Karar Detayı

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2022/1626 - 2024/1905
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2022/1626
KARAR NO : 2024/1905
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 26/05/2022
NUMARASI : 2020/374 E. - 2022/343 K.

DAVACI
VEKİLİ :
DAVALI :

DAVANIN KONUSU : Tazminat (Rücuen Tazminat)

Taraflar arasında görülen davada Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 26/05/2022 Tarih ve 2020/374 Esas - 2022/343 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili ile davalı ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketi tarafından 163435808 numaralı poliçe ile sigortalanmış bulunan dava dışı ... Elektronik San. ve Tic. A.Ş.' ye ait AWB2354794163 konşimento no'lu 1 kg ağırlığındaki emtianın, aralarındaki taşıma sözleşmesi gereği 22.05.2019 tarihinde davalılardan ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye teslim edildiğini, ancak davalı şirket sorumluluğunda ve nakliye sürecinde emtianın kaybolduğunu, müvekkili şirketçe sigortalanmış kargonun 2. davalı ... AŞ'ye teslim edildikten sonra kaybolduğunu, 02.07.2019 tarihli ekspertiz raporunda da hasarın bu şekilde gerçekleştiğinin anlaşıldığını, söz konusu nakliyat esnasında meydana gelen zarar dolasıyla müvekkilinin sigortalısı ...'a 46.888,00 TL hasar tazminatı ödediğini, 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesine dayalı olarak huzurdaki davayı açtıklarını, dava konusu olay bakımından ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin akdi taşıyıcı, diğer davalı ...'nin ile fiili taşıyıcı olması nedeniyle sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürerek, 46.888,00 TL hasar tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, hava yük senedi göre göndericinin ... Logistics Co. Ltd., alıcının ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti., taşıyıcının .... olduğunun görüleceğini, hava taşıma hukukundan kaynaklanan ihtilaflarda taraf sıfatı hava yük senedinde adları yazılı olan gönderici, alıcı ve taşıyıcıya ait olduğunu, 1999 tarihli Montreal Konvansiyonu'nun 12. ve 13. maddelerinin bu hususu açıkça düzenlediğini, davacı sigorta şirketinin sigortalısı olan ...' A.Ş.'nin hava yük senedinde taraf olarak gözükmediğinden, ... Sigorta şirketinin de halefiyet kurallarına göre bu davada taraf olmasının mümkün olmadığını, 1999 tarihli Montreal Konvansiyonu'nun 31. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “Eğer yukarıda bahsedilen süreler içerisinde bir şikayetde bulunulmazsa taşıyıcının, kötü niyetli olması dışında taşıyıcı aleyhinde bir dava olamaz” hükmü gereğince davacının süresi içinde, konvansiyonda belirtilen şartlarda yazılı ihbarda bulunmadığı göz önüne alınarak davanın reddi gerektiğini, davaya konu kayıp kargonun ana konşimentosunda yer alan göndericisi ... tarafından yetkilendirilmiş ... Co. Ltd.'nin kargo için 25.4.2019 tarihinde “gerek Türk Hava Yolları'nda gerekse Türk Hava Yolları sigortacısından herhangi bir alacağı kalmadığını” şeklinde ibraname düzenlediğini ve ilgili firmaya ödeme yapıldığını savunarak, davanın reddini talep etmektedir.
