bütün üzerinden yapılan değerlendirmede dava konusu tasarımın her ne kadar farklılıkları olsa da genel izlenimi açısından hükümsüzlüğe mesnet tasarım karşısında bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer algılanma ve karıştırılma ihtimalinin olduğu, dolayısı ile tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı gözünde yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımadığı, gerekçesi ile asıl davanın reddine ve birleşen davanın kabulü ile 2020/08851 sayılı tasarımın hükümsülüğüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, hükme esas alınan bilirkişi raporunun yalnızca davalının dosyaya sunduğu bir kaç fecebook paylaşımları üzerinden hazırlandığını, davalı tarafından dava öncesi yapılan delil tespitinin tarihi bilinmeyen sosyal medya paylaşımları üzerinden yapıldığını, özel bilgi ve tecrübeyi gerektirmesine rağmen alanında uzman bir bilirkişi tarafından değerlendirme yapılmadığını, delil tespitinin tek başına davalı yanın iddialarını somutlaştırmadığını, müvekkilinin tescilli tasarımı ile daha önce piyasaya sunulduğu iddia edilen ürünün benzer nitelikte olup olmadığının salt bir fotoğraf üzerinden anlaşılamayacağını, müvekkilinin muhatabı olduğu bu delil tespitinden haberdar edilmediğini, bu hususun hukuki dinlenilme hakkını ihlal ettiğini, müvekkili tarafından dosyaya sunulan hiçbir delil ve iddianın değerlendirilmediğini, davalıların müvekkilinden satın aldıkları masanın aynısının imalatını yaptığını, bu hususu doğrulayan mesajların dosya da mevcut olduğunu, müvekkilinin tasarımını tescil ettiği tarihten önce masaların piyasada olduğu kabul edilse dahi davalıların piyasada olan bir ürünün imalatını yapıp satışa sunmasının haksız olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE : Dava, Endüstriyel Tasarıma Tecavüzün Tespiti, Haksız Rekabet, Maddi ve Manevi Tazminat istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, birbirleriyle kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilerek ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınarak yapılan karşılaştırmada, 2020/08851 sayılı dava konusu tasarımın, Ankara 2. Fikri ve Sınai haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/46 sayılı D.iş sayılı dosyasında tespit edilen tasarımlar ve birleşen davada davacıların dayanmış olduğu tasarımlar karşısında ayırt edici nitelik taşımadığı gibi, davaya konu bu tasarımın tescili başvurusundan bir yıldan uzun bir süre önce anılan kamuya sunulmaları nedeniyle yenilik kriterini de karşılamadığı hususunun aralarında tasarım uzmanı ve sektörden uzmanın da bulunduğu bilirkişi heyeti tarafından tespit edildiği anlaşılmakla, asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Asıl davada davacı birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu uyarınca asıl dava yönünden alınması gereken 732,00-TL maktu, karşı dava yönünden alınması gereken 732,00-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, davacı karşı davalı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 1.024,75-TL nispi, 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harçlarının mahsubu ile 176,15-TL bakiye harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacı karşı davalıya iadesine,
3-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi uhdesinde bırakılmasına,
4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 05/02/2026 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere karar verildi.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/02/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.