mahkeme 2023/1151 E. 2024/284 K.

T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/1151 Esas - 2024/284
T.C.
ANKARA BATI
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2023/1151 Esas
KARAR NO : 2024/284

HAKİM :
KATİP :

DAVACILAR : 1-
2-
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/11/2023
KARAR TARİHİ: 19/03/2024
K.YAZIM TARİHİ: 26/03/2024

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili; müvekkilleri ... Tic. Ltd. Şti. ve ... ile Davalı taraf ... arasında 18/08/2023 tarihli emlak komisyonu, emlak komisyon sözleşmesi cayma bedeli/cezai şart ve alım-satım, kapora bedeli içeriklerinden oluşan emlak komisyon sözleşmesi imzalandığını, ilgili sözleşme gereği müvekkillerinin üzerine düşen edimleri yerine getirmelerine ve gelecekte yapılacak edimleri yerine getirmeye hazır olmalarına rağmen davalının sözleşme gereği edimini yerine getirmeden sözleşmeden vazgeçtiğini, caydığını, bu durumun müvekkillerinin mağduriyetine neden olduğunu, Sözleşmenin Vazgeçeme (Cayma Bedeli) başlıklı 5. maddesinin "A-) İş bu sözleşme imzalandığı takdirde alıcı ve satıcı taraflar 5. Maddenin tüm alt maddelerinden doğacak cezalardan yükümlüdür.B-) Alıcı ve Satıcı taraf sözleşme imzalandığı tarihten sonra haksız sebeplerden ötürü bir vazgeçme durumunda vazgeçen tarafn mağdur tarafa madde-4 ün a alt maddesinde belirtilen gerçek satış bedeli üzerinden % 4 +kdv tutarında vazgeçme bedeli ödeyecektir. C-) Alıcı ve satıcı arasında doğacak vazgeçme durumunda mağdur taraf gerçek satış bedeli üzerinden almış olduğu %4 +kdv tutarındaki vazgeçme bedelinin %2 +kdv kısmını ...'e hizmet bedeli olarak ödemeyi kabul eder." hükmünü içerdiğini, sözleşmenin 5. maddesine göre davalı tarafın sözleşmeden dönmesi nedeniyle sözleşmede belirlenen satış fiyatı 1.825.000,00TL'nin %4'ü olan 73.000,00TL cezai şart tutarını müvekkillerine ödemesinin sözleşme ve hakkaniyet gereği olduğunu, sözleşmenin 5. maddesindeki cayma bedeli cezai şart hükümleri ilgili sözleşmenin 6. madde Emlakçı Komisyonuna bağlı ve bu 6. madde ile ilişikli bir madde olduğunu, özellikle sözleşme 5/C maddesi hükmünde görüldüğü üzere sözleşmeden vazgeçen tarafın ödeyeceği yüzde 4 vazgeçme bedeli cezai şartının yüzde 2 lik kısmını Emlakçı ...'e ait olması sözleşmenin 5. maddesinin açıkça "Emlak Komisyon" hükümlerine tabii olduğunu göstermekte olduğunu, Emlak Komisyon Sözleşmeleri, TBK 520. maddesindeki Simsarlık Sözleşmelerinden olup taşınmaz konusundaki simsarlık sözleşmesi TBK 520 maddesi gereği geçerliliği yazılı şekil şartına bağlı olduğunu, müvekkili ...'in alım satımın gerçekleşeceği inancıyla hareket ettiğini, edimlerini yerine getirmek için harekete geçerek bankadan kredi kullandığını, alım satım gerçekleşmediğinden kredi için gerekli ekspertiz ücreti, kredi dosya masrafları, kredi kapama faiz ödemesi gibi masraflar nedeniyle zarara uğradığını beyan ederek, sözleşmeden cayma/vazgeçme cezai şartı 73.000,00TL cayma/vazgeçme cezai şart tutarının ve dava tarihinden işleyecek yasal faizinin davalı tarafça, müvekkillerine ödenmesine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde müvekkillerinin zararının giderilmesi için mahkemece belirlenecek maddi zararın ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizin davalı tarafça müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili; davacıların müvekkilinden herhangi bir alacağı bulunmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin gayrimenkul satış sözleşmesi olduğunu, geçerlilik şartlarını taşımadığını, iddia konusu sözleşmenin başlığından ve ilk maddesinden anlaşılacağı üzere bu sözleşmenin bir gayrimenkul satış sözleşmesi olduğunu ve geçerlilik şartlarını taşımadığını, davacıların bu sözleşmeye dayanarak işbu davayı açmalarının haksız ve kötü niyetli olduğunu, gayrimenkul satış sözleşmesi ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi noterde veya tapuda yapılması gerekli sözleşmeler olduğunu, davacıların, geçersiz sözleşmeye dayanarak herhangi bir alacak ve hak talebinde bulunamayacağını, davacı ...'in sözleşmeye aykırı davrandığını, satış bedelini ödemediğini, kredi çıkmadığını söylediğini ve ödediği kaparo bedelini de davalıdan talep ettiğini, bunun üzerine davalı müvekkilinin kaparo bedelini iade ettiğini, davacıların müvekkilinden talep edebileceği hiçbir alacak kalmadığını, davacıların davasının haksız ve kötü niyetli olduğunu, geçerlilik şartlarından yoksun sözleşmeye göre dahi mağdur tarafın müvekkili olduğunu, geçersiz sözleşmeyi haksız yere feshedenin davacı olduğunu, davalının her zaman edimlerini yerine getirdiğini ve getireceğini taahhüt ettiğini, ancak davacının