mahkeme 2023/1343 E. 2025/1564 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2023/1343 - 2025/1564
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2023/1343
KARAR NO : 2025/1564
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK
TARİHİ : 04/05/2023
NUMARASI : 2022/287 E. - 2023/176 K.

DAVANIN KONUSU : YİDK Marka Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 04/05/2023 tarih ve 2022/287 Esas - 2023/176 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... ve diğer davalı şirket vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketin 2020/98565 sayılı ve "..." ibareli marka başvurusuna itirazı ettiğini, itirazın diğer davalı TÜRKPATENT 2022-M -5971 sayılı YİDK kararıyla nihai olarak reddedildiğini, oysa davalı şirketin 2019/31639 sayılı ve "..." ibareli markası aleyhine hükümsüzlük davası açıldığını, aynı ibareli 2019/31633 sayılı marka başvurusunun da davalı Kurum tarafından resen reddedildiğini, başvurudaki sloganın müşterileri yanıltmaya yönelik olduğunu, ... 1985 yılından bu yana yürütüldüğünü, davalı şirketin ise 2005 yılında faaliyete başladığını, bu durumun ise SMK’nın 5/1-f maddesi uyarınca tescil engeli ve haksız rekabet teşkil ettiğini, başvuruda "..." ibaresinin yer almasının sonucu değiştirmediğini, başvurunun kötüniyetli olarak yapıldığını ileri sürerek, 2022-M-5971 sayılı YİDK kararının iptaline ve dava konusu markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalı şirket vekili, müvekkilinin faizsiz konut edinmeye ilişkin kendine özgü bir sistem yarattığını, slogan niteliğindeki markanın ayırt edici unsurunun "..." ibaresi olduğunu, "..." ibaresinin reklam mahiyetinde kullanıldığını, Yargıtay içtihatları uyarınca abartı sınırları içinde kaldığını, yanıltıcılığın söz konusu olmadığını, kötüniyet iddiasını kabul etmediklerini, davacının da benzer bir markasının bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, 6769 sayılı SMK'nın 5/1-f maddesi uyarınca; bir işaretin mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya üretim yeri, coğrafi kaynağı vb. hususlarda mal veya hizmet ile ilgili halkı yanıltıcı nitelikte olmasının mutlak tescil engeli teşkil ettiği, "buradaki ölçünün, orta seviyedeki halkın yanılması olduğu, bir markanın bu madde kapsamına girmesi için yanılgının açık olması ve bu konuda bir şüphesinin bulunmaması gerektiği; madde kapsamında yer alan yanıltıcılığın mutlak yanıltıcılık olduğu; hiçbir şekilde gerçek ve dürüst kullanımının mümkün olmaması gerektiği; buna karşılık, markanın tüketicileri aldatmayacak gerçek ve dürüst kullanımı olasılığı bulunduğu sürece SMK'nın 5/1-f kapsamında tescilinin engellenemeyeceği; "... ..." ibaresinin çekişme konusu "35.sınıf: 35/01 Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. 35/02 Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. 35/03 İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. 35/04 Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. 35/05 Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için … 01-34. sınıflardaki tüm malların … bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) 36.sınıf: Sigorta hizmetleri. Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri. Gümrük müşavirliği hizmetleri. 37. Sınıf: İnşaat hizmetleri, inşaat araç - gereçlerinin ve iş makinelerinin kiralanması hizmetleri. Temizlik hizmetleri; dezenfeksiyon hizmetleri; haşere ilaçlama hizmetleri; temizlik araçları ve makinelerinin kiralanması hizmetleri. Kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir ve akaryakıt dolumu). Deniz araçlarının bakımı ve tamiri hizmetleri; gemi inşaatı hizmetleri. Hava taşıtlarının bakım ve tamiri hizmetleri. Mobilyalara ilişkin döşeme, tamir, restorasyon hizmetleri. Isıtma, havalandırma ve su tesisatının kurulması (tesis edilmesi), bakımı ve tamiri hizmetleri. Giysilerin temizliği, bakımı ve tamiri hizmetleri. Sınai makinelerin ve cihazların, büro makinelerinin ve cihazlarının, haberleşme cihazlarının, elektrikli ve elektronik cihazların tesisi, bakımı ve tamiri hizmetleri. Asansör tamiri ve bakımı hizmetleri. Saat tamiri hizmetleri. Madencilik, maden çıkarma hizmetleri. Ayakkabı, çanta, kemer tamiri hizmetleri." yönünden anlamsal açıdan herhangi bir yanıltıcılığının bulunmadığı; ancak "37. sınıf: Finansal ve parasal hizmetler." bakımından ayrıca değerlendirme yapılması gerektiği; zira "faizsiz ev alma sistemi" tanımının bir finansal hizmet türünü açıkça tarif ettiği; faizsiz finansman sisteminin ülkemizdeki ilk örneklerini 