mahkeme 2021/588 E. 2024/106 K.

T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/588 Esas - 2024/106
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR

ESAS NO : 2021/588 Esas
KARAR NO : 2024/106

BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE :...
KATİP : ...

DAVACI ....
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/09/2021
KARAR TARİHİ : 13/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/03/2024

DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanan .... ihale kayıt numaralı 18.12.2019 tarihli "...." sözleşmesi kapsamında; "...." adresinde yer alan "3418 m2 çok katlı 2 adet Prefabrik Bina, 427 m2 tek katlı 2 adet Prefabrik Bina, 96 m2 Betonarme 1 adet bina yapımı ile bağlantı yolu ve Çevre Düzenleme Altyapı İşlerinin" Yapımının müvekkili şirket tarafından üstlenildiğini,
İşin anahtar teslimi götürü bedelinin 11.450.000 TL olduğu, 23.12.2019 tarihinde yer teslimi yapıldığını, Pilot tesis binası için işin bitim süresinin 15.05.2020 tarihi ve diğer işler için 20.08.2020 tarihi olduğunu,
Müvekkil şirket tarafından davalıya idareye 07.04.2020 tarih ve 14.04.2020 tarihli başvuru yazılarında, covid-19 salgını nedeniyle 04.04.2020 tarihinden itibaren 31 büyük şehre ulaşım yasağı, .... 02.04.2020 tarih ve ... sayılı genelgesi gereğince, "..Mücbir sebebin ortadan kalkacağı tarihin belli olmamasından dolayı ucu açık kalmak kaydıyla süre uzatımı verilmesi, …" talep edildiğini,
Davalı idare ilk olarak, 14.04.2020 tarihli yazı ile, talebe ilişkin gerekçelerinin belgelenmesini talep ettiğini, davalı idare 28.07.2020 tarihli yazı ile, 98 gün ilave cezasız süre verildiği, ... için iş bitim tarihi 21.08.2020 ve diğer işler için 24.11.2020 tarihi olarak belirlendiğini,
21.08.2020 tarihinde ... tarafından tutulan tutanakla, Pilot tesisi binasının kısmi geçici kabule hazır olmadığı, yine, 24.11.2020 tarihinde ... tarafından tutulan tutanakla, Hizmet binaları ve Pilot tesisi yapım işinin tamamlanmadığı ve geçici kabule hazır olmadığını,
Müvekkili firmaca 08.12.2020 tarihli yazı ile Covid-19 salgının etkisinin artarak devam ettiği, .......... Mayıs 2021 tarihine kadar süre verilmesi talebinde bulunduğunu, davalı idarenin bila tarihli yazı ile, Pilot tesisi binası için 1.256,27 TL günlük gecikme cezası uygulanmak üzere, toplam 313 gün cezalı süre verilerek 2. Revize ikmal tarihinin 30.06.2021 olarak değiştirilmesi, işin geri kalan kısımları için ise 4.468,73 TL günlük gecikme cezası uygulanmak üzere, 3 gün cezasız ve 215 gün cezalı süre verilerek 2. Revize ikmal tarihinin 30.06.2021 olarak belirlenmesinin uygun bulunduğunu, bu süre dahilinde geçici kabule hazır hale getirilmemesi halinde, sözleşmenin feshedileceğinin belirtildiğini,
Müvekkili şirket tarafından davalıya idareye verilen 19.01.2021 tarihli yazı ile, cezasız süre verilmesi konusunun .... gönderilmesini talep ettiği, idare tarafından yükleniciye gönderilen yazıda konunun .... 04.03.2021 tarihli yazıyla karara bağlandığı, cezalı ve cezasız verilen sürelerde değişiklik yapılmasına gerek görülmediğinin belirtildiğini,
Yüksek Fen Kurulunun 04.03.2021 tarihli yazısında kurulun idareler yerine geçemeyeceği, aksama olmuş ise, bu durumun gözetilmesi ile gecikilen toplam süre kadar süre uzatımının verilmesi gerektiğini, Müvekkil şirketce 14.04.2021 tarihli yazı ile süre uzatım talebinin Yüksek Fen Kurulu kararı da gözetilerek yeniden değerlendirilmesinin talep edildiğini,
Davalı idarenin, müvekkili şirketten bir takım belgeleri talep ederek, tam kapanma dönemi olan 14.04.2021-17.05.2021 tarihleri arasındaki süre için 32 gün cezasız süre verilmesinin uygun görüldüğünü, ayrıca iş artışı nedeniyle 10 günlük cezasız süre verilmesi uygun bulunduğunu,
Sonuç olarak, sözleşmenin sona erdiği süreler dikkate alınarak ... (15.05.2020 tarihinden itibaren) 15.10.2021 tarihine kadar, 98 gün, 3 gün ve 42 gün olmak üzere toplam 143 cezasız, 313 gün ve 65 gün olmak üzere 378 gün cezalı, diğer işler için 215 gün ve 65 gün olmak üzere toplam 280 gün cezalı süre verildiğini,
Geçici kabul işleminin 15.10.2021 tarihinde yapılması halinde, davalı tarafından kesilecek toplam tutar (474.870,06 TL + 1.251.244,40 TL) 1.726.114,46 TL olduğu, 31.08.2021 tarihi itibariyle müvekkili şirketten kesilen toplam tutar 1.330.299,44 TL olduğunu,
Covid-19 salgını ile ilgili ilişkili olduğu firmaların mazeretleri ile ilgili olarak taleplerinin davalı idareye bildirildiği belirtilerek, davalı tarafça belirlenen cezai şart bedeline ilişkin kesintiler devam ettiğinden ve bu durum ileride telafisi imkansız zararlara neden olabileceğinden, öncelikle yapılan kesintilerin tedbiren durdurulmasına,
Taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri uyarınca, davalı .... tarafından belirlenen cezalı ve cezasız sürelerin yeniden tespitini,
HMK md. 107. Madde uyarınca fazla ödenen cezai şart tutarının tam ve kesin olarak belirlendiği anda arttırılmak üzere, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, 20.000 TL fazla ödenen cezai şart bedelinin kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkilini şirkete iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı, 26/04/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile istemini 1.525.861,58 TL'ye yükseltmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 9.2. Maddesindeki;
"Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 240 (İkiYüzKırk) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez."
9.4. Maddesindeki;
"Bu işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler 25.11 - 05.04 tarihleri arasındaki 132 (Yüzotuziki) gündür. Ancak, işin bitiminde bu devre dikkate alınmaz ve İdare Yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu dönemde çalışmasını isteyebilir. Zorunlu nedenlerle ertesi yıla sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devre, ödenek durumuna ve imalatın cinsine göre dikkate alınır."
18.1.Maddesindeki;
"Süre uzatımıyla ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır."
25.1.Maddesindeki;
"Bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır."
25.2.Maddesindeki;
"Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işin müstakil konumuna elverişli kısmını zamanında bitirmemesi halinde İdare tarafından en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak aşağıdaki oranlarda gecikme cezası uygulanır."
25.6. Maddesindeki;
"Kısmi gecikme cezası uygulanan işlerde, işin tamamının süresinde bitirilmemesi halinde gecikme cezası işin bitirilmeyen kısımları için uygulanır. Bu durumda sözleşme bedelinin tamamı üzerinden gecikme cezası uygulanmaz."
32.1.Maddesindeki;
"Kısmi gecikme cezası uygulanan işlerde, işin tamamının süresinde bitirilmemesi halinde gecikme cezası işin bitirilmeyen kısımları için uygulanır. Bu durumda sözleşme bedelinin tamamı üzerinden gecikme cezası uygulanmaz "
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 13. Maddesindeki;
"İş için gerekli olan projelerle diğer teknik belgelerin yükleniciye tesliminde gecikme olması veya uygulanmak üzere yükleniciye verilen proje ve teknik belgelerde, yeni proje veya belge hazırlanmasını gerektirecek ve dolayısıyla zamana ihtiyaç gösterecek şekilde değişiklik yapılması hallerinde yüklenici hiçbir itiraz öne süremeyecektir. Ancak bu gecikme, işin bir kısmının veya hepsinin zamanında bitirilmesini geciktirirse sözleşmedeki iş süresi, işin bir kısmı veya tamamı için gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır."
