mahkeme 2022/30 E. 2023/352 K.

T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR

ESAS NO : 2022/30 Esas
KARAR NO : 2023/352

BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1-) ... - (... T.C. Kimlik Numaralı)
2-) ... - (... T.C. Kimlik Numaralı)
3-) ... - (... T.C. Kimlik Numaralı)
4-) ... - (... T.C. Kimlik Numaralı)
5-) ... - (... T.C. Kimlik Numaralı)
6-) ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVA : İTİRAZIN İPTALİ
DAVA TARİHİ : 12/01/2022

BİRLEŞEN .... E. SAYILI DAVASI

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1-) ... - (... T.C. Kimlik Numaralı)
2-) ... - (... T.C. Kimlik Numaralı)
3-) ... - (... T.C. Kimlik Numaralı)
4-) ... - (... T.C. Kimlik Numaralı)
5-) ... - (... T.C. Kimlik Numaralı)
6-) ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVA : İTİRAZIN İPTALİ
DAVA TARİHİ : 11/03/2022

KARAR TARİHİ : 23/05/2023
YAZIM TARİH : 04/07/2023
Mahkememizde açılan ve birleştirilern davaların yapılan yargılaması sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Asıl davada davacı vekili ; davacı ile davalı şirket arasında ... kapsamında 22/04/2017 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşmeye konu iş tamamlanıp santralin uzun süredir faaliyette bulunduğunu, davalı i veren şirketin sözleşmeden kaynaklanan ödeme yükümlülüklerinin sözleşmenin 4.maddesinde belirlendiğini, buna göre davalı şirket ile birlikte diğer davalı gerçek kişilerin 13 adet bono düzenleyerek kendilerine verilmesi konusunda anlaştıklarını, davalı şirketin sözleşmenin 4.maddesi ve sözleşmenin .... nolu ekinin 2.maddesinde belirtilen 150.000,00 Euro'luk ödemeyi süresinde yapamadığını, bunun üzerine 29/08/2018 tarihinde taraflar arasında 150.000,00 Euro bedelli taksidin ödemenin 12 adedi eşit, bir adedi 30.000,00 Euro taksitler ile ödenmesinin kararlaştırıldığını, davalıların 30/09/2021 tarihli ve 11.taksite kadar tüm ödeme yükümlülüklerini süresinde yerine getirdikleri halde .... nolu taksit ile ilgili 30/09/2021 vadeli 40.000,00 Euro asıl ödeme taksiti ve 10.000,00 Euro gecikmiş ödeme taksiti olmak üzere toplam 50.000,00 Euro ödemeyi yapmadıklarını, bu alacaklarının tahsili için davalılar hakkında .... esas sayılı icra takibin başlattıklarını, davalıların itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğunu belirtip fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.548,32 Euro alacaklarına yönelik itirazın iptaline ve alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Yargılama sürmekte iken asıl dava yönünden davacı şirket vekili 23/02/2023 tarihli dilekçe ile bu davadaki itirazın iptali isteklerinin alacak davasına dönüştürüldüğünü, alacak miktarlarının ise icra takibinde belirtilen miktar olan 50.000,00 Euro olduğunu söylemiş, eksik harç tamamlanmıştır.
Birleşen davada davacı vekili; yukarıda özetlenen ticari ilişki kapsamında 30/09/2021 tarihli protokolde yer alan 12. taksitinin davalılar tarafından ödenmediğini, bu nedenle alacaklarının tahsili için .... esas sayılı icra takibini başlattıklarını, davalıların itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğunu, itirazdan sonra fakat davadan önce icra takibine konu alacaklarının 25.000,00 Euro'sunun ödendiğini belirtip, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ödenmeyen alacakları olan 25.000,00 Euronun 1.000,00 Euro luk kısmına yönelik itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.
Yargılama sürmekte iken birleşen dava yönünden davacı şirket vekili 23/02/2023 tarihli dilekçe ile, birleşen davadaki taleplerinin itirazın iptali olarak devam ettiğini, itirazın iptali davasına konu taleplerinin de ıslah ile 25.000,00 Euro'ya yükseltildiğini belirtip, eksik harcı tamamlamış, bu miktar yönünden itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.
Asıl ve birleşen davalarda ıslah ile artırılan bölümlere ilişkin eksik harç 07/01/2022 tarihinde tamamlanmış, ıslah dilekçeleri davalılara tebliğ edilmiştir.
CEVAP :
Asıl ve birleşen davada davalılar vekili; her iki davaya konu alacakların süresinde ödenemediğini, bunun nedeninin sözleşmenin 37.1 maddesinde belirtilen mücbir sebeplerin gerçekleşmesinin olduğunu, uzun yıllara ait yağış miktarının 2021 yılındaki kuraklık nedeniyle ödemeleri yapmakta zorlandıklarını, bu nedenle muaccel bir alacağın varlığından söz edilemeyeceğini belirtip, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER :
