mahkeme 2022/200 E. 2023/1051 K.

T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/200 Esas - 2023/1051
T.C.
Ankara Batı
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2022/200 Esas
KARAR NO : 2023/1051

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 21/02/2022
KARAR TARİHİ: 12/10/2023
K. YAZIM TARİHİ: 25/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; TC Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü'ne ait sigortalı ... Tic. A.Ş'nin yüklenici olduğu ... Yüksek Hızlı Tren Üstyapı ve Elektromekanik İşleri Projesi kapsamında, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde faaliyet gösteren ... A.Ş (... A.Ş)'nin YHT şantiyesinde elektrifikasyon işleri kapsamında kullanılacak olan ... seri numaralı makaraya sarılı 1570 metre 1.667 kg. Portör telinin depo sahasında bulunduğu sırada 15.08.2020 tarihinde çalındığını, Müvekkili ... A.Ş'nin ilgili YHT Projesi kapsamında ... A.Ş ile ... nolu İnşaat All Risk Sigorta Poliçesini ve olay tarihi olan 15.08.2020 tarihini kapsayan 1 nolu zeyilnameyi düzenlediğini, ilgili poliçede müvekkili şirketin %85 koasürans payı ile jeran konumunda, ... A.Ş'nin de %15 koasürans payına sahip olduğunu, ...- ... Prıjesi kapsamında ... A.Ş ile davalı ... Tic.Ltd.Şti arasında 09.06.2020 tarihli Hizmet Sözleşmesi düzenlendiğini ve davalı şirketten güvenlik hizmeti alındığını, söz konusu hırsızlık hadisesinin müvekkili şirkete ihbar edilmesinden sonra ... numaralı hasar dosyasının açıldığını, ekspertiz raporunda "15.08.2020 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayının aynı gün Jandarmaya bildirildiği ve saat 13.00 de Jandarma Tutanağı hazırlandığı, tutanakta portör telinin tamamının çalındığı, olay yerinde ve yakının da herhangi bir güvenlik kamerasının ve görgü tanığının olmadığı, portör telinin imalata girmemişken ihrazat halinde depo sahasında bulunduğu sırada çalındığı, söz konusu hırsızlık olayında çalınan malın etrafının çitle çevreli ama açıkta duran bir makaradan kimseye görünmeden 1570 metre ve 1.667 kg. Kabloyu makaradan söküp kesmenin zaman gerektireceği, ağırlığı nedeniyle bir kerede çalınmasının söz konusu olamayacağı, hasar miktarının 97.323,82 TL olduğu, bu bedelden 60.000,00 TL muafiyet düşüldükten sonra 37.323,82 TL ödenmesi gereken tazminat tutarının hesaplandığı, ... A.Ş'nin %85 payının 31.725,25 TL olduğu, ... A.Ş'nin %15 payının 5.598,57 TL olduğu, güvenlik sözleşmesi gereği olayda güvenlik firmasının ihmali ve sorumluluğu bulunduğunun" belirtildiğini ve müvekkili şirketin %85 koasürans payı oranında 31.725,25 TL'lik tazminat miktarının 16.12.2020 tarihinde ödendiğini, Müvekkili şirket tarafından payı oranında ödenen bu 31.725,25 TL'lik hasar bedelinin, imzalanan güvenlik sözleşmesine rağmen hırsızlık olayının meydana gelmesinde ihmali ve sorumluluğu bulunan zarar sorumlusu davalı şirketten tahsili gerektiğini beyan ederek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili sigorta şirketi tarafından payı oranında sigortalısına ödenen 31.725,25 TL'nin davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğine rağmen davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamış, duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLER :
Ticaret sicil kayıtları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, ödeme dekontları, davalı ile dava dışı ... A.Ş arasında imzalanan hizmet sözleşmesi, 30/05/2023 ve 28/08/2023 tarihli bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, sigorta şirketinin sigortalısına yaptığı ödemenin TTK 1472 maddesi gereğince rücuen tahsili talebine ilişkindir.