29. Maddesindeki;
"(2) Mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller aşağıda sayılmıştır:
a)Doğal afetler.
b)Kanuni grev.
c)Genel salgın hastalık.
ç)Kısmi veya genel seferberlik ilanı.
d)Gerektiğinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenecek benzeri diğer haller.
(3)İkinci fıkrada belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve Yükleniciye süre uzatımı verilebilmesi için, mücbir sebep olarak kabul edilecek durumun;
a)Yüklenicinin kusurundan kaynaklanmamış olması,
b)Taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması,
c)Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi,
ç)Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde Yüklenicinin İdareye yazılı olarak bildirimde bulunması,
d)Yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi, zorunludur.
(4)İdarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini Yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.
(6)Mücbir sebepler ve/veya idarenin sebep olduğu hallerden dolayı, işte sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi halinde, durum idarece incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait süre uzatılır.
(7)Yüklenicinin, sürenin uzatılmasını gerektiren hallerin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde, idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından usulüne göre düzenlenmiş belgelerle mücbir sebebin meydana geldiğini tevsik etmesi zorunludur. Yüklenici bildiriminde, iş üzerinde gecikmeye yol açtığını düşündüğü sebeplerin ayrıntılarını, işin süresinin ne kadar uzatılması gerektiğini belirtecektir. Uzatılacak sürenin tespiti o anda mümkün değilse bunun da sebeplerini ayrıca belirtecek, durumun netlik kazanmasından sonra istediği süre uzatımını da ayrı bir yazı ile derhal bildirecektir. Ancak idarenin sebep olduğu şiire uzatımını gerektiren gecikmelerde, yüklenicinin yirmi gün içinde azılı bildirimde bulunma şartı aranmaz.
(9)İşin tamamlanması için sözleşmesinde tespit edilen tarih veya süre haricinde başkaca kayıt bulunmayan işlerde, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri göz önünde tutularak iş bitim tarihi veya süresi belirlenmiş sayılacağından, yüklenici, çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatılması isteğinde bulunamaz. Ancak süre uzatımlarında, yapılacak işin özelliğine göre çalışılamayacak günler de dikkate alınarak verilecek süre belirlenir. ",
4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 10. Maddesindeki;
"Mücbir sebep olarak kabul edilebilecek haller aşağıda belirtilmiştir:
a)Doğal afetler,
b)Kanuni grev,
c)Genel salgın hastalık.
d)Kısmî veya genel seferberlik ilânı,
e)Gerektiğinde Kurum tarafından belirlenecek benzeri diğer haller.
Süre uzatımı verilmesi, sözleşmenin feshi gibi durumlar da dahil olmak üzere, idare tarafından yukarıda belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde Yüklenicinin idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından b gelendir ilmesi zorunludur."
Hükümleri ve 02.04.2020 Tarih ve ... no.lu ... Genelgesindeki;
"Covid-19 salgınının önlenmesi ve etkilerinin azaltılması amacıyla ülkemizde ve dünya c- telinde sosyal ve ekonomik hayata ilişkin bazı tedbirler alınmaktadır. Bu kapsamda 04.01.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu (istisnaları dahil) ile bu Kanundan istisna edilen düzenlemeler kapsamında gerçekleştirilen ihaleler sonucunda imzalanan sözleşmelerde, Covid-19 salgını nedeniyle sözleşme konusu işin yerine getirilmesinin geçici veya sürekli olarak, kısmen veya tamamen imkansız hale geldiğine ilişkin başvurular, yükleniciler tarafından bu durumun belgelendirilmesi suretiyle sözleşmenin tarafı olan İdareye yapılacaktır.
İdarelerce bu başvurular 05.01.2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 10'uncu maddesi ve diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenecek ve karar alınmadan önce İdarelerce Hazine ve Maliye Bakanlığı 'nın değerlendirmesi alınacaktır, idarelerce yapılan değerlendirmeler sonucunda ortaya çıkan durumun yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, yüklenicinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi şartlarının birlikte gerçekleştiğinin tespit edilmesi üzerine süre uzatımı verilmesine veya sözleşmenin feshine karar verilebilecektir. "
Şeklindeki düzenlemelere atıfta bulunarak,
Müvekkil Kurumun 28.07.2020 tarihli yazısında "salgının önlenerek işin yürütümünün sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilebileceği tarih olan" şeklindeki bir gerekçeye göre süre uzatımının verildiği,
Müvekkil Kurum tarafından Yüklenici Firmaya, 98 gün, 3 gün ve 42 gün olmak üzere toplam 143 gün cezasız, Pilot Tesis Binası 313 gün ve 65 gün olmak üzere 378 gün cezalı, diğer işler için ise 215 ve 65 gün olmak üzere toplam 280 gün cezalı süre verildiği, ancak bu sürelerin hangi kriterlere göre belirlendiği veya belirlenebileceği konusunda ihtilaf olduğu,
Hukuki ilişkinin taraflarından herhangi birinin etkisi ile ortaya çıkmayan ve öngörülemezlik ile önlenemezlik şartlarını bir arada taşıyan durumların mücbir sebep olarak değerlendirilmesine yönelik genel teorik kabulden hareketle Covid-19'un kamu ihaleleri ve sözleşmelerinde mücbir sebep olarak değerlendirilmesi gerektiği ve bu nedenle de 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 10. Maddesinin 1. Fıkrasının c bendi gereğince Covid-19 salgınının mücbir sebep olarak kabulünün gerektiğini iddia ettiği,
Dava konusu işin, ihalesinin 11.11.2019 tarihinde ve sözleşmesinin ise 18.12.2019 tarihinde 11.450.000 TL anahtar teslimi Götürü bedel üzerinden 18.12.2019 tarihinde yapıldığı, yüklenici firma tarafından hazırlanan İş Programı 31.12.2019 tarihli ekinde, müvekkil idareye onaya sunulduğu, müvekkil idarenin revizyon talepleri doğrultusunda; 20.01.2020 tarihli yazı (Ek-4) ile yeniden sunulan iş programı 23.01.2020 tarihinde onaylandığı,
Müvekkil Kurumca onaylanan iş programına göre; Mimarlık ve Mühendislik Hizmetlerinin 2020 yılı Şubat ayı içerisinde, yapım işlerinin ise 2020 yılı Ağustos ayı içerisinde tamamlanacağı kayıt altına alındığı, yüklenici firmanın 30.01.2020 tarihli yazı ekinde onaya sunulan Zemin Etüt Raporunun uygunluğu 13.02.2020 tarihli yazı ile yüklenici firmaya bildirildiği,
Yüklenici firma tarafından, belirlenen süreçte firma tarafından herhangi bir sunum yapılmaması nedeniyle tarihli yazı ile iş programının gerisinde kalındığına dair yüklenici firmaya ihtarda bulunulduğu, Covid salgının yayılmasını önlemek, yapım ve denetim hizmetlerinin sağlıklı bir şekilde yürütümünü sağlamak amacıyla ... 20.03.2020 tarihinde 2020/09 sayılı Genelge yayımlamış ve yükleniciye söz konusu Genelgede yer alan hususlara riayet edilmesi hakkında tebligat yapıldığı,
