mahkeme 2021/1932 E. 2024/107 K.

... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

T.C.
...
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2021/1932
KARAR NO : 2024/107
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R

BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK
MAHKEMESİ
TARİHİ : 14/07/2021
NUMARASI : 2019/108 E. - 2021/302 K.

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :

DAVANIN KONUSU :Markaya Tecavüzün Durdurulması
Maddi-Manevi Tazminat

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 14/07/2021 tarih ve 2019/108 Esas - 2021/302 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili, müvekkilinin 132 sayılı Kanun'la kurulmuş bir kamu kurumu olduğunu, sahibi olduğu ... markasını çeşitli şekillerde düzenleyerek tescil ettirdiğini, Belgelendirme Yönergesi'ne göre; ... markasını herhangi bir yerde kullanmak için müvekkili ile marka sözleşmesi yapılması gerektiğini, Belgelendirme Merkezi Başkanlığı'nın 02/04/2019 tarih 89845 sayılı yazısında, .... A.Ş firmasının belge almak için müvekkiline sunmak üzere ... firmasından almış olduğu Topraklama Ölçüm ve Yıldırımdan Korunma Raporu'nun üzerinde baklava dilimi içerisinde C-E ... - ISO - EN 14001, ... ISO - OHSAS TS 18001, ... EN 62561 - 1 ve K - Q ... - ISO - EN 9000 logolarını haksız kullandığının tespit edildiğini, davalı hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde suç duyurusunda bulunulduğunu, davalının eylemleri ile müvekkiline ait marka haklarını ihlal ettiğini, ... Belgelendirme Yönergesi'nin 45.maddesine göre toplamda 33.300,00 TL maddi tazminat ve 49.950,00 TL manevi tazminat alacaklarının doğduğunu ileri sürerek, davalının marka hakkına tecavüz fiillerinin durdurulmasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 33.300,00 TL maddi, 49.950,00 TL manevi olmak üzere toplam 83.250,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 04/06/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat miktarını arttırarak, 35.300,00 TL maddi tazminatın tahsilini istemiştir.
Davalı vekili, davacı tarafın talep ettiği maddi ve manevi tazminata mesnet yönergenin hukuki dayanağının 132 sayılı Kanun"un 2. maddesi olduğunu, bu maddenin 703 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırıldığını, bu nedenle mesnet yönergenin hukuki bir dayanağının kalmadığını, müvekkilinin ... ... San. Tic. A.Ş'nin bayisi olup bu şirketin tüm ... belgelerine sahip bulunduğunu, müvekkilinin, bu şirketin ürünlerini kullandığını, dolayısıyla müşterilerini aldatıcı bir eyleminin bulunmadığını, müvekkilinden talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, davacının 2011/28844, 2013/108332, 2013/108333, 2013/108334, 2013/108335, 2014/32324, 2014/32325, 2014/32330, 2014/32331, 2014/32332, 2014/32333, 2014/32334, 2014/32335, 2014/32336, 2014/33588, 2014/33589, 2014/66816, 2014/66817, 2014/66818, 2014/106545, 2014/106546, 2014/106547, 2014/106548, 2014/106549, 2014/106550, 2014/106551, 2014/106552, 2014/106553, 2014/106554, 2015/71465, 2016/54578, 2016/72105, 2016/81440, 2016/81465, 2018/16620, 2018/40538, 2018/40540, 2018/47431, 2018/81746, 2012/54667, 2014/32310, 2014/32311, 2014/32316, 2014/32318, 2014/32321, 2014/32322, 2014/32326, 2014/32327, 2014/32328, 2014/32329, 2014/47475, 2015/71477, 2016/71945, 2016/71949, 2016/72052, 2016/72080 ve 2016/72091 sayılı markaların kapsadığı mal ve hizmetlerin davalı kullanımları ile aynı ve/veya benzer olduğu ve markaları oluşturan işaretler ile davalı kullanımları arasında benzerlik bulunduğu, davacının anılan markaları ile davalının dava konusu kullanımları arasında karıştırılma ihtimali oluşacağı, zira davalının dava dışı ... Sanayi A.