1863 yılında Mithat Paşa tarafından çiftçilerin yüksek faiz ödemek zorunda kalmaksızın ekonomik ihtiyaçlarının karşılanması için yardımlaşma ve imece esaslarına dayalı memleket sandıkları oluşturduğu; 8 Temmuz 1981 yılında kabul edilen 2487 sayılı Toplu Konut Kanunu ile ülkemizde ilk kez yapı tasarruf hesapları ile ilgili yasal bir düzenleme yapıldığı ve bu yöntemin yaygınlaşması için adım atıldığı; dünyada çok daha eski örnekleri bulunan ve 1970'li yıllardan itibaren faaliyet gösteren özel finans kurumları, Türkiye'de ilk defa 1985 yılında Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulduğu; bu kapsamda, "faizsiz finansman" sisteminin bir türü olan "faizsiz ev alma sistemini" ilk kuranın, bir başka ifade ile "icat edenin" davacı şirket olmadığının açık olduğu; her ne kadar davalı şirket tasarruf finansmanı sisteminin ilk kurucusu olmasa da; dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden, "tasarruf finansmanı" konusunda uzun yıllardır faaliyet gösterdiği ve ülkemizdeki en eski kuruluşlardan biri olduğunun anlaşıldığı; davalı şirketin, tasarruf finansmanı sektöründeki geçmişini ve deneyimini belirtmek, bunu abartılı biçimde aktarmak ve tüketicilere köklü firma imajı ile güven telkin etmek amacıyla "... ..." sloganını tercih ettiği ve markasına yerleştirdiği; bu sloganın tüketicilerin marka seçimine olumlu imaj yüklemesi ile etki etmesinin mümkün olduğu, ancak marka hukuku bağlamında mutlak tescil engelinin değil, "gerçek dışı, yanıltıcı açıklama" bağlamında haksız rekabet hukukunun konusu olduğu; kötüniyet yönünden, davalı şirketin 28.03.2019 tarihinde 2019/31653 sayılı ve "... ..." ibareli markanın 36 ve 37. sınıflardaki hizmetleri kapsayacak şekilde adına tescili için başvuruda bulunduğu, ancak marka SMK 5/1-b bendi uyarınca “Herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretler.” kapsamında değerlendirilerek ... tarafından resen reddedildiği, davalı şirketin 2019/31633 sayılı marka ile aynı gün başvurusunu yaptığı 2019/31639 sayılı "..." ibareli markasının ise 36 ve 37. sınıflardaki hizmetleri kapsayacak şekilde davalı şirket adına tescil edildiği; davacı şirketin, davalının 2019/31639 sayılı "..." ibareli markasının hükümsüz kılınması istemiyle 03.02.2020 tarihinde dava açtığı ve İstanbul Anadolu 2. FSHHM’nin 03.06.2021 tarih ve 2020/42 E. - 2021/95 K. sayılı kararı ile söz konusu markanın ayırt ediciliğinin olmaması, yanıltıcı ve haksız rekabet teşkil edebilecek nitelikte olması nedeni ile marka olarak tescili mümkün olmadığından hükümsüz kılınmasına karar verildiği; huzurdaki davaya konu 2020/98565 sayılı "..." ibareli davalı marka başvurusu 26.08.2020 tarihinde yapılmış olup, 2019/31639 sayılı "... ... ..." ibareli markanın devamı mahiyetinde bir başvuru olduğu, zira işbu başvurunun da 35, 36 ve 37. sınıfları kapsadığı; davalı yanın, 2019/31639 sayılı "... ..." ibareli markasının hükümsüzlüğü istemiyle davacının 03.02.2020 tarihinde dava açmasından 6 ay sonra, aynı kapsam ve mahiyette 2020/98565 sayılı "..." ibareli dava konusu marka başvurusunda bulunduğu; dava konusu marka sözcüklerinin, hükümsüzlüğü istenen marka ile birebir aynı olduğu; her ne kadar İstanbul Anadolu 2. FSHHM’nin 2020/42 E. ve 2021/95 K. sayılı ilamının kesinleştiğine dair dosyada bir veri bulunmasa da; bu noktada önemli olanın davanın, nihai olarak davalının lehine veya aleyhine sonuçlanması değil, davalının önceki markasının hükümsüzlüğü istemi ile açılan davanın sonucunu beklemeden, aynı ibareleri içeren seri marka başvurusunda bulunması ve bu şekilde hükümsüzlük davasına konu markayı yedekleme yoluna gitmesi olduğu; bu bağlamda davalının, 2020/98565 sayılı "..." ibareli dava konusu markayı, 2019/31639 sayılı markanın aynısı/benzeri olarak tescil ettirerek, olası bir "hükümsüzlük" kararını etkisiz kılma ve "..." markasını yedekleme niyetinde olduğu görüşünün ön plana çıkabildiği; yukarıda yer verilen başvuru, ret ve dava tarihlerinin bu durumu tevsik ettiği; haksız rekabet iddiası yönünden davalı şirketin, ... ... olmadığı, bilirkişi raporunda yer verilen filli kullanımda da dava konusu marka işaretinde de, tüketicilere bu yönde gerçek dışı ve yanıltıcı bir açıklama yapıldığı; bu beyanın, davalının rakipleri karşısında avantajlı duruma gelmesini sağlayabilecek mahiyette olduğu; ortalama bir tüketicinin "tasarruf finansmanı sisteminin" tarihini, dünyada ve ülkemizdeki ilk kullanımlarını bilmesinin beklenemeyeceği; açıklanan nedenlerle, 2020/98565 sayılı "..." ibareli