mahkeme 2022/1604 E. 2024/1683 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1604 - 2024/1683
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2022/1604
KARAR NO : 2024/1683
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 02/06/2022
NUMARASI : 2021/1047 E. - 2022/457 K.

DAVACI :
VEKİLLERİ
DAVALI :

DAVANIN KONUSU : Tazminat (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan)

Taraflar arasında görülen davada Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 02/06/2022 tarih ve 2021/1047 E. - 2022/457 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili, müvekkili firmanın 10/07/2021 tarihinde davalıya taşıması için bir kargo teslim ettiğini, davalı firmanın alıcı adresine teslim edilmek üzere aldığı kargoyu kaybettiğini, bu sebeple müvekkilinin zarara uğradığını ileri sürerek, şimdilik 10 TL sigorta bedelinin 06/08/2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, 10 TL anti-damping gümrük vergisi ödemesinin 28/07/2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, 10 TL iş ve müşteri kaybı ile diğer nedenlerden dolayı doğan zararın haksız fiil tarihinden (davalının kargoyu kaybettiği tarihten) itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacının taşınan gönderi içeriğini ispatla mükellef bulunduğunu, gönderi içeriğini ispata yönelik herhangi bilgi ve belge sunulmadığını, davacının oluştuğunu iddia ettiği zararlara ilişkin müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, illiyet bağının da ispatlanmasının gerektiğini savunarak, dosyanın öncelikle görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine, davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece 02/06/2022 tarihli karar ile iddia, savunma ve tüm dosya kapsamından, davacı tarafından 10/07/2021 tarihinde İzmit/Kocaeli'ne davacının Çin'den satın aldığı çelik malzemesinin teslim alınmasına ilişkin belge ve faturalar bulunduğu, satın alınan çeliğin davacıya teslim edilmesi için söz konusu belgelerin asıllarının gerekli olduğu, davalının belge asıllarının bulunduğu kargoyu kaybettiği, belgelerin kaybolması sebebiyle malların davacıya teslim edilmediği, malları teslim alabilmek için davacının taşıyıcı firmanın anlaşmalı bulunduğu sigorta şirketine sigorta yaptırarak malları teslim alabildiği, kargo paketi içeriği ve önemi hakkında davacı tarafından davalıya açıklama yapılmadığı, gönderilen evrakların maddi bir değerinin olmadığı gibi kargonun kaybedilmesinde de davalının ağır kusurunun bulunduğuna dair bir delilin de sunulmadığı, maddi değeri olmayan evrakların kaybolması nedeniyle meydana gelecek dolaylı zararın davalıdan talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, 28/07/2022 tarihli ek karar ile de mahkemenin vermiş olduğu kararın karar tarihi itibariyle miktar bakımından kesin olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili, 28/07/2022 tarihli ek karara karşı sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde, mahkemenin ileri sürdükleri kısmi alacak tutarını esas alarak istinaf talebinin reddine karar verdiğini, oysa kargonun kaybolması nedeniyle yapılmak zorunda kalınan sigorta bedelinin 3.513,23 USD olduğunu, ayrıca müvekkilinin kargonun kaybolmasından dolayı malı zamanında limandan çekememesi nedeniyle teslim tarihine kadar değişen vergi rejimi nedeniyle 192.927,49 TL anti-damping vergisi ödemek zorunda kaldığını, iş ve müşteri kaybı ile diğer nedenlerden dolayı doğan zararların bilirkişi incelemesi yapılması neticesinde ortaya çıkacağını, tüm bu hususları dava dilekçesinde bildirerek şimdilik yalnızca alacağın bir kısmını dava ettiklerini, bu halde kesinlik sınırının dava edilen miktara göre değil, alacağın tamamına göre belirleneceğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, istinaf başvurularının kabulüne karar verilmesini istemiş, 02/06/2022 tarihli karara karşı sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde, kargo içeriğinin gereği gibi açıklandığını ve gönderi üzerine kaydedildiğini, kargo içerisinde yalnızca konişmento değil başkaca belge ve faturaların da bulunduğunu, zararın doğması için salt maddi değeri olan şeylerin kaybolmasının gerekmediğini, kargo firmasının ağır özen yükümlülüğünün bulunduğunu, dolaylı zararlardan sorumluluk noktasında da kargo şirketinin sadece kaybettiği üründen değil, müşterinin kaybettiği pazar ve değer kaybından da sorumlu bulunduğunu ileri sürerek, istinaf talebinin kabulüne ve yerel mahkemenin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE : 1- Dava, taşıma sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HMK.'nın 341/1. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin 02/06/2022 karar tarihi itibariyle miktar veya değeri 8.000,00-TL.'sini geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Aynı Yasa'nın 3. fıkrası uyarınca, alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda kesinlik sınırı, alacağın tamamına göre belirlenir.