Salgının yayılmasını engellemek amacıyla ... tarafından 03.04.2020 tarihinde yayımlanan Genelge ile, yapım işinin gerçekleştirileceği Eskişehir ilini de kapsayacak şekilde bazı şehirlere giriş- çıkışların sınırlandırıldığı/yasaklandığı,
Yüklenici firma tarafından, 07.04.2020 tarihli yazı ile, 02.04.2020 tarihi Resmi Gazetede yayımlanan ... no.lu "COVID-19 Salgınının Kamu İhale Sözleşmelerine Etkisi" konulu ... Genelgesi gereği, süre uzatımı talebinde bulunulduğu,
Bahse konu ... Genelgesinde;
"...04.01.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu (istisnaları dâhil) ile bu Kanundan istisna edilen düzenlemeler kapsamında gerçekleştirilen ihaleler sonucunda imzalanan sözleşmelerde, COVID- 19 salgını nedeniyle sözleşme konusu işin yerine getirilmesinin geçici veya sürekli olarak, kısmen veya tamamen imkânsız hale geldiğine ilişkin başvurular, yükleniciler tarafından bu durumun belgelendirilmesi suretiyle sözleşmenin tarafı olan idareye yapılacaktır............. " hükmüne yer verilmiş olup Genel Müdürlüğünce firmaya gönderilen 15.04.2020 tarihli yazı ile süre uzatım talebine ilişkin belgelerin 24.04.2020 tarihine kadar Kurumuna sunulması istendiği, 28.04.2020 tarihinde teslim edilen 24.04.2020 tarihli ve 20/M-242 sayılı yazı ekinde süre uzatımı talebine dair belgeler sunulduğu,
Yapılan değerlendirme neticesinde; Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 29. maddesi, 4735 sayılı Kamu İhaleleri Kanunu'nun 10. maddesi ve ... No.lu ... Genelgesi'nde yer alan hükümlere istinaden, yüklenici firmaya toplam 98 gün ilave cezasız süre verilerek kısmi ikmal tarihinin 21.08.2020, işin tamamı için belirlenen revize ikmal tarihinin ise 24.11.2020 olarak belirlenmesi doğrultusunda ...Makam Oluru alındığı,
Süre uzatımına yönelik talebin Bakanlık değerlendirme süreci sırasında, firma tarafından Müvekkile 12.06.2020 tarihli yazı ekinde sunulan Pilot Tesis Binası Uygulama Projeleri ve detaylar uygulamada kullanılmak üzere 18.06.2020 tarihli yazı ile onaylanarak dağıtımı yapıldığı, .... Müvekkil Kuruma gönderilen 22.07.2020 tarihli cevap yazısında yüklenici tarafından talep edilen ve idarece 98 (Doksansekiz) gün olarak verilmesi uygun bulunan süre uzatımı talebinin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından olumlu değerlendirildiği bildirildiği,
Bakanlığın görüşünü müteakip firmaya gönderilen 28.07.2020 tarihli yazı ile, .... salgın kapsamında şantiyelerde uyulacak tedbirlerle ilgili yayımlamış olduğu 20.03.2020 tarihli genelge tarihinden, salgının önlenerek işin yürütümünün sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilebileceği öngörülen tarih olan 25.06.2020 sonuna kadar geçen süre olmak üzere, toplam 98 gün ilave cezasız süre verilerek işin revize kısmi ikmal tarihinin 21.08.2020, revize ikmal tarihinin ise 24.11.2020 olarak belirlendiği tebliğ edildiği,
Diğer yandan; İdare, .... Depo Binalarına ait Uygulama Projeleri ve detaylar, 23.07.2020 tarihli yazı ekinde sunulmuş olup uygulamada kullanılmak üzere 04.08.2020 tarihli yazı ile onaylanarak dağıtımı yapıldığı, firma tarafından 12.06.2020 tarihinde sunulan uygulama projeleri 18.06.2002 tarihinde onaylanan ve sözleşmeye göre 15.05.2020 tarihinde tamamlanması gerekmekle birlikte, süre uzatımı gereği ikmal tarihi 21.08.2002 tarihine revize edilen Pilot Tesis binasının anılan tarihe kadar tamamlanmasına yönelik tedbirlerin alınması, aksi halde, sözleşme hükümleri gereği ceza uygulaması yapılacağı 05.08.2020 tarihli ihtar yazısı firmaya gönderildiği,
Süre uzatımı gereği, 13.08.2020 tarihli yazı ekinde, yüklenici firma tarafından hazırlanan İş Programı onaya sunulduğu, Kurumunun revizyon talepleri doğrultusunda; 19.08.2020 tarihli yazı ile yeniden sunulan iş programı 26.08.2020 tarihli yazı ile onaylandığı, Pilot Tesis Binası ile ilgili olarak ... 21.08.2020 tarihinde yerinde yapılan incelemede, binanın henüz tamamlanmadığı "Tespit Tutanağı" ile tespit edilerek, 24.08.2020 tarihli yazı ekinde Müvekkil idareye sunulduğu,
Pilot Tesis Binasının belirlenen tarihte tamamlanamamış olması nedeniyle, sözleşme gereği, ilgili bina için firmaya uygulanacak günlük gecikme cezası ... 10.09.2020 tarihli tutanakla tespit olunarak 4 Nolu Hakediş raporuna yansıtıldığı,
Müvekkil Kurumca tanzim edilen ve Pilot Tesis Binası için tespit edilen günlük gecikme cezasını da içeren 4 No'lu Hakediş raporu yüklenici firma tarafından itirazsız olarak imza edilmiş olmakla birlikte, firma 25.09.2020 tarihli yazısı ile hesaplanan gecikme cezasına itirazda bulunduğu,
Firmanın itirazı üzerine Müvekkil Kurumca konu yeniden değerlendirilmiş olmakla birlikte, hesaplanan günlük gecikme cezasının sözleşme hükümlerine uygun olarak tespit edildiği 13.10.2020 tarihli yazı ile firmaya bildirildiği,
Bununla birlikte; yüklenici firma tarafından 28.09.2020 tarihli yazı ile Müvekkile iş bitiş tarihinin 31.12.2020 tarihine revize edilmesine yönelik talepte bulunulmuş olup söz konusu talebin uygun görülmediği 02.10.2020 tarihli yazı ile firmaya bildirildiği,
Sözleşme kapsamındaki Yatakhane Binasına ait Uygulama Projeleri ve detaylar ise, 26.10.2020 tarihli yazı ekinde sunulmuş olup, uygulamada kullanılmak üzere 18.11.2020 tarihli yazı ile onaylanarak dağıtımı yapıldığı, Yüklenici firmaya COVID-19 pandemisi nedeniyle ile verilen 98 (Doksansekiz) günlük cezasız süre uzatımı sonucu işin tamamının ikmal tarihi 24.11.2020 olarak revize edildiği, ... anılan tarihte yerinde yapılan incelemede sözleşme kapsamındaki işlerin henüz tamamlanmadığı tespit edilerek Tespit tutanağı tanzim edilmiş, söz konusu tutanak 25.11.2020 tarihli ekinde yükleniciye sunulduğu,
İlerleyen süreçte; Müvekkil idareye 08.12.2020 tarihli yazı ile firma tarafından COVID-19 sürecinde yaşanan aksaklıklar kaynaklı olarak süre uzatımı talebinde bulunulduğu, firmanın talebi üzerine yapılan değerlendirme sonucunda, 06.01.2021 tarihli Makam Oluru ile; Revize ikmal tarihlerinden itibaren, Pilot Tesisi Binası için 1.256,27 TL günlük gecikme cezası uygulanmak üzere, toplam 313 gün cezalı süre verilerek 2. revize ikmal tarihinin 30.06.2021 olarak değiştirilmesi, işin geri kalan kısımları için ise 4.468,73 TL günlük gecikme cezası uygulanmak üzere, 3 gün cezasız ve 215 gün cezalı süre olmak üzere toplam 218 gün süre uzatımı verilerek, 2. revize ikmal tarihinin 30.06.2021 olarak belirlenmesinin uygun bulunduğu,
Bu itibarla 2. revize ikmal tarihi olan 30.06.2021 tarihine kadar gerekli tüm tedbirlerin alınarak işin geçici kabule hazır hale getirilmesi aksi takdirde Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47. maddesi hükümleri doğrultusunda sözleşmenin feshedileceği, yönünde karar alınmış, alman kararlar 07.01.2021 tarihli yazı ile firmaya ihtaren tebliğ edildiği,