Diğer davalı şirket, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davacı sigortanın uluslararası havayolu ile taşıma sırasında kaybolan bir kg'lık emtia için sigortalısına ödediği bedeli davalılardan talep ettiği, söz konusu emtianın alıcısı olan sigortalının ... şirketi olduğu, sigortalı ...'ın taşıyıcı olarak davalı ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile anlaştığı, kaybolan emtianın Çin ülkesindeki göndericisinin ise ... firması olduğu, gönderici bu firmanın da ... isimli taşıyıcı şirket ile anlaştığı, yani davalılardan ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile dava dışı bilirkişi raporlarında ve açıklamalarda bahsi geçen ... şirketinin taşıma işleri komisyoncusu oldukları, kaybolduğu konusunda hiçbir uyuşmazlık bulunmayan bir kg'lık emtia için davalı ...'ye gönderici firmanın anlaştığı, taşıma işleri komisyoncusu ... şirketinin yetkilendirdiği, ... Co. firmasının başvuruda bulunarak tazminat talebinde bulunduğu, davalı ...'nin bu firmaya 3 kg x 22 SDR karşılığında ödeme yaptığının dosya kapsamı itibariyle sabit olduğu, bu durumda davalı ...'nin gönderici firmanın taşıma işleri komisyoncusuna ödeme yaptığının açık olduğu, davacı sigortanın sigortalısı olan ... şirketinin ise kayıp olan emtiayı teslim alamadığı için zararını kendi sigortasından karşıladığının da dosya kapsamındaki ödeme belgelerinden sabit olduğu, bu durumda sigortanın sigortalısına yaptığı ödemeyi davalılardan talep edebileceği davalılardan ...'nin Montreal Konvansiyonu'nun 22/3 maddesi uyarınca özel fayda beyanında bulunulmaması ve ilave ücret ödenmemesi nedeniyle davacının bir kg'lık talebine göre 1 kg x 22 SDR'nin karar tarihindeki TL karşılığı ile sınırlı sorumlu olduğu, karar tarihindeki bir SDR'nin 22,08 TL olduğunun mahkemece tespit edildiği, bu durumda 22,08 TL x 22 SDR = 485,76 TL zarar tutarı ile davalılardan ...'nin davacı sigortaya da ödeme yapması gerektiği, gönderici ... firmasının taşıma işleri komisyoncusuna ödediği tutarın davalı ...'ye davacı sigortaya karşı sorumluluktan kurtarmayacağı, diğer davalı ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise davacının sigortalısı emtia alıcısı ...'ın taşıma işleri komisyoncusu olmasına göre emtianın kaybolmasından kaynaklanan tazminat bedelinin tamamından sorumlu olması gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 46.887,90 TL tazminatın (davalılardan ... AO. bu tutarın 22 SDR karşılığı olan 485,76 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) ödenme tarihi olan 08/07/2019 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde, davalılardan ...'nın sınırlı sorumlu olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu, Montreal Konvansiyonu'nun 22/5. maddesinde sınırlı sorumluluğu kaldıran hallerin sayıldığı, fıkrada “Bir çalışanın ya da acentenin bir fiil ya da ihmalinin gerçekleşmesi durumunda çalışan ya da temsilcinin istihdamları kapsamında hareket ettiklerinin de ispatlanması kaydıyla, eğer hasarın, taşıyıcının, bir çalışanının ya da temsilcisinin hasar vermek niyetiyle ya da hasarın muhtemelen oluşacağı bilinerek dikkatsizce yaptığı bir fiili veya ihmali neticesinde oluştuğu ispatlanırsa, bu maddenin 1. ve 2. paragraflarındaki koşullar geçerli olmayacaktır." hükmünün yer aldığını, davaya konu olayda, ... tarafından eşyanın kaybına sebebiyet veren olayı aydınlatma külfetinin yerine getirilmediğini, olayın açık ve somut şekilde ortaya konulmadığını, bu durumda kasta eşdeğer kusurun varlığının kabulünün gerektiğini, aksi durumda, taşımacının sorumluluğunu standartlaştırmak amacıyla uygulanması gereken MontrealKonvansiyonu'nun taşımacının sorumluluğunu neredeyse her durumda sınırlayan ve menfaatler dengesini bozacak şekilde uygulanmakta olan bir sözleşme haline geleceğini, ...'nin emtianın kaybolmasından kaynaklanan tazminat bedelinin tamamından sorumlu olması gerektiğini ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin akdi taşıyıcı olduğu kabul edilerek hatalı bir değerlendirme yapıldığını, hükme esas alınan