Ş. için düzenlendiği Topraklama Ölçüm Raporu ve Yıldırımdan Korunma Raporu'nda yer alan dava konusu markasal kullanımlarının hazırlanan raporun davacı tarafından belirlenen belirli standartları taşıdığı izlenimi verdiği, bu işaretlerin kullanımının ürün veya hizmetlerde kullanımının zorunlu olmamakla birlikte kullanılması halinde, davacıdan izin alınmasının gerektiği, bu garanti işaretlerinin veya belirli standardı temsil eden işaretlerin davacının izni dışında rapor kapaklarında kullanılmasının, sunulan hizmetin ilgili standarda uygun bulunduğu kanaatini oluşturduğu, böyle bir durumun ilgili tüketici kesimi nezdinde karıştırılma ihtimali yaratacağı ve bu nedenle marka hakkına tecavüz fiilinin oluşacağı, ihlale konu kullanımların bizzat davalı tarafça gerçekleştirildiği, davalı ile dava dışı ... .... San. Tic. A.Ş. arasında imzalanan Yetkili Servis Sözleşmesi'nin 6’ncı maddesinde servis istasyonlarının ... tarafından tespit edilecek standartlarda belirtilen kriterleri taşıması gerektiğinin belirtildiği, rapor düzenleme hizmeti verenin, düzenlediği raporların kapak sayfalarında ...'ye ait garanti işaretlerini kullanmasından kendisinin sorumlu olacağı ve bu yeterliliklerin davalı nezdinde sağlanmış olması gerektiği, bu itibarla davalı ile dava dışı ... .... San. Tic. A.Ş. arasında düzenlenen sözleşmenin, davalıya düzenlediği raporlarda ...’ye ait standart işaretlerini kullanma hakkını vermeyeceği, ... Yönetim Kurulu'nun çıkardığı 29/04/2014 tarih XIX/50/236 sayılı ... Belgelendirme Yönergesi'nin dava tarihi itibari ile geçerliliğini sürdürdüğü, buna göre davalının marka hakkı ihlali oluşturan eylemlerinden kaynaklı hesaplanan maddi tazminat miktarının toplamda 35.300,00 TL olduğu, ancak kısa kararda bu miktarın maddi hata sonucu 35.000 TL olarak yazıldığı, HMK'nın 183. maddesi uyarınca bu maddi hatanın gerekçeli karar yazılırken re'sen düzeltildiği, davalının, davacıya ait garanti markaları ile aynı veya benzer C-E ...-ISO-EN 14001, ... ISO-OHSAS TS 18001, ... EN 62561-1, ... EN 62561-2 ve K-Q ...-ISO-EN 9000 ibarelerini markasal olarak kullanarak, davacının garanti markalarının itibarını zedelediği, böylece davacının ticari piyasada edindiği imaj ve güvenden oluşan manevi ticari varlığında zarar meydana geldiğinin kabul edilmesi gerektiği, manevi tazminatın ...'nin Yönerge'sine göre hesaplanmasının mümkün bulunmadığı, manevi tazminat takdirinin Borçlar Kanunu hükümleri esas alınarak takdir edilmesi gerektiği, eylemin ve zararın boyutu, markanın kullanılma süresi, ihlal edilen markaların garanti markaları oluşu gibi hususlar dikkate alındığında, 20.000,00 TL manevi tazminatın uygun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının, davacıya ait marka hakkına tecavüz fiillerinin durdurulmasına, 35.300,00 TL maddi tazminatın ve 20.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili, mahkemece hükme esas alınan ... Belgelendirme Yönergesi'nin yürürlükte olmadığını, anılan Yönetmeliğe göre tazminat hesaplanması yapılamayacağını, davacının genel hükümlere göre zararını ispat etmesi gerektiğini, YGHK'nın 2018/503-2021/897 kararın da da mahkemenin ... Belgelendirme Yönetmeliği ile bağlı olmadığının belirtildiğini, diğer taraftan müvekkilinin dava dışı .... A.Ş'nin mallarını kullandığını, bu şirket mallarının da ... belgeli olduğunu, dolayısıyla ihlal teşkil eden bir kullanımın bulunmadığını, hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
Davacı vekili, mahkemece hükmedilen manevi tazminat tutarının düşük olduğunu, davalının müvekkilinin itibarını, kamu yararının da olduğu bir konuda zedelediğini, tanınmış ... markasının kamuoyunda oluşturduğu güvenden yaralanarak kendisi lehine haksız kazanç elde ettiğini, hükmedilen manevi tazminat tutarının caydırıcılık ve önleyicilik işlevi ile ters düştüğünü, talep edilen manevi tazminatın Yönetmeliğe uygun şekilde talep edildiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve talep ettikleri tutarda manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE : Dava, markaya tecavüzün durdurulması, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