Bu defa firma tarafından 19.01.2021 tarihli yazı ile, 07.01.2020 tarihli yazı aracılığıyla kendilerine tebliğ edilen süre uzatımına ilişkin başvurularının yeniden tetkik edilmek üzere ...'na sunulması talep edildiği, Firmanın talebi üzerine 05.02.2021 tarihli yazı ile, Müvekkil Kurum ve Yüklenici Firma arasında cezalı/cezasız süre verilmesine ilişkin yaşanan anlaşmazlığın ... incelenmesini müteakip sonucun tarafına bildirilmesi hususu arz edildiği,
Kurul tarafından yapılan inceleme neticesinde Müvekkil Kuruma gönderilen 08.03.2021 tarihli yazının karar bölümünde; 1- Mücbir sebep halinin bahse konu iş bakımından devam edip etmediği ile ediyor ise; işe etki derecesinin ve olumsuz etkiyi yüklenicini bertaraf edip edemeyeceğinin ancak idaresince tespit ve tayin edilebileceğinden bu hususta Kurulumuzca idare yerine geçecek herhangi bir karar verilemeyeceğine, 2- Yapılacak işin zorluğundan bahisle süre uzatımı verilmesinin mümkün olmadığına, 3-Yüklenicinin onaylanması için idaresine sunduğu projeler için belirlenen 20 günlük süreyi aşan her gün için ve bu gecikme sebebi ile diğer iş ve işlemlerde de herhangi bir aksama olmuş ise bu durumun da gözetilmesi ile gecikilen toplam süre kadar süre uzatımı verilmesi gerektiğine,………..." şeklinde hükümlere yer verildiği,
Kurul kararı gereği Müvekkil Teşekkülce yapılan değerlendirmede firmaya verilen cezalı ve cezasız sürelerde değişiklik yapılmasına gerek görülmemiş olup, konu muhatap firmaya 12.03.2021 tarihli yazı ile bildirildiği,
Öte yandan; yapım işi sürecinde, inşaat ve elektrik iş kalemlerinde ortaya çıkan artış/azalışlar ile ilgili olarak hazırlanıp imzalanmak üzere 25.02.2021 tarihli yazı ile firmaya gönderilen mukayese hesap cetvelleri, firma tarafından imzalanarak 25.03.2021 tarihli yazı ekinde sunulduğu, Yüklenici firma ve ... tarafından imzalanan mukayese dokümanları, 06.04.2021 tarihli yazı ile Genel Müdürlüğe arz edildiği,
Mukayese kapsamındaki işlerin ilave süre gerektirip gerektirmeyeceği yönünde ...tarafından 12.04.2021 tarihli yazı ile Yapı Denetim Komisyonunun görüşüne başvurulmuş olup süre uzatımına gerek görülmediğine dair komisyon görüşü 12.04.2021 tarihli yazı ile Genel Müdürlüğe sunulduğu, Yapım işi kapsamında yürütülen çalışmalar neticesinde; yüklenici firma tarafından tarihli yazı ile Pilot Tesis Binası için kısmi geçici kabul başvurusunda bulunulduğu,
...'nca 09.04.2021 tarihinde yapılan ön inceleme sonucu "Pilot Tesis Binası'nın" sözleşme ve eklerine uygun olarak tamamlandığı ve söz konusu yapı için kısmi geçici kabul işleminin yapılmasında Yapım İşleri Genel Şartnamesine göre bir engel bulunmadığı tespit edilmiş, yapım işleri Kısmi Geçici kabul Teklif Belgesi tanzim edilerek 09.04.2021 tarihli yazı ile müvekkil idareye arz edildiği,
İş yerinde Kısmi Geçici Kabul Komisyonu tarafından 28.04.2021 tarihinde ... ve firma yetkililerinin de katılımı ile gerçekleştirilen çalışma sonucu Kısmi Geçici Kabul Tutanağı tanzim edildiği, Komisyon tarafından tespit edilen kabul eksiklikleri 29.04.2021 tarihli yazı ile yüklenici firmaya bildirilerek eksikliklerin 10.06.2021 tarihine kadar tamamlanması talimatı verildiği,
Kısmi Kabul süreci içerisinde firma tarafından sunulan; 14.04.2021 tarihli ve 27.04.2021 tarihli yazılar ile, çalışanları ve alt yüklenicilerinin pandemiden etkilendikleri gerekçe gösterilerek süre uzatımı talebinde bulunulduğu, ... tarafından 06.04.2021 tarihli yazı ile arz edilen dokümanlar Müvekkil Kurum tarafından incelenerek, firmaya ilave iş verilmesi uygun görüldüğü, Bu durum, 30.04.2021 tarihli yazı ile firmaya bildirildiği,
İlave iş verilmesi sonucu revize edilen iş programı firma tarafından 06.05.2021 tarihli yazı ile Müvekkile sunulmuş olup, 21.05.2021 tarihli yazı ile onaylanarak firmaya gönderildiği,
... ... tarafından Müvekkile gönderilen 07.05.2021 tarihli yazı ile ofis olarak kullanılan yapı denetim binası çevresindeki yaklaşık 360 m2 alanın saha betonu ile kaplanması talep edildiği,
İşletme Müdürlüğünün talebi gereği, yüklenici firma ile mutabakat sağlanarak mukayeseli keşfin hazırlanması yönündeki ...talimatı 24.05.2021 tarihli yazı ile ...'na iletildiği, İş kalemlerinde ortaya çıkan artış/azalışlar ile ilgili olarak hazırlanıp imzalanmak üzere 15.06.2021 tarihli yazı ile firmaya gönderilen mukayese hesap cetvelleri, yüklenici firma ve ... tarafından imzalanarak 21.06.2021 tarihli yazı ile Genel Müdürlüğe arz edildiği,
Diğer taraftan, kısmi geçici kabul sürecinde tespit edilen eksiklerin durumu ... tarafından 11.06.2021 tarihinde yerinde yapılan incelemede değerlendirilmiş olup anılan eksiklerin tamamlandığına dair tutanak 16.06.2021 tarihli yazı ekinde Müvekkile sunulduğu,
Yüklenici firmanın 28.06.2021 tarihli yazısı ile, yatakhane binası sinüs cephe imalatı altında bulunan kuru duvar sisteminde kısmen yapılmayan fileli sıva imalatının iş azalışı olarak değerlendirilmemesi talep edildiği, Yatakhane binasının sinüs cephe altında kalan kuru duvar sistemi üzerindeki fileli sıva imalatının teknik gereklilik nedeniyle yapılmayan bölümlerinin eksilişi olarak değerlendirildiği ve söz konusu imalata ilişkin iş azalışına ait metraj ve yeni fiyat analizlerinin ... ile firma tarafından karşılıklı imza altına alındığına 13.07.2021 tarihli yazı ile dikkat çekilerek, firmanın talebine olumsuz yanıt verildiği,
Firmanın, 14.04.2021 tarihli ve 27.04.2021 tarihli yazılarında yer alan süre uzatımı talebine verilen 29.06.2021 tarihli cevap yazısında; yazıların ekinde yer alan belgeler incelendiğinde, alt yüklenicilerin malzeme temininde yaşadığı sıkıntılardan kaynaklı süre uzatımı verilmesi talebinin, işin yerine getirilmesinin geçici veya sürekli olarak, kısmen veya tamamen imkânsız hale geldiğinin belgelendirilmesinde yetersiz kalması nedeniyle uygun bulunmadığı bildirildiği,
Ancak; aynı cevabi yazıda,.... tarafından ilan olunan Tam Kapanma dönemleri için firmaya 32 gün, 2 no.lu mukayeseli keşif kapsamındaki iş artışı nedeniyle 10 gün olmak üzere toplam 42 gün cezasız ilave süre verilmesinin uygun görüldüğü firmaya tebliğ edildiği, İlave iş verilmesi sonucu yeniden revize edilen iş programı firma tarafından 16.07.2021 tarihli yazı ile Müvekkile sunulmuş olup, 12.08.2021 tarihli yazısı ile onaylanarak firmaya gönderildiği,
Yapım işi kapsamında yürütülen çalışmalar neticesinde; yüklenici firma tarafından Müvekkile 27.08.2021 tarihinde sunulan 26.08.2021 tarihli yazı ile geçici kabul başvurusunda bulunulduğu, ... 06.09.2021 tarihinde yapılan ön inceleme sonucu "... İşletmesi Hizmet Binaları ve Pilot Tesisi Yapım İşi"nin sözleşme ve eklerine uygun olarak tamamlandığı ve geçici kabul işleminin yapılmasında Yapım İşleri Genel Şartnamesine göre bir engel bulunmadığı tespit edilmiş, Yapım İşleri Kısmi Geçici Kabul Teklif Belgesi tanzim edilerek 07.09.2021 tarihli yazı ile Genel Müdürlüğüne arz edildiği,