Davacı şirketin ... Yüksek Hızlı Tren Projesi kapsamında ... nolu İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi ile meydana gelen 15.08.2020 tarihini kapsayan 1 nolu Zeyilnameyi düzenlediği, ilgili poliçede müvekkil şirket %85 koasürans payı ile jeran konumunda olduğu anlaşılmıştır.
... Yüksek Hızlı Tren Üstyapı ve Elektromekanik işleri yapımı sırasında ... ili ... ilçesi ... Mahallesinde bulunan alt yüklenici ... A.Ş tarafından yapımı devam eden YHT Şantiyesinden 1570 metre ve 1.667 kg portör telinin çalınmış olduğu anlaşılmış olup Hırsızlık Sigortası Genel Şartları ve Özel Şartları gereğince oluşan hasarın sigorta teminatı kapsamında olduğu anlaşılmıştır.
...- ... Prıjesi kapsamında ... A.Ş ile davalı ... Tic.Ltd.Şti arasında 09.06.2020 tarihli Hizmet Sözleşmesi düzenlendiği ve davalı şirketten güvenlik hizmeti alındığından bahisle davalı şirketin sorumluluğunun bulunduğu, bundan bahisle ödediği bedelin tarafına ödenmesi gerektiğini iddia etmektedir.
Hırsızlık hadisesine ilişkin tahkikat evrakları dosya kapsamına alınmıştır. Hırsızlık hadisesi olmadığına ilişkin davadışı şirket yetkililerinin daha sonradan jandarmaya beyanda bulunulduğu 15/08/2020 tarihli jandarma tutanağından anlaşılmış, bu husus sehven mahkememiz dikkatinden kaçmış, karar yazım aşamasında fark edilmiş ve gerekçeli kararda değinilmekle yetinilmiştir.
Söz konusu hırsızlık hadisesinin davacı şirkete ihbar edilmesinden sonra 20041170 numaralı hasar dosyasının açıldığı, ekspertiz incelemesi sonrasında hasar tutarı 97.323,71 TL bulunduğu, bu bedelden 60.000,00 TL muafiyet bedeli düşüldükten sonra 37.323,25 TL ödenecek tazminat tutarının tespit edildiği, davacı şirketin %85 koasürans payı oranında 31.725,25 TL'lik tazminat miktarının 16/12/2021 tarihinde sigortalı şirkete ödendiği dosya kapsamında sabittir.
Davalı tarafça, dava dışı şirketle davalının arasında güvenlik sözleşmesi değil danışmanlık sözleşmesi bulunduğu savunulmuştur.
Bu kapsamda dava dışı ... A.Ş'ye müzekkere yazılmış 22/03/2023 tarihli cevabi yazısında, "...şirketimiz ile davalı şirket ... Tic. Ltd. Şti arasında 09/06/2020 tarihinde imzalanan ve ekte sunulan Hizmet Sözleşmesi kapsamında "... Mah. ... Cad. ... Merkezi .../..." adresindeki işyerinde, firmadan 4 güvenlik görevlisi ile 7/24 saat özel güvenlik hizmeti alınmaktadır. İlgili işyerinde olay tarihi olan 12/07/2020 tarihinde de 4 adet güvenlik personeli görev almıştır. Alınan hizmet içeriğinde, alarm veya koruma sistemi bulunmamaktadır..." şeklinde bildirilmiştir.
Görüldüğü üzere, sözleşmenin ilgili maddelerine ve gelen yazı cevabına göre, davalının güzergahtaki kontrol-denetim ve gözetim görevi bulunmakta olup, görev saatleri içerisinde meydana gelebilecek her türlü adli ve idari olay neticesinde firmanın uğrayacağı zarardan sorumludur. Davalının sözleşme ile üstlendiği yükümlülükler nazara alındığında sözleşmenin güvenlik veya danışmanlık sözleşmesi olmasının sonuca etkisi bulunmamaktadır. (İstanbul BAM 43.HD 2020/1025 esas, 2022/1138 karar sayılı ilamı da bu doğrultudadır.)
