Karar Detayı

T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/764 Esas - 2025/219
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2023/764 Esas
KARAR NO : 2025/219

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :

DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 08/10/2020
KARAR TARİHİ: 18/02/2025
K. YAZIM TARİHİ: 18/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, takvim, ajanda, defter, bloknot v.s. kağıt ürünleri konusunda imalat ve satış yapan, faaliyet konusu kapsamında ülkenin en büyük şirketlerinden biri olduğunu, müvekkili şirketin fabrikasında zemin temizliği yapmak üzere davalı şirketten 12.03.2020 tarihli fatura ile ... model binicili ve akülü temizlik makinesi satın aldığını ve bedelini de ödediğini, ancak makinenin kullanılmaya başlandıktan yaklaşık 4 ay sonra arızalandığını, davalı şirketle yapılan görüşmeler sonucunda 08.08.2020 tarihinde davalı şirket adına ... Teknik Servisi'nin gelerek, fren tertibatının arızalandığından bahisle makinenin parçasını onarım amacıyla söküp götürdüklerini ancak aradan uzun süre geçmiş olmasına rağmen teknik servisin halen gerekli onarımı yaparak parçayı getirmediğini ve makineyi çalışır hale getirmediğini, tüm bu yaşananlardan sonra müvekkili şirketin davalıyı arayarak makineyi iade almalarını ve paralarının geri ödenmesini talep ettiğini ancak davalı şirketçe bu talebin de olumlu karşılanmadığını, satılanın garanti süresi içerisinde onarımın yapılmasının, satıcı için kanuni bir zorunluluk olduğunu, bu yasal sorumluluğun yerine getirilmemesinin de satılan malla ilgili ayıplı ifanın varlığını ortaya koyduğunu beyan ederek, müvekkili şirketçe davalıdan satın alınan ... model temizlik makinesinin davalıya iadesine, ödedikleri 68.086,00-TL'nin ödeme günü olan 27.04.2020 tarihinden ibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak taraflarına verilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletinin karşı taraf uhdesine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın, tacirler arasındaki satım sözleşmesinden kaynaklanan bedel iadesi talepli alacak davası olması nedeniyle yetkili mahkemenin genel hükümlere göre davalının ikametgahı mahkemesi olan ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu beyan ederek yetki itirazına bulunmuş; esasa ilişkin olarak ise; müvekkili şirketin, davaya konu temizlik makinalarının ithalat ve fabrika, AVM, hastane, otel gibi işyerleri ile bu tip makinaları satan firmalara toptan ve perakende satışını yaptığını, bu kapsamda davacı firmaya da, ... ve 1 Adet ... akülü yer yıkama makinalarını 12.03.2020 tarihinde sattığını ve aynı gün tam ve eksiksiz şekilde yerinde montajını yaparak, bakım ve uyarı talimatı ile birlikte teslim ettiğini ve kullanımla ilgili gerekli eğitimi vererek kullanma talimatlarına uyulması gerektiğini hatırlattığını, dolayısıyla davacıya, dava dilekçesinde iddia edildiği gibi bir makina ve ekipmanı değil iki ayrı temizlik makinası satıldığını, davacı yanın 13.08.2020 tarihinde müvekkiline bir mail göndererek, ... makinasının arıza nedeniyle servise gönderildiğini, arızanın makinanın yürüyüş motorunun fren tertibatından kaynaklandığının ifade edildiğini ve sorunun ivedilikle çözülmesini bildirmesi üzerine, müvekkili şirketin, söz konusu maile 14.08.2020 tarihinde cevap verdiğini ve yapılan teknik inceleme sonucu fren mekanizmasının içine su kaçırılması sebebiyle mekanizmanın pas tutarak kurum bağladığı, garanti kapsamında müdahale edilebilecek bir durumun söz konusu olmadığı, fren sistemi fiyatının servise verildiğinin bildirildiğini, davacıya ayıplı ürün satılmadığını, davacının makinayı verilen eğitimdeki uyarılara ve kullanma talimatına aykırı bir şekilde kullandığını, muhtemelen makinayı su tutarak yıkadıklarını veya yoğun su olan bir ortamda kullandıklarını, zira dosyaya sunulan fotoğraflardan, makina fren elektroniğinin içerisine ve mekanizmaya su kaçması nedeniyle oksitlenme yaptığı ve pas tuttuğunun görüldüğünü, normal kullanımda fren mekanizmasına su kaçmasının mümkün olmadığını, dört ay gibi bir süre içerisinde mekanizmanın bu derece paslanmış olmasının açıkça kullanım hatasından kaynaklanması nedeniyle arızanın garanti kapsamında değerlendirilemediğini ve mekanizmanın ücretinin ödenmesi gerektiğinin ifade edildiğini, ancak davacı yanın ısrarla herhangi bir sorun bildirilmeyen ... akülü yer yıkama makinası dahil her iki ürünün de geri alınmasını ve parasının iadesini talep ettiğini, müvekkili şirketin ise sorunun kullanıcı hatasından kaynaklı ve yaklaşık 3.000 TL gibi bir bedelle parça değişimi ile halledilecek bir sorun olduğunu, ürünün orjinalinde bir sıkıntı olmadığını, satılan makinanın ayıplı bir ürün olmadığını beyan etmesine rağmen, davacı tarafça huzurdaki davanın açıLdığını, davacının, ... kodlu makinadan tamamen ayrı bir makina olan ... kodlu makina için sanki ...'nin eklentisi imiş gibi ekipman malzeme olarak nitelendirip bu makina için de bedel iadesi talebinin TBK m.230 karşısında hukuka aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle beraber süresinde yapılmış herhangi bir ayıp ihbarı da bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ticaret sicil kayıtları, fatura, BAM ilamı, 12/06/2024 ve 21/10/2024 tarihli bilirkişi kök ve ek raporları ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, satım sözleşmesine dayalı tazminat talebine ilişkindir.
