Karar Detayı

T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/831 Esas
KARAR NO : 2024/570

BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... - ....

DAVALI : 1- ... - ... ...
VEKİLLERİ : Av. ... - ...
Av. ... -....
Av. ... - ...

DAVALI : 2- ... - ... ...

DAVA : Alacak (Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/12/2023

KARAR TARİHİ : 01/10/2024
YAZIM TARİHİ : 23/10/2024

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... tarafından davalılar ... ve ... aleyhine açılan davada, davacı vekili dava dilekçesinde özetle, tarafların kardeş olup 1975 yılından itibaren adi ortaklık şeklinde ticaret yaptıklarını, tarafların ortak olarak gerçekleştirdikleri ticari işlerin 1975 - 1990 yılları arasında ....Mevkiinde hurdacılık olup, bu işin davalılardan ... adına, .... 'ne kayıtlı şekilde gerçekleştirildiğini, gayri resmi bu ortaklığın 1990 yılında tasfiye edildiğini,
1976 yılında .... Sitesi'nde ... adına arsa payı alınıp dükkan haline getirildiğini,
1985 yılında, .... hattında ... plakalı ticari dolmuşun 1/2 hissesinin satın alınıp dolmuşun başlangıçta davalılardan ... adına kaydettirilip, 1990 yılında ise ...'e devredildiğini, devir işleminin satış yoluyla yapıldığını,
...'nden iki hisse alındığını, bu hisselerin davalılar .... ve .... adına kaydettirildiğini, birkaç ay önce kooperatif adına ...'ta alınan arsalardan birinin satılarak kooperatif üyelerine ayrı ayrı 2.625.000,00 TL ödeme yapıldığını, kooperatif hisseleri davalılar adına kayıtlı olduğundan toplamda 5.250.000,00 TL ödeme yapıldığını,
Yukarıda açıklanan ticari işler ve alım satımların tamamının taraflar arasında adi ortaklığa koyulan sermaye ve bu sermayeden ticari işler neticesinde edinilen gelirler ile gerçekleştirildiğini, tarafların bu iş için ortaya ortak sermaye ve ortak iş gücünü koyduklarını, işlemlerin tarafların birlikte verdikleri kararlar ile yapıldığını, ancak davalıların tasfiye ya da satış bedellerinden müvekkili hissesine düşen payın ödenmediğini,
Müvekkilinin bu aşamada sadece kooperatif hisselerinden doğan alacağını talep ettiğini, davalıların tarafların üçü adına üç kişinin sermayesiyle alınmış, ancak yasal sebeplerle davalılar adına kaydettirilmiş kooperatif hisselerinden kendilerine ödenen bedelin müvekkiline düşen bölümünü müvekkiline ödemeleri gerektiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla kooperatif ödemelerinin yapıldığı günden itibaren ticari faiz uygulanmak suretiyle 50.000,00 TL'nin davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.
Davalı ... tarafından sunulan cevap dilekçesinde, bizzat dava dilekçesinde var olduğu iddia edilen adi ortaklığın 1990 yılında tasfiye edilmesi nedeniyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davacı ile kardeş olma dışında ne ortak hesap ne müşterek bir amaç ne de sermaye ve sözleşme bağlarının bulunmadığını, dava dilekçesine konu ticari faaliyetlerin hiçbirisinde davacının emek ve sermayesinin bulunmadığını, davaya konu ...'nden alınan hisse bedelinin tarafınca ödendiğini, mülkiyet ve tüm hakların tarafına ait olup, bu hissenin daha önce satıldığını, bu hissenin davacı taraf ile hiçbir ortaklık bağının bulunmadığını, adi ortaklığın varlığının ispatının kesin delillerle olmak kaydıyla davacıya ait olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili ayrıntılı cevap dilekçesinde özetle, davacının talebinin kooperatiften doğan alacak ya da kooperatifle ilgili bir alacak talebi olmamakla davanın ticari nitelik taşımadığını, talebin adi ortaklık tasfiyesine ilişkin olup bu durumda varlığı iddia edilen adi ortaklığın ticari nitelikte bir adi ortaklık olması tarafların tacir ve işin de ticari iş olması gerektiğini, ancak varlığı iddia edilen ortaklığın ticari ortaklık ya da TTK'da sayılan bir ortaklık olmadığı gibi müvekkilinin tacir olmamakla, mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, ayrıca mevcut davanın zamanaşımına uğradığını usulü itiraz olarak bildirip,
Esasa ilişkin olarak da dava dilekçesinde açıklanan nedenlerle davanın reddi gerektiğini ifade etmiştir.
Dava, davacının iddiasına göre taraflar arasında var olduğu ifade edilen adi ortaklık kapsamında alınan kooperatif arsa payının satışı sonrasında davalıların tahsil ettiği tutardan davacının payına düşen bölümün tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili 06/05/2024 tarihli yazılı beyanında, müvekkilinin tacir olmadığını, davalı ... vekili yine 13/05/2024 tarihli yazılı beyanında müvekkilinin tacir olmadığını ifade etmiş,