Bunun üzerine 14.09.2021 tarihli Makam Oluru ile Geçici Kabul Komisyonu teşkil edilmiş ve firmaya gönderilen 14.09.2021 tarihli yazı ile geçici kabul işlemlerine 21.09.2021 tarihinde başlanacağı bildirildiği, İş yerinde Geçici Kabul Komisyonu tarafından 21-22.09.2021 tarihinde ... ve firma yetkililerinin de katılımı ile gerçekleştirilen çalışma sonucu;
... tesisat bağlantılarının tamamlanmadığı,
Kombi tesisat bağlantılarının tamamlanmadığı,
... ve kombi tesisat bağlantıları tamamlanmadığından, bina kalorifer ısıtma, boyler sistemi ve mutfak ekipmanlarının devreye alınmadığı, tespit edildiği,
Söz konusu eksikliklerin, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin "Geçici kabul" başlıklı 41. maddesinde bulunan;
"(4) Kabul komisyonunun oluşturulması ve işyerine gönderilebilmesi, yapılan işin kusurlu ve eksik kısımlarının bedelleri toplamının işin sözleşme bedelinin yüzde beşinden fazla olmamasına bağlıdır. Bu oranı geçmeyen kusur ve eksiklikler, aynı zamanda işin idareye teslimine ve kullanılmasına ve/veya işletilmesine engel olmayacak ve herhangi bir tehlikeye meydan vermeyecek nitelikte olmalıdır….." hükmüne istinaden, tespit edilen eksiklerin, işin idareye teslimine ve idarece kullanımına engel nitelikte olması nedeniyle, işin geçici kabulünün yapılmasının uygun bulunmadığı, 24.09.2021 tarihli sayılı yazı ile ... bildirildiği, Firma tarafından bahse konu eksikliklerin giderilmesine yönelik çalışmalara devam edildiği,
Davacının, sürelerin hangi kriterlere göre belirlendiği veya belirlenebileceği hususunda ihtilaf olduğu ve Covid-19 salgın döneminin mücbir sebep olması gerektiği iddiası mesnetsiz olduğu, Bilindiği üzere, 2020 yılı içerisinde ülkemizin de bulunduğu birçok ülkede COVID-19 salgını başladığı, .... tarafından 11.03.2020 tarihinde pandemi ilan edilmiş, aynı gün ... ülkemizde ilk Covid-19 vakasının tespit edildiği bildirildiği,
Bu kapsamda; salgının yayılmasını önlemek, yapım ve denetim hizmetlerinin sağlıklı bir şekilde yürütümünü sağlamak amacıyla ... 20.03.2020 tarihinde 2020/09 sayılı Genelge yayımlamış ve yükleniciye söz konusu Genelgede yer alan hususlara riayet edilmesi hakkında 25.03.2020 tarihli ve 23434 sayılı yazı ile tebligat yapıldığı,
İlerleyen dönemde, 02.04.2020 tarihli ve 31087 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ... sayılı ... Genelgesinde;
"...4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu (istisnaları dâhil) ile bu kanundan istisna edilen düzenlemeler kapsamında gerçekleştirilen ihaleler sonucunda imzalanan sözleşmelerde, COVID-19 salgım nedeniyle sözleşme konusu işin yerine getirilmesinin geçici veya sürekli olarak, kısmen veya tamamen imkansız hale geldiğine ilişkin başvurular, yükleniciler tarafından bu durumun belgelendirilmesi suretiyle sözleşmenin tarafı olan idarelere yapılacaktır.
İdarelerce bu başvurular; 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 10 uncu maddesi ve diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenecek ve karar alınmadan önce idarelerce ... değerlendirmesi alınacaktır. İdarelerce yapılan değerlendirme sonucunda; ortaya çıkan durumun yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, yüklenicinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi şartlarının birlikte gerçekleştiğinin tespit edilmesi üzerine süre uzatımı verilmesine veya sözleşmenin feshine karar verilebilecektir... " hükümlerine yer verildiği,
Anılan Genelgeye istinaden Yüklenici Firma tarafından, Müvekkil Kuruma verine 07.04.2020 tarihli yazı ile süre uzatımı talebinde bulunulduğu, Yapılan değerlendirme neticesinde; Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 29. maddesi, 4735 sayılı Kamu İhaleleri Kanunu'nun 10. maddesi ve .... No.lu ... Genelgesinde yer alan hükümlere istinaden, Yüklenici Firmaya toplam 98 (Doksansekiz) gün ilave cezasız süre verilerek kısmi ikmal tarihinin 21.08.2020, işin tamamı için belirlenen revize ikmal tarihinin ise 24.11.2020 olarak belirlenmesi doğrultusunda ...Makam Olur u alındığı,
Davacının 08.12.2020 ve 27.04.2021 tarihli dilekçelerindeki iddiaları ile ilgili olarak,
Söz konusu dilekçelere, 07.01.2021 tarih ve 29.06.2021 tarih yazılar ile cevap verildiği, Davacının 08.12.2020 tarihli dilekçedeki talebi, ... yapılan düzenlemeler ve 30.11.2020 tarihinde .... toplanan ... Kabinesinde alınan karalar doğrultusunda, mevcut durumun işin yerine getirilmesinin geçici veya sürekli olarak, kısmen veya sürekli olarak imkânsız hale geldiğinin belgelendirilmesinde yetersiz kalınmış olunması nedeni ile uygun bulunamadığı,
27.04.2021 tarihli dilekçesindeki talebi ise, süreç içerisinde yayımlanan Tam ve Kısmi Kapanma Genelgeleri çerçevesinde değerlendirildiği, Genelgelerdeki tedbirler kapsamında zorunlu haller dışında şehirlerarası seyahatlere izin verilmemiş ve büyük inşaat alanlarında şantiyeye çalışma için giriş ve çıkışların yapılamayacağı hüküm altına alındığı, Kısmi kapanma tedbirleri 14.04.2021 Çarşamba günü saat 19:00'dan itibaren 29.04.2021 Perşembe günü saat 19:00'a kadar devam etmiş, tam kapanma tedbirleri ise 29.04.2021 Perşembe günü saat 19:00'dan itibaren 17.05.2021 Pazartesi günü saat 05:00'e kadar devam ettiği,
Davacı firmanın 27.04.2021 tarihli talep yazısı; yukarıda bahsi geçen Genelgeler de dikkate alınarak İdaremizce incelenmiş, 08.12.2020 tarihinde Covid-19 salgını nedeniyle cezasız süre uzatımı verilmesine ilişkin yapmış olduğu ancak Müvekkilce reddedilen başvurusunun ekinde yer alan belgelere benzer evraklar olduğu tespit edildiği, Söz konusu belgelerde, daha önceki başvurusu ile aynı tedarikçi firmalardan alınan ancak tarihleri değiştirilmiş belgelerin bulunduğu, bazı belgelerde ise tarihlere yer verilmediği görüldüğü,
Yazıları ekinde yer alan belgeler incelendiğinde Yüklenici Firmanın, alt yüklenicilerin malzeme temininde yaşadığı sıkıntılardan dolayı süre uzatımı verilmesi talebi, işin yerine getirilmesinin geçici veya sürekli olarak, kısmen veya tamamen imkânsız hale geldiğinin belgelendirilmesinde yetersiz kalınmış olması nedeniyle uygun bulunmadığı,
Ancak kısmi kapanma ve tam kapanma tedbirlerinin uygulandığı dönemlerde ortaya çıkan kısıtlayıcı tedbirler içerisinde, işçilerin şantiye alanında konakladığı işler haricinde başka bir yerden çalışmaya gelinmesine izin verilmediği, seyahat kısıtlamaları ile şantiye alanlarına giriş çıkışlarda kısıtlamaya gidildiği ve bu durumun da şantiye sahasında iş gücü kaybına sebep olduğu göz önünde bulundurularak; verilen 98 Günlük sürenin dışında, Tam ve Kısmi Kapanma dönemlerini kapsayan 14.04.2021-17.05.2021 tarihleri arasındaki 32 Günlük süre de 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 10. Maddesindeki hükümlerine istinaden "mücbir sebep" olarak kabul etmiş ve bu süreleri davacı Yükleniciye cezasız süre olarak verildiği,