Davacı taraf davalıdan aldığı temizlik makinesinin ayıplı çıkması nedeniyle sözleşmeden dönme hakkını kullanarak bedelin iadesini talep etmektedir.
Mahkememizin 02/02/2021 tarih ... esas ... karar sayılı kararı ile; davacının davalıdan aldığı makinelerin ayıplı olduğuna yönelik TTK 23 maddesi ve 18/3 maddesinde belirtilen sürelerde ve şekillerde ihbar yapıldığına dair delil ibraz etmediği, yemin deliline de dayanmadığından bu hususun ispatlanamadığı, süresinde ve usulüne uygun ayıp ihbarı ile makinelerin iadesi hususu ispatlanamadığından malın ayıplı olup olmadığına ilişkin keşif icra etmeksizin yapılan değerlendirme sonucu davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilince istinaf edilmiş, Ankara BAM ... Hukuk Dairesinin 09/06/2023 tarih ... esas ... karar sayılı ilamı ile "...Esas yönünden yapılan değerlendirmede, davalı tarafından davacıya 12/03/2020 tarihli fatura ile ... akülü binicili temizlik makinesinin (KDV hariç) 45.800,00 TL bedelle ve ... akülü yer bakım otomatının (KDV hariç) 11.900,00TL bedelle olmak üzere toplam 68.086,00 TL (KDV dahil) bedelle satıldığı,... akülü binicilik temizlik makinesinin satımından bir süre sonra arızalandığı, arızanın giderilmesi için davalı teknik servisi tarafından yapılan incelemede makinenin kullanım hatasında kaynaklı arızalandığı bilgisinin verildiği hususları taraflar arasında ihtilafsızdır. Davacı onarımının süresinde yapılmaması ve makinenin ayıplı olması nedeniyle fatura bedelini talep etmiş, davalı ise makinenin ayıplı olmadığını, arızanın kullanıcı hatasından kaynaklı olduğunu savunmuştur. Mahkemece süresinde ve usulüne uygun ayıp ihbarı yapılmadığından keşif yapılmaksızın davanın reddine karar verilmiş ise de, eksik inceleme ile karar verildiği anlaşılmaktadır. Zira yetkili servise başvuru ayıp ihbarı mahiyetinde olup bu durumda öncelikle servis kayıtlarının getirtilmesi, arızalı olduğu ileri sürülen makinenin uzman bilirkişi marifetiyle incelenerek ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise açık ayıplı mı gizli ayıplı mı olduğunun tespiti, ayrıca fatura bedelinin tamamının iadesi istenildiğinden faturaya konu makinelerin tek makine mı iki ayrı makine mi olduğunun tespiti ve taraflar arasındaki yazışmalar, servis kayıtları incelenerek ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı hususları değerlendirilmek suretiyle varılacak uygun sonuca göre bir bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş..." denilerek, mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiş, dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.