Bu nedenlerle davalının söz konusu olayda kusuru bulunduğu anlaşılmış ancak dava dışı sigortalı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan "Danışmanlık/Yönlendirme Hizmeti Sözleşmesi"nde yer alan hizmet kalemleri arasında "özel güvenlik hizmeti" belirtilmediğine ve poliçede teminat altına alınan davaya konu zarar Hırsızlık Sigortası Genel Şartları hükümlerine tabi olduğuna göre; Genel şartların "Koruma Önlemleri" başlıklı B.2. maddesinde ise; "Sigortalı veya sigorta ettiren, sigorta poliçesiyle temin olunan rizikoların gerçekleşmesinde zararı önlemeye, azaltmaya ve hafifletmeye yarayacak önlemleri almakla yükümlüdür.." hükmü uyarınca, yüksek güvenlik gerektirdiği anlaşılan işyerinin ayrıca özel güvenlik personeli istihdamını ve alarm sistemini gerektirip gerektirmediği, bu nedenlerle dava dışı sigortalı şirketin olayın ve zararların meydana gelmesinde müterafık kusurunun bulunup bulunmadığı hususlarının dosyada açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. (Sakarya BAM 7.HD 2020/1842 esas, 2021/1446 karar sayılı ilamı)
28/08/2023 tarihli raporda özetle; "...Dava dosyasında ... A.Ş ile davalı firma arasında 2 adet hizmet sözleşmesi yer almaktadır. Bunlar; 09.06.2020 Tarihli ... kodlu ... projesi Danışmanlık/Yönlendirme Hizmeti ve 25.12.2020 Tarihli ... kodlu ... projesi Danışmanlık/Yönlendirme Hizmeti sözleşmeleridir. 09.06.2020 Tarihli ... kodlu ... projesi Danışmanlık/Yönlendirme Hizmeti sözleşmesinin 2.3. maddesine göre “Yüklenici tarafından, İşveren'e ait "... Mahallesi ... Caddesi, ... Merkezi ..., ..." adresindeki İşyerinde, 4 Danışma/Yönlendirme görevlisiyle 7 /24 saat hizmet esasına göre danışmanlık, yönlendirme ve destek hizmetinin yerine getirilmesidir.” İbaresinden anlaşılacağı üzere sözleşme konusu hizmetin ... Mahallesi ... Caddesi, ... Merkezi ..., ... adresinde yerine getirilmesi gerekmektedir.
25.12.2020 Tarihli ... kodlu ... projesi Danışmanlık/Yönlendirme Hizmeti sözleşmesinin 2.3. maddesine göre Yüklenici tarafından, Yüklenici tarafından, İşveren'e ait ... Mah,... sk, No:.. .... ... adresinde mevcut 1 fbir) adet depodan oluşan yerleşkede , işyerlerinin Korunmasına yönelik, özel güvenlik sertifikalı, 6 Danışma/Yönlendirme görevlisiyle hafta içi ve hafta sonu 24 saat hizmet esasına göre danışmanlık, yönlendirme ve destek hizmetinin yerine getirilmesidir.” İbaresinden anlaşılacağı üzere sözleşme konusu hizmetin ... Mah... sk. No:... ... ... ... adresinde yerine getirilmesi gerekmektedir.
Davaya konu olan olay 15.08.2020 tarihinde ... ili ... Mahallesi - ... mülki sınırları içerisinde gerçekleşmiştir.
Yukarıdaki hususlar dikkate alındığında; olay her iki sözleşmenin ifa edileceği yerlerde gerçekleşmemiştir ayrıca olayın gerçekleştiği tarihte ... ile davalı arasında geçerli olan sözleşmenin yerinin “... Mahallesi ... Caddesi, ... Merkezi ... ...” olduğu anlaşılmaktadır. Özetle her iki sözleşme olayın olduğu sınırlar içinde yer almadığı gibi ... ile davalı firmanın arasında olay tarihinde geçerli olan 09.06.2020 Tarihli ... kodlu ... projesi Danışmanlık/Yönlendirme Hizmeti sözleşmesinin yeri “... Mahallesi ... Caddesi, ... Merkezi ... ...” adresidir.
