mahkeme 2024/242 E. 2024/190 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/242
KARAR NO : 2024/190
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R

BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK
MAHKEMESİ
TARİHİ : 01/12/2023
NUMARASI : 2023/562 E. - 2023/476 K.

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI

DAVANIN KONUSU : Fikir ve Sanat Eseri (Manevi Tazminat İstemli)

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 01/12/2023 Tarih ve 2023/562 Esas - 2023/476 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili, müvekkilinin eser sahibi olduğu "... Kitabının" ilk baskısı 1999 yılında olmak üzere, bu güne kadar toplam yedi baskı yapan bir kitap olduğunu, davalının ise tümüyle müvekkiline ait kitaptan intihallerle "... ..." isimli bir kitap oluşturduğu gibi kitabında intihalin yanında kişilik haklarını zedeleyen bir üslup ve yöntem kullanıldığını ileri sürerek, FSEK'nun 66, 67, 68, 69, 70. maddeleri uyarınca, tecavüzün tespitini, ref'ini, tecavüzün önlenmesini, 10.000,00 TL maddi ve 50.000,00-TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve hüküm özetinin ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilince yapılan iktibasın kanuni sınırlar içinde kaldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece manevi tazminat talebi yönünden dosyanın tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedildiği, söz konusu davanın kişilik haklarına tecavüz nedeniyle manevi tazminat davası olduğu, davada FSEK mevzuatından veya Sınai Mülkiyet Kanunundan kaynaklı tartışılması gereken herhangi bir hususun olmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, dosyanın görevli Ankara Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davacının yaşadığını ileri sürdüğü elem ve acının sebebinin, müvekkilinin yazarı bulunduğu kitap olarak gösterildiğini, FSEK. m. 76/1 uyarınca Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'ndan doğan davalarda ihtisas mahkemeleri olan Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemelerinin görevli bulunduğunu, davacının taleplerinin edebi bir eserden kaynaklanması sebebiyle Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin görevli olmadığının kabul edilemeyeceğini, nitekim FSEK 70. maddesinde “Manevi hakları haleldar edilen kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat ödenmesi için dava açabilir.” hükmü uyarınca Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde davanın açılmasının önünde bir engel bulunmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak talepleri doğrultusunda kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE : Dava, 5846 sayılı FSEK'nın 70. maddesine dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Gerek davacının gerekse de davalının yazarı bulunduğu ileri sürülen dava konusu kitapların, FSEK’nın 2/1. maddesinde öngörülen “ilim ve edebiyat eseri” vasfında olduğu açıktır. Davacı tarafça davalının yazdığı kitapta, müvekkiline ait kitaptan intihaller yapıldığı, ayırca bir takım olayların çarpıtılarak, intihalin yanında, kişilik haklarının da zedelendiği ileri sürülmüştür. Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde, dayanılan hukuki sebepler olarak, FSEK'nın 70. maddesinden de söz edilmiştir. 5846 sayılı FSEK'nın 70/1. maddesi uyarınca, manevi hakları haleldar edilen kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat ödenmesi için dava açabilir. Mahkeme, bu para yerine veya bunlara ek olarak başka bir manevi tazminat şekline de hükmedebilir.
5846 sayılı FSEK.'in 76. maddesi gereğince, adı geçen Kanunun düzenlediği hukukî ilişkilerden doğan davalarda görevli mahkeme ihtisas mahkemeleridir.
Somut uyuşmazlıkta her ne kadar davalının kitabında, intihalin yanında kişilik haklarını zedeleyen bir üslup ve yöntem kullanıldığı iddiası da ileri sürülmüş ise de, asıl olarak intihal maddi olgusuna dayanılmıştır. İntihal suretiyle eser sahibinin manevi hak ihlali konusu ise FSEK'nın 70/1. maddesinde düzenlenmiştir. Bu itibarla somut uyuşmazlığa konu eser sahibinin manevi haklarının ihlal edildiği iddiasından kaynaklanan davada da delillerin takdirinin ihtisas mahkemesine ait olacağı kuşkusuzdur.
Bu durum karşısında mahkemece işin esasının incelenip değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş, Dairemizce 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3. maddesi uyarınca, işin esası incelenmeden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 01/12/2023 gün ve 2023/562 Esas - 2023/476 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davalıdan peşin olarak alınan 427,60-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davalıya iadesine,
4-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılamada değerlendirilmesine,
5-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-İstinaf kararının tebliği ve harç işlemlerinin yerel mahkemesince yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 09/02/2024 tarihinde HMK 353/1-a-3 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 09/02/2024

Başkan
...

Üye
...

Üye
...

Katip
...