Karar Detayı

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2022/1711 - 2024/1906
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2022/1711
KARAR NO : 2024/1906
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 24/11/2021
NUMARASI : 2019/170 E. - 2021/425 K.

DAVACI
KARŞI DAVALI
VEKİLİ
DAVANIN KONUSU : Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 24/11/2021 tarih ve 2019/170 E. - 2021/425 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi katılma yoluyla davacı - karşı davalı vekili ile davalı - karşı davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı-karşı davalı vekili, müvekkili şirketin 2004/02995 sayılı tasarımın sahibi olduğunu, söz konusu tasarıma konu ürünleri üreterek piyasaya sunduğunu, davalı şirkete ait "www...com" ve "www...com.tr" alan adlı web sitelerindeki bir kısım görsellerin müvekkiline ait tasarımlara ayniyet derecesinde benzediğini, bu hususun anılan web sitelerinde Ankara 4. FSHHM'nin 2019/59 D.İş sayılı dosyasında yapılan delil tespiti ile ortaya konulduğunu, davalının müvekkiline ait ürünlerin ayırt edilemeyecek derecede benzerini üreterek satışa sunma eyleminin müvekkilinin tasarımından kaynaklanan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini, müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını, maddi tazminat talepleri için belirsiz alacak davası açtıklarını, SMK'nın 150/2. madde kapsamında tazminat taleplerinin de bulunduğunu ileri sürerek, müvekkilinin tescilli tasarımından doğan haklara tecavüzün tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, bu şekilde üretilen ithal veya ihraç edilen ürünlere, üretiminde kullanılan araçlara el konulmasına, el konulan ürün ve araçların imhasına, davalı yan fillerinin haksız rekabet teskil ettiğinin tespiti ile haksız rekabetin önlenmesine, belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden, 20.000 TL manevi tazminatın ihlalin tespit edildiği tarihten itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, müvekkiline ait tasarımın uygun olmayan ve kalitesiz koşullarda üretilmesi halinde SMK'nın 150. maddesi uyarınca ayrıca tazminata hükmedilmesine, SMK'nın 151. maddesi uyarınca tespit edilecek zarara makul bir payın daha eklenmesine, kararın ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiş, karşı davanın reddini istemiştir.