-Taraflar arasında imzalanan sözleşme,
-29/08/2018 tarihli taksitli ödemeye ilişkin protokol,
-.... ... ve .... esas sayılı icra takip dosyaları,
-Davalılara tarafından düzenlenerek davacıya verilen 29/08/2018 tarihli protokole bağlı bonolar,
-Bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Her iki davadaki ıslah istemi öncesine ilişkin talep, taraflar arasında mevcut ticari ilişki kapsamında davalılar tarafından taksitler halinde yapılacak ödemelerden ... .sırada yer alan taksitlerin süresinde ödenmemesi nedeniyle davacı alacağının tahsili için başlatılan icra takiplerine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı şirket ile davalılardan ...arasında ... kapsamıdna 22/04/2017 tarihli " Elektromekanik teçhizatın temini için ticari sözleşme " başlıklı sözleşme imzalanmıştır. Davacımız bu sözleşmede yüklenici konumunda olup, sözleşme dolayısıyla dizayn, imalat, nakliye, montaj, test, işletmeye alma ve elektromekanik malzemelerin takibi ve garanti edilmesi işlemlerini üstlenmiş, taraflarca aksi ileri sürülmediği için davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiği kabul edilmiştir.
Davalı ...Şirketi işveren olup, davacı tarafından yerine getirilen işlerin bedelinin ödenmesini üstlenmiştir. Ödemenin ne şekilde yapılacağı taraflar arasındaki sözleşmenin 4 ve 9.maddelerinde belirtilmiştir. Sözleşme uyarınca davalı ...Şirketi tarafından 150.000,00 Euro'luk bononun diğer davalı gerçek kişiler ile birlikte imzalanmak suretiyle davacıya verilmesi şeklinde ödenmesi kararlaştırılmış, bu bono düzenlenip davacıya verilmiştir. 150.000,00 Euro bedelli bononun davacı şirket tarafından ödenmesinde sorun ortaya çıkınca taraflar bu kez 29/08/2018 tarihli ödeme tablosunu düzenlemiştir. Buna göre; 31/03/2019 tarihinden başlayıp bir kısmı asıl alacak, bir kısmı gecikme ödemesi olmak üzere her bir ay için 50.000,00 Euro'nun 13 eşit taksitte ödenmesi kararlaştırılmış, 14.taksitin ise 30/06/2022 tarihinde 29.000,00 Euro olarak ödenmesi kararlaştırılmıştır.
Her iki tarafın kabulünde olduğu gibi, davalılar ilk 10 taksit ile ilgili ödeme yükümlülüklerini yerine getirmişler, davalılar 2021 yılında ortaya çıkan ve sözleşmenin 37.1 maddesinde mücbir sebep olarak öngörülen yağış azlığını gerekçe göstererek 30/09/2021 tarihli 50.000,00 Euro ve 31/12/2021 tarihli 50.000,00 Euro bedelli iki taksiti ödeyememiştir. Bunun üzerine davacı tarafından ana davanın dayanağı olmak üzere 30/09/2021 taksite konu toplam 50.000,00 Euro ödenmediği için alacaklarının tahsili amacıyla .... esas sayılı icra takibini başlatmıştır. Ödeme emrinin tebliği üzerine davalıların süresinde gerçekleşen itirazları üzerine icra takibi durdurulmuştur. Bunun üzerine ana dava ile yukarıda belirtilen icra takibine yönelik itirazın sadece 10.548,32 Euro'luk kısmının iptali talep edilmiş, 23/02/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile dava alacak davasına dönüştürülüp, icra takibine konu alacak miktarı olan 50.000,00 Euro'ya alacak yükseltilerek eksik harç tamamlanmış, bu nedenle ana dava alacak davası olarak yürütülmüştür.
Birleşen davada ise; 29/08/2018 tarihli protokolde belirtilen 12.taksitin ödenmemesi nedeniyle bu kez davacı tarafından alacaklarının tahsili için davalılar hakkında .... esas sayılı icra takibi başlatılmıştır. İcra takibi ile 50.000,00 Euro'nun davalılardan tahsili talep edilmiş, davalıların itirazı üzerine icra takibinin durması üzerine bu kez kısmi dava şeklinde sadece itiraza uğrayan davacı alacağının 1.000,00 Euro'su yönünden itirazın iptali davası açılmış, itirazın iptali davası 11/03/2022 tarihinde açılmış olup, henüz 1 yıllık hak düşürücü süre geçmeden 23/02/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile itirazın iptali davasına konu alacak miktarı 25.000,00 Euro'ya yükseltilip, bununla ilgili eksik harç tamamlanarak birleşen dava 25.000,00 Euro'ya yönelik itirazın iptali davası olarak sürdürülmüştür.