.... yazılan müzekkerelere verilen cevaplardan da tarafların dava tarihi itibariyle tacir olduklarına ilişkin bilgi edinilememiştir.
6100 sayılı HMK’nın 1.maddesi gereğince, mahkemelerin görevi, kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemelerce ve istinaf incelemesi aşamasında istinaf mahkemeleri tarafından da re'sen incelenir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4.maddesine göre, bir davanın ticarî dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması (mutlak ticari dava olması) gerekir.
TTK’nın 4.maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile ticari sayılması için en azından bir ticari işletmeyi ilgilendirmesi gereken davalar ve her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar nispi ticari davalardır. Mutlak ticari dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır. Örneğin; acentelikle ilgili davalar, deniz ticaretine ilişkin davalar, sigorta hukuku ile ilgili davalar, taşınır rehni karşılığında ödünç verme işlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, rekabet yasağından kaynaklanan davalar, yayım sözleşmesine ilişkin davalar, kredi mektubu ve kredi emrinden doğan davalar, alım satım komisyonuyla ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalar, fikri mülkiyet hukukundan kaynaklanan davalar, borsa, sergi, pazarlar ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalar ve nihayet bankalara ilişkin uyuşmazlıklardan kaynaklanan davalar mutlak ticari davalardır. Bundan başka; özel kanun hükümleri gereği ticari sayılan davalar da bulunmaktadır. Örneğin; Kooperatifler Kanunu’nun 99.maddesi gereğince bu kanundan kaynaklanan davalar İcra İflas Kanunu’ndan kaynaklanan iflasa il ilişkin tüm davalar da mutlak ticari dava sayılmaktadır. Nispi ticari dava ise; tarafları tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nispi ticari dava olarak adlandırılmaktadır. Diğer taraftan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticarî iş sayılan işin diğeri için de ticarî iş sayılması, davanın niteliğini ticarî hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticarî dava sayılan davalar haricinde, ticarî davayı ticarî iş esasına göre değil, ticarî işletme esasına göre belirlemiştir.
6335 sayılı Kanun'un 2.maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir.
Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nun 1.md'si gereğince kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen incelenir.
Yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, davacı tarafça sözlü olarak oluşturulduğu ifade edilen adi ortaklığın tasfiyesine dayalı olarak adi ortaklığa ait olduğu ifade edilen kooperatif arsa payının satışından elde edilen toplam tutardan kendi payına düşen tutarın tahsilini talep etmekte olup, talep ticari işletmeyle ilgili olmadığı gibi davanın tarafları da yapılan araştırma ve dosya kapsamına göre tacir olmamakla, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler uyarınca mevcut davaya bakmakla mahkememizin değil Asliye Hukuk Mahkemeleri'nin görevli olduğu anlaşılmakla, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
HMK m.114/1-c, 115/2 uyarınca göreve ilişkin dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine,
.... Mahkemeleri'nin görevli olduklarının tespitine,
Karar kesinleştiğinde ve süresinde başvuru olduğnda dava dosyasının görevli .... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
Süresi içerisinde görevli mahkemeye dava dosyasının gönderilmesi için başvuru yapılmaz ise dosyanın re'sen ele alınıp Mahkememiz tarafından açılmamış sayılması kararı verilmesine,
Yargılama harç ve giderleri hakkında görevli mahkemece değerlendirme yapılmasına,
Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dosyanın görevli mahkemede davaya devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK 331/2 maddesi gereğince bir karar verilmesine,

Dair, Davacı Vekili Av. ...(e-duruşma), davalı ... Vekili Av. ..., Davalı ...'ün yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.01/10/2024

Başkan ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Katip ...
¸e-imzalıdır.