Davalı-karşı davacı vekili, davacının dava konusu ürünlerinin SMK'da öngörülen öngörülen koruma şartlarını haiz olmadığını, zira, özellikle Çin'de imalatı yapılarak satışı yapılan anonim niteliği haiz ofis koltuğu olduğunu, ayırt edici de bulunmadığını, SMK'nın 58/4. maddesi uyarınca ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı görünüm özelliklerinin koruma dışında kabul edildiğini, müvekkilinin dava konusu ürünü üretip satmadığını, internet sitesinden görselin kaldırılmasının unutulduğunu, fiziki inceleme yapılmadan görseller üzerinde yapılacak incelemeyi de kabul etmediklerini, kaldı ki müvekkilinin ticari faaliyeti gereği birçok firmadan ürün temin edip sattığını, bunların takibini yapma imkanının bulunmadığını savunarak, asıl davanın reddine, karşı davada ise davacı-karşı davalı tasarımının yeni ve ayırt edici olmadığını ileri sürerek, karşı davalı tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, öncelikle 2004 02995 sayılı çoklu tasarımların, başvuru tarihi itibariyle yeni veya ayırt edici olup olmadığının incelendiği, mesnet görseller dışında mutlak yenilik incelemesinin de yapıldığı, buna göre, 2004 02995 sayılı çoklu tasarımların kendine has çizgilere ve detaylara sahip özgün tasarımlar olduğu, tasarımların 20.08.2004 başvuru tarihinden önceki yıllara ait tasarım literatür tarama (internet, yandex, pinterest vb.) sonuçlarına göre de bu tasarımların aynısına rastlanılmadığı, karşı dava konusu çoklu tasarımların hükümsüz kılınmasını gerektirir yasal şartların oluşmadığı; asıl dava yönünden davalı-karşı davacıya ait internet sitesi üzerinde yapılan delil tespitine göre, web sitesinde “...” adı altında ve “...” kodlarıyla satılan ürünlerin, davacı şirkete 2004 02995-1 sıra sayılı tasarımdan doğan hakları ihlal eder mahiyette olduğu, mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda da aynı sonuca ulaşıldığı, davalı-karşı davacının, kendisine ait web adresi üzerinde, ticari etki doğuracak şekilde "..." ismiyle yer verilen koltukları sergilemesi eyleminin 6769 sayılı SMK'nın 81/1-a maddesi uyarınca, davacı-karşı davalının tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiği ve TTK'nın 54 vd. maddesi hükümleri uyarınca davacı aleyhine haksız rekabet mahiyetinde olduğu; davacı-karşı davalının SMK'nın 151/2-b hükmü uyarınca maddi tazminat isteminde bulunduğu, maddi tazminat miktarının hesaplanabilmesi için davalı-karşı davacıya ait ticari defterler üzerinde talimat mahkemesince görevlendirilen bilirkişi heyeti marifetiyle yerinde inceleme yaptırıldığı, ancak davalı-karşı davacı tarafça "..." adı altında ve “...” kodlarıyla satışı gerçekleştirildiği iddia edilen herhangi bir ürün tespit edilemediği, bu nedenle maddi tazminat bedeli hesaplanamamışsa da, davalı-karşı davacı yanın, kendisine ait internet sitesinde tecavüz ve haksız rekabet oluşturan ürün görsellerine yer vermesi nedeniyle davacı-karşı davalının maddi anlamda zarara uğradıklarının kabul edilmesinin gerektiği, bu durumda TBK'nın 50/2. maddesi hükmü uyarınca maddi tazminat bedelinin hakim tarafından belirlenmesinin gerektiği, davacı-karşı davalının dava dilekçesinde bildirdiği 1.000,00 TL bedelin, anılan madde uyarınca somut olayın özelliğine uygun, ölçülü bir bedel olduğu kanaatine varıldığı, manevi tazminat şartlarının da oluştuğu, haksız eylem tarihi olarak delil tespiti yolu ile belirlenen ilk tarih olan 23/08/2019 tarihinin esas alındığı, davacı-karşı davalı vekili her ne kadar itibar tazminatı isteminde bulunmuşsa da, itibar tazminatı şartlarının somut olayda oluşmadığı, davacı tarafın bu konudaki ispat külfetini yerine getiremediği, davacı şirketin kararın ilanında hukuki menfaatinin bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile; davalı-karşı davacı fiillerinin, 2004/02995-1 sayılı tasarımdan doğan haklara tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, davalı-karşı davacının, 2004/02995-1 sayılı tasarımdan doğan haklara tecavüz teşkil eden fiillerinin durdurulmasına, önlenmesine, tasarımdan doğan haklara tecavüz suretiyle üretilen, ithal veya ihraç edilen ürünlere, bunların üretiminde münhasıran kullanılan araçlara el konulmasına, el konan bu ürün ve araçlar üzerinde tasarım hakkı ihlali oluşturan şekillerin değiştirilmesine, bunun teknik olarak mümkün olmaması halinde bunların imhasına, Ankara 4.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/59 D.İş sayılı dosyasına ibraz edilen 23/08/2019 havale tarihli bilirkişi raporunun kararın icrası aşamasında dikkate alınmasına, davalı-karşı davacı fiillerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, 1.000,00 TL maddi tazminatın davalı-karşı davacıdan alınarak, davacı-karşı davalıya verilmesine, 5.000,00 TL manevi tazminatın 23/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı-karşı davacıdan alınarak, davacılar-karşı davalıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin ve itibar tazminatı isteminin reddine, karar kesinleştiğinde masrafı davalı-karşı davacıdan karşılanmak suretiyle hükmün ulusal düzeyde yayın yapan bir gazetede bir defa ilan edilmesine; karşı davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı-karşı davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, karşı davalının tasarımının yeni ve ayırt edici olmadığını, ilk derece mahkemesinin tanıkları dinlenmeksizin karar verdiğini, müvekkilinin dava konusu ürünlerin üretimini yapıp sattığı ispatlanamamış iken tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin haksız rekabet ve tecavüz niteliğindeki filleri gerçekleştirmediğini ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Katılma yoluyla davacı-karşı davalı vekili, manevi tazminat talebinin kısmen reddinin isabetli olmadığını, hükmedilen manevi tazminatın çok düşük kaldığını, müvekkilinin ofis mobilyaları sektöründe bilinip tanındığını, ödüller aldığını, itibar tazminatı talebinin reddinin de hukuka uygun olmadığını ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak aleyhe hususlar yönünden kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE : Asıl dava tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, el koyma, imha, ilan, haksız rekabetin tespiti, maddi ve manevi tazminat, karşı dava ise tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, karşı dava yönünden yapılan incelemede, davacı tasarımının yenilik ve ayırt ediciliğini ortadan kaldıracak, davalı tasarımından daha önceki tarihte kamuya sunulduğu ispatlanan bir tasarıma rastlanılmadığı, somut uyuşmazlıktaki iddiaların tanık delili ile de kanıtlanamayacağı; Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2019/59 D.İş dosyasında alınan bilirkişi raporunda davalı-karşı davacıya ait internet sitesinde davacının tasarımından doğan haklarına tecavüz eder mahiyette ürünlerin satışa sunulduğunun tespit edildiği, bu durumun haksız rekabet de teşkil ettiği, davalı karşı davacının bu eylemi nedeniyle davacı-karşı davalının maddi ve manevi zarara uğradığı, mahkemece takdir edilen maddi ve manevi tazminat tutarının somut olayın özelliklerine ve hakkaniyete uygun olduğu, öte yandan, davalı-karşı davacının satışa sunduğu ürünler incelenemediğinden SMK'nın 150/2. maddesi uyarınca "hakka konu ürün veya hizmetlerin, tecavüz eden tarafından kötü şekilde kullanılması veya üretilmesi, bu şekilde üretilen ürünlerin temin edilmesi yahut uygun olmayan bir tarzda piyasaya sürülmesi sonucunda sınai mülkiyet hakkının itibarı zarara uğraması" durumunun da kanıtlanamadığı, itibar tazminatı talebinin reddinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davalı-karşı davacı vekili ile katılma yoluyla davacı-karşı davalı vekilinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davalı-karşı davacı vekili ile katılma yoluyla davacı-karşı davalı vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca katılma yoluyla davacı-karşı davalıdan alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcının, istinaf başvurusunda yatırılan 80,70 TL istinaf karar ve ilam harcından mahsubu ile bakiye 346,9‬0 TL'nin davacı-karşı davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Harçlar Kanunu uyarınca davalı-karşı davacıdan alınması gereken 409,86 TL nispi istinaf karar ve ilam harcının, istinaf başvurusunda yatırılan 80,70 TL maktu ve 120,47 TL nispi istinaf karar ve ilam harcı olmak üzere toplam 201,17 TL harçtan mahsubu ile bakiye 208,69 TL'nin davalı-karşı davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-İstinaf aşamasında taraflarca yapılan yargılama giderlerinin uhdelerinde bırakılmasına,
5-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 29/11/2024 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 29/12/2024

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.