BAM ilamı doğrultusunda dava konusu makineye ait servis kayıtlarının sunulması için taraf vekillerine süre verilmiş ve taraflarca bildirilen dava dışı şirketlere müzekkere yazılmış ise de, servis kayıtları taraflarca sunulmadığı gibi yapılan tüm yazışmalara rağmen de temin edilemediğinden, dosya mevcut haliyle bilirkişiye tevdii edilmiş, düzenlenen 12/06/2024 tarihli raporda özetle; "...Dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler ile BAM ilamı incelenerek, 12.03.2020 tarih ... numaralı e-fatura içeriğinin ... AKÜLÜ BİNİCİLİ TEMİZLİK MAKİNESİ 45.800,00 TL + 8.244,00 KDV =54.044,00 TL olduğu ; ... AKÜLÜ YER BAKIM OTOMATI 11.900,00 TL+2.142,00 KDV=14.042,00 TL olduğu, toplam fatura tutarının %18 KDV dahil 68.086,00 TL olduğu belirtilmiştir. Fatura detayındaki ... Akülü Binicili Temizlik Makinesi İle ... Akülü Yer Bakım Otomatı makineleri birbirinden bağımsız iki ayrı makinedir. Dosya kapsamına konulan yürüyüş motorunun fren tertibatına ait diskler resimler üzerinden incelenmiştir. Kısmi paslanan disklerin bozulmasının/paslanmasının kullanım hatasından kaynaklanmayacağı, kullanılan malzeme kalitesi/üretim hatasına bağlı olduğu, bu ayıbın satın alma sırasında gözle muayenede belli olmayacağından kullanıldıkça ortaya çıkacağından gizli ayıp niteliğinde olduğu kanaatine varılmıştır. Davacıya 12/03/2020 tarihinde teslim edilen makinenin 2 yıllık garanti süresi içerisinde yaklaşık 4 ay sonra (13/08/2020 tarihinde) arızalandığı, arızanın garanti süresi içerisinde giderilmesi gerekirken davalı firmanın arızayı gidermediği, onarım sonucu kullanılacak makine olduğu, kanaatine varılmıştır. Davacının arızalanan ... akülü binicili temizlik makinesi için 13/07/2020 tarihinde 250,00 TL servis ücreti 08/06/2020 tarihinde 1.950,00 TL onarım ücreti ödediği görülmüştür..." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
İş bu rapora davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine 21/10/2024 tarihli ek rapor alınmış, kök rapordaki tespit ve değerlendirmeler aynen tekrar edilmiş, söz konusu ayıbın kullanımdan kaynaklı olmayacağı yönünde görüş bildirilmiştir.
Toplanan deliller, kayıt ve belgeler, usul ve yasaya uygun olarak alınan denetlenebilir bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek; dava konusu makinenin gizli ayıplı olduğu, kullanımla bu ayıbın oluşmayacağı ve faturaya konu ürünün iki adet ve bağımsız olduğu, dava konusu ayıplı olduğu iddia edilen ürünün ... akülü binicili temizlik makinesi olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında verilen istinaf kararı uyarınca yetkili servise başvuru ayıp ihbarı niteliğinde olduğundan ve satım ve servise başvuru tarihleri gözetilerek ayıp ihbarının da süresinde olduğuna kanaat getirilmiştir.
6098 sayılı TBK'nın 227. maddesi hükmü uyarınca, satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı sözkonusu maddede belirtilen seçimlik haklarını kullanabilir. Aynı yasanın 227/3 maddesinde ise "alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullanması halinde durum bunu haklı göstermiyorsa hakimin taraflar arasındaki hak ve menfaatler dengesini gözeterek, satılanın onarılması ya da satış bedelinin indirilmesine karar verebileceği" belirtilmiştir. Kanun koyucu anılan yasa hükmü ile emel hukuk prensibi olarak iyiniyet kurallarının hayata geçirilmesini hedeflemiş ve her ne kadar seçimlik hakları yasa ile sayarak, bu seçimlik haklar içerisinde herhangi birini tercih etme bakımından alıcıyı serbest bırakmış ise de, bunun sınırı olarak iyiniyet kuralları ve tarafların hak ve menfaatler dengesi nazara alınmak suretiyle sözleşmenin ayakta tutulmasını sağlamış, varlığı tespit ve kabul edilen ayıp nedeniyle tarafların bir kayıp veya zarara uğramasının da önüne geçmeyi hedeflemiştir.
Dava konusu makinenin baştan itibaren gizli ayıplı olduğu kabul edilmiş, 13/01/2025 tarihli davacı vekilinin dilekçesinde belirtildiği şekilde dava konusu makinenin davacı tarafından onarıldığı ve halen kullanımda olduğu ile sunulan faturalardan 6.965,00 TL onarım masrafı yapıldığı gözetilerek ve sözleşmeden dönme hakkının kullanılmasının hakkaniyete, taraflar arasındaki hak ve menfaatler dengesine uygun düşmeyeceği değerlendirilerek TBK'nın 227/3.maddesi gereğince bedelden indirime karar verilmiş ve 6.965,00 TL'nin ilk servise veriliş tarihi ve dolayısıyla ayıp ihbar tarihi olan 13/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1)Davanın KABULÜNE; Dava konusu ... akülü binicili temizlik makinesinin gizli ayıplı olması nedeniyle TBK'nın 227/3. Maddesi gereğince 6.965,00 TL'nin 13/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 1.162,74 TL harçtan mahsubu ile bakiye 547,34 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.096,27 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacıdan dava açılırken tahsil edilen 54,40 TL başvurma harcı, 7,80 TL vekalet harcı, 615,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 677,60 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının yargılamada yapmış olduğu 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 404,20 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 3.404,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 6.965,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, ... Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde HMK'nın EK-1/3. Maddesi gereğince istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 18/02/2025

Katip Hakim
e-imza e-imza