haksız ve kötü niyetli eylemleri nedeniyle mağdur edildiğini, gayrimenkul satış sözleşmesinin "Vazgeçme(Cayma Bedeli)" başlıklı 5. maddesinin B-) alt bendinin hükmüne göre "Alıcı ve satıcı taraf sözleşme imzalandığı tarihten sonra haksız sebeplerden ötürü vazgeçme durumunda vazgeçen taraf mağdur tarafa Madde 4'ün alt maddesinde belirtilen gerçek satış bedeli üzerinden %4+KDV tutarında vazgeçme bedeli ödeyecektir." denilmekle, somut olayda mağdur tarafın müvekkili olduğunu, müvekkilinin tüm edimlerini yerine getirmesine rağmen davacının edimlerini yerine getirmediğini, üstelik sözleşmeyi fesheden tarafın, kaparosunu geri isteyen tarafın davacı olduğunu, geçersiz sözleşmeye dayanan cezai şartın da geçersiz olduğunu, söz konusu sözleşmenin geçerlilik şartlarından yoksun olduğunu, hal böyleyken bu sözleşmeye dayalı cezai şartı talep etmenin de haksız ve hukuka aykırı olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Tarafların ticaret sicil kayıtları ve vergi dairesi kayıtları, banka kayıtları, tapu kaydı, taraflar arasında düzenlenen sözleşme ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, taraflar arasında düzenlenen gayrimenkul satış sözleşmesinden kaynaklı olarak davalı tarafın sözleşmeden dönmesi nedeniyle cezai şart tutarının ve yasal faizinin davalı taraftan tahsili istemine ilişkindir.
30/06/2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6335 sayılı Kanunla, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda değişiklik yapılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 5. maddesinde yapılan değişiklikle, Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer mahkemeler arasındaki ilişki görev ilişkisine dönüştürülmüştür.
Göreve ilişkin kurallar, dava şartıdır. (HMK m.114/1-c) Mahkeme, dava şartlarının yerinde olup olmadığını yargılamanın her aşamasında gözetir. Bu nedenle somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olup olmadığı hususu re’sen değerlendirilmiştir.
Asliye Ticaret Mahkemeleri’nin görev kapsamına giren ticari davaların neler olduğu 6102 sayılı TTK'nun 4. maddesinde belirlenmiştir.Buna göre:
a-TTK 4/1 maddesinde altı bent halinde sayılan hususlardan doğan davalar,
b-Özel kanun hükümleri gereği ticari sayılan davalar, (Kooperatifler Kanunu m. 99 gibi)
c-Her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan davalar ticari dava sayılır ve Asliye Ticaret Mahkemesinin görev sahasına girer.
Eldeki davada; uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen gayrimenkul satış sözleşmesinden kaynaklı olarak davalı tarafın sözleşmeden dönmesi kapsamında cezai şart tutarının ve yasal faizinin davalı taraftan tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizce, ilgili vergi dairesi ve ticaret sicil müdürlüğü ile yapılan yazışma sonucunda, davacı ...'in dava tarihinde aktif tacir kaydının bulunmadığı, mükellef kaydının bulunmadığı, her ne kadar davacının limited şirket ortaklığı bulunduğu bildirilmişse de tacir sıfatının ortağa ait olmadığı, şirketin kendisine ait olduğu, bu suretle de davacının tacir olduğundan bahsedilemeyeceği, yine davalı ...'in dava tarihinde aktif tacir kaydının bulunmadığı, mükellef kaydının bulunduğu, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, dosyaya kazandırılan vergi kayıtlarından esnaf işletmesini aşar mahiyette gelir elde etmediği, bu sebeple davacı ...'in tacir olmadığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda davanın nispi ticari dava olduğu söylenemez. Eldeki dava mutlak ticari dava niteliğinde de değildir. Diğer taraftan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Bu bağlamda, davacı ...'in ve davalı ...'ın tacir olmaması ve davanın da mutlak ticari dava olmaması sebebiyle somut uyuşmazlığa bakma görevi genel mahkemeler olan Ankara Batı Asliye Hukuk Mahkemelerine aittir. 6100 sayılı HMK’nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu dikkate alınarak, davanın usulden reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine,
2-Karar kesinleştiğinde ve yasal sürede başvurulması halinde dosyanın görevli Ankara Batı Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-6100 Sayılı HMK'nun 331/2 madde gereğince süresi içerisinde müracaat yapıldığı takdirde yargılama giderlerine gönderilen mahkemece dikkate alınmasına,
4-Kararın kesinleşmesinden itibaren 6100 Sayılı HMK'nun 20/1-son cümle gereği dosyanın iki haftalık süre içerisinde görevli mahkemeye gönderilmesinin istenilmemesi halinde DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesi için dosyanın yeniden ele alınmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.19/03/2024

Katip Hakim
e-imzalı e-imzalı