20.03.2020-25.06.2020 tarihleri arasında kalan 98 Günlük ile Tam ve Kısmi Kapanma dönemlerini kapsayan 32 günlük (14.04.2021-17.05.2021) 32 Gün) sürenin dışında kalan zamanlar Müvekkil Kurum tarafından "mücbir sebep " olarak kabul edilmediği,
Müvekkil, Yüklenici Firmanın mücbir sebep nedeniyle cezasız süre uzatımı verilmesi taleplerini, Covid-19 nedeniyle yayımlanan ... Genelgesindeki, ortaya çıkan durumun Yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması ve Yüklenici Firmanın belgelendirme yükümlülüğü şartlarına göre değerlendirdiği,
Şöyle ki davacı, sözleşme gereğince öncelikle mimarlık ve mühendislik hizmetleri sürecinde proje işleri ile ilgilenmiş ve proje onayları alınmadan şantiyede imalatlara başlanılmamıştır. Proje onay süreçleri, Projelerin Kronolojik Sıralamasında da belirtildiği gibi ile 24.02.2020 tarihinde başlamış ve 28.07.2021 tarihinde tamamlanmıştır. Onaylanan İş Programına göre mimarlık ve mühendislik hizmetlerinin 2020, yılı Şubat ayı ortasında tamamlanması planlandığı,
Ancak, Yüklenici tarafından, programa uyulamaması sebebi ile 13.02.2020 tarihli yazı ile yükleniciye ihtarda bulunulmuş, yüklenici tarafından ilk proje teslimi 24.02.2020 tarihinde sunulduğu, iş programından da anlaşılacağı üzere pandemi öncesinde tamamlanması gereken proje onay süreçleri, davacının iş organizasyonunu iyi yapamaması nedeni ile oldukça gecikmiş ve pandemi sürecinde de devam ettiği,
Ayrıca, Covid-19 salgınına ilişkin, ..... yapılan düzenlemelerin dışında 30.11.2020 tarihinde .... toplanan ... Kabinesinde alınan, "Sokağa çıkma kısıtlaması sürecince üretim, imalat, tedarik ve lojistik zincirlerinin aksamaması, sağlık, tarım ve orman faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamak amacıyla ek-1 de belirtilen yerler ve kişiler kısıtlamadan muaf tutulacaklardır" kararı doğrultusunda bir takım önlemler alınmış, bu kararlar sayesinde üretim ve inşaat faaliyetlerinde Covid-19 salgının etkisi en aza indirildiği,
Müvekkil Kurum tarafından, salgına ilişkin yayımlanan ... Genelgesi ile ... tarafından yayımlanan diğer genelgeler çerçevesinde değerlendirme yapılarak, Covid-19 salgını nedeniyle 130 gün cezasız süre uzatımı verildiği, Davacı firma ise dava dilekçesinde, Müvekkil Kurum tarafından mücbir sebep nedeniyle verilen 130 gün cezasız süre uzatımını görmezden gelerek, ilgili Yönetmelikler çerçevesinde işlem tesis edildiğini iddia ettiği, Bu asılsız ve mesnetsiz iddianın tarafınca kabul edilmesi mümkün olmadığı,
Davacının cezalı sürenin belirlenmesinde havanın fen noktasının çalışmaya uygun olmayan günleri olan 25.11-05.04 tarihleri arasındaki 132 günlük sürenin de cezasız olarak dikkate alınması gerektiği iddiası ile ilgili olarak,
Davacı, sözleşmenin 9.2. Maddesinde, havanın fen noktasının çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığında ek süre verilemeyeceği belirtilmiş ise de özellikle 15 Ocak-15 Mart döneminde şantiye alanının yüksekte olması sebebiyle aşırı kar yağışına maruz kalması ve faaliyetlerin devam etmeyi imkânsız hale getirdiğini,
Sözleşmenin 9.4. Maddesindeki; "Bu işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler 25.11 - 05.04 tarihleri arasındaki 132 (Yüzotuziki) gündür. Ancak, işin bitiminde bu devre dikkate alınmaz ve İdare Yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu dönemde çalışmasını isteyebilir. Zorunlu nedenlerle ertesi yıla sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devre, ödenek durumuna ve imalatın cinsine göre dikkate alınır. " ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 29/9. Maddesindeki; "İşin tamamlanması için sözleşmesinde tespit edilen tarih veya süre haricinde başkaca kayıt bulunmayan işlerde, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri göz önünde tutularak iş bitim tarihi veya süresi belirlenmiş sayılacağından, yüklenici, çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatılması isteğinde bulunamaz. Ancak süre uzatımlarında, yapılacak işin özelliğine göre çalışılamayacak günler de dikkate alınarak verilecek süre belirlenir. " hükümleri gereğince çalışılmayan bu sürenin de cezalı verilen sürenin belirlenmesinde göz önüne alınması gerektiğini iddia ettiği,
Davacı yüklenicinin cezalı olarak çalıştığı ve havanın fen noktasının çalışmaya uygun olmayan dönem olan 25.11.2020-05.04.2021 tarihleri arasında, yapılması planlanan imalatlar Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 29/9. maddesinde bulunan "Ancak süre uzatımlarında, yapılacak işin özelliğine göre çalışılamayacak günler de dikkate alınarak verilecek süre belirlenir. " hükmüne göre, yapılacak işin özelliği yönünden değerlendirilmiş te imalatların, havanın fen noktasında çalışmayı engelleyecek nitelikte olmadığı kararına varıldığı, Kaldı ki müzekkere yanıtı ekinde yer alan hakediş raporlarından da anlaşılacağı üzere anılan tarihlerde şantiyede çalışmaya devam edildiği,
Sonuç olarak, tarafınca hazırlanan iş süreci özetinden de anlaşılacağı üzere, davacı firma, proje ve yapım işi olarak çıkılan söz konusu iş kapsamında, uygulama projelerinin nihai hale getirilmesinde gecikmiş, uygulama projelerinin tamamlanmamış İması nedeniyle de yapım sürecine bir türlü başlanamamış, akabinde silsile halinde bütün iş sürecinde aksaklıklara sebep olduğu, Dava dilekçesinde ise, kendi kusuru nedeniyle yaşanan gecikmeyi Covid-19 salgınını gerekçe göstererek kabul etmediği, Oysa ki Müvekkil Kurum tarafından davacı firmaya, Sözleşme, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve ... sayılı ... Genelgesindeki hükümler doğrultusunda, sözleşmeye göre bitim süresi 240 gün olan yapım işinde, 130 g ün Covid -19 nedeniyle cezasız süre , 13 gün ilave işler nedeniyle cezasız olmak üzere toplam 458 gün süre uzatımı verildiği,
Davacının yükümlüğündeki işi tamamlandığında ülkemiz açısından stratejik öneme sahip ... Elementlerinin ülkemiz ekonomisine kazandırılması planlandığı, Ancak, Yüklenici Firma basiretli bir tüccar olarak işi tamamlamak ve geçici kabule hazır hale getirmek adına, uygun bir iş programı ve gerekli ciddiyet ile çalışmayarak, gerek Kurumu gerekse ülke ekonomisi açısından zarara sebep olduğu, Söz konusu iş kapsamında kesilen gecikme cezası ise, Yüklenicinin sebep olduğu gecikmeler nedeniyle oluşan kamu zararını ortadan kaldırmayacağı belirtilerek, davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş, ayrıca ıslah ile artırılan tutarında aynı gerekçelerle reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
GEREKÇE: Dava, taraflar arasında mevcut 18/12/2019 tarihli "... İşletmesi Hizmet Binaları ve Pilot Tesisi Yapım İşine ait Sözleşme" başlıklı sözleşme kapsamında, davacı yüklenicinin edimini süresinde ifa etmediği iddiasına dayalı olarak, davalı iş sahibi tarafından gecikme cezasının, hak edişlerinden kesilmesinin haklı olup olmadığı, haksız kesinti var ise parasal tutarının belirlenerek davalıdan tahsili (istirdatı) istemine ilişkindir.