raporu düzenleyen bilirkişinin hukukçu olmadığını, raporda hukuki yorum hatası yaptığını, raporunda müvekkilinin "özel fayda beyanında bulunması ve durumun gerektirdiği ilave bedelin ödenmesini sağlaması gerektiği" yönünde tespitte bulunur iken davacı tarafın sigortalısının emtiayı müvekkile teslim ederken sigortalının müvekkiline böyle bir bildirimde bulunup bulunmadığını araştırma ihtiyacı duymadığını, dava dışı sigortalının özel fayda beyanında bulunmadığı gibi bu durumun gerektirdiği ilave bedeli de müvekkiline ödemediğini, davacının aksini yazılı belgelerle ispatlaması gerektiğini; ...'nin gönderici ... tarafından yetkilendirilmiş ... Co. Ltd.'ye yapmış olduğu tazminat başvurusu neticesinde ödeme yapıldığını ve göndericinin bu ödeme karşılığında kendilerini ibra ettiğini açıkça beyan ettiğini, bu durumda açıkça emtianın kaybolmasına ilişkin olarak ortada herhangi bir uyuşmazlık kalmadığını; müvekkili ile ... arasındaki akdi ilişkinin mahkemece değerlendirilmediğini, müvekkilinin sınırsız sorumlu tutulması ile ilgili akti taşıyıcı olduğunun belirtildiğini, başka bir gerekçe gösterilmediğini, oysa taraflar arasındaki sözleşmeye göre müvekkilinin sorumluluğunun Montreal Konvansiyonu çerçevesinde olduğunu; ...'ın her yükü izin kapsamlı sigorta yaptırdığını, bunun için büyük bedeller ödediğini, şayet oluşacak her zarardan müvekkili sınırsız şekilde sorumlu olacak ise sigorta yaptırılmasının bir anlamının bulunmadığını, müvekkilinin ihaleye girerken sorumluluğunun sınırlı olduğunu ...'a bildirdiğini, bu beyan kabil edilerek ihalenin müvekkiline verildiğini, ...'ın özel fayda beyanında bulunması halinde müvekkilinin de kendisini güvence altına alacak şekilde önlemleri alacağını, sözleşme ve yazılı ihale beyanlarının incelenmemesinin hatalı olduğunu, ana konşimentoda ...'ın adının gözükmediğini, taraflar arasındaki sözleşmede sınırsız sorumluluğu düzenleyen bir hüküm bulunmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE : 1-Dava, sigortalıya ödenen tazminatın davalı taşıyıcılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dosyada yer ayan AWB2354794163 nolu hava sevk fişinde alıcı olarak ... Elektronik San. ve Tic. A.Ş.'nin yer aldığı, dava konusu taşımadaki malın alıcısı ... AŞ'nin taşıma sırasında kaybolan eşyasının bedelini sigortacı olarak tazmin eden davacının, davacı dışı sigortalısına yaptığı ödeme nedeniyle TTK'nın 1472. maddesi uyarınca onun haklarına halef olabileceği; .... tarafından kayıp kargo nedeniyle ... tarafından yetkilendirilmiş ... Co. Ltd.'ye ödeme yaptığı ve bu şirketin 25.04.2019 tarihli ibraname verdiği ileri sürülmüş ise de, dava dışı sigortalı ... A.Ş. tarafından gönderinin bedeli karşılandığından, gönderinin kaybından kaynaklanan tazminat talebinin ibrasını ... A.Ş.'nin yapabileceği; davalı ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... A.Ş.'ye navlun tutarını da içeren fatura düzenlediği, TTK'nın 921. maddesi uyarınca davalının taşıma işleri komisyoncusu olsa da taşıyıcı gibi sorumlu olduğu, fiili taşıyıcı davalı ....'ya somut uyuşmazlığa uygulanması gereken Montreal Konvansiyonu'nun 22/3. maddesi kapsamında özel bir fayda beyanında bulunulmadığı ve durumun gerektirmesi halinde ilave bir ödeme de yapılmadığı, bu durumda davalı ....'nun meydana gelen zarardan kilogram başına 22 SDR karşılığı Türk Lirası ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin tüm, diğer davalı ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
2-Ancak, davalı ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin sorumluluğunun sınırlı olabileceğini savunmuş, mahkemece ise, "taşıma organizasyonunu yaparken, dava konusu kaybolan eşya fiili taşıyıcı ....'ya teslim edilirken özel fayda beyanında bulunmaması ve durumun gerektirdiği ilave bedelin ödenmesini sağlaması gerekirken bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle sınırlı sorumluluğa tabi olmadığı yönündeki bilirkişi raporu esas alınarak, anılan davalının zararın tümünden sorumlu olacağının kabulü ile hüküm kurulmuştur.