6100 sayılı HMK.’nın 294. maddesi gereğince mahkeme, yargılamanın sona erdiği duruşmada hükmü vererek tefhim eder. Hükmün tefhimi, her halde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur. Zorunlu nedenlerle sadece hüküm sonucunun tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılması gerekir. HMK.’nın 297/2. maddesi gereğince, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir. Yine HMK.’nın 298/2. maddesi gereğince de gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz. Kararın gerekçesi ile hükmün de birbirine uyumlu olması gerekir. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyetine ve kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasa’nın 141. maddesine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2009/19-109 Esas ve 2009/123 Karar sayılı ilamında değinildiği üzere, 10.04.1992 tarih, 1991-7 Esas 1992-4 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, hâkimin tefhim etmiş olduğu kısa kararla gerekçeli kararın uyum içinde olması gerektiğini öngörmektedir. Yargı erkinin görev ve yetkisi, Anayasa ile yasaları amaçlarına uygun olarak yorumlayıp uygulamak, keza İçtihadı Birleştirme Kararlarının bağlayıcılığını gözetmekten ibarettir. Kısa kararla gerekçeli karar ve hüküm arasındaki çelişkiye cevaz verilmemesinin amacı, kamunun mahkemelere olan güveninin sarsılmamasına yöneliktir. Tefhim edilen hüküm başka, gerekçeli karardaki hüküm veya gerekçe başka ise bu durumun, mahkemelere olan güveni sarsacağı tartışmasızdır. İçtihadı Birleştirme Kararında bu konuya çok büyük bir önem verilmiş, çelişkinin varlığı tespit edildiği takdirde, başka hiçbir incelemeye gerek görülmeksizin ve tarafların bu konuyu temyiz sebebi yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın, kararın salt bu nedenle bozulması gerektiğine işaret edilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta da, ilk derece mahkemesince gerekçeli kararda, davacının talep edebileceği maddi tazminat miktarının 35.300 bulunduğu, ancak kısa kararda bu miktarın sehven 35.000 TL olarak yazıldığı belirtilerek, gerekçeli kararın hüküm kısmında 35.300 TL'nin maddi tazminat olarak davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Her ne kadar bu durumun maddi hataya dayalı olduğu belirtilmiş ise de, anılan farklılığın maddi hata olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu durumda, az yukarıda açıklanan hüküm ile kısa kararın birbirine uygun olması gerektiğine ilişkin ilke ve yasa hükümlerine aykırılık bulunmaktadır. O halde anılan İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince, hüküm ve kısa karar arasındaki çelişki giderilecek şekilde, yeniden bir karar verilmesi zorunlu olduğundan, usul ve yasaya aykırı olan hükmün kaldırılması gereklidir.
Her ne kadar bölge adliye mahkemeleri, hukuki denetimin yanında aynı zamanda maddi vakıa incelemesi de yaparak, tahkikat sonucuna göre yeniden esas hakkında hüküm kurabilir ya da yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde, veyahut kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verebilirse de somut olayda, yukarıda ayrıntısı açıklanan hususlar gözden kaçırılarak ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olacak ölçüde önemli deliller toplanmadan, değerlendirilmeden, mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, taraf vekillerinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın niteliğine göre taraf vekillerinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 14/07/2021 gün ve 2019/108 E. - 2021/302 K. sayılı kararın KALDIRILMASINA;
2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE,
3-Taraf vekillerinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
4-Davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda peşin olarak yatırılan 945,00-TL nispi istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davacıya iadesine,
5-Davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda peşin olarak yatırılan 1.457,00-TL nispi istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davalıya iadesine,
6-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılamada değerlendirilmesine,
8-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile 18/01/2024 tarihinde HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/02/2024

Başkan
...

Üye
...

Üye
...

Katip
...