Taraflarca delil olarak dayanılan sözleşme ve ekleri, ihale ve sözleşme ile ilgili idari birimlerin aldığı kararlar ve taraflar arasındaki yazışmalar ve delil olarak dayanılan diğer belgeler taraflarca dosyaya sunulmuş ve yazılan müzekkerelerle temin edilmiştir.
Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra İnşaat Mühendisi, Ekonomist ve Nitelikli Hesap Bilirkişisinden 28/03/2022 tarihli rapor, tarafların itirazlarını karşılar şekilde 12/06/2022 tarihli 1. ve yine 14/12/2023 tarihli 2. Ek rapor alınmıştır.
Davacı ... Tic. Ve San. A. Ş. ile davalı idare ... arasında düzenlenen 18/12/2019 tarihli "...." başlıklı sözleşmenin dava ile ilgili maddeleri;
3.Maddesinde, "3.1. İşin adı: ... İşletmesi Hizmet Binaları ve Pilot Tesisi,
3.2.İşin yapılma yeri: ....,
3.3.İşin niteliği, türü ve miktarı: "3418 m2 çok katlı 2 adet Prefabrik Bina, 427 m2 tek katlı 2 adet Prefabrik Bina, 96 m2 Betonarme 1 adet bina yapımı ile bağlantı yolu ve Çevre Düzenleme Altyapı İşleri"
3.Maddesinde, "Bu sözleşme anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup, İhale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen 11.450.000 TL toplam bedel üzerinden akdedilmiştir."
9.Maddesinde; "…
"9.2.Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 240 (İkiYüzKırk) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez."
9.3. İşin müstakil kullanımına elverişli kısımları ve bitirme tarihleri,
Yapılacak İşin bölümü, Bitirilme tarihi
Pilot Tesis Binası, 15.05.2020
Diğer Tüm İşler, Yer teslim tarihinden itibaren 240 Takvim Günü,
9.4.Bu işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler 25.11 - 05.04 tarihleri arasındaki 132 (Yüzotuziki) gündür. Ancak, işin bitiminde bu devre dikkate alınmaz ve İdare Yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu dönemde çalışmasını isteyebilir. Zorunlu nedenlerle ertesi yıla sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devre, ödenek durumuna ve imalatın cinsine göre dikkate alınır."
18.Maddesinde;
"18.1.Süre uzatımıyla ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır."
25.Maddesinde;
"25.1Bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır."
25.2.Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işin müstakil konumuna elverişli kısmını zamanında bitirmemesi halinde İdare tarafından en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak aşağıdaki oranlarda gecikme cezası uygulanır."
25.6.Kısmi gecikme cezası uygulanan işlerde, işin tamamının süresinde bitirilmemesi halinde gecikme cezası işin bitirilmeyen kısımları için uygulanır. Bu durumda sözleşme bedelinin tamamı üzerinden gecikme cezası uygulanmaz."
32.Maddesinde;
"32.1.Kısmi gecikme cezası uygulanan işlerde, işin tamamının süresinde bitirilmemesi halinde gecikme cezası işin bitirilmeyen kısımları için uygulanır. Bu durumda sözleşme bedelinin tamamı üzerinden gecikme cezası uygulanmaz. ………… " şeklindedir.
Sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi dava ile ilgili maddeleri.
13. Maddesinde; "İş için gerekli olan projelerle diğer teknik belgelerin yükleniciye tesliminde gecikme olması veya uygulanmak üzere yükleniciye verilen proje ve teknik belgelerde, yeni proje veya belge hazırlanmasını gerektirecek ve dolayısıyla zamana ihtiyaç gösterecek şekilde değişiklik yapılması hallerinde yüklenici hiçbir itiraz öne süremeyecektir. Ancak bu gecikme, işin bir kısmının veya hepsinin zamanında bitirilmesini geciktirirse sözleşmedeki iş süresi, işin bir kısmı veya tamamı için gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır."
29. Maddesinde;
"(2) Mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller aşağıda sayılmıştır:
a)Doğal afetler,
b)Kanuni grev,
c)Genel salgın hastalık,
ç)Kısmi veya genel seferberlik ilanı,
d)Gerektiğinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenecek benzeri diğer haller.
(3)İkinci fıkrada belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve Yükleniciye süre uzatımı verilebilmesi için, mücbir sebep olarak kabul edilecek durumun;
a)Yüklenicinin kusurundan kaynaklanmamış olması,
b)Taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması,
c)Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi,
ç)Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde Yüklenicinin İdareye yazılı olarak bildirimde bulunması,
d)Yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi, zorunludur.
(4)İdarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini Yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.
(6)Mücbir sebepler ve/veya idarenin sebep olduğu hallerden dolayı, işte sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi halinde, durum idarece incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait süre uzatılır.
(7)Yüklenicinin, sürenin uzatılmasını gerektiren hallerin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde, idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından usulüne göre düzenlenmiş belgelerle mücbir sebebin meydana geldiğini tevsik etmesi zorunludur. Yüklenici bildiriminde, iş üzerinde gecikmeye yol açtığını düşündüğü sebeplerin ayrıntılarını, işin süresinin ne kadar uzatılması gerektiğini belirtecektir. Uzatılacak sürenin tespiti o anda mümkün değilse bunun da sebeplerini ayrıca belirtecek, durumun netlik kazanmasından sonra istediği süre uzatımını da ayrı bir yazı ile derhal bildirecektir. Ancak idarenin sebep olduğu şiire uzatımını gerektiren gecikmelerde, yüklenicinin yirmi gün içinde azılı bildirimde bulunma şartı aranmaz.
(9)İşin tamamlanması için sözleşmesinde tespit edilen tarih veya süre haricinde başkaca kayıt bulunmayan işlerde, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri göz önünde tutularak iş bitim tarihi veya süresi belirlenmiş sayılacağından, yüklenici, çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatılması isteğinde bulunamaz. Ancak süre uzatımlarında, yapılacak işin özelliğine göre çalışılamayacak günler de dikkate alınarak verilecek süre belirlenir. " şeklindedir.

4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun, dava ile ilgili 10. Maddesi;

"Mücbir sebep olarak kabul edilebilecek haller aşağıda belirtilmiştir:
a)Doğal afetler.
b)Kanuni grev,
c)Genel salgın hastalık.
d)Kısmî veya genel seferberlik ilânı,
e)Gerektiğinde Kurum tarafından belirlenecek benzeri diğer haller.
Süre uzatımı verilmesi, sözleşmenin feshi gibi durumlar da dahil olmak üzere, idare tarafından yukarıda belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için; Yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde Yüklenicinin idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi zorunludur…..………… " şeklindedir.