Somut uyuşmazlıkta da davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması suretiyle toplam 30,00 TL'nin tahsili istenmiş, ancak dava dilekçesinde davalının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkilince 3.513,23 USD ödenerek malların sigortalandığı, 192.927,49 TL anti damping vergisinin ödendiği bildirilmek suretiyle fazlaya ilişkin saklı tuttuğu hakların bir kısmının değeri belirtilmiştir. Alacağın bir kısmının dava edildiği durumlarda kesinlik sınırının, alacağın tamamına göre belirlenmesi gerektiğinden, somut uyuşmazlıkta da dava değeri yukarıda belirtilen kesinlik sınırının üstündedir.
O halde mahkemece 28/07/2022 tarihli ek karar ile mahkemenin vermiş olduğu kararın, karar tarihi itibariyle miktar bakımından kesin olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
HMK'nın 346/2. maddesi uyarınca, bölge adliye mahkemesi ilgili dairesi istinaf dilekçesinin reddine ilişkin kararı yerinde görmezse, ilk istinaf dilekçesine göre gerekli incelemeyi yapar. Dolayısıyla Dairemizce ilk derece mahkemesinin davacının istinaf isteminin reddine dair 28/07/2022 tarihli ek kararın kaldırılmasına ve ilk istinaf dilekçesine göre gerekli incelemenin yapılmasına karar verilmesi gerekmiştir.
2- Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin 02/06/2022 tarihli kararına karşı sunduğu 22/07/2022 tarihli istinaf dilekçesinde bildirilen itirazlarının incelenmesine gelince; taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı tarafça davalıya Eskişehir- İzmit/Kocaeli taşınması için teslim edilen ve içeriği "evrak" olarak belirtilen gönderinin kaybedilmesinde davalının ağır kusurlu olup olmadığı, bu tespitin sonucuna göre davacının davalıdan dolaylı zararlarını talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Türk Ticaret Kanununun 875. maddesi uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyaından veya hasarından doğan zararlardan sorumludur. Somut olayda, ziyaın taşıma sırasında meydana geldiği açık bulunduğundan davalının Türk Ticaret Kanununun 875. maddesi gereğince somut olayda meydana gelen zarardan sorumlu bulunduğu anlaşılmıştır.
Davalının meydana gelen zarar nedeniyle sorumluluğunun belirlenmesi amacıyla tazminata esas alınacak değer de TTK'nın 880. maddesinde belirlenmiş olup, taşıyıcının sorumluluğu kural olarak, eşyanın tamamı değerini kaybetmişse tamamının, eşyanın bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır (TTK m. 882/2).
Ancak, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı Kanunda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz (TTK m. 886).
Dairemizce de somut uyuşmazlıkta davalı tarafça teslim alındığı sabit bulunan evrakın, alıcısına teslim edilmemesinin makul kabul edilmesinde olanak bulunmaması, dolayısıyla TTK'nın 886. maddesi gereğince gönderinin kaybedilmesi suretiyle davacının uğradığı zararın davalının pervazsızca davranışından kaynaklanması nedeniyle (Yargıtay 11. HD, E.2015/2815, K.2015/7806, T.05/06/2015; Yargıtay 11. HD, E.2015/10215, K.2015/13042) davalı şirketin TTK'nın 882. maddesindeki sorumluluk sınırlamasından faydalanamayacağı ve davacının dolaylı zararları dahil, tüm gerçek zararlarını davalıdan talep edebileceği sonucuna varılmıştır.
Bu durum karşısında mahkemece, davalının somut olayda ağır kusurlu olduğu kabul edilerek, aralarında uluslararası taşımacılık konusunda uzman bir bilirkişinin de bulunduğu heyet aracılığıyla inceleme yaptırılması ve davacının Çin'deki satıcıdan aldığı mallara ilişkin olarak, dosyaya sunulan Gümrük Beyannamesine göre davacının gümrük işlemlerini yürüttüğü anlaşılan dava dışı ... Uluslararası Taşımacılık ve Gümrük Müşavirliği A.Ş.'ne davalı aracılığıyla gönderdiği evrakın içinde, mutat olarak hangi belgelerin bulunabileceği, buna göre davacının davalıdan talep edebileceği dolaylı zararının ne olabileceği hususlarının tespiti ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davalının ağır kusurlu olmadığının kabul edilerek, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, Dairemizce, davacı vekilinin yukarıdaki hususlara ilişkin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın niteliğine göre davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davacı vekilinin 29/07/2022 tarihli istinaf itirazlarının KABULÜ ile, Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi 28/07/2022 gün ve 2021/1047 E. - 2022/457 K. sayılı EK KARARININ KALDIRILMASINA;
2-Davacı vekilinin 22/07/2022 tarihli istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KABULÜ ile Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi 02/06/2022 gün ve 2021/1047 E. - 2022/457 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA;
3-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE,
4-Davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
5-Davacı tarafından istinaf başvurusunda peşin olarak yatırılan 80,70-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davacıya iadesine,
6-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılamada değerlendirilmesine,
8-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 25/10/2024 tarihinde HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/10/2024

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.