... adlı ekspertizin hazırladığı 26.08.2020 tarihli ekspertiz raporunda; Söz konusu hırsızlık olayında, çalınan malın etrafı çitle çevreli ama açıkta duran bir makaradan kimseye görünmeden 1570 m - 1667 KG kabloyu makaradan söküp kesmek zaman gerektiği, Ağırlığı nedeni bir kerede çalınması söz konusu olamayacağı, bu nedenle hırsızlık olayının en az üç seferde gerçekleşebileceği, bu nedenle söz konusu hırsızlık olayının ayrı ayrı 3 seferde olduğu varsayılarak 3 ayrı hırsızlık olayı olduğu belirilmiştir. Belirlenen bu hususlarla ilgili hukuki değerlendirme Mahkemenize takdirlerinedir.
Dava dosyasında yer alan belge ve fotoğraflardan kablo makaralarının bulunduğu alanın/şantiyenin tel çitle çevrili olduğu ve bir adet nizamiye kapısı olduğu, kablo makaralarının bulunduğu alanın şantiye içinde açık alanda bulunduğu ve kablo makaralarının bulunduğu alanı gözetleyecek kamera olmadığı tespit edilmiştir.
... firması tarafından Kabloların çalışanları tarafından kullanılıp kullanılmadığını veya çalınıp çalınmadığının tespiti için uzun süre kamera kayıtları saklayan gece görüşlü kamera sisteminin kurulması gerektiği, kameraların hareketin algılayacak şekilde temin edilmesi gerektiği izinsiz kullanım veya hırsızlık hallerinde kamera sistemiyle entegre alarm ve/veya uyarı sisteminin devreye gireceği düşünüldüğünde sigortalı firmanın kendi güvenliği için aldığı önlemlerin yetersiz olduğu..." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Dava konusu hırsızlık olayının poliçe teminatı kapsamında olup olmadığı, poliçe kapsamında ise ödenen bedelin piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığının tespiti amacıyla sigorta uzmanı bilirkişiden alınan 30/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... Tic. Ltd. Şti' nin 09.06.2020 tarihli Danışmanlık/ Yönlendirme Hizmeti Sözleşmesine göre hırsızlığa konu yerde özel güvenlik hizmeti verdiği anlaşılmış olup meydana gelen Hırsızlık olayından sorumlu olabileceği, hasar miktarının toplam 77.323,83 TL +KDV = 91.242,11 TL hesaplandığı, ... A.Ş Koasürans payı %85=65.725,26 +KDV = 77.555,80 TL olduğu..." yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan denetlenebilir bilirkişi raporu birlikte değerlendirilerek; davacı sigorta şirketinin TTK 1472.maddesi gereğince sigortalısının haklarına halef olduğu, meydana gelen hırsızlık olayında davalının kusuru bulunduğundan ödediği miktarı rücuen talep edebileceği, ancak yukarıda detaylı olarak açıklandığı şekilde dava dışı sigortalı ... AŞ'nin zararın meydana gelmesinde müterafik kusuru bulunduğu sonuç ve kanaatiyle söz konusu ödenen ve piyasa rayiçlerine uygun olduğu bilirkişiler tarafından tespit edilen tazminattan muafiyet bedeli düşüldükten sonra (31.725,25 TL) takdiren %20 müterafik kusur indirimi yapılarak davanın kısmen kabulüne, söz konusu bedele rücuen talep edildiği dikkate alınarak ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE ; 25.380,20 TL nin 16/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 1.733,72TL karar ve ilam harcından peşin alınan 541,79TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 1.191,93TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.320,00 TL'nin, 1.056,00TL sinin davalıdan, 264,00TL sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 541,79TL peşin harç, 80,70TL başvuru harcı, 11,50TL vekalet harcı olmak üzere toplam 633,99TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen 2.700,00TL bilirkişi ücreti, 228,00TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 2.928,00TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre takdir edilen 2.342,40TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın kabul oranına göre takdir ve hesap edilen 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın red oranına göre takdir ve hesap edilen 6.345,05TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 12/10/2023

Katip Hakim
e-imza e-imza