4-) ... genelgesi,
02.04.2020 Tarih ve .... no.lu ... Genelgesindeki;
"Covid-19 salgınının önlenmesi ve etkilerinin azaltılması amacıyla ülkemizde ve dünya c- telinde sosyal ve ekonomik hayata ilişkin bazı tedbirler alınmaktadır.
Bu kapsamda 04.01.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu (istisnaları dahil) ile bu Kanundan istisna edilen düzenlemeler kapsamında gerçekleştirilen ihaleler sonucunda imzalanan sözleşmeler de, Covid-19 salgını nedeniyle sözleşme konusu işin yerine getirilmesinin geçici veya sürekli olarak, kısmen veya tamamen imkansız hale geldiğine ilişkin başvurular, yükleniciler tarafından bu durumun belgelendirilmesi suretiyle sözleşmenin tarafı olan İdareye yapılacaktır.
İdarelerce bu başvurular 05.01.2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 10'uncu maddesi ve diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenecek ve karar alınmadan önce İdarelerce .... 'nın değerlendirmesi alınacaktır.
İdarelerce yapılan değerlendirmeler sonucunda ortaya çıkan durumun yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, yüklenicinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi şartlarının birlikte gerçekleştiğinin tespit edilmesi üzerine süre uzatımı verilmesine veya sözleşmenin feshine karar verilebilecektir………… " şeklinde hükümler yer almaktadır.

5-) Yüksek Fen Kurulu yazısı,
.... , .... 04.03.2021 tarih ve .... sayılı kararında,
"……..KARAR, Konu yukarıda belirtildiği üzere incelenmiş ve değerlendirilmiş olup, buna göre, ...." işinde,
1 - Mücbir sebep halinin bahse konu iş bakımından devam edip etmediği ile ediyor ise işe etki derecesinin ve olumsuz etkiyi yüklenicini bertaraf edip edemeyeceğinin ancak idaresince tespit ve tayin edilebileceğinden bu hususta Kurulumuzca idare yerine geçecek herhangi bir karar verilemeyeceğine,
2- Yapılacak işin zorluğundan bahisle süre uzatımı verilmesinin mümkün olmadığına,
3-Yüklenicinin onaylanması için idaresine sunduğu projeler için belirlenen 20 günlük süreyi aşan her gün için ve bu gecikme sebebi ile diğer iş ve işlemlerde de herhangi bir aksama olmuş ise bu durumun da gözetilmesi ile gecikilen toplam süre kadar süre uzatımı verilmesi gerektiğine,………..." şeklinde hükümlere yer verildiği belirtilmiştir.

23/12/2019 tarihli yer teslim tutanağının incelenmesinden, 18/12/2019 olan sözleşme tarihinden 5 gün sonra 23/12/2019 tarihinde iş yerinin yüklenici firmaya teslim edilerek yer teslim tutanağının tanzim edildiği, 31/12/2019 tarihinde yüklenici tarafından hazırlanan iş programının onaya sunulduğu anlaşılmaktadır.
Mahkememizce oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından gerekçeli ve denetime elverişli olarak düzenlenen 28/03/2022 tarihli kök raporda, taraflar arasında mevcut olan tüm yazışmalar, işin başlangıcı, devamı ve geçici kabulüne ilişkin tespit tutanakları ve diğer tutanaklar taraflar arasında düzenlenen 16 adet hak ediş ve idarece bu konuda alınan kararlar bütün olarak değerlendirilip, davacının işi sözleşmede kararlaştırılan 240 günlük sürede tamamlayamadığı, işin süresinde yerine getirilememesinin nedeninin Covid 19 salgınının işin çalışılamayan günlerde başlaması ve devam etmesi nedeni ile çalışma ortamındaki kısıtlamalardan kaynaklandığı, Covid 19 salgını ve hava koşulları sebebi ile davacının süre uzatımı taleplerinin yerinde olduğu,
Davacı yüklenicinin cezalı ve cezasız süre uzatım taleplerine istinaden verilmesi gereken sürelerin 18/08/2020 - 06/09/2021 tarihleri arasındaki 384 günlük süre olup, bu sürelerin cezasız süre olarak verilmesi gerektiği, .... nolu hak edişlerde, belirtilen tarihler arasında kalan dönem için uygulanan ve iadesi gereken ceza-i şart alacağının 1.525.861,58 TL olduğu belirlenmiştir.
Taraf vekillerinin rapora yönelik itirazları üzerine, bilirkişi kurulundan aldırılan 12/06/2022 tarihli ek raporda itirazlar karşılanmak suretiyle, yeniden yapılan hesaplamada, dosyaya intikal eden bilgi ve belgelere göre 18/08/2020 - 06/09/2021 tarihleri arasındaki 384 günlük süre için davacı yükleniciden tahsil edilen ve iadesi gereken ceza-i şart alacağının 1.525.861,58 TL olmayıp 1.352.861,58 TL olduğu belirlenmiştir.
Yine tarafların itirazları üzerine, itirazları karşılar şekilde aldırılan 14/12/2023 tarihli raporda, gerekçeli ve denetime elverişli olarak dava tarihi itibariyle uygulanan ceza kesintisi bedelinin 1.352.861,58 TL olup, dava tarihinden sonra yapılan ceza kesintileri dahil olmak üzere, işin geçici kabulünün yapıldığı tarih itibariyle uygulanan toplam ceza kesintisi bedelinin 1.634.173,40 TL olduğu belirlenmiştir.
İddia, Savunma, Delil olarak dayanılan belgeler, aldırılan bilirkişi rapor ve ek raporları ve dosya kapsamı bütün olarak değerlendirildiğinde, davacı şirketin yüklenici sıfatıyla üstlenmiş olduğu sözleşme kapsamında, 02/04/2020 tarihi ve .... no'lu .... Genelgesi kapsamında, COVID-19 salgınının önlenmesi ve etkilerinin azaltılmasına ilişkin direktifleri uyguladığı ve alt yüklenicilerinde uymasını sağladığı, mevcut durumu yine genelge, sözleşme ve ekleri kapsamında iş sahibi idareye düzenli olarak ilettiği, bu konudaki yükümlülüklerini yerine getirdiği, tarafına özellikle genelge ve yine öngörülemeyen COVID-19 salgınının TBK'nın 137. Maddesi anlamında edimi süresinde ifa etmesini engelleyecek şekilde mücbir sebep oluşturduğu, bu nedenlerle davalı iş sahibi idareci 18/08/2020 - 06/09/2021 tarihleri arasındaki dönem için sözleşmenin cezasız olarak 384 gün uzatılması için süre verilmesi gerektiği buna göre dava tarihi itibariyle hak edişlerinden 1.252.861,58 TL haksız gecikme cezası uygulandığı anlaşılmakla, bu miktar için davanın kabulü fazlaya ilişkin istemin reddi cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın kısmen kabulü ile,
1.252.861,58 TL'nin(20.000,00 TL'lik bölümüne 30/09/2021 olan dava tarihinden, 1.232.861,58TL'lik bölümüne 26/04/2022 olan ıslah tarihinden itibaren) avans faizi uygulanmak sureti ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,
Alınması gereken 85.582,97 TL harçtan peşin alınan 341,55 TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 25.716,36 TL harç toplamı 26.057,91 TL'nin mahsubu ile bakiye 59.525,06 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 8,50 TL vekalet harcı, 237,85 TL tebligat ve posta gideri, 13.500,00 TL bilirkişi ücreti toplamı 13.746,35 TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve red oranına göre 11.286,92 TL'si ile 59,40 TL başvurma harcı, 341,55 TL peşin harç ile 25.716,36 TL ıslah harcı toplamı 37.404,23‬ TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davacı yararına hesaplanan 167.814,77 TL nispî vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davalı yararına hesaplanan 42.950,00 TL nispî vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
7-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre,
1.083,83 TL'sinin davalıdan
236,17 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

Dair, Davacı Vekili Av. .... , Davalı Vekili Av. .... 'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/02/2024

Başkan ...
¸
Üye ...
¸
Üye ...
¸
Katip ...
¸