Montreal Konvansiyonu'nun 22/3. maddesinde kontrol edilmiş kargonun taşıyıcının sorumluluğuna verildiği anda gönderen kargonun ulaşacağı yerde teslimi ile ilgili özel bir fayda beyanında bulunmadığı ve durumun gerektirmesi halinde ilave bir ödeme yapmadığı müddetçe, taşıyıcının sorumluluğunun sınırlı olacağı düzenlenmiş olup, somut uyuşmazlıkta da davalı ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne böyle bir beyanda bulunulduğu ve ilave bir ödeme yapıldığı da kanıtlanmadığından, anılan davalının da kilogram başına 22 SDR karşılığı Türk Lirası ile sınırlı sorumlu tutulması gerekir. Açıklanan nedenle, ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki kabulü doğru olmamıştır.
Bu itibarla, davalı ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden de davanın kısmen kabulü gerekirken, anılan davalının zararın tamamından sorumlu tutulması doğru olmamış, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davalı ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin sair istinaf itirazlarının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 26/05/2022 gün ve 2020/374 Esas - 2022/343 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 22 SDR karşılığı 485,76 TL'nin ödeme tarihi olan 08/07/2019 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
5-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve kabul edilen kısım yönünden 13,68 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcının peşin olarak alınan 800,73 TL'den mahsubu ile bakiye 373,13 TL harcın istek halinde davacıya iadesine,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan, kabul edilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2. maddesi uyarınca belirlenen 485,76 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirmiş olduğundan, reddedilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 13/2. maddesi uyarınca belirlenen 485,76 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
9-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan 1.700,00 TL bilirkişi ücreti, 145,00 TL tebligat ve posta gideri, 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcından oluşan toplam 2.065,70 TL yargılama giderinin, davanın kabul edilen kısmı yönünden takdiren 21,40 TL'ye, 800,73 TL peşin harç, 54,40 TL başvuru harcı eklenerek oluşan 876,53 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Davalı ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istinaf aşamasında yapılan 98,00 TL posta gideri, 802,00 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcından oluşan toplam 900,00 TL yargılama giderinin davanın reddedilen kısmı yönünden takdiren 890,67 TL'sinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
11-Davalı .... tarafından ilk derece ve istinaf aşamasında yapılan herhangi bir gider bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
12-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine (HMK m.333),
13-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL maktu istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 346,90 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
14-Davalı ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 802,00 TL istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde anılan davalıya iadesine,
15-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
16-İİK'nın 36/5. maddesi uyarınca yasal şartların oluşması nedeniyle ve istinaf kararının neden ve şekline göre, icranın geri bırakılması için davalı ... Uluslararası Nak. Gümrük. Müşavir. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınan 100.000,00 TL tutarındaki, Deniz Bank A.Ş. Altıyol Şubesine ait 18/07/2022 tarih ve 4610TM2805 sayılı teminat mektubunun GERİ VERİLMESİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 29/11/2024 tarihinde HMK 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 29/12/2024

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.