dava konusu markada ve davalının fiili kullanımında yer alan "... ..." ibaresinin haksız rekabet teşkil ettiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, TÜRKPATENT YİDK'nın 20/05/2022 tarih 2022-M-5971 sayılı kararının tüm mal ve hizmetler yönünden iptaline, davaya konu markanın tüm mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, YİDK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, başvurunun kötüniyetle yapıldığını gösterir kanıtlar itiraz ekinde sunulmadığından kurulda başvurunun kötüniyetle yapıldığı yönünde kanaat oluşmadığını, markanın yasada öngörülen amacına ve kendisinden beklenen iktisadi işlevlerine aykırı amaçlarla yapılmış bir tescil başvurusu yapıldığı yönünde de kanaate varılmadığını; davacının sunmuş olduğu deliler ile davalının marka ticareti yapmak, yedekleme veya şantaj yahut davacıyı engelleme, pazara girişi güçleştirmek veya davacıya zarar verme kastıyla hareket ettiğini kabule yeterli bulunmadığını, davacının iddiasını ispat edemediğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalı şirket vekili, dava konusu başvurunun kötüniyetle yapıldığı yönünde delil bulunmadığını, markanın yasada öngörülen amacına ve kendisinden beklenen iktisadi işlevlerine aykırı amaçlarla yapılmış bir tescil başvurusu olduğu yönünde kanaate ulaşılamadığını, davacının iddiasını ispat edemediğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE : Dava, Marka İle İlgili YİDK Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkin istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalının 28.03.2019 tarihinde 2019/31639 sayılı ve "..." ibareli marka başvurusunu yaptığı, başvurunun 11.12.2019 tarihinde tescil edildiği, bunun üzerine davacının, 03.02.2020 tarihinde söz konusu markanın, yanıltıcılık ve haksız rekabet iddialarıyla hükümsüzlüğü talebiyle İstanbul Anadolu 2. FSHHM'nın 2020/42 Esas sayılı dosyasında dava açtığı, davalının ile, hükümsüzlük davasının açılmasından yaklaşık 7 ay sonra bu kez, aynı kelimelerden oluşan "..." ibareli eldeki davaya konu markanın başvurusunu gerçekleştirdiği, işbu davada ise, yanıltıcılık, kötüniyet ve haksız rekabet iddialarına dayanıldığı, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere SMK'nın 5/1-f maddesine dayalı yanıltıcılık iddiasının ilk derece mahkemesince yerinde bulunmadığı, istinaf edenin sıfatına göre bu hususun tartışma konusu olmadığı; kötüniyet iddiasının ise, işlem dosyasında da ileri sürüldüğü, hatta YİDK karar tarihinden önce İstanbul Anadolu 2. FSHHM'nın 2020/42 Esas sayılı dosyasındaki davanın sonuçlanmış olduğu ve davalının 2019/31639 sayılı markasının hükümsüzlüğüne karar verildiği, buna ilişkin gerekçeli kararın Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kuruluna da sunulduğu, bu hale göre, davalının hükümsüzlük tehdidi altında bulunan markasını yeniden tescil ettirmek üzere bir başvuru yaptığı, nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.04.2025 tarih ve 2024/11-489 E.-2025/266 K. sayılı kararında "eski tarihli marka hakkında iptal kararı verilmesi durumunda anılan kararın uygulanmasını engellemek amacıyla yapılan marka başvurusunun kötüniyetli olarak kabul edildiği, eldeki davada da böyle bir halin söz konusu olduğu, dava konusu markanın başvurunun yedekleme kastıyla ve kötüniyetli olarak gerçekleştirildiği kanaati oluştuğu, dava konusu YİDK kararının iptali ve hükümsüzlük koşullarının bulunduğu, öte yandan, davalının ... ... olmadığı ve TTK'nın 55/1-a. maddesi uyarınca dürüstlük kurallarına aykırı reklam ve satış yöntemlerinin ve özellikle kendisi, ticari işletmesi, iş ürünleri, faaliyetleri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmanın haksız rekabet hallerinden olduğu anlaşılmakla, davalı ... vekili ile davalı şirket vekilinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davalı ... vekili ile davalı ... Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40'ar-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, davalı ... ile davalı ... Anonim Şirketi tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 179,90'ar-TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 435,50'şer-TL'nin davalılardan ayrı ayrı tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf aşamasında davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalıların uhdesinde bırakılmasına,
4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 12/09/2025 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 04/10/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.