Yukarıda da belirtildiği gibi, davacı yüklenici şirket sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirip, işletmeyi davalı şirkete teslim etmiş ve halen bu yer davalı şirket tarafından işletilerek gelir elde edilmektedir. Taraflar arasındaki sorun, takip tarihi itibarı ile ödenmeyen ve yine taraflar arasında düzenlenen 28/09/2018 tarihli protokolün .... taksitlerinin ödenmemesinin gerekçesi olarak ileri sürülen sözleşmenin 37.1 maddesindeki mücbir nedenlerin gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda toplanmaktadır.
Davalı şirket elektrik enerjisi üreten santralın sahibi olup, bu tip işletmeler henüz ihale aşamasında iken bölgedeki uzun yılların yağış ortalamaları dikkate alınmak sureti ile yapımına karar verilmektedir. Davalı şirket tacir olup, işletmenin bulunduğu bölgedeki yağış rejimini incelemeli ve ona göre yatırımını yapmalıdır. Sadece 2021 yılı için ortalama yağış miktarına ulaşılamamış olunması davalı yönünden mücbir neden olarak kabul edilemez. Mücbir sebep için uzun yıllar yağış ortalamasının yine uzun sayılabilecek bir süre ile sapmaya uğraması gerekir. Somut olayda yağış rejiminin uzun süreli sapmaya uğradığı ileri sürülmediği gibi, davalı şirketin bu gibi durumları öngörüp, daha önce elde ettiği gelirlerin bir kısmını ileride ortaya çıkabilecek ve ödemelerini aksatacak durumları dikkate alarak bir kenara ayırması gerekir iken bunu yapmadığı, somut davalı itirazının yapım bedelinin bir kısım taksitlerinin ödenmesinden kaçınmak için davalılara hak tanımadığı, bu nedenle asıl davada 50.000,00 Euro' nun davalılardan tahsiline, birleşen davada 25.000,00 Euro' ya yönelik davalıların itirazının reddi gerektiği kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM : Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere
1-) ESAS DAVADA
Davanın KABULÜ İLE,
50.000 Euro'nun 02/11/2021 olan temerrüt tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/A maddesi uyarınca devlet bankalarının Euro cinsinden açılmış, bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-) BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DAVASINDA,
Davanın KABULÜ İLE,
.... esas sayılı takip dosyasında,
25.000 Euro asıl alacağa yönelik itirazın iptali ile bu miktar alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/A maddesi uyarınca devlet bankalarının Euro cinsinden açılmış, bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına,
Takip tarihindeki kur üzerinden, hüküm altına alınan 25.000 Euro karşılığı 386.537,50TL'nin % 20'si tutarındaki 77.307,50 TL icra inkar tazminatının davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Asıl dava yönünden;
492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,
Alınması gereken 73.397,05 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL harç ile 17.186,00 TL ıslah harcı toplamı 17.266,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 56.130,35 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan 11,50 TL vekalet harcı, 250,50 TL tebligat ve posta gideri, 1.500,00TL bilirkişi ücreti toplamı 1.762,00 TL yargılama gideri ile 80,70 TL başvurma harcı ile 80,70TL peşin harç ve 17.186,00 TL ıslah harcı toplamı 19.109,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,

5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davacı yararına hesaplanan 128.504,80 TL nispî vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.640,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Birleşen dava yönünden;
492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,
Alınması gereken 36.698,52 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL harç ile 2.625,53 TL ıslah harcı toplamı 2.706,23 TL harcın mahsubu ile bakiye 33.992,29 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan 11,50 TL vekalet harcı, 3,50 TL dosya masrafı toplamı 15,00 TL yargılama gideri ile 80,70 TL başvurma harcı ile 80,70TL peşin harç ve 2.625,53 TL ıslah harcı toplamı 2.801,93 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8.500,00 TL bilirkişi ücreti toplamı 8.684,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,

5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davacı yararına hesaplanan 59.156,45 TL nispî vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.640,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, Davacı Vekili Av. .... , Davalı Vekili Av... 'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/05/2023

Başkan ...
¸
Üye ...
¸
Üye ...
¸
Katip ...
¸